Η αναβάθμιση του αξιόχρεου της χώρας μα και οι προβλέψεις της οικονομίας για το 2025

Η ανα­βάθ­μιση της επεν­δυ­τι­κής βαθ­μί­δας, που έδωσε στην Ελλάδα ο τελευ­ταίος ενα­πο­μεί­νας οίκος πιστο­λη­πτι­κής αξιο­λό­γη­σης Moody’s, ανα­βαθ­μί­ζο­ντας το αξιό­χρεό της σε Baa3 με στα­θε­ρές προ­ο­πτι­κές, από Ba1 με θετικές προ­ο­πτι­κές, αντα­να­κλά την εκτί­μηση, ότι το πιστω­τικό προφίλ του ελλη­νι­κού κράτους έχει πλέον μεγα­λύ­τερη ανθε­κτι­κό­τητα σε ενδε­χό­με­νους μελ­λο­ντι­κούς  κλυ­δω­νι­σμούς.

Ο οίκος αξιο­λό­γη­σης σημειώ­νει ότι τα δημόσια οικο­νο­μικά έχουν βελ­τιω­θεί ταχύ­τερα από ό,τι περι­μέ­ναμε. Με βάση τη στάση πολι­τι­κής της κυβέρ­νη­σης, τις θεσμι­κές βελ­τιώ­σεις που απο­δί­δουν καρπούς και το σταθερό πολι­τικό περι­βάλ­λον, ανα­μέ­νουμε ότι η Ελλάδα θα συνε­χί­σει να εμφα­νί­ζει σημα­ντικά πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα, τα οποία θα μειώ­νουν σταθερά το υψηλό βάρος του χρέους της.

Επί σειρά ετών τονίζει, ότι τα δημόσια οικο­νο­μικά έχουν ξεπε­ρά­σει τις βασικές μας προσ­δο­κίες, γεγονός που αυξάνει την πεποί­θησή μας ότι το ελλη­νικό χρέος θα παρα­μεί­νει σε σταθερή καθο­δική πορεία.

Επι­πλέον, σημειώ­νει, ότι εμφα­νί­ζο­νται βελ­τιώ­σεις που  οφεί­λο­νται τόσο στη συνε­χι­ζό­μενη συγκρά­τηση των δαπανών όσο και στα φορο­λο­γικά έσοδα που αυξά­νο­νται γρήγορα, λόγω των συνε­χι­ζό­με­νων θεσμι­κών βελ­τιώ­σεων στη φορο­λο­γική συμ­μόρ­φωση και είσπραξη.

Το 2024, η Ελλάδα είχε πρό­σθετα φορο­λο­γικά έσοδα ύψους 2 δισεκ. ευρώ, μέσω των προ­σπα­θειών της για την κατα­πο­λέ­μηση της φορο­δια­φυ­γής. Αυτό το πέτυχε εν μέρει, μέσω μιας στρα­τη­γι­κής ψηφιο­ποί­η­σης του φορο­λο­γι­κού συστή­μα­τος.

Συνο­λικά, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ της Ελλάδας έχει μειωθεί κατά περίπου 50 ποσο­στιαίες μονάδες από την κορύ­φωσή του το 2020 και είναι μειω­μέ­νος κατά περίπου 27 ποσο­στιαίες μονάδες, σε σχέση με τα προ κορο­νοϊού επίπεδα.

Η Moody’s εκτιμά ότι, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ που στο τέλος του 2024 βρι­σκό­ταν στο 156,1%, θα μειωθεί στο 148,3% το 2025 και στο 140,6%  το 2026, αντί­στοιχα. Επο­μέ­νως, σημειώ­νει, η διάρ­θρωση του χρέους της χώρας παρα­μέ­νει ευνοϊκή, με μέση διάρ­κεια μέχρι τη λήξη 18,8 έτη, με το σύνολο του χρέους να είναι στα­θε­ρού επι­το­κίου.

Οι εκτι­μή­σεις οικο­νο­μι­κών παρα­γό­ντων για το 2025. Η πορεία της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας το 2025 επη­ρε­ά­ζε­ται από μια σειρά παρα­γό­ντων, όπως η αύξηση του ΑΕΠ, η πολι­τική στα­θε­ρό­τητα, η δημο­σιο­νο­μική στα­θε­ρό­τητα, οι επεν­δύ­σεις, η ιδιω­τική κατα­νά­λωση,  ο του­ρι­σμός, και οι εξω­τε­ρι­κές πολι­τι­κές και οικο­νο­μι­κές συν­θή­κες.

Η ελλη­νική οικο­νο­μία προ­βλέ­πε­ται να συνε­χί­σει την ανα­πτυ­ξιακή της πορεία και το 2025, όμως, με τον συγκρα­τη­μένο ρυθμό του 2024.

Σύμφωνα με το σχέδιο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του 2025, η ελλη­νική κυβέρ­νηση προ­βλέ­πει οικο­νο­μική ανά­πτυξη 2,3%, υπερ­βαί­νο­ντας τις κύριες ευρω­παϊ­κές οικο­νο­μίες. Αυτή η αύξηση απο­δί­δε­ται σε ισχυρές επεν­δύ­σεις, αυξη­μένα έσοδα από τον του­ρι­σμό και υψηλή εγχώρια ζήτηση.

Ωστόσο, η χώρα μας παρα­μέ­νει δεσμευ­μένη στη δημο­σιο­νο­μική στα­θε­ρό­τητα και τη μείωση του δημο­σίου χρέους. Αυτό συνε­πά­γε­ται περιο­ρι­στική δημο­σιο­νο­μική πολι­τική και έλεγχο των δημό­σιων δαπανών, δεδο­μέ­νου ότι η ελλη­νική κυβέρ­νηση στο­χεύει σε δια­τή­ρηση πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος, προ­κει­μέ­νου να εξα­σφα­λί­σει τη βιω­σι­μό­τητα του χρέους και να ενι­σχύ­σει την αξιο­πι­στία της χώρας στις διε­θνείς αγορές.

Όσον αφορά το μέλλον, η Ελλάδα ανα­μέ­νε­ται να συνε­χί­σει να έχει μεγάλα πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα που  θα παρα­μεί­νουν στο 2 έως 2,5% του ΑΕΠ μεσο­πρό­θε­σμα. Αυτό θα επι­τευ­χθεί μέσω ενός συν­δυα­σμού συγκρά­τη­σης των δαπανών και στα­θε­ρής δημιουρ­γίας εσόδων.

Οι επεν­δύ­σεις – που απο­τε­λούν τη βασι­κό­τερη συνι­στώσα προσ­διο­ρι­σμού του ΑΕΠ – ,  συμ­βάλ­λουν σημα­ντικά στην οικο­νο­μική ανά­πτυξη της χώρας. Σχετικά με την αξία και την πορεία των επεν­δύ­σεων, το 2025 ο ρυθμός ανόδου των επεν­δύ­σεων θα είναι ισχυ­ρό­τε­ρος λόγω της ωρί­μαν­σης των έργων.  Για παρά­δειγμα, ένα σημα­ντικό μέρος των δανείων που έχουν συμ­βα­σιο­ποι­η­θεί θα εκτα­μιευ­θούν εφέτος, γεγονός το οποίο σημα­το­δο­τεί και την υλο­ποί­ηση των επεν­δύ­σεων. Το Ανα­πτυ­ξιακό Πρό­γραμμα Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων έκλεισε το 2024 με δαπάνες ύψους 13,3 δισ. ευρώ, το υψη­λό­τερο ποσό δημο­σίων επεν­δύ­σεων της τελευ­ταίας 14ετίας και το 2025 θα αυξηθεί περαι­τέρω σε 14,1 δισ. ευρώ, έναντι 5,6 δισ. το 2019. Δηλαδή οι δημό­σιες επεν­δύ­σεις το 2025 θα είναι αυξη­μέ­νες κατά 150% σε σχέση με το 2019.

Η ιδιω­τική κατα­νά­λωση απο­τε­λεί και αυτή, μαζί με τις επεν­δύ­σεις και τις εξα­γω­γές, συνι­στώσα προσ­διο­ρι­σμού του ΑΕΠ. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2025 προ­βλέ­πε­ται να  παρου­σιά­σει μια μικρή αύξηση. Ωστόσο, η κατα­να­λω­τική δαπάνη ανα­μέ­νε­ται, βάσει των προ­βο­λών, να ενι­σχυ­θεί στα­διακά, αντα­να­κλώ­ντας τη μείωση του πλη­θω­ρι­σμού και τη συνε­χι­ζό­μενη συνο­λική ανθε­κτι­κό­τητα της αγοράς εργα­σίας.

Ο του­ρι­σμός παρα­μέ­νει βασικός πυλώνας της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας. Το 2025 ανα­μέ­νε­ται μια συνε­χι­ζό­μενη ανά­καμψη της του­ρι­στι­κής κίνησης, που θα ξεπε­ρά­σει το 2024, τόσο σε αριθμό του­ρι­στών όσο και σε εισπρά­ξεις.Η ανεργία στη χώρα μας παρα­μέ­νει μια σημα­ντική πρό­κληση, αν και τα τελευ­ταία χρόνια έχει σημειω­θεί μείωση. Ήδη, στις αρχές του 2025, η ανεργία έσπασε το φράγμα του διψή­φιου αριθμού, φτά­νο­ντας στο 9,8% και ανα­μέ­νε­ται να συνε­χί­σει να μειώ­νε­ται, ενι­σχυ­μένη από την υφι­στά­μενη ανά­πτυξη.

Το εμπο­ρικό ισο­ζύ­γιο, που απο­τε­λεί την “Αχίλ­λειο πτέρνα” της οικο­νο­μίας μας, παρου­σί­ασε τον Ιανουά­ριο  του 2025 αύξηση της συνο­λι­κής αξίας των εισα­γω­γών κατά 4,7%, συγκρι­τικά με τον αντί­στοιχο μήνα του περα­σμέ­νου έτους, ενώ η συνο­λική αξία των εξα­γω­γών παρου­σί­ασε τον ίδιο μήνα μικρή αύξηση  2,2%, διευ­ρύ­νο­ντας περαι­τέρω το εμπο­ρικό μας έλλειμμα.

Γενικά, η ελλη­νική οικο­νο­μία το 2025 ανα­μέ­νε­ται να ακο­λου­θή­σει μια πορεία συγκρα­τη­μέ­νης ανά­πτυ­ξης –  όπως και το 2024, -, με προ­κλή­σεις και ευκαι­ρίες που εξαρ­τώ­νται κυρίως, από τις εξω­τε­ρι­κές οικο­νο­μι­κές συν­θή­κες.

Οι εκτι­μή­σεις υπο­δει­κνύ­ουν μια συνε­χι­ζό­μενη θετική πορεία για την ελλη­νική οικο­νο­μία και το 2025, με έμφαση στη δημο­σιο­νο­μική στα­θε­ρό­τητα, τη μείωση της ανερ­γίας και την ενί­σχυση των επεν­δύ­σεων.  Επο­μέ­νως,οι προ­βλέ­ψεις για το 2025 είναι γενικά θετικές, με εκτι­μή­σεις για ανά­πτυξη υψη­λό­τερη από τον ευρω­παϊκό μέσο όρο.

Όμως, δεν παύει να απο­τε­λεί σημα­ντική εξέλιξη, όπως ανα­φέ­ρουμε παρα­πάνω, και η πρό­σφατη ανα­βάθ­μιση της πιστο­λη­πτι­κής ικα­νό­τη­τας της Ελλάδας σε επεν­δυ­τική βαθμίδα από τον οίκο Moody’s, λόγω της ταχύ­τε­ρης από το ανα­με­νό­μενο δημο­σιο­νο­μι­κής ανά­καμ­ψης και της αυξη­μέ­νης ανθε­κτι­κό­τη­τας της χώρας σε μελ­λο­ντι­κούς κλυ­δω­νι­σμούς.

Ωστόσο, η ελλη­νική οικο­νο­μία θα επη­ρε­α­στεί και από τις παγκό­σμιες οικο­νο­μι­κές και γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις. Η αβε­βαιό­τητα στην Ευρώπη, ο πόλεμος στην Ουκρα­νία, η ενερ­γειακή κρίση, και οι εντά­σεις στις διε­θνείς αγορές, εξαι­τίας της ανα­με­νό­με­νης  δασμο­λο­γι­κής πολι­τι­κής των ΗΠΑ , επη­ρε­ά­ζουν την οικο­νο­μική εμπι­στο­σύνη και το επεν­δυ­τικό κλίμα.

Ολο­κλη­ρώ­νο­ντας, οι προ­ο­πτι­κές της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας για το μέλλον της, εξαρ­τώ­νται από τη συνέ­χιση των διαρ­θρω­τι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων, την εξω­στρέ­φεια, τις νέες τεχνο­λο­γίες, καθώς και την ικα­νό­τητά της να προ­σελ­κύ­σει υγιείς επεν­δύ­σεις, εγχώ­ριες και ξένες, που θα συμ­βάλ­λουν στην αύξηση του ΑΕΠ και, κατά συνέ­πεια, στη βελ­τί­ωση του βιο­τι­κού επι­πέ­δου των πολιτών.

.