Εργατικά ατυχήματα: 15 κάθε μέρα στην Ελλάδα – Χιλιάδες οι νεκροί στην ΕΕ το 2024

Στα 2,78 εκα­τομ­μύ­ρια ανήλθαν τα μη θανα­τη­φόρα εργα­τικά ατυ­χή­ματα το 2024 στην ΕΕ, τα οποία είχαν ως απο­τέ­λε­σμα του­λά­χι­στον 4 ημε­ρο­λο­για­κές ημέρες απου­σίας από την εργασία, ενώ κατα­γρά­φη­καν και 3.367 θανα­τη­φόρα εργα­τικά ατυ­χή­ματα ή 9 νεκροί εργα­ζό­με­νοι κάθε ημέρα, με ανα­λο­γία 826 μη θανα­τη­φό­ρων ατυ­χη­μά­των για κάθε θανα­τη­φόρο ατύχημα, σύμφωνα με τα στοι­χεία της Eurostat.

Σε ολό­κληρη την ΕΕ, το 2024 σημειώ­θη­καν 1,65 θανα­τη­φόρα εργα­τικά ατυ­χή­ματα ανά 100.000 απα­σχο­λού­με­νους

Σε σύγκριση με το προη­γού­μενο έτος, τα μη θανα­τη­φόρα εργα­τικά ατυ­χή­ματα μειώ­θη­καν κατά 43.742 (μείωση 1,5 %) και τα θανα­τη­φόρα εργα­τικά ατυ­χή­ματα αυξή­θη­καν κατά 45 (αύξηση 1,4 %).

Σχεδόν το ένα τέταρτο (23,0%) του συνόλου των θανα­τη­φό­ρων εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των στην ΕΕ σημειώ­θηκε στον τομέα των κατα­σκευών, ενώ οι μετα­φο­ρές και η απο­θή­κευση (15,9%) κατεί­χαν το αμέσως υψη­λό­τερο μερίδιο. Η μετα­ποί­ηση (13,8%) και η γεωργία, η δασο­κο­μία και η αλιεία (12,1%) ήταν οι μόνες άλλες κατη­γο­ρίες της NACE για τις οποίες κατα­γρά­φη­καν διψήφια ποσοστά του συνο­λι­κού αριθμού θανα­τη­φό­ρων ατυ­χη­μά­των.

Η εικόνα από την Ελλάδα

Στην Ελλάδα κατα­γρά­φη­καν 5.271 μη θανα­τη­φόρα ατυ­χή­ματα και 55 θανα­τη­φόρα στους χώρους δου­λειάς. Όσον αφορά στους τραυ­μα­τίες οι 3.542 ήταν άνδρες και οι 1.729 γυναί­κες.

Η χώρα μας κατα­λαμ­βά­νει την 17η θέση όσον αφορά στα θανα­τη­γόρα εργα­τικά ατυ­χή­ματα με 1.33 ανά 100.000 εργα­ζό­με­νους.

Εργα­τικά ατυ­χή­ματα ανά φύλο

Οι άνδρες είχαν σημα­ντικά μεγα­λύ­τερη πιθα­νό­τητα από τις γυναί­κες να υπο­στούν εργα­τικό ατύχημα. Το 2024, περίπου 2 στα 3 (67,2%) μη θανα­τη­φόρα εργα­τικά ατυ­χή­ματα στην ΕΕ αφο­ρού­σαν άνδρες. Μεταξύ των παρα­γό­ντων που επη­ρε­ά­ζουν αυτά τα στα­τι­στικά στοι­χεία συγκα­τα­λέ­γο­νται το ποσοστό των ανδρών και των γυναι­κών που απα­σχο­λού­νται, οι δια­φο­ρε­τι­κοί τύποι εργα­σίας που εκτε­λούν άνδρες και γυναί­κες, καθώς και οι δρα­στη­ριό­τη­τες στις οποίες απα­σχο­λού­νται.

Για παρά­δειγμα, σημειώ­νο­νται πολύ περισ­σό­τερα ατυ­χή­ματα στους τομείς της εξό­ρυ­ξης, της μετα­ποί­η­σης ή των κατα­σκευών, οι οποίοι τείνουν να κυριαρ­χού­νται από άνδρες. Γενικά, οι άνδρες τείνουν να εργά­ζο­νται με πλήρη απα­σχό­ληση, ενώ οι γυναί­κες είναι πιο πιθανό να εργά­ζο­νται με μερική απα­σχό­ληση· ως εκ τούτου, οι γυναί­κες περνούν (κατά μέσο όρο) λιγό­τερο χρόνο στον χώρο εργα­σίας, και αυτό μπορεί επίσης να μειώνει την πιθα­νό­τητα να υπο­στούν εργα­τικό ατύχημα. Μεταξύ του 2023 και του 2024, ο αριθμός των μη θανα­τη­φό­ρων εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των στην ΕΕ στα οποία εμπλέ­κο­νταν άνδρες μειώ­θηκε (κατά 41.154), ενώ σημειώ­θηκε μείωση (κατά 1.923) στον αριθμό των μη θανα­τη­φό­ρων ατυ­χη­μά­των στα οποία εμπλέ­κο­νταν γυναί­κες.

Δείκτες συχνό­τη­τας

Ένας εναλ­λα­κτι­κός τρόπος ανά­λυ­σης των στοι­χείων για τα εργα­τικά ατυ­χή­ματα, σύμφωνα με τη Eurostat, είναι η έκφραση του αριθμού των ατυ­χη­μά­των σε σχέση με τον αριθμό των εργα­ζο­μέ­νων· έτσι προ­κύ­πτει ένας δείκτης που ονο­μά­ζε­ται «δείκτης συχνό­τη­τας». Στα Σχήματα 1 και 2 παρου­σιά­ζο­νται απλοί δείκτες συχνό­τη­τας που συσχε­τί­ζουν τον αριθμό των ατυ­χη­μά­των με τον συνο­λικό αριθμό των εργα­ζο­μέ­νων. Για κάθε χώρα, τα στα­τι­στικά αυτά στοι­χεία παρέ­χουν μια ένδειξη της πιθα­νό­τη­τας ένας εργα­ζό­με­νος να υποστεί ατύχημα.

Σε ολό­κληρη την ΕΕ, το 2024 σημειώ­θη­καν 1,65 θανα­τη­φόρα εργα­τικά ατυ­χή­ματα ανά 100.000 απα­σχο­λού­με­νους. Τα θανα­τη­φόρα εργα­τικά ατυ­χή­ματα είναι σχετικά σπάνια γεγο­νότα και, ως εκ τούτου, ο αριθμός και η συχνό­τητά τους μπορεί να παρου­σιά­ζουν μεγάλες δια­κυ­μάν­σεις από έτος σε έτος, ιδίως στις μικρό­τε­ρες χώρες της ΕΕ. Το 2024, ο αριθμός των θανα­τη­φό­ρων ατυ­χη­μά­των ανά 100.000 εργα­ζό­με­νους κυμαι­νό­ταν από λιγό­τερα από 1,00 στο Λου­ξεμ­βούργο, το Βέλγιο, την Ολλαν­δία, τη Γερ­μα­νία και τη Σουηδία έως του­λά­χι­στον 3,00 θανα­τη­φόρα ατυ­χή­ματα ανά 100.000 εργα­ζό­με­νους στη Βουλ­γα­ρία και τη Γαλλία (βλ. Σχήμα 1).

Το υψη­λό­τερο ποσοστό συχνό­τη­τας μεταξύ των χωρών της ΕΕ κατα­γρά­φηκε στη Γαλλία, με 3,61 θανα­τη­φόρα ατυ­χή­ματα ανά 100.000 απα­σχο­λού­με­νους. Ωστόσο, η Γαλλία δια­θέ­τει ένα ειδικό σύστημα δήλωσης και ανα­γνώ­ρι­σης εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των, το οποίο επι­κε­ντρώ­νε­ται στην αναφορά συμ­βά­ντων που σχε­τί­ζο­νται με την εργασία. Το σύστημα αυτό συνήθως δεν κάνει διά­κριση μεταξύ των ατυ­χη­μά­των των οποίων η κύρια αιτία είναι η εργασία και των ατυ­χη­μά­των που συμ­βαί­νουν στον χώρο εργα­σίας. Οι τελευ­ταίες περι­πτώ­σεις θα πρέπει να εξαι­ρού­νται μόνο εάν απο­κλει­στούν άλλα αιτιώδη στοι­χεία που σχε­τί­ζο­νται με την εργασία. Αυτό ενδέ­χε­ται να οδη­γή­σει σε υψη­λό­τερο αριθμό ανα­φε­ρό­με­νων εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των στη Γαλλία σε σύγκριση με άλλες χώρες, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων εκείνων που δια­θέ­τουν παρό­μοια συστή­ματα ανα­φο­ράς ατυ­χη­μά­των.

Σε ολό­κληρη την ΕΕ, το 2024 κατα­γρά­φη­καν 1.359 μη θανα­τη­φόρα ατυ­χή­ματα ανά 100 000 εργα­ζό­με­νους. Το εύρος των ποσο­στών εμφά­νι­σης μεταξύ των χωρών της ΕΕ κυμαι­νό­ταν από λιγό­τερα από 100 μη θανα­τη­φόρα ατυ­χή­ματα ανά 100.000 απα­σχο­λού­με­νους στη Ρου­μα­νία (65) και τη Βουλ­γα­ρία (87) έως περισ­σό­τερα από 2.000 ανά 100.000 απα­σχο­λού­με­νους στη Γαλλία (2 622), την Πορ­το­γα­λία (2 489) και την Ισπανία (2 241) (βλ. Σχήμα 2).

Τα ιδιαί­τερα χαμηλά ποσοστά εμφά­νι­σης μη θανα­τη­φό­ρων ατυ­χη­μά­των ενδέ­χε­ται να αντα­να­κλούν την ελλιπή αναφορά, για παρά­δειγμα, λόγω ανε­παρ­κώς οργα­νω­μέ­νων συστη­μά­των ανα­φο­ράς, ελά­χι­στων οικο­νο­μι­κών κινή­τρων για τα θύματα να ανα­φέ­ρουν τέτοια ατυ­χή­ματα ή μη δεσμευ­τι­κών νομικών υπο­χρε­ώ­σεων για τους εργο­δό­τες.

Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα στην Ελλάδα είναι ότι άλλα στοι­χεία ανα­κοι­νώ­νει η Επι­θε­ώ­ρηση Εργα­σίας και άλλα στοι­χεία συγκε­ντρώ­νουν φορείς των εργα­ζο­μέ­νων όπως π.χ. η ΟΣΕΤΕΕ.

Ανάλυση ανά τομέα δρα­στη­ριό­τη­τας

Όπως προ­α­να­φέρ­θηκε, η συχνό­τητα των ατυ­χη­μά­των ενδέ­χε­ται – εν μέρει – να είναι υψη­λό­τερη για τους άνδρες (σε σχέση με τις γυναί­κες) λόγω των οικο­νο­μι­κών δρα­στη­ριο­τή­των στις οποίες είναι πιο πιθανό να απα­σχο­λού­νται. Πράγ­ματι, ο αριθμός των εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των παρου­σιά­ζει μεγάλες δια­κυ­μάν­σεις ανάλογα με τον εκά­στοτε οικο­νο­μικό τομέα (βλ. Σχήμα 3) και παρου­σιά­ζει θετική ασυμ­με­τρία σε σχέση με τους τομείς όπου κυριαρ­χούν οι άνδρες.

Εντός της ΕΕ, οι τομείς των κατα­σκευών, των μετα­φο­ρών και της απο­θή­κευ­σης, της μετα­ποί­η­σης, καθώς και της γεωρ­γίας, της δασο­κο­μίας και της αλιείας αντι­προ­σώ­πευαν συνο­λικά το 65,0 % του συνόλου των θανα­τη­φό­ρων εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των το 2024 και το 44,4 % του συνόλου των μη θανα­τη­φό­ρων εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των. Σχεδόν το ένα τέταρτο (23,0%) του συνόλου των θανα­τη­φό­ρων εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των στην ΕΕ σημειώ­θηκε στον τομέα των κατα­σκευών, ενώ οι μετα­φο­ρές και η απο­θή­κευση (15,9%) κατεί­χαν το αμέσως υψη­λό­τερο μερίδιο. Η μετα­ποί­ηση (13,8%) και η γεωργία, η δασο­κο­μία και η αλιεία (12,1%) ήταν οι μόνες άλλες κατη­γο­ρίες της NACE για τις οποίες κατα­γρά­φη­καν διψήφια ποσοστά του συνο­λι­κού αριθμού θανα­τη­φό­ρων ατυ­χη­μά­των.

Τα μη θανα­τη­φόρα εργα­τικά ατυ­χή­ματα ήταν σχετικά συχνά το 2024 στη μετα­ποί­ηση της ΕΕ (18,3 % του συνόλου), στις κατα­σκευές (12,7 %), στο εμπόριο (12,4 %) και στις δρα­στη­ριό­τη­τες υγείας και κοι­νω­νι­κής πρό­νοιας (12,3 %)· αυτά τα 4 ήταν τα μόνα τμήματα της NACE για τα οποία κατα­γρά­φη­καν διψήφια ποσοστά του συνο­λι­κού αριθμού των μη θανα­τη­φό­ρων εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των.

Πηγή: in.grs