2009-2016: H καταστροφή της μεσαίας τάξης με αριθμούς

Όπως και να δια­βά­σει κα­νείς τα στα­τι­στι­κά στοι­χεία της Ανε­ξάρ­τη­της Αρχής Δη­μο­σί­ων Εσό­δων, τα οποία προ­έ­κυ­ψαν από την επε­ξερ­γα­σία των φο­ρο­λο­γι­κών δη­λώ­σε­ων της τε­λευ­ταί­ας πε­ντα­ε­τί­ας, σε πιά­νει η ψυχή σου. Τα ει­σο­δή­μα­τα εξα­φα­νί­ζο­νται, οι φόροι αυ­ξά­νο­νται και το αφο­ρο­λό­γη­το οδεύ­ει προς μια ακόμα μεί­ω­ση.

Θα επι­χει­ρή­σου­με να δούμε τι έχει συμ­βεί σε δύο ει­σο­δη­μα­τι­κές τά­ξεις στα χρό­νια των Μνη­μο­νί­ων. Στα χα­μη­λό­τε­ρα κλι­μά­κια και στη λε­γό­με­νη με­σαία τάξη, οριο­θε­τώ­ντας την ανά­με­σα στις 20.000 και τις 50.000 ευρώ ετή­σιου δη­λω­θέ­ντος ει­σο­δή­μα­τος. Η σύ­γκρι­ση μπο­ρεί να είναι πλα­σμα­τι­κή λόγω της συ­στη­μα­τι­κής από­κρυ­ψης ει­σο­δη­μά­των και της πα­ρα­οι­κο­νο­μί­ας, έχει όμως αξία γιατί τα φαι­νό­με­να αυτά δεν εμ­φα­νί­στη­καν στην κρίση αλλά προ­ϋ­πήρ­χαν.

Το 2009, όταν η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία των Ελ­λή­νων δεν είχε την πα­ρα­μι­κρή ιδέα ανα­φο­ρι­κά με το τι πρό­κει­ται να συμ­βεί στα χρό­νια που θα έρ­χο­νταν, ένας στους τέσ­σε­ρις φο­ρο­λο­γού­με­νους δή­λω­νε ει­σό­δη­μα από 20.000 έως και 50.000 ευρώ. Συ­νο­λι­κά ανέρ­χο­νταν σε 1.339.122, με το δη­λω­θέν ει­σό­δη­μά τους στα 40,890 δισ. ευρώ και τους φό­ρους ει­σο­δή­μα­τος που τους ανα­λο­γού­σαν στα 4,019 δισ. ευρώ.

Τρία χρό­νια αρ­γό­τε­ρα, το 2012 αυτή η με­σαία τάξη άντε­χε ακόμα. Το πλή­θος τους είχε μειω­θεί κατά πε­ρί­που 100.000 (συ­νο­λι­κά δή­λω­σαν από 20.000 έως 50.000 ευρώ 1.253.476 φο­ρο­λο­γού­με­νοι), τα ει­σο­δή­μα­τά τους -τα δη­λω­θέ­ντα- πε­ριο­ρί­στη­καν ελα­φρά στα 40,112 δισ. ευρώ, αλλά οι φόροι τους οποί­ους εκλή­θη­σαν να πλη­ρώ­σουν εκτο­ξεύ­τη­καν κατά πε­ρί­που 700 εκατ., στα 4,7 δισ. ευρώ. Η με­σαία τάξη κρά­τα­γε όμως ακόμα.

Μετά από τρία χρό­νια, η με­σαία τάξη λύ­γι­σε. Τα ει­σο­δή­μα­τα του 2015, τα οποία απο­τυ­πώ­θη­καν στις πε­ρυ­σι­νές φο­ρο­λο­γι­κές δη­λώ­σεις, δεί­χνουν κά­θε­τη πτώση. Το πλή­θος των φο­ρο­λο­γού­με­νων με ει­σο­δή­μα­τα από 20.000 έως και 50.000 ευρώ είναι μειω­μέ­νο κατά πε­ρί­που 30% σε σχέση με το 2009. Πε­ριο­ρί­στη­κε σε 958.228 φο­ρο­λο­γού­με­νους. Τα ει­σο­δή­μα­τα αυτής της κα­τη­γο­ρί­ας των φο­ρο­λο­γού­με­νων συρ­ρι­κνώ­θη­καν από τα 40,890 δισ. ευρώ το 2009 σε 28,2 δισ. ευρώ το 2015 ή κατά πε­ρί­που 30%. Οι φόροι που επι­βλή­θη­καν όμως επί των συ­γκε­κρι­μέ­νων ει­σο­δη­μά­των δεν μειώ­θη­καν ανά­λο­γα παρά μόνο κατά 10%. Από τα 4,019 δισ. ευρώ το 2009 στα 3,6 δισ. ευρώ το 2015. Αυτή είναι η ει­κό­να ισο­πέ­δω­σης της με­σαί­ας τάξης στην Ελ­λά­δα, με αριθ­μούς.

Οι φόροι έπνι­ξαν τους φτω­χούς

Ακόμα πιο τρα­γι­κή είναι μάλ­λον η ει­κό­να για τα χα­μη­λό­τε­ρα ει­σο­δη­μα­τι­κά κλι­μά­κια. Στους ερ­γα­ζό­με­νους του χι­λιά­ρι­κου -κά­πο­τε-, που σή­με­ρα έγι­ναν του πε­ντα­κο­σά­ρι­κου και αν…

Το 2009 τέσ­σε­ρις στους δέκα φο­ρο­λο­γού­με­νους δή­λω­ναν ετή­σιο ει­σό­δη­μα έως 10.000 ευρώ. Αθροι­στι­κά έφτα­ναν τα 2,3 εκα­τομ­μύ­ρια φο­ρο­λο­γού­με­νων, με το δη­λω­θέν ει­σό­δη­μά τους στα 10,8 δισ. ευρώ και τον φόρο ει­σο­δή­μα­τος που τους ανα­λο­γού­σε σε μόλις 19,269 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ! Το αφο­ρο­λό­γη­το για μι­σθω­τούς και συ­ντα­ξιού­χους ήταν τότε 12.000 ευρώ.

Τρία χρό­νια αρ­γό­τε­ρα, το 2012, η αύ­ξη­ση στο πλή­θος των φο­ρο­λο­γού­με­νων αυτής της κα­τη­γο­ρί­ας από τα 2,2 εκα­τομ­μύ­ρια σε πε­ρί­που 2,6 εκα­τομ­μύ­ρια κρύ­βει τη συρ­ρί­κνω­ση των δη­λω­θέ­ντων ει­σο­δη­μά­των τους. Από 10,877 δισ. ευρώ σε 10,759 δισ. ευρώ, η δια­φο­ρά δεν είναι τε­ρά­στια. Στο μέ­τω­πο της φο­ρο­λο­γι­κής επι­βά­ρυν­σης όμως έχου­με ήδη το πρώτο με­γά­λο σοκ. Σχε­δόν δε­κα­πέ­ντε φορές πάνω, οι φόροι ει­σο­δή­μα­τος.

Για να εί­μα­στε ακρι­βείς, από τα 19,269 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ του 2009, το 2012 φτά­σα­με στα 251,5 εκα­τομ­μύ­ρια. Ακόμα όμως η κα­τά­στα­ση θα μπο­ρού­σε να θε­ω­ρη­θεί δια­χει­ρί­σι­μη…

Από το 2012 στο 2016 (ει­σο­δή­μα­τα 2015), στα χα­μη­λό­τε­ρα ει­σο­δη­μα­τι­κά κλι­μά­κια ήρθε το με­γά­λο σοκ. Στα 6,2 εκα­τομ­μύ­ρια φο­ρο­λο­γού­με­νων, οι 3.575.990 ή ένα πο­σο­στό της τά­ξε­ως του 60% δή­λω­σαν ει­σο­δή­μα­τα έως 10.000 ευρώ. Τα 10,8 δισ. ευρώ των ει­σο­δη­μά­των αυτής της κα­τη­γο­ρί­ας του 2009 αυ­ξή­θη­καν στα 12,370 δισ. ευρώ, αλλά οι φόροι αυ­ξή­θη­καν εί­κο­σι φορές. Από τα 19,269 εκα­τομ­μύ­ρια στα 399,3 εκα­τομ­μύ­ρια.

Σε αυτό το σκη­νι­κό, το Διε­θνές Νο­μι­σμα­τι­κό Τα­μείο απαί­τη­σε και πέ­τυ­χε ένα προ­σύμ­φω­νο για τη «διεύ­ρυν­ση της φο­ρο­λο­γι­κής βάσης» μέσω της νέας μεί­ω­σης του αφο­ρο­λό­γη­του ορίου έως και τις 5.600 ευρώ το 2020 (στο καλό σε­νά­ριο).

Τότε, δεν απο­κλεί­ε­ται με­σαία τάξη να θε­ω­ρεί­ται η ει­σο­δη­μα­τι­κή ζώνη ανά­με­σα στις 8.000 και τις 15.000 ευρώ…