Τροχαία ατυχήματα στην Ελλάδα: Μια ιδιότυπη «γενοκτονία»

Μια 25χρονη στέ­κε­ται στην άκρη του πεζο­δρο­μίου. Προ­σπα­θεί να δια­σχί­σει τον δρόμο. Μόλις έχει περάσει ένα μόνιππο. Ο δρόμος δείχνει ασφαλής. Η νεαρή είναι ήδη κατα­με­σής του. Ώσπου ακού­γε­ται το φρένο ενός αυτο­κι­νή­του. Την έχει ήδη ξαπλώ­σει στο οδό­στρωμα. Σε λίγα δευ­τε­ρό­λε­πτα ακού­γε­ται το φρένο ενός δεύ­τε­ρου αυτο­κι­νή­του. Οι ρόδες του έχουν περάσει από πάνω της, δια­με­λί­ζο­ντας το κορμί της… Είναι Κυριακή πρωί. Το ημε­ρο­λό­γιο δείχνει 4 Μαρτίου 1907 και η Ευφρο­σύνη Βαμβακά κατα­γρά­φε­ται στην ιστορία ως το πρώτο θύμα τρο­χαίου δυστυ­χή­μα­τος.

Βλέπετε, ο πρώτος ΚΟΚ στην Ελλάδα, το διά­ταγμα «Περί της καθ΄ο­δόν απα­ντή­σεως των αμαξών, εφίππων, κτλ», που είχε εκδοθεί τον Ιανουά­ριο του 1837, περιε­λάμ­βανε «οδηγίες» για την κυκλο­φο­ρία των ιππή­λα­των, όχι των τρο­χο­φό­ρων… Άσε που και τα πρώτα διόδια (από το 1842 στην οδό Πει­ραιώς!) «απευ­θύ­νο­νταν» σε ζώα. Μισό λεπτό στοί­χιζε στο γαϊ­δου­ράκι η διέ­λευση από τα διόδια που «χώριζαν» την Αθήνα από τον Πειραιά. Το αυτο­κί­νητο ήταν εντελώς «και­νούρ­γιο φρούτο» της εποχής και η … πολυ­τέ­λειά του ανήκε στην ανώτατη κοι­νω­νική τάξη. Γι αυτό και στο πρώτο τροχαίο δυστύ­χημα στην Ελλάδα, «θύτες» ήταν ο βου­λευ­τής Σιμό­που­λος και ο πρί­γκι­πας Ανδρέας. Ήταν αυτοί οι δύο, που περ­νού­σαν με τα αυτο­κί­νητά τους τη μοιραία στιγμή από την οδό Συγγρού!

Έκτοτε κύλησε πολύ νερό στ΄ αυλάκι… Προ­ϊ­ό­ντος του χρόνου, το αυτο­κί­νητο μετα­τρά­πηκε από πολυ­τέ­λεια σε καθη­με­ρινή ανάγκη. Και ως εκ τούτου, τα ατυ­χή­ματα και τα δυστυ­χή­ματα αυξή­θη­καν τόσο που το 1993 καθιε­ρώ­θηκε και «Παγκό­σμια Ημέρα Μνήμης για τα Θύματα των Τρο­χαίων Δυστυ­χη­μά­των». Δώδεκα χρόνια αργό­τερα, έλαβε παγκό­σμιο χαρα­κτήρα, όταν υιο­θε­τή­θηκε από τη Γενική Συνέ­λευση του ΟΗΕ (ψήφισμα 60/5 της 26ης Οκτω­βρίου 2005).

Στο εξής, κάθε 3η Κυριακή του Νοεμ­βρίου θα τιμάται ως ημέρα… «παγκό­σμιου θρήνου».

Με αφορμή την εφετινή Παγκό­σμια Ημέρα Μνήμης για τα Θύματα των Τρο­χαίων Δυστυ­χη­μά­των, το ΑΠΕ-ΜΠΕ παρου­σιά­ζει έναν εξαι­ρε­τικά ενδια­φέ­ρο­ντα φάκελο, που επι­με­λή­θηκε η δημο­σιο­γρά­φος Κατε­ρίνα Βλα­χο­δή­μου.

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΣΟΒΑΡΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Στην Ελλάδα τα τροχαία ατυ­χή­ματα συνι­στούν δια­χρο­νικό πρό­βλημα με σοβαρές -κοινωνικές και οικονομικές- επι­πτώ­σεις. Η Βουλή έχει προ­χω­ρή­σει στη συγκρό­τηση ειδικής μόνιμης επι­τρο­πής για την οδική ασφά­λεια με στόχο την παρα­κο­λού­θηση του προ­βλή­μα­τος και την υποβολή προ­τά­σεων. Στην έκθεση της ειδικής μόνιμης επι­τρο­πής για το 2016 που εγκρί­θηκε ομόφωνα, κατα­γρά­φε­ται η εξέλιξη των τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των την τελευ­ταία 15ετία.

Εξέλιξη αριθμών παθό­ντων από τροχαία στην Ελλάδα

Από το 2000 έως το 2015, σύμφωνα με τα στοι­χεία της ΕΛΑΣ και της ΕΛΣΤΑΤ, σε 245.404 τροχαία συμ­βά­ντα κατα­γρά­φη­καν 22.397 νεκροί, 32.555 βαριά τραυ­μα­τίες και ανά­πη­ροι και 277.967 ελαφρά τραυ­μα­τίες.

«Με βάση τα παρα­πάνω πραγ­μα­τικά στοι­χεία, η χώρα μας δαπά­νησε περισ­σό­τερα από 81.181.704.000 € τα τελευ­ταία 16 χρόνια (2000 – 2015), το ¼ του χρέους!», είναι η εκτί­μηση που περι­λαμ­βά­νε­ται στο πόρισμα της ειδικής μόνιμης επι­τρο­πής, την οποία έχει συγκρο­τή­σει η Βουλή για την οδική ασφά­λεια.«Είναι πόροι που τους στε­ρή­σαμε από τα σχολειά, τα νοσο­κο­μεία, την ανά­πτυξη του τόπου» ανα­φέ­ρει ο πρό­ε­δρος της επι­τρο­πής Γιώργος Ουρ­σου­ζί­δης, και σημειώ­νει πως «εάν ένα μικρό μέρος αυτού του ποσού είχε δια­τε­θεί στην πρόληψη, τα θετικά απο­τε­λέ­σματα θα ήταν υπερ­πολ­λα­πλά­σια, πρώτα από όλα λιγό­τερα θύματα και αντα­πο­δο­τικό όφελος από 10 έως 100 φορές του επεν­δυό­με­νου ποσού σε μέτρα πρό­λη­ψης».

Μείωση των τρο­χαίων λόγω των οδικών έργων

Στην Ελλάδα έως το 2000, τα τροχαία ατυ­χή­ματα ήταν η αιτία για περισ­σό­τε­ρους από 2.000 θανά­τους ανά έτος. Σήμερα μπορεί κανείς να πει με ασφά­λεια ότι ένας από τους βασι­κό­τε­ρους λόγους της μείωσης των θανα­τη­φό­ρων τρο­χαίων τα τελευ­ταία χρόνια είναι ο εκσυγ­χρο­νι­σμός του οδικού δικτύου.

Το 2000 σημειώ­θη­καν 2.103 θανάτοι, ενώ κατα­γρά­φη­καν 4.123 βαριά τραυ­μα­τίες και 26.166 ελαφρά. «Τα παρα­πάνω μεγέθη μειώ­θη­καν σημα­ντικά μέχρι το 2010, λόγω του εκσυγ­χρο­νι­σμού και της βελ­τί­ω­σης των οδικών υπο­δο­μών, αλλά κυρίως λόγω της στα­δια­κής απο­πε­ρά­τω­σης των οδικών αξόνων ΠΑΘΕ και ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ. Το 2010 λοιπόν είχαμε αντί­στοιχα 1.281 θανά­τους (μείωση 39,09%), 1.754 βαριά τραυ­μα­τίες (μείωση 57.46%) και 17.024 ελαφρά τραυ­μα­τίες (μείωση 34,94%)» δια­πι­στώ­νει η ειδική μόνιμη επι­τροπή για την οδική ασφά­λεια.

Και η οικο­νο­μική κρίση μείωσε τα τροχαία

Όπως κατα­δει­κνύ­ουν τα στοι­χεία του πορί­σμα­τος της δια­κομ­μα­τι­κής, στη μείωση των τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των συνέ­βαλε και η οικο­νο­μική κρίση. Το 2015 παρα­τη­ρή­θηκε περαι­τέρω μείωση των τρο­χαίων συμ­βά­ντων, κυρίως λόγω της οικο­νο­μι­κής κρίσης. Κατα­γρά­φη­καν 789 νεκροί (μείωση 38,40% σε σχέση με το 2010 και 62,48% σε σχέση με το 2000), 1.068 βαριά τραυ­μα­τίες (μείωση 39,11% σε σχέση με το 2010 και 74,09% σε σχέση με το 2000), 12.872 ελαφρά τραυ­μα­τίες (μείωση 24,39% σε σχέση με το 2010 και 50,80% σε σχέση με το 2000).

Πώς οδη­γη­θή­καμε στη μείωση αυτή; «Ως συνέ­πεια της οικο­νο­μι­κής κρίσης στη χώρα οι κυκλο­φο­ρια­κοί φόρτοι μειώ­θη­καν μεταξύ 2009-2015 κατά περίπου 30%. Την ίδια περίοδο οι οδηγοί μείωσαν τη μέγιστη ταχύ­τητα κίνησής τους, λόγω εξοι­κο­νό­μη­σης στην κατα­νά­λωση βεν­ζί­νης» είναι η επι­σή­μανση της ειδικής επι­τρο­πής.

Τα έτη 2016 και 2017

Από την ανάλυση των στοι­χείων των οδικών ατυ­χη­μά­των στην Ελλάδα κατά το έτος 2016, οι επι­δό­σεις στην οδική ασφά­λεια κρί­νο­νται στά­σι­μες. Όλες οι κατη­γο­ρίες ατυ­χη­μά­των και παθό­ντων μειώ­θη­καν οριακά, εκτός των θανα­τη­φό­ρων και νεκρών, όπου σημειώ­θηκε οριακή αύξηση 0,1% και 0,2% αντί­στοιχα. Δια­πι­στώ­θηκε, επίσης, μείωση της αστυ­νό­μευ­σης, προ­φα­νώς λόγω της μειω­μέ­νου προ­σω­πι­κού και υλι­κο­τε­χνι­κών μέσων, φαι­νό­μενο που παρα­τη­ρεί­ται έντονα στα χρόνια της κρίσης.

Στο 9μηνο του 2017, παρα­τη­ρή­θηκε σημα­ντική μείωση στον αριθμό των τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των, 614 συμ­βά­ντα λιγό­τερο, δηλαδή μείωση 6,60% σε σχέση με την ίδια χρονική περίοδο του 2016, με ανάλογη μείωση στους παθό­ντες (66 λιγό­τε­ροι νεκροί/μείωση 10,90%, στους σοβαρά τραυ­μα­τίες μείωση 20,80% και στους ελαφρά μείωση 7,10%. Το γεγονός μπορεί να εξη­γη­θεί, είτε με την αύξηση των ελέγχων της τρο­χαίας, είτε με την εργώδη προ­σπά­θεια των ιδιω­τι­κών φορέων που ασχο­λού­νται με τα τροχαία, είτε με τις καμπά­νιες ενη­μέ­ρω­σης του δημο­σίου και ιδιω­τι­κού τομέα, είτε με περαι­τέρω μείωση δια­νυ­θέ­ντων οχη­μα­το­χι­λιο­μέ­τρων.

Ο παρά­γο­ντας «όχημα»

Επι­βα­ρυ­ντι­κός παρά­γο­ντας της οικο­νο­μι­κής κρίσης στα τροχαία ατυ­χή­ματα είναι η παλαιό­τητα των οχη­μά­των και η αδυ­να­μία ή αποφυγή συντή­ρη­σης. Στην Ελλάδα ο μέσος όρος ηλικίας των επαγ­γελ­μα­τι­κών οχη­μά­των το 2006 ήταν 18 έτη (σήμερα με την οικο­νο­μική κρίση θα είναι αρκετά μεγα­λύ­τε­ρος), ενώ ο μέσος όρος στην ΕΕ ήταν 12,5 χρόνια και στη Γερ­μα­νία 8 χρόνια. Η ανά­σχεση πωλή­σεων νέων αυτο­κι­νή­των είναι ραγδαία τα χρόνια της κρίσης. Η κατη­γο­ρία παλαιό­τη­τας άνω των 10 ετών αποκτά ξανά «εξέ­χουσα» θέση στους ελλη­νι­κούς δρόμους. Το κόστος κανο­νι­κής συντή­ρη­σης των οχη­μά­των είναι δυσβά­στα­χτο για ποσοστό 40% και απα­γο­ρευ­τικό για ποσοστό 30% των ιδιο­κτη­τών. Όσο για τον κρατικό στόλο (οχήματα υπουρ­γείων, στρατού, αστυ­νο­μίας, πυρο­σβε­στι­κής, ΜΜΜ κλπ), ούτε λόγος. Ό,τι «χαλάει», ακι­νη­το­ποιεί­ται στις μάντρες των υπουρ­γείων.

Η δια­κομ­μα­τική επι­τροπή έχει στα χέρια της μελέτες που δεί­χνουν ότι τα παλαιά ελαφρά φορτηγά απο­βαί­νουν δύο φορές πιο θανα­τη­φόρα από τα νεότερα. Τα παλαιά λεω­φο­ρεία είναι 4,3 φορές πιο πιθανό να εμπλα­κούν σε ατύχημα από τα νεότερα. Τα παλαιά βαρέα φορτηγά είναι 4,7 φορές πιο πιθανό να εμπλα­κούν σε ατύχημα από τα νεότερα.

18 έως 55 ετών τα περισ­σό­τερα θύματα

Στοι­χεία του ΕΚΑΒ για το 2015 δεί­χνουν ότι οι ηλικίες 18-55 ετών που είναι οι κρί­σι­μες παρα­γω­γι­κές ηλικίες, έχουν τα περισ­σό­τερα θύματα.

Ποσοστό 75% των επαγ­γελ­μα­τιών δικυ­κλι­στών δηλώ­νουν ότι έχουν εμπλα­κεί σε τροχαίο συμβάν κατά την εργασία τους και 60% αυτών, υπέ­στη­σαν συνέ­πειες για την σωμα­τική τους ακε­ραιό­τητα.

Οι ώρες που συμ­βαί­νουν τα περισ­σό­τερα τροχαία ατυ­χή­ματα/δυστυ­χή­ματα είναι 17.00-21.00, αλλά κυρίως 24.00-07.00. Αυτό απο­δί­δε­ται στο ότι το από­γευμα υπάρχει κούραση από την εργασία που επη­ρε­ά­ζει την οδήγηση. Από τα μεσά­νυ­χτα, όμως, ως τα ξημε­ρώ­ματα σημειώ­νο­νται πάρα πολλά τροχαία κατά την επι­στροφή των οδηγών και των συνε­πι­βα­τών από τη νυχτε­ρινή δια­σκέ­δαση κι έπειτα από κατα­νά­λωση αλκοόλ. Στα ατυ­χή­ματα αυτά, όπως είναι ανα­με­νό­μενο, τα θύματα είναι κυρίως νεο­τέ­ρων ηλικιών.

Πώς εξη­γεί­ται το γεγονός στις 07.00-09.00, που παρα­τη­ρεί­ται η πλέον πυκνή κυκλο­φο­ρία σε όλους σχεδόν τους δρόμους της χώρας, συμ­βαί­νουν τα λιγό­τερα ατυ­χή­ματα; Τις ώρες αυτές επι­βά­τες και συνε­πι­βά­τες, συνήθως εργα­ζό­με­νοι και με προ­ο­ρι­σμό τον τόπο της εργα­σίας, είναι νηφά­λιοι, βρί­σκο­νται σε εγρή­γορση και οδηγούν πολύ προ­σε­κτικά. Στα­τι­στικά, η από­σπαση προ­σο­χής από την οδήγηση, απο­τε­λεί πλέον από τις πρώτες αιτίες πρό­κλη­σης τρο­χαίου ατυ­χή­μα­τος. Σ’ αυτήν κατα­τάσ­σε­ται και η χρήση κινητού τηλε­φώ­νου. Η κατα­νά­λωση αλκοόλ (και ουσιών) απο­τε­λεί βασική αιτία πρό­κλη­σης σοβαρών τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των/δυστυ­χη­μά­των και γι αυτόν το λόγο απαι­τεί­ται περαι­τέρω έλεγχος και αυστη­ρο­ποί­ηση για την ποσό­τητα αλκοόλ στο αίμα (μεγα­λύ­τερη του 1.0 mg/ml).

«Έλλειψη αγωγής και αδια­φο­ρία»

Αφού κανείς δεν θέλει να πεθάνει, τότε γιατί οι Έλληνες σκο­τώ­νο­νται στους δρόμους; «Η έλλειψη αγωγής, η απάθεια και η αδια­φο­ρία είναι από τα πιο επι­κίν­δυνα συμ­πτώ­ματα μιας κοι­νω­νίας. Και ο μέσος Έλληνας είναι προ­κλη­τικά απαθής και αδιά­φο­ρος απέ­να­ντι στα τροχαία ατυ­χή­ματα και τις συνέ­πειές τους. Πολύ απλά διότι θεωρεί ότι το πρό­βλημα αφορά όλους του άλλους, εκτός από τον ίδιο. Όταν δια­πι­στώ­σει ότι το πρό­βλημα είναι πολύ κοντά του, συνήθως είναι πολύ αργά, έχει ήδη υποστεί κάποιο τροχαίο ατύχημα ο ίδιος ή κάποιος οικείος του» ανα­φέ­ρει στο πόρισμα της ειδική επι­τροπή για την οδική ασφά­λεια.

(ΣΣ: Όλα τα στοι­χεία αντλή­θη­καν από το πολυ­σέ­λιδο πόρισμα της Ειδικής Μόνιμης Επι­τρο­πής Οδικής Ασφά­λειας που εγκρί­θηκε ομόφωνα και τις επό­με­νες ημέρες θα λάβει έντυπη μορφή. Η Ειδική Επι­τροπή είχε την πολύ­τιμη συν­δρομή ειδικών επι­στη­μό­νων, υπη­ρε­σιών και φορέων με μεγάλη συνει­σφορά στο ζήτημα της οδικής ασφά­λειας).

 

ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΒΑΜΒΑΚΑ – ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΑΠΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

 

Μεση­μέρι Κυρια­κής 4 Μαρτίου 1907

Στους δρόμους της Αθήνας πολλά έχουν αρχίσει να αλλά­ζουν. Τα πρώτα αυτο­κί­νητα με ιδιο­κτή­τες πρόσωπα με τερά­στια οικο­νο­μική ισχύ και υψηλή κοι­νω­νική θέση κάνουν την εμφά­νισή τους. Οι εργάτες εξα­κο­λου­θούν να πηγαί­νουν στις δου­λειές τους με τα πόδια και να «τρώνε τη σκόνη» από τις αυτο­κί­νη­τες μηχανές. Από δίπλα μόνιππα, κάρα, σούστες, άμαξες, βοσκοί που βγαί­νουν να που­λή­σουν το γάλα τους, βαρύ­το­νοι μικρο­πω­λη­τές, παιδιά που παίζουν πετρο­πό­λεμο στους δρόμους, αμού­στακα που κου­βα­λού­σαν νερό από τον Ιλισσό για το πλύσιμο των ρούχων, λού­στροι, σαλε­πι­τζή­δες, κομ­ψευό­με­νες Αθη­ναίες, νερου­λά­δες. Στη λεωφόρο Συγγρού κινού­νται, με κατεύ­θυνση το Φάληρο, δύο νεο­φερ­μένα οχήματα. Την ίδια ώρα, στο ύψος του ζυθο­ποιείου Φιξ, η 25χρονη Φρόσω, σύζυγος σαν­δα­λο­ποιού, προ­σπα­θεί να δια­σχί­σει τη λεωφόρο. Πηγαί­νει στην κου­μπάρα της.

Στις 11.30 η Φρόσω Θεό­δω­ρου Βαμβακά πέφτει χτυ­πη­μένη στην πλατιά λεωφόρο από το πρώτο αυτο­κί­νητο και σε δευ­τε­ρό­λε­πτα πέφτει επάνω της και ένα δεύτερο, δια­με­λί­ζο­ντας το κορμί της. Ένας πρί­γκι­πας και ένας βου­λευ­τής είναι οι έτεροι «πρω­τα­γω­νι­στές» του πρώτου θανα­τη­φό­ρου ατυ­χή­μα­τος από αυτο­κί­νητο στην Αθήνα.

Εφη­με­ρίδα «ΕΜΠΡΟΣ» -Αθήνα, 6 Μαρτίου 1907

«Το προχθές Κυρια­κήν την μεσημ­βρίαν ατυχές συμβάν του φόνου μιας γυναί­κας εξ αυτο­κι­νή­του εθο­ρύ­βη­σεν, ως ήτο επό­με­νον, την κοι­νω­νίαν των Αθηνών και έδωσε αφορμήν εις τας χθε­σι­νάς εφη­με­ρί­δας να προβώσι εις σχόλια και να επι­ζη­τή­σωσι μάλιστα και ευθύνας.

Εξ όσων ανέ­γνω­μεν και εξ όσων, εκ πηγών ασφαλών, μετ΄ε­πι­στα­μέ­νην έρευναν πλη­ρο­φο­ρή­θη­μεν, επεί­σθη­μεν ότι το δυστύ­χημα υπήρξε μοι­ραίον και ανα­πό­φευ­κτον.

Η φονευ­θείσα 25έτις Ευφρο­σύνη Θεοδ. Βαμβακά ουδε­μίαν ως απο­δει­κνύ­ε­ται εκ των πραγ­μά­των, είχεν αντί­λη­ψιν της ταχύ­τη­τας των αυτο­κι­νή­των. Νομί­ζουσα δε ότι κατ΄ου­δέν ταύτα δια­φέ­ρουσι των κοινών αμαξών ή κάρρων, αφήκε το πεζο­δρό­μιον και εισήλθε εις Λεω­φό­ρον με την ιδέαν, ότι ηδύνατο να διέλθει αυτήν ακιν­δύ­νως μετα­βαί­νουσα εις το αντί­θε­τον πεζο­δρό­μιον, όπως καλέση εις γεύμα φιλικήν οικο­γέ­νειαν καθή­μενη έναντι.

…Μόλις συνε­τε­λέ­σθη το δυστύ­χημα, ο πρίγκηψ εστα­μά­τη­σεν το αυτο­κι­νη­τόν του και κατελ­θών έσπευσε προς την νεκράν πλέον και κατα­κερ­μα­τι­σμέ­νην γυναίκα, καθώς και η πρι­γκή­πισσα Αλίκη, και ο υπα­σπι­στής του κ. Μεταξάς, οίτινες επέ­βαι­ναν του αυτο­κι­νή­του.

Η πρι­γκή­πισσα προς του φοβερού θεά­μα­τος της κομ­μα­τια­σμέ­νης πτωχής γυναι­κός, συνε­κι­νήθη υπερ­βο­λικά και παρ΄ο­λί­γον ελι­πο­θύ­μει.

…Το δυστύ­χημα οφεί­λε­ται εις το αυτο­κί­νη­τον του κ. Σιμό­που­λου. Η πράξις χαρα­κτη­ρί­ζε­ται φόνος εξ αμε­λείας και δεν συνε­πά­γε­ται επο­μέ­νως προ­φυ­λά­κι­σιν. Άλλως τε δια του κ. Σιμό­που­λου υπάρχει και η βου­λευ­τική ασυλία. Όσον αφορά τον πρί­γκηπα, φαί­νε­ται πως δεν είναι συνέ­νο­χος του δυστυ­χή­μα­τος».

Πρί­γκη­πας και βου­λευ­τής οι «πρω­τα­γω­νι­στές»

Η Ευφρο­σύνη Βαμβακά είναι το πρώτο θύμα θανα­τη­φό­ρου ατυ­χή­μα­τος από αυτο­κί­νητο στην Αθήνα, θύμα που του­λά­χι­στον κατα­γρά­φε­ται με εκτενή δημο­σιεύ­ματα στον Τύπο της εποχής. Το δυστύ­χημα συνέβη στη Λεωφόρο Συγγρού (σ.σ. η πλα­τύ­τερη λεω­φό­ρος που είχε ως τότε η Αθήνα) στο ύψος του ζυθο­πω­λείου ΦΙΞ, μεση­μέρι Κυρια­κής της 4ης Μαρτίου 1907, όταν δύο αυτο­κί­νητα με κατεύ­θυνση το Φάληρο ξεκί­νη­σαν τη μοιραία «άμιλλα ταχύ­τη­τας». Το ένα αυτο­κί­νητο ήταν του πρί­γκιπα Ανδρέα και σε αυτό επέ­βαι­ναν επίσης η πρι­γκί­πισσα Αλίκη και ο υπα­σπι­στής του Ανδρέα, Μεταξάς. Το δεύτερο αυτο­κί­νητο ήταν του μανιώδη αυτο­κι­νη­τι­στή βου­λευτή Φθιώ­τι­δας Νικό­λαου Σιμό­που­λου, γιου του υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών Ανάρ­γυ­ρου Σιμό­που­λου. Ήταν την εποχή που, σύμφωνα με ιστο­ρι­κούς, τα αυτο­κί­νητα στην Αθήνα ήταν ελά­χι­στα. Υπεύ­θυ­νος θεω­ρή­θηκε ο βου­λευ­τής Νικό­λαος Σιμό­που­λος, διότι θέλησε να υπερβεί το αυτο­κί­νητο του Πρί­γκηπα Ανδρέα, «αυξάνων κατά τι την ταχύ­τητα του αυτο­κι­νή­του του». Το αυτο­κί­νητο του Σιμό­που­λου χτύπησε την Ευφρο­σύνη Βαμβακά και στη συνέ­χεια πέρασε από πάνω της το αυτο­κί­νητο του πρί­γκηπα Ανδρέα.

Εφη­με­ρίδα «ΚΑΙΡΟΙ»

«Φρικτός θάνατος υπό τους τροχούς των αυτο­κι­νή­των του κ. Σιμό­που­λου και του Πρί­γκηπα Ανδρέα. Πως επήλθε το σπα­ρα­κτικό δυστύ­χημα. Οι θρήνοι της πρι­γκη­πίσ­σης», γράφει στο πρω­το­σέ­λιδό της η εφη­με­ρίδα «ΚΑΙΡΟΙ», από την οποία μαθαί­νουμε και την αντί­δραση του βασιλέα:

«Η Α. Υψη­λό­της κατήλ­θεν αμέσως του αυτο­κι­νή­του κατα­τα­ραγ­μέ­νος, επίσης δε και η πρι­γκή­πισσα Αλίκη, ήτις φοβι­σμένη και κλαί­ουσα προ του οικτρού θεά­μα­τος, επε­χεί­ρησε να ανα­ση­κώση τη νεκρά πλέον γυναίκα.

Εν τω μεταξύ επι­στρέ­φει και ο κ. Σιμό­που­λος προς τον οποίον ο Πρίγκηψ απέ­τεινε δρι­μείας παρα­τη­ρή­σεις ως γενό­με­νον πρό­ξε­νον του δυστυ­χή­μα­τος. Ο κ. Σιμό­που­λος απή­ντησε τότε ότι ήτο πολύ συγκε­κι­νη­μέ­νος. Οι πρί­γκη­πες, αφού παρέ­μει­ναν επ΄ο­λί­γον ακόμη εις τον τόπον του δυστυ­χή­μα­τος, επέ­βη­σαν αυτο­κι­νή­του των και διηυ­θύν­θη­σαν εις τ΄ Ανά­κτορα.

Η Α.Μ., ο Βασι­λεύς μόλις έμαθε παρά του πρί­γκη­πος Ανδρέου το συμβάν δυστύ­χημα κατε­τα­ρά­χθη και καλέσας αμέσως εις τα Ανά­κτορα τον Διευ­θυ­ντήν της Αστυ­νο­μίας κ. Δαμη­λά­την, εζή­τη­σεν λεπτο­με­ρώς πλη­ρο­φο­ρίες περί αυτού. Αμέσως τότε διέταξε και τον υπα­πι­στήν της Α.Υ. να μεταβή εις το αστυ­νο­μι­κόν τμήμα και να κατα­θέ­σει παν ό,τι είδε και γνω­ρί­ζει παρά του δυστυ­χή­μα­τος.

Επίσης η Α.Μ. έδωκεν εντολή εις τον πρί­γκη­παν Ανδρέα ίνα τεθεί εις τη διά­θε­σιν του εισαγ­γε­λέως και του ανα­κρι­τού όπως εξα­κρι­βωθή τις ο παραί­τιος αυτού και πως εγένετο».

Εκτενής αρθρο­γρα­φία

Για το θανα­τη­φόρο ατύχημα στη Συγγρού υπήρξαν εκτενή δημο­σιεύ­ματα και πολλά άρθρα, καθώς συν­δέ­θηκε με την «κόντρα» ταχύ­τη­τας των δύο αυτο­κι­νή­των.

Ο «Δια­βά­της» σε χρο­νο­γρά­φημά του στην εφη­με­ρίδα «ΕΜΠΡΟΣ», ανα­φέ­ρει στις 9 Μαρτίου 1907:

«…Είναι το πρώτο εξ΄αυ­το­κι­νή­του δυστύ­χημα και πρέπει να δώσει αφορμήν ώστε να μην ακο­λου­θή­σουν και άλλα και ασφαλώς θα συμβούν πολλά αν αφεθεί ελευ­θέρα να ανα­πτυ­χθεί η άμιλλα ταχύ­τη­τος μεταξύ των αυτο­κι­νή­των, όπως γίνεται και μεταξύ των ατμο­πλοίων μας.

Αλλά διατί τόσαι υπερ­βο­λαί δια το μόνον δυστύ­χημα εξ αυτο­κι­νή­του, όταν τόσους δια­με­λί­ζουν αι σούσται και τραυ­μα­τί­ζουν αι άμαξαι χωρίς να γίνεται κανείς θόρυβος;».

Λίγες ημέρες αργό­τερα ένα επι­θε­τικό άρθρο φιλο­ξε­νεί­ται στο Άστυ:

“[…] Αι χιλιά­δες των εκλο­γέων Φθιώ­τι­δος, αι οποίαι εξέ­λε­ξαν τον κ. Ν. Σιμό­που­λον αντι­πρό­σω­πον ολο­κλή­ρου επαρ­χίας δεν του είπον ρητώς, καθώς γνωρίζω, ότι τον εκλέ­γουν μόνον και μόνον διά να διοική αυτο­κί­νη­τον. Και εις την Αυτού Υψη­λό­τητα επίσης, τον Πρί­γκηπα δεν έδωκε το Έθνος αυτήν απο­κλει­στι­κώς την εντολήν. Αλλά, καθώς όλοι γνω­ρί­ζετε, αι φιλο­δο­ξίαι των προ­σώ­πων εδώ εις την Ελλάδα είναι πυγ­μαίαι, και ομοιά­ζουν με κόττες, αι οποίαι δεν έχουν φτερά, παρά μόνον όσα απαι­τού­νται διά να φθάσουν εις ένα μέτρον μόλις υπέρ την γην και να κουρ­νιά­σουν. Είμεθα βου­λευ­ταί ή πρί­γκη­πες και μένομεν ενθου­σια­σμέ­νοι, διότι φθά­νο­μεν ταχύ­τερα των άλλων εις το Παλαιόν Φάληρον. Ένα σύν­νε­φον κατορ­θώ­νο­μεν να υψώ­σω­μεν εις την διά­βα­σίν μας, και αυτό είνε σκόνη…”.

Εξίσου αιχμηρό και το χρο­νο­γρά­φημα του Σκριπ:

“Προ ημερών ο υιός άλλου πλου­το­κρά­του Αθη­ναίου, ελλεί­ψει ανθρώ­πων, έκοψε μίαν γάταν και ένα άλογο. Τώρα άλλος υιός κροίσου έκοψε μίαν γυναίκα. Αυτή η πληθώρα των φόνων των πτωχών των ενερ­γου­μέ­νων υπό των τέκνων των πλου­σίων είναι καιρός, νομίζω, να χρη­σι­μο­ποι­ηθή προς όφελος του Δημο­σίου Ταμείου, απορώ δε πώς ο υπουρ­γός των Οικο­νο­μι­κών, ο μη αφήσας επάγ­γελμα αφο­ρο­λό­γη­τον, δεν επέ­βα­λεν ακόμη φόρον επί των σφα­ζο­μέ­νων υπό των υιών των πλου­σίων ζώων και ανθρώ­πων. Μόνον διά των εισπρά­ξεων, τας οποίας θα αποφέρη ο υιός του θα παρου­σιάση αληθές ισο­ζύ­γιον”.

Ο ΠΡΩΤΟΣ ΚΟΚ ΕΙΝΑΙ ΓΕΓΟΝΟΣ

Πριν από 180 χρόνια, τον Ιανουά­ριο του 1837, δημο­σιεύ­ε­ται το διά­ταγμα «Περί της καθ΄ο­δόν απα­ντή­σεως των αμαξών, εφίππων, κτλ». Θεω­ρεί­ται ο πρώτος ΚΟΚ στην Ελλάδα.

ΔΙΑΤΑΓΜΑ

«Περί της καθ’ οδόν απα­ντή­σεως των αμαξών, εφίππων κλπ»

Ο Θ Ω Ν

Ελέω Θεού Βασι­λεύς της Ελλάδος

«Προς απο­φυ­γήν συγκρού­σεων ως εκ της καθ’ οδόν συνα­ντή­σεως των αμαξών, εφίππων κλπ. και δια να κατα­σταθή ούτως η διά­βα­σις εύκολος και μάλιστα ακίν­δυ­νος

Επί τη προ­τά­σει της επί των Εσω­τε­ρι­κών Γραμ­μα­τείας, απε­φα­σί­σα­μεν και δια­τάτ­το­μεν:

1) Οσάκις επί των δημο­σίων οδών είτε εντός των πόλεων, είτε επί των κατα­σκευα­σθέ­ντων μεγάλων δρόμων του Βασι­λείου μας, συνα­ντώ­νται άμαξαι, έφιπποι κλπ., οφείλει έκαστος να υποχωρή εις τα δεξιά, και να μένη ούτως η δίοδος ελευ­θέρα απ’ αμφό­τερα τα δια­βαί­νο­ντα μέρη.

2) Όταν οι καθ’ οδόν απα­ντώ­με­νοι ταχυ­δρό­μοι σαλ­πί­ζουν τον της υπο­χω­ρή­σεως σαλ­πι­σμόν, όλοι οι καθ’ οδόν χρε­ω­στούν να υπο­χω­ρούν και να περνούν εις τα δεξιά των ταχυ­δρο­μι­κών αμαξών ή ίππων. Εις την αυτήν υπο­χρέ­ω­σιν υπό­κει­νται, όταν το ταχυ­δρο­μείον φθάνη άμαξαν τρέ­χου­σαν έμπρο­σθεν εφίπ­πους κλπ. και θέλει να περάση εμπρός.

3) Οι παρα­βά­ται τιμω­ρού­νται με πρό­στι­μον πέντε δραχμών προς όφελος των Ταχυ­δρο­μι­κών Ταμείων.

4) Εν περι­πτώ­σει παρα­βά­σεως, η κατα­μή­νυ­σις γίνεται από μέρους του ηνιόχου και ταχυ­δρό­μου προς τον αρμό­διον Δήμαρ­χον, δια να ενερ­γηθή παρ’ αυτού η ανή­κουσα κατα­δί­ω­ξις του Ειρη­νο­δί­κου.

5) Ο επί των Εσω­τε­ρι­κών Γραμ­μα­τεύς επι­φορ­τί­ζει με την εκτέ­λε­σιν και δημο­σί­ευ­σιν του παρό­ντος δια­τάγ­μα­τος, το οποίον θέλει γνω­στο­ποι­ηθή και δια κήρυκος εις όσα μέρη ήθελεν είσθαι ανα­γκαίον».

 

ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΔΙΟΔΙΑ

 

Η συντή­ρηση και ο εκσυγ­χρο­νι­σμός του οδικού δικτύου ήταν πάντα ένας μεγάλος πονο­κέ­φα­λος για την πολι­τεία. Η Ένωση της Αθήνας με τον Πειραιά έγινε με την κατα­σκευή μιας μεγάλης οδού που τη σχε­δί­α­σαν Έλληνες και Βαυαροί τεχνι­κοί. Την οδό Αθηνών-Πειραιώς που στη συλ­λο­γική μνήμη έμεινε ως «η Πει­ραιώς». Τα έργα ξεκί­νη­σαν το 1834. Το καλο­καίρι του 1842 επι­βλή­θη­καν διόδια 5 δραχμών για κάθε ζώο, που περ­νούσε, προ­κει­μέ­νου να συντη­ρη­θεί ο δρόμος που είχε συνε­χείς φθορές και ήταν πάντα λασπω­μέ­νος.

 

Εν Αθήναις 6 Ιουλίου 1842,

Διά­ταγμα

«Περί διοδίων επί της εξ Αθηνών εις Πειραιά οδού»

ΟΘΩΝ

ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

«Λαβό­ντες υπόψιν την από 17 Μαρτίου τ.ε. πράξιν του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου Αθηνών περί διοδίων επί της εξ Αθηνών εις Πειραιά αγούσης δημο­τι­κής λιθο­στρώ­του οδού προς απά­ντη­σιν των δια την δια­τή­ρη­σιν αυτής απαι­του­μέ­νων εξόδων

Θεω­ρού­ντες ότι οι υπάρ­χο­ντες πόροι του ρηθέ­ντος δήμου δεν εξαρ­κούσι και εις δια την οδόν ταύτην απαι­τού­μενα έξοδα, επί τη προ­τά­σει της Ημε­τέ­ρας επί των Εσω­τε­ρι­κών Γραμ­μα­τείας και συμ­φώ­νως με τας δια­τά­ξεις του άρθρου 27 του περί δήμων Νόμου, απο­φα­σί­σα­μεν και δια­τάτ­το­μεν

Α. Επι­τρέ­πε­ται εις τον δήμο Αθηνών να εισπράττη διόδια επί της εξ Αθηνών εις Πειραιά αγούσης οδού, επί τρία έτη, αρχό­μενα από της 1ης του προ­τε­χούς Ιουλίου τ.ε.

Τα διόδια ταύτα προσ­διο­ρί­ζο­νται εις πέντε λεπτά εφ εκάστου ζώου.

Τα κατά το προη­γού­μενο άρθρο υπο­βαλ­λό­μενα εις την πλη­ρω­μήν των διοδίων ζώα είναι οι χρή­σι­μοι εις ιππα­σίαν ίπποι, τα υπο­ζύ­για και πάν είδος φορ­τη­γού ζώου μετα­βαί­νο­ντας από Αθηνών εις Πειραιά ή από Πει­ραιώς εις Αθήνας.

Δεν υπό­κει­νται εις την πλη­ρω­μήν διοδίων

1. Οι ίπποι της Αυλής

2. Οι ίπποι των παρά τη Ελλη­νική Κυβερ­νή­σει Αντι­προ­σώ­πων των ξένων Δυνά­μεων και της συνο­δείας αυτών

3. Οι ίπποι της χωρο­φυ­λα­κής, του ιππικού, των ζευ­γι­τών και εν γένει των εν ενερ­γεία Αξιω­μα­τι­κών του στρατού

4. Όλα τα διερ­χό­μενα την οδόν ζώα δια να μετα­βώ­σιν εις την εξοχήν προς καλ­λιέρ­γεια των γαιών και συγκο­μι­δήν των καρπών.

Τα εισπρατ­τό­μενα εκ των διοδίων χρήματα θέλουν χρη­σι­μεύει απο­κλει­στι­κώς εις τα δια την δια­τή­ρη­σιν και βελ­τί­ω­σιν της ρηθεί­σης οδού απαι­τού­μενα έξοδα…».

Ο νόμος περί οδο­ποι­ίας

Τον Ιανουά­ριο του 1868 εκδί­δε­ται ο νόμος «Περί Οδο­ποι­ίας». Με το νόμο αυτό «αι οδοί του Βασι­λείου διαι­ρού­νται εις εθνικάς, επαρ­χια­κάς, δημο­τι­κάς και αγρο­τι­κάς». Ο νόμος προ­βλέ­πει ότι «αι εθνικαί οδοί κατα­σκευά­ζο­νται δαπάνη του ταμείου της εθνικής οδο­ποι­ίας» και ότι «τα απλά έργα των δημο­τι­κών οδών εκτε­λού­νται τη προ­σω­πική εργασία των κατοί­κων».

Περί προ­σω­πι­κής εργα­σίας

Στο νόμο έχει περι­λη­φθεί ξεχω­ρι­στό κεφά­λαιο που ορίζει ότι «πας δημότης, συμπε­πλη­ρω­μέ­νην έχων την ηλικίαν των 18 ετών, οφείλει να προ­σφέ­ρει κατ΄έ­τος την προ­σω­πι­κήν αυτού εργα­σίαν εις την κατα­σκευήν των δημο­τι­κών και αγρο­τι­κών οδών, ανα­λό­γως της περιου­σίας αυτού. Εξαι­ρού­νται οι κλη­ρι­κοί, οι δήμαρ­χοι, οι δημαρ­χι­κοί και ειδικοί πάρε­δροι, οι μη πολίτες Έλληνες, υπάλ­λη­λοι των ξένων Δυνά­μεων, οι ξένοι υπήκοοι, η φρουρά, οι υπερ­βά­ντες το 70 έτος της ηλικίας των και οι ένεκα γήρατος ή δια­νοη­τι­κού παθή­μα­τος ανί­κα­νοι προς εργασία.

Τα διόδια: ½ λεπτό το γαϊ­δου­ράκι

Ο νόμος «περί οδο­ποι­ίας» επέ­τρεψε την επιβολή διοδίων στις εθνικές δημο­τι­κές και επαρ­χια­κές οδούς, μετά όμως την κατα­σκευή τους, και προσ­διό­ρισε το ύψος τους.

«Δι΄έ­κα­στον ίππον, ημίονον, μετά ή άνευ φορτίου, μετά ή άνευ ιππέως, μέχρις 1 λεπτού.

Δι΄έ­κα­στον όνον, ωσαύτως, μέχρις ½ λεπτού

Δι΄έ­κα­στον βουν προς εμπο­ρίαν ή κρε­ουρ­γίαν, μέχρις 1 λεπτού.

Δι΄ έκαστον προς εμπο­ρίαν ή κρε­ουρ­γίαν πρόβατο, αίγα, χοίρον και λοιπά μικρά ζώα το εν μέχρις ¼ του λεπτού.

Δι΄έ­κα­στον δίτρο­χον ή τετρά­τρο­χον όχημα, συρό­με­νον υφ΄ενός ίππου ή ημιόνου, μέχρις 1 και ½ λεπτού

Ωσαύτως συρό­με­νον υπό δύω ίππων, μέχρι 2 λεπτών

Δι΄έ­κα­στον περι­πλέον ίππον εζευγ­μέ­νον εις τα ειρη­μένα οχήματα, ανά ½ λεπτού

Δι΄’εκαστον φορ­τη­γόν δίτρο­χον άμαξαν, συρο­μέ­νην υφ΄ενός ίππου ή ημιόνου ή δύω βοών, εάν μεν η άμαξα είναι κενή μέχρις 1 λεπτού, εάν έχει φορτίον, 1 ½ λεπτού

Δι΄ε­κά­στην τοιαύ­την τετρά­τρο­χον άμαξαν, συρο­μέ­νην υπό δύω ίππων, ή ημιόνων, η τεσ­σά­ρων βοών, εάν μεν είναι κενή μέχρις 1 και ¼ του λεπτού, εάν έχει φορτίο 2 ½ λεπτού

Δι΄έ­κα­στον περι­πλέον ίππον ή ημίονον ή ζεύγος βοών, κενής της αμάξης, ¼ του λεπττού, μετά φορτίου ½.

Δι΄έ­κα­στον όνον, εζευγ­μέ­νον εις άμαξαν ¾ του λεπτού

Τετρά­τρο­χος άμαξα, συρό­μενη υφ΄ενός ίππου ή ημιό­νουή δύο βοών, εξο­μοιού­ται προς δίτρο­χον».

 

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΜΜΑΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΤΡΟΧΑΙΑ: ο κρα­τι­κός και κοι­νω­νι­κός «συνα­γερ­μός», το κλειδί για την οδική ασφά­λεια

 

Η ευαι­σθη­το­ποί­ηση των πολιτών, η κυκλο­φο­ριακή αγωγή, οι αυστη­ρό­τε­ρες ποινές ιδίως για παρα­βά­σεις όπως η μέθη, η ταχύ­τητα, η παρα­βί­αση ερυθρού σημα­το­δότη ήταν και παρα­μέ­νουν από τα σημα­ντικά κλειδιά για την πρόληψη των τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των. Οι προ­τά­σεις της ειδικής μόνιμης επι­τρο­πής της Βουλής για την οδική ασφά­λεια, όπως αυτές δια­τυ­πώ­νο­νται στην έκθεσή της συμπυ­κνώ­νο­νται στα εξής σημεία:

• Η πολι­τεία τα αμέσως επόμενα έτη θα πρέπει να δώσει οικο­νο­μικά κίνητρα στους οδηγούς/ιδιο­κτή­τες, να ανα­νε­ώ­σουν τα οχήματα τους με νέας τεχνο­λο­γίας οχήματα.

• Απαι­τεί­ται μεγα­λύ­τερη ευαι­σθη­το­ποί­ηση και ενη­μέ­ρωση των πολιτών – ιδιαί­τερα της νέας γενιάς – ώστε να είναι προ­σε­κτι­κοί κατά την οδήγηση, αλλά και να απο­δε­χτούν την συνετή οδήγηση, ως τρόπο συμπε­ρι­φο­ράς.

• Επι­βάλ­λε­ται να εκπο­νη­θούν προ­γράμ­ματα κυκλο­φο­ρια­κής αγωγής και να εφαρ­μό­ζο­νται υπο­χρε­ω­τικά και με μεγάλη αυστη­ρό­τητα, για κάθε κατη­γο­ρία μαθητών Δημο­τι­κού, Γυμνα­σίου και Λυκείου, από το νέο σχολικό έτος 2017-2018. Ήδη ο υπουρ­γός Παι­δείας Κων­στα­ντί­νος Γαβρό­γλου υπέ­γραψε στις 26 Οκτω­βρίου την εγκύ­κλιο για την εισα­γωγή θεμα­τι­κής ενό­τη­τας «Κυκλο­φο­ριακή Αγωγή και Οδική Ασφά­λεια», στο πρό­γραμμα των Δημο­τι­κών Σχο­λείων της χώρας.

• Επι­βάλ­λε­ται η νομο­θέ­τηση αυστη­ρό­τε­ρων ποινών και όχι η μείωση αυτών, για τους οδηγούς που παρα­βιά­ζουν τους κανόνες οδικής κυκλο­φο­ρίας και ιδιαί­τερα για τις παρα­βά­σεις εκείνες που οδηγούν σε σοβαρό τροχαίο ατύχημα, όπως είναι οι κοινώς ανα­φε­ρό­με­νες επι­κίν­δυ­νες παρα­βά­σεις π.χ. μέθη, ταχύ­τητα, παρα­βί­αση προ­τε­ραιό­τη­τας, παρα­βί­αση ερυθρού σημα­το­δότη, επι­κίν­δυ­νοι ελιγμοί ζώνη, κράνος, κ.λ.π. Οι όποιες ποινές του Κ.Ο.Κ. όμως, πρέπει να έχουν ως προ­α­παι­τού­μενο τη συνεχή, συστη­μα­τική και ουσια­στική αστυ­νό­μευση.

• Οι περι­φε­ρειάρ­χες και τα περι­φε­ρειακά συμ­βού­λια, καθώς και οι δήμαρ­χοι και τα δημο­τικά συμ­βού­λια, πρέπει να ανα­λά­βουν δράση προ­κει­μέ­νου να δια­τη­ρούν σε καλή κατά­σταση του δρόμους, με ασφαλές οδό­στρωμα, με κατάλ­ληλο φωτισμό, κάθετη και ορι­ζό­ντια σήμανση. Για το λόγο αυτό θεω­ρεί­ται ανα­γκαίο, να ορίσουν ειδικό σύμ­βουλο αρμόδιο σε θέματα οδικής ασφά­λειας, ο οποίος να επι­λαμ­βά­νε­ται και να επιλύει τα ανάλογα θέματα. Θα πρέπει να εφαρ­μό­ζουν απα­ρέ­γκλιτα το νόμο σχετικά με την απο­μά­κρυνση παρά­νο­μων παρό­διων δια­φη­μι­στι­κών πινα­κί­δων, που πολλές φορές είναι αιτία θανα­τη­φό­ρων ατυ­χη­μά­των.

• Για μια ακόμη χρονιά γίνεται αντι­λη­πτό, ότι δεν υπάρχει κεντρι­κός συντο­νι­σμός στις δράσεις για την οδική ασφά­λεια. Απαι­τεί­ται ένα κεντρικό όργανο συντο­νι­σμού. Όσα προ­τεί­νο­νται από τους ειδι­κούς πρέπει να εκτε­λού­νται σωστά, να υπάρχει λογο­δο­σία και έλεγχος. Η ομόφωνη πρόταση της προη­γού­με­νης περιό­δου της Επι­τρο­πής (2016-2017), για συγκρό­τηση και λει­τουρ­γία ενός ολι­γο­με­λούς και ευέ­λι­κτου σχή­μα­τος – υπό την αιγίδα του πρω­θυ­πουρ­γού – παρα­μέ­νει.

• Σε αρκετές πόλεις της χώρας λει­τουρ­γούν ένας ή περισ­σο­τέ­ρου σύλ­λο­γοι που ασχο­λού­νται με την πρόληψη των τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των. Οι περισ­σό­τε­ροι ιδρυτές τους είναι χαρο­κα­μέ­νοι γονείς από τροχαία ατυ­χή­ματα, οι οποίοι προ­σπα­θούν για την βελ­τί­ωση της οδικής ασφά­λειας στη χώρα μας. Θα πρέπει το αρμόδιο υπουρ­γείο να προ­χω­ρή­σει σε μια κατα­γραφή αυτών των συλ­λό­γων, να συντο­νί­ζει το έργο τους, ώστε να ενερ­γούν συλ­λο­γικά και απο­τε­λε­σμα­τικά. Είναι φορείς που δυστυ­χώς έρχο­νται να καλύ­ψουν όπως μπορούν, το κενό που δημιουρ­γεί η αδια­φο­ρία και η απουσία της επί­ση­μης πολι­τείας στο μέγα θέμα της οδικής ασφά­λειας.

• Οι υπη­ρε­σίες Τρο­χαίας της ελλη­νι­κής αστυ­νο­μίας οι οποίες έχουν σήμερα περιο­ρι­σμένο προ­σω­πικό και μέσα, επι­βάλ­λε­ται να στε­λε­χω­θούν με το ανα­γκαίο και ειδικά εκπαι­δευ­μένο προ­σω­πικό, όπως και με σύγ­χρονα τεχνικά μέσα και οχήματα, προ­κει­μέ­νου με την αυστηρή και επαρκή αστυ­νό­μευση, να μειώ­σουν τα τροχαία ατυ­χή­ματα.

• Στην έδρα κάθε αντι­πε­ρι­φέ­ρειας είναι ανα­γκαίο να θεσμο­θε­τη­θεί ένα ειδικό κέντρο οδικής ασφά­λειας, που θα επο­πτεύ­ε­ται από τον εισαγ­γε­λέα πρω­το­δι­κών της αντι­πε­ρι­φέ­ρειας, το οποίο θα συντο­νί­ζει και θα ελέγχει όλους τους εμπλε­κό­με­νους φορείς, οι οποίοι θα έχουν αντι­πρό­σωπο στο όργανο αυτό, ώστε οι συναρ­μό­διες υπη­ρε­σίες να συνερ­γά­ζο­νται με τον καλύ­τερο δυνατό τρόπο.

• Υπάρχει αυξη­μένη επι­κιν­δυ­νό­τητα για τους οδηγούς και πεζούς που κυκλο­φο­ρούν σε του­ρι­στι­κές περιο­χές (Δωδε­κά­νησα, Επτά­νησα, Κρήτη, Κυκλά­δες κλπ.), πρέπει οι αρμό­διοι φορείς να ενη­με­ρώ­νουν, είτε με φυλ­λά­δια, είτε με πλη­ρο­φο­ρια­κές πινα­κί­δες, είτε με τη χρήση της τηλε­μα­τι­κής ή των εφαρ­μο­γών της κινητής τηλε­φω­νίας και των μέσων κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης. Επι­πρό­σθετα, στις του­ρι­στι­κές περιο­χές η κατα­νά­λωση αλκοόλ και γενικά η χαλα­ρό­τητα κατά τους θερι­νούς μήνες, συμ­με­τέ­χει κατα­λυ­τικά στην αύξηση των τρο­χαίων ατυ­χη­μά­των.

• Για τα δίκυκλα που χρη­σι­μο­ποιού­νται για υπη­ρε­σίες ταχυ­με­τα­φο­ρών και δια­νο­μών πρέπει να αλλάξει το νομο­θε­τικό καθε­στώς, να θεσπι­σθεί τύπος δικύ­κλου κατάλ­λη­λος για το συγκε­κρι­μένο σκοπό, να είναι δημο­σίας χρήσεως, με οδηγό που να δια­θέ­τει επαγ­γελ­μα­τικό δίπλωμα και τον απα­ραί­τητο προ­στα­τευ­τικό εξο­πλι­σμό. Επίσης πρέπει να ελέγ­χε­ται το ιδιό­μορφο εργα­σιακό καθε­στώς που διέπει το επάγ­γελμα των ταχυ­με­τα­φο­ρέων και δια­νο­μέων.

• Πρέπει επι­τέ­λους να γίνει χρήση της σύγ­χρο­νης τεχνο­λο­γίας, αφ’ ενός από την πολι­τεία (τροχαία, κάμερες, ραντάρ κ.α.) και αφε­τέ­ρου να ενσω­μα­τώ­νο­νται στα οχήματα όργανα μέτρη­σης αλκοόλ για αυτο­έ­λεγχο, εξο­πλι­σμός δικυ­κλι­στών κ.α.

• Οι ασφα­λι­στι­κές εται­ρείες και οι αρμό­διοι φορείς της πολι­τείας πρέπει να βρουν λύση στο πρό­βλημα των ανα­σφά­λι­στων οχη­μά­των, με μείωση των ασφα­λί­στρων από τις εται­ρείες, με αυστη­ρο­ποί­ηση των ελέγχων και συγ­χρό­νως με ενη­μέ­ρωση των οδηγών για τις επι­πτώ­σεις σε περί­πτωση εμπλο­κής τους σε ατύχημα με ανα­σφά­λι­στο όχημα. Οι ασφα­λι­στι­κές εται­ρείες εξα­κο­λου­θούν να μην συμ­με­τέ­χουν ενεργά στις προ­σπά­θειες μείωσης των ατυ­χη­μά­των και γενι­κό­τερα της πρό­λη­ψης. Η δρα­στη­ριο­ποί­ησή τους προς την κατεύ­θυνση αυτή θα βοη­θούσε σημα­ντικά, τόσο το κοι­νω­νικό σύνολο, αλλά και τις ίδιες τις ασφα­λι­στι­κές εται­ρείες, αφού θα είχαν σημα­ντικό οικο­νο­μικό όφελος.

• Είναι απα­ραί­τητο να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί πανελ­λή­νια συν­διά­σκεψη όλων των εμπλε­κο­μέ­νων φορέων σε υψηλό επίπεδο, για να συμ­φω­νη­θούν οι κατευ­θυ­ντή­ριες γραμμές και κοινές δράσεις, να θεσμο­θε­τη­θεί το Εθνικό Στρα­τη­γικό Σχέδιο Οδικής Ασφά­λειας. Να εξα­χθούν συμπε­ρά­σματα, των οποίων η εφαρ­μογή να ξεκι­νή­σει την επομένη, κάθε μέρα καθυ­στέ­ρη­σης κοστί­ζει σε ανθρώ­πι­νες ζωές και πάρα πολλά χρήματα τα οποία στε­ρούμε από την ανά­πτυξη της χώρας.

• Να γίνουν τα απα­ραί­τητα σχετικά με τον Κώδικα Οδικής Κυκλο­φο­ρίας -τροποποιήσεις/εκσυγχρονισμός- με ενσω­μά­τωση Ευρω­παϊ­κών πρα­κτι­κών και οδηγιών.

• Θεσμο­θέ­τηση από το ΕΣΡ υπο­χρέ­ω­σης όλων των τηλε­ο­πτι­κών και ραδιο­φω­νι­κών σταθμών να μετα­δί­δουν περιο­δικά, αλλά συστη­μα­τικά, σε ώρες υψηλής ακρο­α­μα­τι­κό­τη­τας, ειδικά μηνύ­ματα που ευαι­σθη­το­ποιούν τους πολίτες. Επίσης μετά­δοση θεμα­τι­κών ενο­τή­των από την τηλε­ό­ραση που να αφορούν τα τροχαία ατυ­χή­ματα, όπως συζη­τή­σεις, ντο­κι­μα­ντέρ, απλά μαθή­ματα συντή­ρη­σης οχη­μά­των, στα­τι­στικά στοι­χεία περί τρο­χαίων, νομική ενη­μέ­ρωση, συνέ­πειες των τρο­χαίων κ.λ.π. Αυστηρή απα­γό­ρευση τηλε­ο­πτι­κών δια­φη­μί­σεων που ενι­σχύ­ουν την επι­θε­τι­κό­τητα, την αλα­ζο­νεία, και την επί­πλα­στη ανω­τε­ρό­τητα στην οδήγηση.

thetoc.gr