Ροδίτες θύματα μετατρέψιμου ομολόγου της τράπεζας Κύπρου

Δικαί­ωση για την «υφαρ­παγή» των απο­τα­μιεύ­σεων χιλιά­δων Ελλήνων πολιτών ζητά ο νεο­σύ­στα­τος Σύλ­λο­γος Κατόχων Αξιο­γρά­φων Τρά­πε­ζας Κύπρου Ελλάδος, επιρ­ρί­πτο­πτας σοβαρές ευθύνες στην ελλη­νική κυβέρ­νηση και προ­α­ναγ­γέλ­λο­ντας την υποβολή αγωγών.

Μεταξύ των θυμάτων περι­λαμ­βά­νο­νται και 20 Ροδίτες, δικαιού­χοι του Μετα­τρέ­ψι­μου Ομο­λό­γου Ενι­σχυ­μέ­νου Κεφα­λαίου της Τρά­πε­ζας Κύπρου (ΜΑΕΚ), που έχασαν τα χρήματά τους, οι οποίοι υπο­στη­ρί­ζουν ότι το μετο­χικό κεφά­λαιό της ήταν ήδη κατά την έκδοση του ομο­λό­γου κάτω από τον δείκτη κεφα­λαια­κής επάρ­κειας.

Κατά συνέ­πεια, σε καμία περί­πτωση δεν μπο­ρού­σαν να πάρουν ούτε το κεφά­λαιο ούτε και τους τόκους, τους οποίους υπο­σχό­ταν η τράπεζα.

Όπως έγραψε η “δ”, σύμφωνα με τα απο­τε­λέ­σματα ελέγχου της κεντρι­κής τρά­πε­ζας, η Τράπεζα Κύπρου εξέδωσε τον Μάιο του 2009 και δύο χρόνια αργό­τερα, τον Μάιο του 2011, Μετα­τρέ­ψιμα Αξιό­γραφα Κεφα­λαίου και Μετα­τρέ­ψιμα Αξιό­γραφα Ενι­σχυ­μέ­νου Κεφα­λαίου, ύψους 2 δισ. ευρώ. Συνο­λικά, μέσα από την καμπά­νια του δικτύου της συγκε­ντρώ­θηκε ποσό ύψους 1,55 δισ. ευρώ.

Η καμπά­νια οργα­νώ­θηκε, όπως επι­ση­μαί­νει η κεντρική τράπεζα, με στόχο όσους είχαν προ­θε­σμια­κές κατα­θέ­σεις ή χρε­ό­γραφα άνω των 50.000 ευρώ ή πάνω από 100.000 μετοχές. Για τους σκοπούς των επο­πτι­κών κεφα­λαίων τα ΜΑΕΚ κατα­τάσ­σο­νταν ως βασικά ίδια κεφά­λαια της τρά­πε­ζας (core tier 1), έδιναν σταθερό επι­τό­κιο 6,50%, το οποίο η τράπεζα μπο­ρούσε να εξα­γο­ρά­σει μετά μία 5ετία, αλλά δεν ήταν υπο­χρε­ω­μένη να κάνει κάτι τέτοιο (σ.σ. ο τίτλος ήταν χωρίς λήξη perpetual).

Οι τίτλοι ήταν συν­δε­δε­μέ­νοι με την τιμή της μετοχής της τρά­πε­ζας ή μπο­ρού­σαν να μετα­τρα­πούν σε μετοχές, με την μετα­τροπή του δικαιώ­μα­τος του ομο­λό­γου σε μετοχή. Θεω­ρη­τικά, λοιπόν, οι αγο­ρα­στές μπο­ρού­σαν να τα ρευ­στο­ποι­ή­σουν στο χρη­μα­τι­στή­ριο, αν φυσικά μετά την έκδοσή τους, οι τιμές δεν βυθί­ζο­νταν στα… τάρταρα.

Οι αγο­ρα­στές δεν ήταν σε θέση να που­λή­σουν, όποτε ήθελαν τα ΜΑΕΚ, πίσω στην τράπεζα. Σε εσω­τε­ρικό σημεί­ωμά της επι­ση­μαί­νε­ται ότι τα ΜΑΕΚ απο­τε­λούν «άμεσες, μη εξα­σφα­λι­σμέ­νες ελάσ­σο­νος προ­τε­ραιό­τη­τας (subordinated) υπο­χρε­ώ­σεις της τρά­πε­ζας και είναι ελάσ­σο­νος σημα­σίας οι αξιώ­σεις των κατόχων τους ως προς τους κατα­θέ­τες». Αυτή και μόνη η δια­πί­στωση δείχνει ότι οι αγο­ρα­στές κατά την κεντρική τράπεζα Κύπρου «παρα­πλα­νή­θη­καν».

Η κεντρική τράπεζα της Κύπρου επι­ση­μαί­νει πιο πέρα ότι «οι δια­δι­κα­σίες που εφαρ­μό­σθη­καν δεν δια­σφά­λι­ζαν την παροχή της αντι­κει­με­νι­κής και ορθής πλη­ρο­φό­ρη­σης, αφού αυτή γινόταν από πρόσωπα τα οποία δεν ήταν πιστο­ποι­η­μένα για την παροχή των επεν­δυ­τι­κών πλη­ρο­φο­ριών, δεν έτυχαν της απα­ραί­τη­της εκπαί­δευ­σης/ενη­μέ­ρω­σης και, ως εκ τούτου, δεν ήταν σε θέση να επε­ξη­γή­σουν ορθά και ολο­κλη­ρω­μένα τα χαρα­κτη­ρι­στικά και τους όρους έκδοσης των ΜΑΕΚ…».

Ο Ελληνας Συνή­γο­ρος του Κατα­να­λωτή δια­πι­στώ­νει ότι «το γεγονός ότι η τράπεζα προ­σέγ­γισε τους συγκε­κρι­μέ­νους πελάτες, υπονοεί ότι αυτοί πλη­ρού­σαν τα επεν­δυ­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά και το επεν­δυ­τικό προφίλ για να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν τη συγκε­κρι­μένη επέν­δυση και ότι αυτή εθε­ω­ρείτο κατάλ­ληλη γι’ αυτούς. Ομως, από τα στοι­χεία που κατα­τέ­θη­καν στην Αρχή, προ­κύ­πτει ότι η πλειο­ψη­φία των κατα­να­λω­τών έχει υπο­γρά­ψει σύμβαση παροχής επεν­δυ­τι­κών συμ­βου­λών, όπου το ερω­τη­μα­το­λό­γιο για το επεν­δυ­τικό προφίλ δεν είναι συμπλη­ρω­μένο…»

Ο Συνή­γο­ρος του Κατα­να­λωτή κατα­λή­γει στο συμπέ­ρα­σμα ότι ούτε τα στελέχη της συγκε­κρι­μέ­νης τρά­πε­ζας εγνώ­ρι­ζαν τι ακριβώς προϊόν που­λού­σαν, καθώς ενη­μέ­ρω­ναν τους πελάτες τους ότι «ο κάτοχος του ομο­λό­γου απο­λαμ­βά­νει την ασφά­λεια μιας προ­θε­σμια­κής κατά­θε­σης», αλλά σε άλλο εσω­τε­ρικό σημεί­ωμα παρα­δέ­χε­ται την ύπαρξη κιν­δύ­νων που σχε­τί­ζο­νται με την πορεία της τρά­πε­ζας.

Σε ανα­κοί­νωση, που απέ­στειλε στη “δ”, ο Σύλ­λο­γος Κατόχων Αξιο­γρά­φων Τρά­πε­ζας Κύπρου Ελλάδος ανα­φέ­ρουν ότι παρά τη δικαί­ωση των 5.500 θυμάτων από το Συνή­γορο του Κατα­να­λωτή η ελλη­νική Πολι­τεία είναι…“απούσα, αδιά­φορη και ενδε­χο­μέ­νως κακό­βουλη κατά χιλιά­δων εξα­πα­τη­μέ­νων κατόχων ΜΑΕΚ, στους οποίους όχι μόνο δεν συμπα­ρα­στέ­κε­ται και δη έμπρα­κτα, όπως οφείλει, αλλά αντί­θετα, όπως προ­σφά­τως πλη­ρο­φο­ρη­θή­καμε, το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών προ­σπά­θησε να «περάσει» τρο­πο­λο­γία, η οποία εν τέλει την τελευ­ταία στιγμή απο­σύρ­θηκε προ­σω­ρινά, όπως ανα­φέ­ρε­ται, με την οποία επι­χει­ρούσε ουσια­στικά να «θωρα­κί­σει» νομικά την Τράπεζα Πει­ραιώς, ως διάδοχο κατά­σταση (ούσας από 26/3/2013 αγο­ρά­στριας των υπο­κα­τα­στη­μά­των των κυπρια­κών τρα­πε­ζών στην Ελλάδα) και ήδη ενα­γό­μενη από τους εξα­πα­τη­θέ­ντες Έλληνες πολίτες”.

Στην ίδια ανα­κοί­νωση τονί­ζε­ται ότι του­λά­χι­στον τέσσερα δικη­γο­ρικά γραφεία στην Αθήνα έχουν ανα­λά­βει ομα­δι­κές αγωγές ιδιωτών κατά των Τρα­πε­ζών Κύπρου και Πει­ραιώς (ως διάδοχο κατά­σταση).

Στα τέλη Δεκεμ­βρίου 2013 εκδι­κά­στηκε από το Πρω­το­δι­κείο Αθηνών άλλη μία αγωγή κατά των εν λόγω Τρα­πε­ζών και στο προ­σε­χές διά­στημα ακο­λου­θούν πολλές ακόμη, ενώ παράλ­ληλα ανα­μέ­νο­νται με ενδια­φέ­ρον και οι πρώτες απο­φά­σεις για τα ασφα­λι­στικά μέτρα που έχουν ήδη δικα­στεί καθώς και για τις πρώτες τακτι­κές δίκες.

Τέλος, στην Αθήνα την 24/2/2014 θα εκδι­κα­στεί και άλλη και­νούρ­για αίτηση ασφα­λι­στι­κών μέτρων (ομάδα 10 περίπου ιδιωτών) κατά των παρα­πάνω Τρα­πε­ζών.

Από την πλευρά του εκδότη των τίτλων, υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι όσοι μετέ­τρε­παν τις κατα­θέ­σεις τους σε ΜΑΕΚ γνώ­ρι­ζαν πως το κεφά­λαιο δεν ήταν εγγυ­η­μένο. Ολοι, ωστόσο, οι ενά­γο­ντες ανα­φέ­ρουν, σύμφωνα με τα κείμενα των αγωγών τους, ότι οι υπάλ­λη­λοι της τρά­πε­ζας που τους έπεισαν να αγο­ρά­σουν τα ΜΑΕΚ παρου­σί­α­ζαν την τοπο­θέ­τηση «ως προ­θε­σμιακή κατά­θεση, με εξα­σφα­λι­σμένο επι­τό­κιο και με την εγγύηση της Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας της Κύπρου». Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα επρό­κειτο για άληκτη, υβρι­δική, μετα­τρέ­ψιμη ομο­λο­γία μειω­μέ­νης εξα­σφά­λι­σης για τον κάτοχο (subordinated bondholder).

Πιο μεγάλο ενδια­φέ­ρον, πάντως, έχει ο ισχυ­ρι­σμός των ενα­γό­ντων ότι το συγκε­κρι­μένο προϊόν εκδό­θηκε προ­κει­μέ­νου να δημιουρ­γη­θεί «ένα μαξι­λάρι» για να απορ­ρο­φη­θούν οι απώ­λειες της τρά­πε­ζας από τη μείωση της αξίας των ελλη­νι­κών ομο­λό­γων που δια­τη­ρούσε στο χαρ­το­φυ­λά­κιό της.

Σημειώ­νε­ται ότι η τράπεζα Πει­ραιώς αγόρασε συγκε­κρι­μένα περιου­σιακά στοι­χεία των κατα­στη­μά­των της Τρά­πε­ζας Κύπρου στην Ελλάδα, που ήταν εγκα­τε­στη­μένη στη χώρα μας ως υπο­κα­τά­στημα. «Την συμ­φω­νία αυτή μελε­τή­σαμε διε­ξο­δικά και προ­κύ­πτει ανα­ντίρ­ρητα ότι, όσο κι αν όλοι ελπί­ζαμε στο αντί­θετο, η τράπεζα Πει­ραιώς δεν αγόρασε την υπο­χρέ­ωση που γεν­νή­θηκε από την πλημ­μελή παροχή επεν­δυ­τι­κών υπη­ρε­σιών από τα εν Ελλάδι κατα­στή­ματα της τρά­πε­ζας Κύπρου. Η συμ­φω­νία ήταν τέτοια που αφενός εξα­σφά­λιζε την μη ανάληψη τέτοιων υπο­χρε­ώ­σεων και αφε­τέ­ρου τα ΜΑΕΚ έχουν ήδη γίνει μετοχές της τρά­πε­ζας Κύπρου. Αυτό που πολλοί παρερ­μη­νεύ­ουν ως εξαγορά και υπο­στη­ρί­ζουν το αντί­θετο στη­ρί­ζε­ται στα έγγραφα που απέ­στειλε η τράπεζα Πει­ραιώς ως θεμα­το­φύ­λα­κας στα οποία ανα­γρά­φο­νται τα ΜΑΕΚ (ΚΥΠΡΟ3 ή ΚΥΠΡΟ4). Πράγ­ματι, η τράπεζα Πει­ραιώς ανέλαβε τις υπη­ρε­σίες θεμα­το­φυ­λα­κής της Τρά­πε­ζας Κύπρου, δηλαδή να «φυλάει» τα όποια επεν­δυ­τικά προ­ϊ­ό­ντα έχει καθένας στο χαρ­το­φυ­λά­κιό του (μετοχές, ομόλογα κλπ) και τίποτα περισ­σό­τερο. Για το λόγο αυτό το παρα­πάνω έγγραφο δεν το έλαβαν όσοι είχαν άλλη τράπεζα ως θεμα­το­φύ­λακα και όχι την Κύπρου. Χαρα­κτη­ρι­στικά στη συνά­ντησή μας ανα­φέρ­θη­σαν περι­πτώ­σεις ανθρώ­πων με θεμα­το­φύ­λακα την EUROBANK και την ALPHA που δεν έλαβαν το έγγραφο αυτό» ανα­φέ­ρε­ται στην ανα­κοί­νωση.