Η περιοχή του Προφήτη Ηλία και το καθεστώς της

Το νησί της Ρόδου, όπως είναι κοινώς απο­δε­κτό, δια­θέ­τει μια μονα­δική φυσική και ανθρω­πο­γενή ομορφιά. Ίσως για το λόγο αυτό το 60% της έκτασής του, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, έχει χαρα­κτη­ρι­στεί προ­στα­τευό­μενο. Η ανά­πτυξη του όμως, κατά την περίοδο από το 1970 μέχρι σήμερα, αλλοιώ­νει αυτό το αξιο­θαύ­μα­στο περι­βάλ­λον με διά­φο­ρους τρόπους σε αντί­θεση με το παρελ­θόν. Ένα από τα βασικά κεφά­λαια αυτής της ιστο­ρίας είναι ο Προ­φή­της Ηλίας. Ένα πευ­κό­φυτο βουνό που δεν θα περί­μενε να βρει κανείς σε ένα νησί. Όμως ας δούμε πως αντι­με­τω­πί­στηκε αυτό το βουνό από τις εκά­στοτε Διοι­κή­σεις.

Η πρώτη Διοί­κηση που απο­φά­σισε να ασχο­λη­θεί σοβαρά μαζί του ήταν η Ιταλική. Ο τότε Διοι­κη­τής με διά­ταγμά του: το με αρ. 83 στις 4.7.1929 (που δημο­σιεύ­ε­ται στην σελ. 55 των επί­ση­μων δελτίων της Διοί­κη­σης) το χαρα­κτή­ρισε ως κοι­νω­φελή περιοχή και ως εκ τούτου όλη η ζώνη που βρί­σκε­ται 500 μ. δεξιά και αρι­στερά του κεντρι­κού δρόμου χαρα­κτη­ρί­στηκε ως του­ρι­στικό ακίνητο για την κατα­σκευή μόνον Ξενο­δο­χείων, Επαύ­λεων, Χώρων Δια­μο­νής, Ψυχα­γω­γίας και Ανα­ψυ­χής. Κανένας δεν θα μπο­ρούσε να κτίσει οτι­δή­ποτε σε αυτή την περιοχή αν δεν εγκρί­νο­νταν από μια επι­τροπή που απο­τε­λού­νταν από τον Γενικό Γραμ­μα­τέα (Πρόεδρο), τον Προϊ­στά­μενο του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου, τον Δήμαρχο Ρόδου ή τον εκπρό­σωπό του, και έναν υπάλ­ληλο του Αρχι­τε­κτο­νι­κού Γρα­φείου που ορί­ζο­νταν κατά καιρούς από τον Πρόεδρο (Μέλη).

Κατά τις δια­τά­ξεις του Ν. 3200/55, «Περί διοι­κη­τι­κής απο­κε­ντρώ­σεως», και ειδι­κό­τερα του άρθρου 27, «το μέχρι τότε ισχύον εν Δωδε­κα­νήσω ειδικόν νομο­θε­τι­κόν καθε­στώς δια­τη­ρεί­ται και μετά την ισχύν του παρα­πάνω νόμου». Ως εκ τούτου το πιο πάνω τοπικό διά­ταγμα (83/4.7.1929), καθώς και τα παρό­μοιά του, δια­τη­ρεί μέχρι σήμερα την ισχύ του και ως ειδι­κό­τερο κατι­σχύει των γενι­κό­τε­ρων.

Η περιοχή αυτή δια­μοι­ρά­ζε­ται σε δύο κτη­μα­το­λο­γι­κές περι­φέ­ρειες (Κ.Μ. 2000 Σαλάκου και Κ.Μ. 3267 Απολ­λώ­νων) και είναι πολλές χιλιά­δες στρέμ­ματα. Μέρος των εκτά­σεων αυτών (165.750 μ.τ.) μετα­βι­βά­στηκε στον Ε.Ο.Τ με τον Ν.162/1975 (ΦΕΚ 199/Α/20.9.1975). Στο χώρο που μετα­βι­βά­στηκε είναι κτι­σμένα τα Ξενο­δο­χεία «ΕΛΑΦΟΣ» και «ΕΛΑΦΙΝΑ», που περι­βάλ­λο­νται από την ευρύ­τερη κτη­μα­το­με­ρίδα 2000 γαιών Σαλάκου. Εξαί­ρεση απο­τε­λεί η μερίδα 2359 που βρί­σκε­ται εντός της μερίδας 2000 και είναι το Μονα­στήρι του Προφήτη Ηλία.

Η ευρύ­τερη περιοχή εντά­χθηκε στις περιο­χές ΝΑΤΟΥΡΑ 2000 της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης με τον τίτλο RODOS: PROFITIS ILIAS – EPTA PIGES – PETALOUDES – REMATA (GR4210006) που είναι συνο­λι­κής έκτασης 11.312,41 ha (εκτάρια). Οι περιο­χές αυτές, όπως καθο­ρί­στηκε με τον Ν. 4685/20 «περί εκσυγ­χρο­νι­σμού της περι­βαλ­λο­ντι­κής νομο­θε­σίας», θα πρέπει να κατη­γο­ριο­ποι­η­θούν σε τμήματα κατά τις παρα­κάτω 4 κατη­γο­ρίες:

1.     Ζώνη από­λυ­της προ­στα­σίας της φύσης

2.     Ζώνη προ­στα­σίας της φύσης

3.     Ζώνη δια­τή­ρη­σης οικο­τό­πων και ειδών

4.     Ζώνη βιώ­σι­μης δια­χεί­ρι­σης φυσικών πόρων.

Ως εκ τούτου, είναι προ­φα­νές ότι με τα νέα Τ.Π.Σ. (χωρο­τα­ξικά σχέδια) που εκπο­νού­νται, όλες οι περιο­χές ΝΑΤΟΥΡΑ 2000 θα πρέπει να εντα­χθούν σε αυτό το καθε­στώς και να καθο­ρι­στούν ποια τμήματα των περιο­χών αυτών θα χαρα­κτη­ρι­στούν ως ζώνες με τις παρα­πάνω χρήσεις. Ειδι­κό­τερα η περιοχή του Προφήτη Ηλία θα πρέπει να υπαχθεί σε περισ­σό­τε­ρες από μία από τις παρα­πάνω ζώνες, διότι όπως όλοι γνω­ρί­ζουμε είναι μια περιοχή με μονα­δική παγκο­σμίως φύση, αφού η πανίδα της και η χλωρίδα της είναι μονα­δι­κές. Στις ζώνες αυτές επι­τρέ­πο­νται οι χρήσεις όπως καθο­ρί­ζο­νται στο Π.Δ. 59/18 (ΦΕΚ-114/Α/29-6-18), άρθρα 14α, 14β, 14γ και 14δ. Οι χρήσεις αυτές είναι είτε απο­λύ­του προ­στα­σίας, είτε καθαρά γεωρ­γι­κές χρήσεις και μόνον στην τελευ­ταία κατη­γο­ρία επι­τρέ­πο­νται κάποιες χρήσεις που δίνουν την δυνα­τό­τητα δόμησης εκμε­ταλ­λεύ­σι­μων χώρων. Μέχρι τον καθο­ρι­σμό αυτών των ζωνών δεν θα πρέπει να δοθεί καμιά άδεια για οποια­δή­ποτε κατα­σκευή στη περιοχή αυτή!

Μέρος της περιο­χής αυτή επι­πλέον έχει χαρα­κτη­ρι­στεί ως ιστο­ρι­κός τόπος με την ΥΠΠΟΑ/ΓΔΑΜΤΕ/ΔΠΑΝΣΜ/414864/38230/5445 (ΦΕΚ 29/Α.Α.Π./17.2.2017) απόφαση του Υπουρ­γού Πολι­τι­σμού και Αθλη­τι­σμού και αφορά προ­φα­νώς στην έκταση στην οποία αντι­στοι­χούν και τα υπάρ­χο­ντα ξενο­δο­χεία.

Είναι επίσης γνωστό ότι τα ακίνητα αυτά έχουν παρα­χω­ρη­θεί από το Δημόσιο στο λεγό­μενο «υπερ­τα­μείο» το οποίο έχει υπο­θη­κεύ­σει απα­ρά­δε­κτα την περιου­σία του ελλη­νι­κού λαού, για να πλη­ρώ­σει τα σπα­σμένα των πολι­τι­κών, που επί 200 χρόνια λυμαί­νο­νται τον τόπο με διά­φο­ρους τρόπους που δεν προ­λα­βαί­νουμε να κατα­νο­ή­σουμε επαρκώς. Όμως ότι και να κάνει αυτό το ταμείο, (του οποίου η λει­τουρ­γία πρέπει να ελεγ­χθεί, αφού ήδη έχουν ακου­στεί πολλά και γι’ αυτό) και ως εκ τούτου πολύ περισ­σό­τερο θα πρέπει να υπό­κει­ται στις ισχύ­ου­σες ρυθ­μί­σεις.

Εν κατα­κλείδι θα έλεγα πως είναι κρίμα να αλλοιω­θεί ο πλέον εμβλη­μα­τι­κός τόπος του νησιού της Ρόδου. Πιστεύω πως θα πρέπει να αντι­στα­θούμε σε οποια­δή­ποτε παρέμ­βαση και να ζητή­σουμε την επιβολή των προ­βλε­πό­με­νων περιο­ρι­σμών από τις παρα­πάνω δια­τά­ξεις.