Φώτης Σκάλτσας: «Τα ρεκόρ των αφίξεων δεν μεταφράζονται σε θέσεις εργασίας»

Μεσούσης της καλοκαιρινής σεζόν με τον τουρισμό να κινείται σε πολύ ικανοποιητικούς ρυθμούς, οι εργαζόμενοι βλέπουν ότι αυτό, δεν μεταφράζεται σε θέσεις εργασίας, παρά το γεγονός πως υπάρχουν πολλά κενά. Ο Φώτης Σκάλτσας, μέλος της διοίκησης του Εργατικού Κέντρου Ρόδου και γενικός γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Επισιτισμού – Τουρισμού (ΠΟΕΤ), μιλάει για το επικοινωνιακό αφήγημα της «ανάπτυξης», την τραγική υποστελέχωση που οδηγεί σε οικειοθελείς παραιτήσεις, το «κούρεμα» του επιδόματος ανεργίας που κρατά 14 ολόκληρα χρόνια, αλλά και για το πρόσφατο φιάσκο με τις προπληρωμένες κάρτες.
• Κύριε Σκάλτσα, βρισκόμαστε στην καρδιά της τουριστικής περιόδου και τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ρόδος «βουλιάζει» από κόσμο. Ποια είναι, όμως, η πραγματική εικόνα από τη σκοπιά των εργαζομένων;
Είναι αλήθεια ότι τα νούμερα που δημοσιοποιήθηκαν για το αεροδρόμιο της Ρόδου δείχνουν μια αύξηση των αφίξεων. Όλα αυτά ακούγονται εξαιρετικά θετικά για την οικονομία. Όμως, οφείλουμε να αναρωτηθούμε: πού καθρεφτίζεται αυτό το success story; Η αλήθεια είναι σκληρή: στηρίζεται αποκλειστικά στις πλάτες των εργαζομένων. Παρά την αύξηση των επισκεπτών κατά 4,2%, δεν παρατηρούμε καμία αντίστοιχη αύξηση στις θέσεις εργασίας. Το αντίθετο μάλιστα. Στην καθημερινότητά μας βλέπουμε μειώσεις προσωπικού, απολύσεις και ένα κύμα οικειοθελών παραιτήσεων από τον κλάδο. Τα προβλήματα συσσωρεύονται και εντείνουν το μεγαλύτερο «αγκάθι» του ελληνικού τουρισμού: την υποστελέχωση.
• Από την πλευρά της εργοδοσίας, ωστόσο, ακούγεται συχνά το επιχείρημα πως δόθηκαν πολλά κίνητρα.
Αν ήταν έτσι, τότε γιατί έχουμε αυτές τις δραματικές ελλείψεις προσωπικού; Γιατί οι νέοι άνθρωποι γυρίζουν πλέον την πλάτη στον τουρισμό; Γιατί δεν υπάρχει πια τουριστική κουλτούρα στο νησί μας;
Θα σας πω κάτι βαρύ, αλλά είναι η πραγματικότητα: Όταν θα αποσυρθεί η παλαιότερη γενιά εργαζομένων —άνθρωποι πολύ πιο έμπειροι από μένα, που έχουν «ψηθεί» στη δουλειά— ο ροδιακός και ο ελληνικός τουρισμός, όπως τον ξέραμε, θα πάψει να υπάρχει. Σεβόμαστε απόλυτα κάθε άνθρωπο που έρχεται να εργαστεί στο νησί για το μεροκάματο, αναζητώντας καλύτερες συνθήκες. Όμως, αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε ένα επικίνδυνο σταυροδρόμι. Μοιραζόμαστε τον ίδιο ήλιο, την ίδια θάλασσα και τις ίδιες κλιματολογικές συνθήκες με άλλους ανταγωνιστικούς προορισμούς της Μεσογείου. Αυτό που μας διαφοροποιούσε πάντα ήταν η ελληνική φιλοξενία. Δυστυχώς, με τις παρούσες συνθήκες, η αυθεντική ελληνική φιλοξενία οδηγείται με μαθηματική ακρίβεια στον «τάφο».
• Πολλοί υποστηρίζουν ότι οι αμοιβές των εποχικών υπαλλήλων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού είναι αρκετά καλές. Ωστόσο, καλύπτουν μόνον 6 με 7 μήνες…
Αυτό είναι ένα μεγάλο λάθος στην εξίσωση. Ακόμη κι αν οι απολαβές ενός εποχικού εργαζόμενου φαίνονται ικανοποιητικές για τους 6 ή 7 μήνες που εργάζεται —γιατί ο 8ος μήνας που λένε κάποιοι είναι ουσιαστικά ανύπαρκτος— μην ξεχνάτε ότι αυτός ο άνθρωπος έρχεται αντιμέτωπος με ένα σαρωτικό κύμα ακρίβειας.
Καλείται να επιβιώσει 12 μήνες, να βγάλει τον χειμώνα με τα χρήματα του καλοκαιριού, ζώντας σε μία από τις ακριβότερες περιοχές της Ελλάδας, όπως είναι η Ρόδος. Εδώ ακριβώς αναδεικνύεται το πάγιο και δίκαιο αίτημά μας για το Ταμείο Ανεργίας.
Το επίδομα ανεργίας των εποχικών περικόπηκε δραματικά το 2012, την περίοδο των μνημονίων. Φτάσαμε στο 2026, πέρασαν 14 ολόκληρα χρόνια και καμία κυβέρνηση δεν άγγιξε το πρόβλημα. Ακούμε διαρκώς για πλεονάσματα, για έσοδα και “μαξιλάρια”, αλλά για τους εργαζόμενους που φέρνουν αυτά τα έσοδα δεν υπάρχει καμία μέριμνα.
• Το Υπουργείο Εργασίας δεν έχει ανταποκριθεί καθόλου στα αιτήματα για το επίδομα ανεργίας.
Έχουμε καταθέσει επανειλημμένα πλήρως κοστολογημένες προτάσεις και τροπολογίες που αποδεικνύουν ότι η επέκταση του επιδόματος δεν επιβαρύνει τον κρατικό κορβανά. Το κόστος είναι ελάχιστο μπροστά στα οφέλη.
Πρόσφατα, στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων της ΠΟΕΕΤ, συμμετείχα προσωπικά σε συνάντηση με τον γενικό γραμματέα του Υπουργείου Εργασίας. Η εμπειρία ήταν, για να το πω όσο πιο ευγενικά γίνεται, αποκαρδιωτική. Δεν υπήρχε καμία διάθεση για ουσιαστικό διάλογο. Μας αντιμετώπισαν με την ίδια μόνιμη άρνηση.
Αναρωτηθείτε όμως: Αν το επίδομα ανεργίας είχε επεκταθεί, εξασφαλίζοντας μια αξιοπρεπή διαβίωση για τον χειμώνα, πόσοι περισσότεροι Έλληνες θα επέστρεφαν στον τουρισμό; Πόσο πιο εύκολα θα καλύπτονταν αυτές οι χιλιάδες κενές θέσεις εργασίας; Αντί να λύσουν αυτό το βασικό ζήτημα, οι κυβερνώντες εφευρίσκουν συνεχώς «παραθυράκια».
• Πέρυσι ζήσατε και μια μεγάλη ταλαιπωρία με την εφαρμογή των προπληρωμένων καρτών για τα επιδόματα.
Αυτό που ζήσαμε πέρυσι ήταν ένα κανονικό «αλαλούμ». Φτάσαμε στον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο και οι εργαζόμενοι δεν είχαν πάρει τα χρήματα που δικαιούνταν, ενώ όταν τελικά τα πήραν, μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν μόνο τα μισά σε μετρητά, ενώ τα άλλα μισά ήταν «κλειδωμένα» στην κάρτα.
Θέλουμε να είμαστε καλόπιστοι και να δεχτούμε ότι φέτος τα τεχνικά προβλήματα της πρώτης χρονιάς δεν θα επαναληφθούν. Όμως η ουσία παραμένει: Γιατί το κράτος να μου επιβάλλει τον τρόπο με τον οποίο θα διαχειριστώ τα δικά μου, δεδουλευμένα χρήματα;
Είναι λυπηρό για μια πολιτεία που θέλει να αυτοαποκαλείται «ευνομούμενη» και ισχυρίζεται ότι εκσυγχρονίζει τις υπηρεσίες της, να προβαίνει σε πρόχειρους σχεδιασμούς στο πόδι, οι οποίοι τελικά δυσκολεύουν αντί να διευκολύνουν τη ζωή των πολιτών.
• Να περιμένουμε νέες κινητοποιήσεις το επόμενο διάστημα από την ΠΟΕΕΤ;
Η ΠΟΕΕΤ παίρνει τις κεντρικές αποφάσεις και τα κατά τόπους σωματεία ακολουθούν τις οδηγίες της. Θέλω να ξεκαθαρίσω κάτι: Ως Ομοσπονδία έχουμε αποδείξει ότι λειτουργούμε με τεράστια υπευθυνότητα. Δεν επιδιώκουμε την καταστροφολογία ούτε θέλουμε να ταλαιπωρήσουμε τους επισκέπτες της χώρας μας ή τους συναδέλφους μας. Δεν είμαστε δογματικοί.
Η απεργία, ωστόσο, βρίσκεται πάντα στο τραπέζι σε κάθε μας συνεδρίαση. Προσπαθούμε να εξαντλήσουμε όλα τα θεσμικά μέσα και τα περιθώρια διαλόγου πριν προχωρήσουμε σε δυναμικές δράσεις. Δεν έχουμε ακόμη ανακοινώσιμη ημερομηνία, αλλά το επόμενο διάστημα θα συγκεκριμενοποιήσουμε τις αποφάσεις μας.
Κρατήστε όμως αυτό: Αν οι θεσμικές μας ενέργειες συνεχίσουν να πέφτουν στο κενό και δεν δούμε άμεσα αποτελέσματα, οι επόμενες κινητοποιήσεις μας δεν θα είναι απλώς μια επανάληψη των προηγούμενων. Θα έχουν εντελώς διαφορετική μορφή, πολύ πιο δυναμική και, αν μου επιτρέπεται ο όρος, πολύ πιο «επικίνδυνη» για την ομαλή ροή της τουριστικής αγοράς. Δεν έχουμε άλλα περιθώρια να κάνουμε πίσω.