«Πλαστικό χρήμα» προτιμούν οι Ελληνες: 2 στους 3 χρησιμοποιούν κάρτες

Συχνό­τητα πλη­ρω­μών με κάρτες

Όσον αφορά τη συχνό­τητα πλη­ρω­μών με κάρτες, από τις απα­ντή­σεις των ερω­τώ­με­νων (που χρη­σι­μο­ποιούν πλα­στικό χρήμα) προ­κύ­πτει ότι:

– Η χρε­ω­στική κάρτα χρη­σι­μο­ποιεί­ται από το 25% (περίπου από 1 στους 4) σε καθη­με­ρινή βάση και από το 65% (περίπου από 2 στους 3) του­λά­χι­στον μια φορά την εβδο­μάδα.

– Η πιστω­τική κάρτα χρη­σι­μο­ποιεί­ται από το 14% σε καθη­με­ρινή βάση και από το 42% (περίπου από 4 στους 10) του­λά­χι­στον μια φορά την εβδο­μάδα, ενώ

– Η προ­πλη­ρω­μένη κάρτα χρη­σι­μο­ποιεί­ται από το 5% σε καθη­με­ρινή βάση και από το 23% (σχεδόν από 1 στους 4) του­λά­χι­στον μια φορά την εβδο­μάδα.

Στο 87% των ερω­τώ­με­νων που πραγ­μα­το­ποί­η­σαν αγορές την τελευ­ταία εβδο­μάδα, το 45% (περίπου 4 στους 10) πλή­ρω­σαν «με μετρητά και κάρτα», το 35% «μόνο με κάρτα» και μόλις το 20% «μόνο με μετρητά».

Μη-έκδοση από­δει­ξης

Ιδιαί­τερα για τις αγορές με μετρητά, στο 78% των περι­πτώ­σεων (περίπου 8 στις 10) δόθηκε κανο­νικά από­δειξη, ενώ στο 19% (σχεδόν 1 στους 5) δεν δόθηκε. Στο σημείο αυτό, αξίζει να επι­ση­μαν­θεί ότι οι περι­πτώ­σεις μη-έκδοσης από­δει­ξης δεν συσχε­τί­ζο­νται με κάποια συγκε­κρι­μένη γεω­γρα­φική περι­φέ­ρεια της χώρας.

Δια­θε­σι­μό­τητα POS

Όσον αφορά τη δια­θε­σι­μό­τητα POS στα κατα­στή­ματα και τις υπη­ρε­σίες, ένα ποσοστό της τάξεως του 22% (περίπου 1 στους 5) δήλωσε ότι, την τελευ­ταία εβδο­μάδα, συνέβη να θέλει να πλη­ρώ­σει με κάρτα, αλλά δεν υπήρχε στο κατά­στημα τερ­μα­τικό απο­δο­χής καρτών. Αντί­θετα, το 77% (περίπου 3 στους 4) δεν αντι­με­τώ­πισε τέτοιο πρό­βλημα.

Οι περι­πτώ­σεις εκείνες που δεν διέ­θε­ταν POS ήταν κυρίως: κατα­στή­ματα πώλησης τρο­φί­μων και ποτών (όπως σούπερ μάρκετ, περί­πτερα, ζαχα­ρο­πλα­στεία, λαϊκές αγορές κ.α. – 27%), κατα­στή­ματα εστί­α­σης και καφέ (25%), υπη­ρε­σίες ιατρών, κλι­νι­κών και κέντρων υγείας (9%), κατα­στή­ματα ρου­χι­σμού, ένδυσης και υπό­δη­σης (8%), κομ­μω­τή­ρια και κέντρα αισθη­τι­κής (6%) κ.α.

Κατα­να­λω­τική συμπε­ρι­φορά στις εκπτώ­σεις

Η πλειο­ψη­φία των ερω­τώ­με­νων (59%, οι 6 στους 10) ανα­φέ­ρουν ότι δεν περι­μέ­νουν την περίοδο των εκπτώ­σεων για να κάνουν αγορές, αλλά ψωνί­ζουν όποτε έχουν ανάγκη.

Το ποσοστό αυτό είναι υψη­λό­τερο στους άνδρες (62%) από τις γυναί­κες (56%). Από την άλλη πλευρά, το 23% των ερω­τώ­με­νων (1 στους 4) προτιμά να ψωνίζει στις εκπτώ­σεις, κυρίως δε οι γυναί­κες (27%) και οι άνεργοι (30%). Επίσης, ένα σημα­ντικό ποσοστό, της τάξεως του 16%, δεν εκφρά­ζει κάποια ιδιαί­τερη προ­τί­μηση ως προς τη στιγμή που θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σει τις αγορές.

Η περί­ο­δος εκπτώ­σεων που συγκε­ντρώ­νει το υψη­λό­τερο ποσοστό προ­τι­μή­σεων μεταξύ του κατα­να­λω­τι­κού κοινού είναι η περί­ο­δος Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου (27%) και ακο­λου­θεί η περί­ο­δος του Αυγού­στου (11%). Παράλ­ληλα όμως, εξίσου υψηλά ποσοστά ερω­τώ­με­νων απα­ντούν ότι «δεν έχουν προ­τί­μηση» (24%), «εξαρ­τά­ται» (15%) ή ότι «δεν ψωνί­ζουν» (12%).

Σχετικά με την εμπι­στο­σύνη στις τιμές κατά την περίοδο των εκπτώ­σεων, η κοινή γνώμη φαί­νε­ται διχα­σμένη, με το 52% να δηλώνει ότι τις εμπι­στεύ­ε­ται και το 45% ότι δεν τις εμπι­στεύ­ε­ται. Σε αυτό το θέμα υπάρχει δια­φο­ρο­ποί­ηση ως προς το φύλο, με την πλειο­ψη­φία των γυναι­κών (55%) να εμπι­στεύ­ε­ται τις τιμές των εκπτώ­σεων, έναντι (49%) των ανδρών.

Συχνό­τητα αγορών από μεγάλα εμπο­ρικά κέντρα

Στο ερώτημα «πόσο συχνά κάνετε αγορές από μεγάλα εμπο­ρικά κέντρα, τύπου Mall», μόνο το 12% (του συνο­λι­κού πλη­θυ­σμού, πανελ­λα­δικά) απαντά «συχνά». Ωστόσο, υπάρ­χουν σημα­ντι­κές δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις κυρίως στις ηλι­κια­κές κατη­γο­ρίες 25-34 (24%) και 35-44 ετών (23%), στους από­φοι­τους τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης (18%), στους κατοί­κους του Πολε­ο­δο­μι­κού Συγκρο­τή­μα­τος Πρω­τευού­σης (14%) και των ημια­στι­κών κέντρων (16%), στους απα­σχο­λού­με­νους (17%) και στους κατό­χους μηνιαίου οικο­γε­νεια­κού εισο­δή­μα­τος άνω των 1.500 ευρώ.

Ανα­γνω­σι­μό­τητα υπο­χρε­ω­τι­κής εγκα­τά­στα­σης POS

Η ανα­γνω­ρι­σι­μό­τητα της υπο­χρε­ω­τι­κής εγκα­τά­στα­σης POS είναι υψηλή. Οι 7 στους 10 ερω­τώ­με­νους (70%) έχει τύχει να δουν ή να ακού­σουν κάτι σχετικά με την υπο­χρε­ω­τική εγκα­τά­σταση τερ­μα­τι­κών απο­δο­χής καρτών (POS) στα κατα­στή­ματα και τις επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης και ψυχα­γω­γίας. Το ποσοστό αυτό είναι υψη­λό­τερο μεταξύ εκείνων που χρη­σι­μο­ποιούν κάρτες (75%), έναντι εκείνων που δεν χρη­σι­μο­ποιούν (58%).

Επι­πλέον, η στάση της κοινής γνώμης απέ­να­ντι σε αυτό το μέτρο είναι εμφανώς «υπέρ» με ποσοστό 61% (6 στους 10), έναντι ποσο­στού 18% που είναι ενα­ντίον και 16% που υιο­θε­τεί ουδέ­τερη στάση. Ιδιαί­τερα δε μεταξύ εκείνων που χρη­σι­μο­ποιούν κάρτες, το ποσοστό απο­δο­χής του μέτρου («υπέρ») είναι πολύ υψη­λό­τερο (72%), έναντι εκείνων που δεν χρη­σι­μο­ποιούν (37%).

Επίσης, και η ανα­γνω­ρι­σι­μό­τητα του σήματος είναι αυξη­μένη. Στο ερώτημα, εάν έτυχε να δουν σε κάποιο κατά­στημα ή επι­χεί­ρηση που δέχεται πλη­ρω­μές με κάρτα, το σήμα που δείχνει ότι δια­θέ­τει εγκε­κρι­μένο τερ­μα­τικό απο­δο­χής καρτών (POS), η πλειο­ψη­φία των ερω­τώ­με­νων απαντά κατα­φα­τικά (58%, «Ναι»). Ωστόσο, ένα σημα­ντικό ποσοστό -που συνο­λικά ανέρ­χε­ται στο 41% (4 στους 10)- απαντά είτε αρνη­τικά (36%, «Όχι») ή ανα­φέ­ρει ότι δεν θυμάται (5%), παρά το γεγονός ότι η εγκα­τά­σταση των POS, σε κατα­στή­ματα και επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης και ψυχα­γω­γίας, είναι υπο­χρε­ω­τική από την αρχή του τρέ­χο­ντος έτους. Σημειώ­νε­ται ότι η ορα­τό­τητα του σήματος δια­θε­σι­μό­τη­τας POS που κατα­γρά­φηκε ήταν υψη­λό­τερη μεταξύ εκείνων που χρη­σι­μο­ποιούν κάρτες (62%), έναντι εκείνων που δεν χρη­σι­μο­ποιούν (48%).

Σχετικά με την αξιο­λό­γηση της σημα­σίας που απο­δί­δε­ται στην τοπο­θέ­τηση τερ­μα­τι­κού απο­δο­χής καρτών (POS) στα κατα­στή­ματα, το 57% των ερω­τώ­με­νων απαντά ότι «είναι σημα­ντικό». Αυτό ισχύει σε μεγα­λύ­τερο βαθμό για εκεί­νους που χρη­σι­μο­ποιούν κάρτες, στους οποίους το ποσοστό αγγίζει το 68%. Αντί­θετα, το 41% της κοινής γνώμης δεν θεωρεί σημα­ντική τη δια­θε­σι­μό­τητα POS στα κατα­στή­ματα (κυρίως δε, εκείνοι που δεν χρη­σι­μο­ποιούν κάρτες, 62%). Σε αυτό το σημείο, επι­ση­μαί­νε­ται ότι οι ερω­τώ­με­νοι που εκφρά­ζο­νται έντονα υπέρ της μιας ή της άλλης άποψης είναι μοι­ρα­σμέ­νοι (28% «πολύ σημα­ντικό», έναντι 26% «καθόλου σημα­ντικό»).

Πλα­στικό χρήμα

Για την πλη­ρέ­στερη διε­ρεύ­νηση των στάσεων του κοινού κατα­σκευά­στηκε μια κλίμακα στάσεων απο­τε­λού­μενη από 6 θέματα (“issues”) σε συστοι­χία ερω­τή­σεων σχε­τι­κές με τη χρήση καρτών και μετρη­τών. Από τις απα­ντή­σεις προ­έ­κυψε ότι η κοινή γνώμη έχει, γενικά, μια επι­φυ­λα­κτική στάση απέ­να­ντι στη χρήση του πλα­στι­κού χρή­μα­τος, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας εξίσου πλε­ο­νε­κτή­ματα και μειο­νε­κτή­ματα. Συγκε­κρι­μένα, ως προς τα πλε­ο­νε­κτή­ματα, η πλειο­ψη­φία των ερω­τώ­με­νων συμ­φω­νεί ότι «οι πλη­ρω­μές με κάρτα βοηθούν στην πάταξη της φορο­δια­φυ­γής» (77%) και ότι «με την κάρτα, έχεις πάντα χρήματα επάνω σου» (70%). Παράλ­ληλα, όμως, δια­τη­ρεί επι­φυ­λά­ξεις ως προς κάποια μειο­νε­κτή­ματα, όπως ότι «με τις κάρτες κιν­δυ­νεύ­ουν τα προ­σω­πικά δεδο­μένα» (61%) και ότι «με την κάρτα, δεν ξέρει κανείς τι ξοδεύει» (53%). Όσον αφορά τη χρήση μετρη­τών, ανα­γνω­ρί­ζε­ται το πλε­ο­νέ­κτημα ότι «ξέρεις τι ξοδεύ­εις» (79%), αλλά και το μειο­νέ­κτημα ότι «όταν έχεις πάνω σου μετρητά, φοβάσαι μήπως σε κλέψουν» (63%). Συνο­πτικά και σύμφωνα με τον δείκτη στάσεων απέ­να­ντι στη χρήση πλα­στι­κού χρή­μα­τος, περίπου 4 στους 10 ερω­τώ­με­νους (39%) έχουν «θετική» στάση, 3 στους 10 (32%) «ουδέ­τερη» και 3 στους 10 (29%) «αρνη­τική».

Οι Έλληνες κατα­να­λω­τές προ­τι­μούν κατά πλειο­ψη­φία να πλη­ρώ­νουν με μετρητά

Σε προ­σω­πικό επίπεδο, οι 5 στους 10 ερω­τώ­με­νους (52%) προ­τι­μούν να πλη­ρώ­νουν περισ­σό­τερο ή μόνο με μετρητά, έναντι 4 στους 10 (39%) που προ­τι­μούν να πλη­ρώ­νουν περισ­σό­τερο ή μόνο με κάρτα. Το υπό­λοιπο 8% (σχεδόν 1 στους 10), δεν εκφρά­ζει ιδιαί­τερη προ­τί­μηση, επι­λέ­γο­ντας τη μεσαία θέση («το ίδιο με μετρητά και με κάρτα»).

Η προ­τί­μηση των μετρη­τών, έναντι της κάρτας, είναι υψη­λό­τερη κυρίως στα άτομα ηλικίας 35-44 ετών (61%), στα άτομα που έχουν συμπλη­ρώ­σει κατώ­τερο επίπεδο εκπαί­δευ­σης (69%), στις νοι­κο­κυ­ρές (64%) και στους ανέρ­γους (59%), καθώς επίσης και στους εργο­δό­τες/αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους (69%), στους κατοί­κους αγρο­τι­κών περιο­χών (58%) και στους κατό­χους μηνιαίου οικο­γε­νεια­κού εισο­δή­μα­τος κάτω από 1.000 ευρώ.

Συχνό­τητα ηλε­κτρο­νι­κών αγορών (e-shopping) και ασφά­λεια συναλ­λα­γών

Οι ηλε­κτρο­νι­κές αγορές (e-shopping) δεν είναι δια­δε­δο­μέ­νες στην ελλη­νική κοι­νω­νία. Μάλιστα, ο 1 στους 2 ερω­τώ­με­νους (52%) «δεν ψωνίζει ποτέ από το δια­δί­κτυο» και ο 1 στους 3 (32%) μόλις «μία-δύο φορές το εξάμηνο ή πιο σπάνια». Μόνο το 16% του πλη­θυ­σμού κάνει, μέσα στον μήνα, αγορές μέσω internet. Οι κυριό­τε­ρες κατη­γο­ρίες του πλη­θυ­σμού, που αγο­ρά­ζουν συχνό­τερα μέσω internet, είναι: τα άτομα ηλικίας 25-34 ετών (33%) και 35-44 (37%), οι από­φοι­τοι τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης (25%), οι απα­σχο­λού­με­νοι (26%) και οι κάτοχοι μηνιαίου οικο­γε­νεια­κού εισο­δή­μα­τος άνω των 1.500 ευρώ.

Από όσους πραγ­μα­το­ποί­η­σαν ηλε­κτρο­νι­κές αγορές, οι 8 στους 10 (81%) δεν αντι­με­τώ­πι­σαν κάποιο πρό­βλημα ασφα­λείας με τη χρήση κάρτας (π.χ. υπερ­χρέ­ωση ή κλοπή προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων), το 17% έκανε ηλε­κτρο­νι­κές αγορές, αλλά δεν χρη­σι­μο­ποί­ησε κάρτα (πλήρωσε με αντι­κα­τα­βολή ή με τρα­πε­ζική κατά­θεση), και μόνο το 1% των ερω­τώ­με­νων ανέφερε κάποιο πρό­βλημα ασφα­λείας.

Ανοικτά κέντρα εμπο­ρίου

Ο θεσμός των «Ανοι­κτών Κέντρων Εμπο­ρίου» που προωθεί η Ελλη­νική Συνο­μο­σπον­δία Εμπο­ρίου και Επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας (ΕΣΕΕ) στον Πειραιά, τη Θεσ­σα­λο­νίκη, την Πάτρα και την Αλε­ξαν­δρού­πολη, έχει πανελ­λα­δικά μικρή ανα­γνω­ρι­σι­μό­τητα (8%).

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ