Καθαρή ηλεκτρική ενέργεια από τα μελτέμια του Αιγαίου

Τα επεν­δυ­τικά σχέδια και οι πρώτες συμ­φω­νίες για πλωτά αιολικά πάρκα

Στα… μελ­τέ­μια του Αιγαίου στρέ­φε­ται το επεν­δυ­τικό ενδια­φέ­ρον για νέα έργα ΑΠΕ, καθώς ωρι­μά­ζει η τεχνο­λο­γία των πλωτών ανε­μο­γεν­νη­τριών (floating offshore wind) που μπορούν να εγκα­τα­στα­θούν σε θέσεις με μεγάλα βάθη όπως είναι οι ελλη­νι­κές θάλασ­σες και να «ξεκλει­δώ­σουν» το πλούσιο θαλάσ­σιο αιολικό δυνα­μικό της χώρας. Στην ανά­πτυξη υπε­ρά­κτιων και πλωτών αιο­λι­κών πάρκων στη­ρί­ζει εξάλλου η Ε.Ε. τη γρήγορη μετά­βαση στην οικο­νο­μία των μηδε­νι­κών ρύπων και, σύμφωνα με τη στρα­τη­γική για τις θαλάσ­σιες ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές που έχει ανα­κοι­νώ­σει, προ­βλέ­πε­ται αύξηση της θαλάσ­σιας αιο­λι­κής ισχύος στην Ευρώπη σε 60 GW έως το 2030 και 300 GW έως το 2050. Συνο­λικά το 2020 η Ευρώπη εγκα­τέ­στησε 2,9 GW νέων θαλάσ­σιων αιο­λι­κών πάρκων (κυρίως στα­θε­ρού πυθμένα), αυξά­νο­ντας σε 25 GW τη συνο­λική ισχύ τους. Επίσης, μέσα στο 2020 ελήφθη η τελική επεν­δυ­τική απόφαση και ορι­στι­κο­ποι­ή­θηκε η χρη­μα­το­δό­τηση 7,1 GW νέων θαλάσ­σιων αιο­λι­κών πάρκων που αντι­στοι­χούν σε επεν­δύ­σεις 26,3 δισ. ευρώ τα επόμενα έτη.

Η Ελλάδα προ­ε­τοι­μά­ζε­ται για τη δεύτερη από­πειρα ανοίγ­μα­τος της αγοράς των υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων. Η πρώτη είχε γίνει την περίοδο 2010-2012 με το μοντέλο μιας προ­κα­ταρ­κτι­κής χωρο­θέ­τη­σης θαλάσ­σιων αιο­λι­κών πάρκων σε 12 περιο­χές για έργα συνο­λι­κής ισχύος 1.200 MW.  Μελέτη της Navigant για την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή υπο­λο­γί­ζει το δια­θέ­σιμο θαλάσ­σιο δυνα­μικό για πλωτά αιολικά στη χώρα μας στα 263 GW. Σύμφωνα με την ίδια μελέτη, το σταθ­μι­σμένο κόστος ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας από αιολικά στο Αιγαίο θα είναι 76 ευρώ/MWh το 2030 και θα μειωθεί στα 46 ευρώ/MWh το 2050.

Εν αναμονή του θεσμι­κού πλαι­σίου που καταρ­τί­ζει το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας με στόχο να είναι έτοιμο μέσα στον Ιούνιο, εγχώ­ριοι και ξένοι ενερ­γεια­κοί όμιλοι παίρ­νουν θέσεις μάχης και αρχί­ζουν να ξεδι­πλώ­νουν σιγά σιγά τα σχέδιά τους. Μόλις τις προη­γού­με­νες ημέρες, στο 6ο Οικο­νο­μικό Φόρουμ των Δελφών, εγχώ­ριοι ενερ­γεια­κοί όμιλοι άνοιξαν τα χαρτιά τους ανα­κοι­νώ­νο­ντας σχέδια για πλωτά αιολικά πάρκα και συνερ­γα­σίες που βρί­σκο­νται στα σκαριά με μεγάλες ξένες εται­ρείες που κατέ­χουν την απα­ραί­τητη τεχνο­γνω­σία. Ο γενικός διευ­θυ­ντής της Protergia Ντίνος Μπεν­ρου­μπή ανα­κοί­νωσε ότι η Mytilineos είναι πολύ κοντά στην υπο­γραφή συμ­φω­νίας με ξένη εται­ρεία για υπε­ρά­κτια αιολικά, ενώ σχέδιο για υπε­ρά­κτιο αιολικό στην Αλε­ξαν­δρού­πολη ανα­κοί­νωσε και ο επι­κε­φα­λής του τομέα Ενέρ­γειας του ομίλου Κοπε­λού­ζου, Α. Δια­μα­ντό­που­λος. Ο όμιλος Κοπε­λού­ζου βρί­σκε­ται επίσης σε συζη­τή­σεις με ξένη εται­ρεία για συνερ­γα­σία στον τομέα. Τα σχέδια της ΔΕΗ Ανα­νε­ώ­σι­μες για είσοδο στη νέα αγορά των υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών επα­νέ­λαβε από το βήμα του ίδιου συνε­δρίου ο διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της εται­ρείας Κων­στα­ντί­νος Μαύρος. Η θυγα­τρική της ΔΕΗ έχει «σκα­νά­ρει» ήδη θαλάσ­σιες περιο­χές με πλούσιο αιολικό δυνα­μικό στο Αιγαίο και συζη­τάει με τρεις μεγάλες ξένες εται­ρείες για συνερ­γα­σία.

Ενα βήμα πιο μπροστά βρί­σκε­ται η ΤΕΡΝΑ Ενερ­γειακή, η οποία ανα­κοί­νωσε προ­σφά­τως συμ­φω­νία συνερ­γα­σίας με την Ocean Winds (κοι­νο­πρα­ξία των εται­ρειών EDP Renewables και ENGIE) για την από κοινού ανά­πτυξη πλωτών υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων στις ελλη­νι­κές θάλασ­σες. Η συμ­φω­νία της ΤΕΡΝΑ Ενερ­γεια­κής, που στη­ρί­ζει τη νέα εκδο­τική σειρά της «Καθη­με­ρι­νής» με γενικό τίτλο «Αιγαίο – Ιστορία», προ­βλέ­πει την ανά­πτυξη έργων συνο­λι­κής δυνα­μι­κό­τη­τας άνω του 1,5 GW σε βάθος δεκα­ε­τίας, αφού προσ­διο­ρι­στούν οι καταλ­λη­λό­τε­ρες περιο­χές.

Με τα βαθιά νερά του Αιγαίου και τον θεό Αίολο «φλερ­τά­ρουν» και μεγάλες ξένες εται­ρείες του κλάδου των ΑΠΕ, οι οποίες στο βάθος της στρα­τη­γι­κής τους, όπως και οι ελλη­νι­κές, βλέπουν ένα συν­δυα­σμό ανά­πτυ­ξης υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών και παρα­γω­γής υδρο­γό­νου. Μεταξύ αυτών είναι η νορ­βη­γική Equinor (μετε­ξέ­λιξη του πετρε­λαϊ­κού κολοσ­σού Statoil), η οποία έχει κατα­θέ­σει σχέδιο για την περιοχή των Κυκλά­δων, η δανική Copenhagen Offshore Partners, η ισπα­νική Iberdrola, η Ideol, η Innogy, η πορ­το­γα­λική Principal Power και οι αμε­ρι­κα­νι­κές Quantum και BlueFloat.

Ανα­γκαίο ένα μετα­βα­τικό πλαίσιο για μη χαθεί πολύ­τι­μος χρόνος

Το πώς θα προ­χω­ρή­σουν τα έργα των πλωτών αιο­λι­κών είναι το ζήτημα που ανα­μέ­νε­ται να ξεκα­θα­ρί­σει με την ολο­κλή­ρωση του θεσμι­κού πλαι­σίου, με βασι­κό­τε­ρες παρα­μέ­τρους το μοντέλο χωρο­θέ­τη­σης, αδειο­δό­τη­σης και απο­ζη­μί­ω­σης. Για τον τρόπο ανά­πτυ­ξης των πλωτών αιο­λι­κών πάρκων στη χώρα μας, η επι­κε­φα­λής Ρυθ­μι­στι­κών Θεμάτων της ΤΕΡΝΑ Ενερ­γεια­κής, Στέλλα Ζαχαρία, τονίζει στην «Κ»:

«Απαι­τεί­ται η άμεση κατάρ­τιση σχεδίου ανά­πτυ­ξης των πλωτών αιο­λι­κών πάρκων, το οποίο θα περι­λαμ­βά­νει μια μετα­βα­τική περίοδο 3-5 ετών, μέχρι η πολι­τεία να ολο­κλη­ρώ­σει το πολυ­σύν­θετο ρυθ­μι­στικό πλαίσιο, που θα περιέ­χει, μεταξύ άλλων, το νέο ειδικό χωρο­τα­ξικό των ΑΠΕ, το γενικό και ειδικό χωρο­τα­ξικό θαλάσ­σιου χώρου, την περι­βαλ­λο­ντική αδειο­δό­τηση καθώς και τον τρόπο απο­ζη­μί­ω­σης. Ετσι δεν θα χαθεί η πολύ­τιμη αυτή μετα­βα­τική περί­ο­δος, ώστε να υπάρ­ξουν τα πρώτα έργα μέχρι το 2030.

»Για τα πρώτα αυτά πλωτά αιολικά πάρκα πρέπει να δοθεί η δυνα­τό­τητα στον ιδιω­τικό τομέα άμεσα, με δική του ευθύνη, να προβεί στις απα­ραί­τη­τες μετρή­σεις, έρευνες και μελέτες σημα­ντι­κής εγχώ­ριας αξίας. Ενα τέτοιο μετα­βα­τικό πλαίσιο προ­τεί­νε­ται να περι­λαμ­βά­νει μια δια­δι­κα­σία προ­έ­γκρι­σης και, στη συνέ­χεια, έγκρι­σης περιο­χών οργα­νω­μέ­νης ανά­πτυ­ξης πλωτών αιο­λι­κών πάρκων, η οποία στη­ρί­ζε­ται στην ήδη υπάρ­χουσα νομο­θε­σία (νόμος 2742/1999). Με το πλαίσιο αυτό οι ιδιώτες θα εκπο­νή­σουν, με δικό τους κόστος και ρίσκο, ένα στιβαρό και αντα­γω­νι­στικό επεν­δυ­τικό σχέδιο, που θα λαμ­βά­νει υπόψη του όλες τις παρα­μέ­τρους –περι­βαλ­λο­ντι­κές, ενερ­γεια­κές, δυνα­μι­κό­τη­τας και φέρου­σας ικα­νό­τη­τας–, καθώς και τις αλλη­λε­πι­δρά­σεις με άλλες δρα­στη­ριό­τη­τες. Αυτό θα έχει ως απο­τέ­λε­σμα την ελα­χι­στο­ποί­ηση της αβε­βαιό­τη­τας πριν από την όποια δια­γω­νι­στική ή άλλη δια­δι­κα­σία που θα ορίσει το ρυθ­μι­στικό πλαίσιο όταν αυτό ορι­στι­κο­ποι­η­θεί. Αμεση συνέ­πεια θα είναι η υποβολή των χαμη­λό­τε­ρων δυνατών προ­τά­σεων απο­ζη­μί­ω­σης για την εγχε­ό­μενη στο σύστημα ενέρ­γεια, με όφελος για την αγορά και τον τελικό κατα­να­λωτή».

Πηγή: kathimerini.gr

Χρύσα Λιάγγου