Πολίτες, επιχειρήσεις, ΟΤΑ και πανεπιστήμια οι πυλώνες για τις πόλεις του μέλλοντος

Στις πόλεις του μέλ­λο­ντος οι πολίτες όλοι θα είναι οργα­νω­μέ­νοι σε ομάδες, θα βρί­σκο­νται σε συνεχή συνερ­γα­σία με την ακα­δη­μαϊκή κοι­νό­τητα, τις επι­χει­ρή­σεις και τις τοπικές αυτο­διοι­κή­σεις ώστε από κοινού να σχε­διά­ζουν και να υλο­ποιούν τις προ­σφο­ρό­τε­ρες λύσεις για τις ανάγκες της καθη­με­ρι­νό­τη­τάς τους. Στις πόλεις του μέλ­λο­ντος η κοι­νω­νία των πολιτών θα είναι παρα­γω­γική, ευαί­σθητη, ισότιμη, περι­βαλ­λο­ντικά βιώσιμη, με νέους γεμά­τους ευκαι­ρίες και συντα­ξιού­χους δρα­στή­ριους. Οι πόλεις του μέλ­λο­ντος θα αδελ­φο­ποιού­νται μεταξύ τους δημιουρ­γώ­ντας το παγκο­σμίως μεγα­λύ­τερο κίνημα ειρήνης. Ένα κομμάτι του μέλ­λο­ντος παρου­σιά­σθηκε στα Ιωάν­νινα, στο τρι­ή­μερο forum του Ελλη­νι­κού Δικτύου του διε­θνούς ιδρύ­μα­τος Anna Lindh, με τη συμ­με­τοχή και φορέων της κοι­νω­νίας πολιτών της Ρόδου.

Ξεχώ­ρι­σαν στο forum οι αφη­γή­σεις των εκπρο­σώ­πων φορέων της κοι­νω­νίας των πολιτών της βορείου Ελλάδος. Εκεί, τα φυσικά πρόσωπα πήραν τις τύχες τους στα χέρια τους, οργα­νώ­θη­καν, φρό­ντι­σαν να βρουν χρη­μα­το­δο­τή­σεις από εθνικά και διεθνή προ­γράμ­ματα και ξεκί­νη­σαν να υλο­ποιούν τα όσα είχαν σχε­διά­σει. Οι δράσεις τους αφορούν ένα ευρύ πεδίο ζητου­μέ­νων και περι­λαμ­βά­νει κινη­τι­κό­τητα των νέων, ανα­γνώ­ριση των δικαιω­μά­των των κοι­νω­νι­κών φύλων, ανά­πτυξη καλ­λι­τε­χνι­κών δρα­στη­ριο­τή­των, προ­σπά­θειες εξά­λει­ψης της οικο­νο­μι­κής ανέ­χειας, δράσεις για το φυσικό περι­βάλ­λον, ανά­πτυξη υπο­βαθ­μι­σμέ­νων περιο­χών του αστικού τοπίου και πολλά άλλα.

Οι δράσεις των συγκε­κρι­μέ­νων κοι­νω­νι­κών φορέων ήταν κατά κάποιο τρόπο επι­τα­κτι­κές, διότι οι πόλεις τους υστε­ρού­σαν σε οικο­νο­μική ανά­πτυξη, γεγονός που διό­γκωνε τα ανθρώ­πινα προ­βλή­ματα και έπρεπε να βρεθούν λύσεις από τη βάση.

Συγκρι­τικά, στις κοι­νω­νίες νησιών όπως η Ρόδος, η οικο­νο­μική ευμά­ρεια και η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα δεν επέ­τρεψε την εμφά­νιση εκτε­τα­μέ­νων φαι­νο­μέ­νων φτώ­χειας, κάλυψε τις μορφές κοι­νω­νι­κής βίας (έμφυλης ή ρατσι­στι­κής) όπου κι αν υπήρχαν, γι’ αυτό και δια­πι­στώ­νε­ται περιο­ρι­σμένη εμφά­νιση και δράση οργα­νω­μέ­νων κοι­νω­νι­κών ομάδων. Αυτό, ωστόσο, σημαί­νει ότι κάτω από το πέπλο της οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης εξα­κο­λου­θούν να σοβούν τα προ­βλή­ματα και κατά καιρούς αυτά να εκδη­λώ­νο­νται απότομα και με διά­φο­ρες μορφές (ορι­σμέ­νες φορές με μορφές ακραίας βίας).

Η εποχή των ανθρώ­πων

Το forum «Δια­πο­λι­τι­σμι­κές πόλεις», στο πλαίσιο του προ­γράμ­μα­τος Cities 3.0, του Ελλη­νι­κού Δικτύου του ιδρύ­μα­τος Anna Lindh πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε 10 – 13 Μαρτίου 2022, υπό την αιγίδα του δήμου Ιωαν­νι­τών, με τη συμ­με­τοχή ομι­λη­τών από οργα­νω­μέ­νους κοι­νω­νι­κούς φορείς, ακα­δη­μαϊ­κούς, καθώς και τους δημάρ­χους Τρι­κά­λων και Τρι­πό­λεως.

Όλα ξεκι­νούν και κατα­λή­γουν στον πολίτη και στον κάτοικο (π.χ. μετα­νά­στης χωρίς πολι­τικά δικαιώ­ματα) και επειδή κάθε πόλη έχει τα δικά της ιδιαί­τερα πλη­θυ­σμιακά και κοι­νω­νικά χαρα­κτη­ρι­στικά, είναι φυσιο­λο­γικό και ζητού­μενο για το Αύριο, κάθε πόλη να έχει τη δική της ατζέντα θεμάτων και τη δική της διπλω­μα­τία.

Ο κ. Νίκος Χατζη­τρύ­φων, πρό­ε­δρος της Σύμπρα­ξης για το Κοι­νω­νικό Φύλο, κατά την παρου­σί­ασή του στάθηκε ιδιαί­τερα στα ξεχω­ρι­στά χαρα­κτη­ρι­στικά των πόλεων του και τόνισε την ανάγκη «οι κοι­νω­νι­κές ομάδες να συμπε­ρι­λη­φθούν στα κέντρα λήψης απο­φά­σεων». Μάλιστα, όπως τονί­στηκε από τον δήμαρχο Τρικ­καίων «οι ομάδες πολιτών και οι οργα­νώ­σεις δεν πριο­νί­ζουν τις καρέ­κλες της διοί­κη­σης, αλλά έρχο­νται να ενι­σχύ­σουν το ρόλο της».

«Τα κοι­νω­νικά δίκτυα είναι απα­ραί­τητα για όλους, πολίτες και μη, δια­σφα­λί­ζο­ντάς τους τόσο τις ανάγκες επι­βί­ω­σης όσο και εκείνες της αυτο­πραγ­μά­τω­σης».

Προς την κατεύ­θυνση αυτή ήταν χαρα­κτη­ρι­στικό το παρά­δειγμα όπως παρου­σιά­σθηκε από τον Ιωακείμ Δελη­μή­τρου, ενός πολίτη 20 ετών, ο οποίος ανέλυσε το παρά­δειγμα του «Συμ­βου­λίου Νέων Δήμου Θέρμης», όπου νέοι και νέες ηλικίας 15 – 29 ετών έχουν οργα­νω­θεί σε ομάδες ανά συνοι­κίες και αλλη­λε­πι­δρούν στη λήψη απο­φά­σεων που αφορούν την καθη­με­ρι­νό­τητά τους.

Η δράση αυτή έδωσε περιε­χό­μενο στην αναφορά «…το άυλο είναι και το πιο πολύ­τιμο» του δημάρ­χου Τρικ­καίων Δημήτρη Παπα­γε­ωρ­γίου. Ο ίδιος, μεταξύ άλλων, ανέλυσε το πώς ο δήμος Τρι­κά­λων έχει αξιο­ποι­ή­σει τα social media στη δια­δι­κα­σία λήψης καθη­με­ρι­νών απο­φά­σεων. «Είναι μια κρίσιμη στιγμή για τους Οργα­νι­σμούς Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης και μια πόλη δεν πρό­κει­ται να γίνει καλύ­τερη, εάν οι πολίτες της δεν γίνουν καλύ­τε­ροι».

Το μεγα­λύ­τερο κίνημα ειρήνης στον κόσμο

Στο σύνολό τους οι πολυ­πλη­θείς ομι­λη­τές ανα­γνώ­ρι­σαν ως τέσ­σε­ρις τους βασι­κούς πυλώνες ανά­πτυ­ξης των σύγ­χρο­νων πόλεων: Κοι­νω­νία των πολιτών, επι­χει­ρή­σεις, ΟΤΑ, ακα­δη­μαϊκή κοι­νό­τητα. Η συνερ­γα­σία των τεσ­σά­ρων σε καλές πρα­κτι­κές, ανοι­κτές κοι­νω­νι­κές δράσεις, ενδυ­νά­μωση εθε­λο­ντών, μέσα από ένα διάλογο ουσίας κι όχι προ­σχη­μα­τικό, έχει ήδη απο­δει­χθεί ότι οδηγούν σε μια πόλη πρότυπο, χωρίς κοι­νω­νι­κές δια­κρί­σεις. «Η γνώση σπάει τα γκέτο», τόνισε από την πλευρά του ο κ. Γιώργος Τσι­τι­ρί­δης project manager ‘Solidarity now’.

Στο σημείο αυτό πρέπει να τονι­στεί ο πολύ σημα­ντι­κός ρόλος που μπορούν να δια­δρα­μα­τί­σουν οι επι­χει­ρή­σεις, οι οποίες δεν θα δρα­στη­ριο­ποιού­νται απλώς στο οικο­νο­μικό φάσμα της κοι­νω­νίας, αλλά θα κληθούν να συμ­με­τέ­χουν υπο­στη­ρί­ζο­ντας και χρη­μα­το­δο­τώ­ντας διά­φο­ρες δράσεις των οργα­νώ­σεων πολιτών. Η Ρόδος ήδη έχει ένα καλό παρά­δειγμα προς την κατεύ­θυνση αυτή, συν­δέ­ο­ντας τον του­ρι­σμό με το φυσικό περι­βάλ­λον.

«Οι πόλεις μέσα από τις μεταξύ τους αδελ­φο­ποι­ή­σεις μπορούν να δημιουρ­γή­σουν το μεγα­λύ­τερο κίνημα ειρήνης στον κόσμο», ορα­μα­τί­σθηκε ο κ. Ronald Meinardus ερευ­νη­τής του ΕΛΙΑΜΕΠ και δημο­σιο­γρά­φος της Deutsche Welle.

«Οι αδελ­φο­ποι­ή­σεις δεν είναι μπανάλ, αν έχουν περιε­χό­μενο απο­κτούν βαρύ­τητα, ουσία, ρόλο και σε όλο αυτό η συμ­με­τοχή των πολιτών είναι το πρώτο ζητού­μενο».

Το forum συντό­νι­σαν ο επι­κε­φα­λής και ο συνε­πι­κε­φα­λής του Hellas Anna Lindh Foundation κ.κ. Στέ­φα­νος Βαλια­νά­τος και Αρι­στό­δη­μος Παρά­σχος, με τη συνερ­γα­σία των περι­φε­ρεια­κών στε­λε­χών του ιδρύ­μα­τος κα. Αθηνά Κορο­βέση και κ. Μιχάλη Καβου­κλή.

Η Ρόδος εκπρο­σω­πή­θηκε από τους φορείς και οργα­νώ­σεις: Μουσείο Νεο­ελ­λη­νι­κής Τέχνης Ρόδου, Σπίτι της Ευρώπης στη Ρόδο, Arte Con Anima και την κοι­νω­νική επι­χεί­ρηση «Για τη φύση».