Ερχονται αλλαγές (και) υπουργών

Για την επόμενη φάση, ίσως και την πιο καθο­ρι­στική, που θα κρίνει την πορεία του Μνη­μο­νίου και τον πολι­τικό χρόνο που απο­μέ­νει στην κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ μέχρι τις κάλπες, προ­ε­τοι­μά­ζο­νται στο Μέγαρο Μαξίμου.

Στο επί­κε­ντρο βρί­σκε­ται η οικο­νο­μική πολι­τική μετά την ψήφιση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού και το κλεί­σιμο της τρίτης αξιο­λό­γη­σης, που, όπως όλοι προ­ε­ξο­φλούν, θα ολο­κλη­ρω­θεί στις 22 Ιανουα­ρίου.

Η νέα αυτή περί­ο­δος που σχε­διά­ζε­ται προ­σε­κτικά, σχεδόν μυστικά, σε Ελλάδα και εξω­τε­ρικό θα έχει δύο κύρια χαρα­κτη­ρι­στικά:

Την αξιο­λό­γηση και την αντι­κα­τά­σταση προ­σώ­πων – ακόμη και υπουρ­γών – που σήμερα βρί­σκο­νται σε θέσεις – κλειδιά και επη­ρε­ά­ζουν τις οικο­νο­μι­κές και πολι­τι­κές εξε­λί­ξεις. Τη μεγάλη δια­πραγ­μά­τευση με τους δανει­στές για τα μέτρα ελά­φρυν­σης του χρέους, που απο­τε­λούν όχι μόνο προ­ϋ­πό­θεση αλλά βάση επι­τυ­χούς επα­νό­δου της Ελλάδας στις αγορές.

Σε αυτές τις δύο πτυχές είναι στραμ­μένη η προσοχή του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου, υπό τον Ευκλείδη Τσα­κα­λώτο, καθώς συγκε­ντρώ­νουν το ενδια­φέ­ρον των δανει­στών και των ξένων οίκων, που θεωρούν ότι πάνω στο «ελλη­νικό story» θα στηθεί το επόμενο παι­χνίδι των αγορών.

Οι απο­δό­σεις των δεκα­ε­τών ομο­λό­γων έχουν ήδη υπο­χω­ρή­σει στα επίπεδα του Μαρτίου 2006 (την Παρα­σκευή το δεκα­ε­τές ομόλογο δια­πραγ­μα­τευό­ταν με απόδοση 4,065%), αλλά όλοι περι­μέ­νουν τις επό­με­νες εκδό­σεις για να στοι­χη­μα­τί­σουν αν η Ελλάδα θα ξεπε­ρά­σει τα μνη­μό­νια ή θα κυλήσει σε μια νέα κρίση αβε­βαιό­τη­τας.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο αντι­πρό­ε­δρος της κυβέρ­νη­σης Γιάννης Δρα­γα­σά­κης, προ­ε­τοι­μά­ζο­ντας τους βου­λευ­τές του ΣΥΡΙΖΑ για τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και τις εξε­λί­ξεις, τόνισε ότι οι νέες προ­τε­ραιό­τη­τες αφορούν:

1. Την υλο­ποί­ηση των ανα­γκαίων βημάτων (θεσμο­θέ­τηση των προ­α­παι­του­μέ­νων) για την ολο­κλή­ρωση του προ­γράμ­μα­τος τον Αύγου­στο.

2. Τη συζή­τηση για το χρέος και την κατάλ­ληλη προ­ε­τοι­μα­σία για τον ασφαλή δανει­σμό της χώρας από τις αγορές.

Μάλιστα υπο­γράμ­μισε ότι «με τη συμπλή­ρωση, σε λίγο καιρό, τριών χρόνων άσκησης κυβερ­νη­τι­κών καθη­κό­ντων, αρχίζει ένας νέος κύκλος. Εχουν συσ­σω­ρευ­τεί χρόνια προ­βλή­ματα. Στη νέα αυτή φάση οι τολ­μη­ρές αλλαγές στη λει­τουρ­γία του κράτους, η αξιο­λό­γηση πολι­τι­κών, φορέων και διοι­κή­σεων απο­τε­λούν κρί­σι­μες προ­τε­ραιό­τη­τες του κυβερ­νη­τι­κού έργου».

Οσοι παρα­κο­λου­θούν τις εξε­λί­ξεις έλαβαν το μήνυμα ότι έρχο­νται αλλαγές στην κορυφή τομέων άσκησης κυβερ­νη­τι­κής πολι­τι­κής (κάποιοι μιλούν για ανα­σχη­μα­τι­σμό τον Φεβρουά­ριο), αλλά με μεγα­λύ­τερη βεβαιό­τητα έρχο­νται αλλαγές σε ΔΕΚΟ, φορείς του Δημο­σίου και επο­πτεύ­ου­σες αρχές. Εγκυρες πηγές λένε χαρα­κτη­ρι­στικά πώς «στόχος είναι να εκλεί­ψουν τα “βαρίδια” από την κυβερ­νη­τική μηχανή που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο δυνα­μι­τί­ζουν το κλίμα και τη στροφή της κυβέρ­νη­σης που πρέπει να ολο­κλη­ρω­θεί».

Οι ίδιοι επι­ση­μαί­νουν ότι είναι συχνά τα φαι­νό­μενα δηλώ­σεων κορυ­φαίων στε­λε­χών, ακόμη και υπουρ­γών, που έρχο­νται σε ευθεία αντί­θεση με τις κατευ­θύν­σεις που έχει δώσει το Μαξίμου να «κλείσει το Μνη­μό­νιο».

H άποψη αυτή συμ­βα­δί­ζει με τις επι­ση­μάν­σεις των δανει­στών ότι η κυβέρ­νηση πρέπει να ανοίξει βημα­τι­σμό αν θέλει να ολο­κλη­ρώ­σει το Μνη­μό­νιο και ειδικά στον δημόσιο τομέα πρέπει να υπάρξει «στροφή στην ποιό­τητα», δεδο­μέ­νου ότι οι ποσο­τι­κές αλλαγές (μείωση αριθμού φορέων και δημο­σίων υπαλ­λή­λων) εξα­ντλή­θη­καν.

Πέρα από τις αλλαγές που έρχο­νται, η μεγάλη έγνοια του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου είναι πώς θα εξε­λι­χθεί η δια­πραγ­μά­τευση για την ελά­φρυνση του χρέους. Οπως είπε η επι­κε­φα­λής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ στην τελευ­ταία της συνέ­ντευξη, «έχουμε μια πολύ ξεκά­θαρη θέση. Χρειά­ζε­ται ανα­διάρ­θρωση του χρέους ώστε το μέλλον της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας να μπο­ρέ­σει να είναι βιώσιμο».

Προ­φα­νώς τη θέση του ΔΝΤ, το οποίο έχει κάνει ένα βήμα πίσω από τα ελλη­νικά πράγ­ματα, προ­ε­τοι­μά­ζο­ντας κατά πολλούς την έξοδό του την άνοιξη, συμ­με­ρί­ζε­ται η κυβέρ­νηση, η οποία διά του κ. Τσα­κα­λώ­του στη Νέα Υόρκη υπεν­θύ­μισε πως το επόμενο έτος θα χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από τις συζη­τή­σεις για τα μεσο­πρό­θε­σμα και μακρο­πρό­θε­σμα μέτρα χρέους που έχει ανάγκη η Ελλάδα.

Στο ίδιο συνέ­δριο ο εκπρό­σω­πος του ESM Νικoλά Τζια­μα­ρόλι δήλωσε ότι αυτό που έχει σημασία για το ελλη­νικό χρέος δεν είναι τόσο πολύ το ύψος του, αλλά οι ακα­θά­ρι­στες ανάγκες χρη­μα­το­δό­τη­σής του. «Και για να δια­τη­ρη­θούν οι χρη­μα­το­δο­τι­κές ανάγκες υπό έλεγχο, η Ελλάδα θα πρέπει να εμμεί­νει στην πορεία πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των για την οποία έχει δεσμευ­θεί».

Η κυβέρ­νηση προ­σθέ­τει ότι θα πρέπει να μείνουν στα­θε­ροί και οι τόκοι εξυ­πη­ρέ­τη­σής του στο σημε­ρινό επίπεδο του 3% του ΑΕΠ τον χρόνο, κάτι για το οποίο φρο­ντί­ζει ο επι­κε­φα­λής του ΟΔΔΗΧ Στέλιος Παπα­δό­που­λος.

Από τον ESM μέχρι τώρα έχουν εκτα­μιευ­θεί 40,2 δισ., ενώ το πρό­γραμμα προ­βλέ­πει ότι με την ολο­κλή­ρωση της τρίτης και της τέταρ­της και τελευ­ταίας αξιο­λό­γη­σης τον Μάιο θα εκτα­μιευ­θούν επι­πλέον 18 δισ. ευρώ.

Αυτό σημαί­νει ότι από τα 86 δισ. ευρώ του προ­γράμ­μα­τος θα μένουν αδιά­θετα πάνω από 27 δισ. ευρώ. Η κυβέρ­νηση θα ήθελε το αδιά­θετο ποσό να διο­χε­τευ­θεί στην ανα­διάρ­θρωση του χρέους, με προ­τε­ραιό­τητα τη δημιουρ­γία του «μαξι­λα­ριού ασφα­λείας» για την επάνοδο στις αγορές και την εξό­φληση των δανείων του ΔΝΤ που έχουν υψηλό επι­τό­κιο (κοντά στο 5%).