Αναβλήθηκε έκδοση απόφασης επί της εφέσεως του Δήμου Πάτμου κατά της Ιεράς Μονής Θεολόγου και Ευαγγελιστού

Με την υπ’αριθμ. 274/2020 από­φα­ση του Τρι­με­λούς Εφε­τεί­ου Δω­δε­κα­νή­σου ανα­βλή­θη­κε η συ­ζή­τη­ση για την 21η Μαΐου 2021 της έφε­σης που άσκη­σε ο Δήμος Πά­τμου κατά της Ιεράς Μονής Αγίου Ιω­άν­νη Θε­ο­λό­γου και Ευαγ­γε­λι­στού Πά­τμου.

Mε από­φα­ση που εξέ­δω­σε το Πο­λυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο της Κω ανα­γνω­ρί­στη­κε η Ιερά Βα­σι­λι­κή Σταυ­ρο­πη­για­κή και Πα­τριαρ­χι­κή Μονή Αγίου Ιω­άν­νη του Θε­ο­λό­γου και Ευαγ­γε­λι­στού Πά­τμου, ως απο­κλει­στι­κή κύρια ακι­νή­του συ­νο­λι­κού εμ­βα­δού 838.592 τ.μ. στην θέση «Γε­ρα­νός» δυ­νά­μει δω­ρε­άς που έγινε δια Χρυ­σό­βου­λου Λόγου!!

Το δι­κα­στή­ριο απέρ­ρι­ψε συ­γκε­κρι­μέ­να αγωγή, που άσκη­σε το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο κατά του Δήμου Πά­τμου για την κυ­ριό­τη­τα του επί­μα­χου ακι­νή­του ενώ στην δίκη άσκη­σε κύρια πα­ρέμ­βα­ση η Μονή.

Με την από­φα­σή του το Δι­κα­στή­ριο διέ­τα­ξε τη διόρ­θω­ση της ανα­κρι­βούς πρώ­της εγ­γρα­φής στο κτη­μα­το­λο­γι­κό φύλλο και στα λοιπά τη­ρού­με­να βι­βλία του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φεί­ου Πά­τμου και την ανα­γρα­φή της Ιεράς Μονής σε αυτά ως κυ­ρί­ας του ακι­νή­του, με αιτία κτή­σης τη δωρεά με το χρυ­σό­βου­λο λόγο του έτους 1088 του βυ­ζα­ντι­νού Αυ­το­κρά­το­ρα Αλε­ξί­ου Α’ Κο­μνη­νού.

Στο σκε­πτι­κό της πρω­τό­δι­κης από­φα­σης ανα­φέ­ρο­νται και τα εξής:

«Τo έτος 1088 ο βυ­ζα­ντι­νός Αυ­το­κρά­το­ρας Αλέ­ξιος Α’ Κο­μνη­νός δώ­ρι­σε-με χρυ­σό­βου­λο λόγο στον μο­να­χό Χρι­στό­δου­λο Λα­τρη­νό ως ιδρυ­τή της Ιεράς Μονής Πά­τμου το νησί της Πά­τμου και τα γύρω από αυτή νησιά.

Η δωρεά αυτή επι­κυ­ρώ­θη­κε με­τα­γε­νέ­στε­ρα το 1292 με το χρυ­σό­βου­λο λόγο του Αυ­το­κρά­το­ρα Αν­δρό­νι­κου Β’ Κο­μνη­νού και το 1329 με το χρυ­σό­βου­λο λόγο του Αν­δρό­νι­κου Γ’ Πα­λαιο­λό­γου. Μετά την πα­ρά­δο­ση της Πά­τμου το 1522 στο σουλ­τά­νο Σου­λεϊ­μάν και λόγω ακρι­βώς του γε­γο­νό­τος ότι δεν ήταν “δο­ρυά­λω­τη”, δη­λα­δή δεν είχε κα­τα­κτη­θεί με τα όπλα, οι Οθω­μα­νοί όχι μονό δεν δή­μευ­σαν την γη, αλλά πα­ρα­χώ­ρη­σαν δι­καιώ­μα­τα, με απο­τέ­λε­σμα όλα ανε­ξαι­ρέ­τως τα κτή­μα­τα που κα­τεί­χαν, νέ­μο­νταν και εξου­σί­α­ζαν από τότε οι κά­τοι­κοι να ανή­κουν στην ιδιο­κτη­σία τους ως “γαίες-μούλκ”, δη­λα­δή ελεύ­θε­ρης ιδιο­κτη­σί­ας από τους ιδιώ­τες. Επο­μέ­νως, δεν κα­τέ­στη κα­νέ­να τμήμα της δη­μό­σια γαία (εραζί εμι­ριέ) κατά το οθω­μα­νι­κό δί­καιο, ώστε να υπάρ­χει είτε πε­ρί­πτω­ση από­κτη­σης δι­καιώ­μα­τος δι­η­νε­κούς εξου­σί­α­σης (τεσ­σα­ρούφ) είτε να πα­ρα­μεί­νει δη­μό­σια γη και να κα­τα­στεί κύ­ριος το ενά­γον (Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο), ως διά­δο­χος του οθω­μα­νι­κού και στη συ­νέ­χεια του ιτα­λι­κού δη­μο­σί­ου. Για τον ίδιο λόγο του χα­ρα­κτη­ρι­σμού της Πά­τμου ως γαίας-μουλκ δεν έχει έν­νο­μη συ­νέ­πεια ο χα­ρα­κτη­ρι­σμός της έν­δι­κης έκτα­σης ως δα­σι­κής, χορ­το­λι­βα­δι­κής, μη καλ­λιερ­γή­σι­μης κ.λπ. O Κτη­μα­το­λο­γι­κός Κα­νο­νι­σμός προ­βλέ­πει ότι μόνο όταν πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται σε μούλκ πε­ριο­χές κοι­νής χρή­σε­ως (όπως ο αι­για­λός) πρέ­πει να δη­μο­σιο­ποι­η­θεί με εγ­γρα­φή στο κτη­μα­το­λό­γιο, το οποίο όμως ου­δέ­πο­τε λει­τούρ­γη­σε στην Πάτμο».

Κρί­θη­κε πα­ρα­πέ­ρα ότι η Ιερά Μονή Πά­τμου μέχρι την ισχύ του ιτα­λι­κού Αστι­κού Κώ­δι­κα στα Δω­δε­κά­νη­σα δια­τη­ρού­σε την κυ­ριό­τη­τα του συ­γκε­κρι­μέ­νου ακι­νή­του, παρά τον ισχυ­ρι­σμό του ενα­γό­με­νου Δήμου Πά­τμου, ότι είχε πα­ρα­χω­ρη­θεί στην Κοι­νό­τη­τα (τότε) της Πά­τμου μέρος του νη­σιού, που πε­ρι­λαμ­βά­νει και το έν­δι­κο ακί­νη­το.

Επι­πλέ­ον δεν απο­δεί­χθη­κε ότι ο ενα­γό­με­νος Δήμος Πά­τμου προ­έ­βη σε πρά­ξεις νομής (όπως η εκ­μί­σθω­ση) στην συ­γκε­κρι­μέ­νη έκτα­ση μετά το 1949, ώστε να μπο­ρέ­σει να θε­με­λιώ­σει κυ­ριό­τη­τα μέσω των δια­τά­ξε­ων της χρη­σι­κτη­σί­ας.

Θυ­μί­ζου­με ότι το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο είχε κι­νή­σει την δια­δι­κα­σία υπο­βο­λής χι­λιά­δων διεκ­δι­κη­τι­κών αγω­γών για την με­τα­γρα­φή ακι­νή­των υπέρ της ιδιο­κτη­σί­ας του στην Πάτμο με απο­τέ­λε­σμα να προ­κλη­θεί με­γά­λη ανα­στά­τω­ση.

Η αντι­δι­κία γύρω από ιδιο­κτη­σί­ες της Ιεράς Μονής Πά­τμου με το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο, ξε­κί­νη­σε από το 2004, ασκή­θη­καν στην πο­ρεία εν­στά­σεις, ενώ το έτος 2018 έληξε η προ­θε­σμία που έχει το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο για να ασκή­σει αγω­γές για την ακύ­ρω­ση σχε­τι­κών κτη­μα­το­λο­γι­κών εγ­γρα­φών υπέρ της Μονής, του Δήμου Πά­τμου ως και ιδιω­τών!!

Την υπό­θε­ση χει­ρί­ζε­ται ο δι­κη­γό­ρος κ. Πα­ντε­λής Απο­στο­λάς.