Νέα ευρήματα στο ναυάγιο των Αντικυθήρων

Ολο­κλη­ρώ­θηκε η δεύτερη ανα­σκα­φική απο­στολή για το 2016 στα Αντι­κύ­θηρα στο πλαίσιο των ερευνών οι οποίες πραγ­μα­το­ποιού­νται τα τελευ­ταία χρόνια στο περί­φημο Ναυάγιο των Αντι­κυ­θή­ρων. Η έρευνα διε­ξή­χθη από 28 Αυγού­στου μέχρι 14 Σεπτεμ­βρίου, από την επι­στη­μο­νική ομάδα της Εφο­ρείας Εναλίων Αρχαιο­τή­των και του αμε­ρι­κά­νι­κου Ωκε­α­νο­γρα­φι­κού Ινστι­τού­του Woods Hole.

Κατά τη διάρ­κεια της έρευνας εντο­πί­στη­καν και ανελ­κύ­στη­καν, μεταξύ άλλων μικρο­α­ντι­κει­μέ­νων και κερα­μι­κής, σκε­λε­τικά κατά­λοιπα (κρανίο, μακρά και μικρό­τερα οστά) ατόμου που είχε εγκλω­βι­στεί στο ναυάγιο κατά τη βύθισή του.

Οστά από του­λά­χι­στον τέσσερα δια­φο­ρε­τικά άτομα είχαν ήδη εντο­πι­στεί στο ναυάγιο κατά τις έρευνες των ετών 1900 – 1901 και 1976. Η θέση των οστών και η σχέση τους με τα άλλα ευρή­ματα πλησίον τους, φανε­ρώ­νουν τη βίαιη ναυά­γηση του πλοίου, επι­προ­σθέ­τως οι προ­γραμ­μα­τι­ζό­με­νες ανθρω­πο­λο­γι­κές και γενε­τι­κές (DNA) ανα­λύ­σεις ανα­μέ­νε­ται να δώσουν στοι­χεία για τον ίδιο τον νεκρό, δηλαδή το φύλο, την ηλικία θανάτου και γενικά την ανα­σύν­θεση του τρόπου ζωής του.

Σημα­ντικό εύρημα θεω­ρεί­ται και η ανεύ­ρεση μιας μολύ­βδι­νης κατα­πει­ρα­τη­ρίας, βάρους 50 κιλών. Πρό­κει­ται για αντι­κεί­μενο σχή­μα­τος κολου­ροη­μι­σφαιρ­κού, που εμφα­νί­ζει κωδω­νό­σχημη τομή λόγω κοί­λαν­σης στο εσω­τε­ρικό της βάσης του. Στην επίπεδη άνω όψη υπάρ­χουν δύο μικρές τετρά­γω­νες εγκοπές για το στέ­λε­χος ανάρ­τη­σής του. Βάσει των χαρα­κτη­ρι­στι­κών του, το αντι­κεί­μενο ταυ­τί­ζε­ται με βολίδα για τη μέτρηση του βάθους του θαλασ­σίου βυθού και τον έλεγχο της φύσης του.

Τη δειγ­μα­το­λη­ψία από το βυθό εξυ­πη­ρε­τούσε η κοί­λανση στη βάση με τους ήλους από σίδερο ή χαλκό, που παγί­δευαν λασπώδη άμμο, λίθους και ιζήματα, απο­κα­λύ­πτο­ντας την ιδιαί­τερη χρη­σι­μό­τητα του αντι­κει­μέ­νου για την περί­πτωση ελιγμών ή αγκυ­ρο­βο­λίας. Αυτό το ταπεινό εργα­λείο θεω­ρεί­ται ζωτικής σημα­σίας για την ασφαλή ναυ­σι­πλοΐα κατά την αρχαιό­τητα. Οι παλαιό­τε­ρες κατα­πει­ρα­τη­ρίες χρο­νο­λο­γού­νται του­λά­χι­στον από τον 6ο π.Χ. αιώνα. Στο ναυάγιο έχει βρεθεί μία ακόμα κατα­πει­ρα­τη­ρία κατά τις έρευνες των ετών 1900 – 1901.

Με αφορμή τα απο­τε­λέ­σματα της 2ης φάσης της υπο­βρύ­χιας έρευνας στα Αντι­κύ­θηρα για το έτος 2016, η Εφορεία Εναλίων Αρχαιο­τή­των έχει να παρου­σιά­σει και την ολο­κλή­ρωση των νέων εξει­δι­κευ­μέ­νων και υπερ­σύγ­χρο­νων Εργα­στη­ρίων της στην οδό Προ­πυ­λαίων, εργα­σίες που υλο­ποι­ή­θη­καν χάριν στην ευγε­νική υπο­στή­ριξη του Ιδρύ­μα­τος Αικα­τε­ρί­νης Λασκα­ρίδη, ενός εκ των σημα­ντι­κό­τε­ρων χορηγών της έρευνας αυτής και με κύριο στόχο την σύντομη και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη συντή­ρηση των ευρη­μά­των του σημα­ντι­κού αυτού ναυα­γίου.

Η έρευνα των Αντι­κυ­θή­ρων τελεί υπό την αιγίδα της Προ­ε­δρίας της Ελλη­νι­κής Δημο­κρα­τίας και η χρη­μα­το­δό­τηση της έγινε από πόρους που εξα­σφά­λισε το Ωκε­α­νο­γρα­φικό Ινστι­τούτο του Woods Hole. Την έρευνα υπο­στη­ρί­ζουν η ελβε­τική εται­ρεία Hublot, το Swordspoint Foundation, η Autodesk, οι Jane and James Orr, χορηγοί του Woods Hole, όπως και η Costa Navarino, η ΟΤΕ-COSMOTE και το Ίδρυμα Εγχω­ρίου Περιου­σίας Κυθήρων και Αντι­κυ­θή­ρων.