Πραγματοποιήθηκε στη Νίσυρο το 34ο Πανελλήνιο Συνέδριο του Πανελληνίου Δικτύου Οικολογικών Οργανώσεων

Από 11 μέχρι 13 Οκτω­βρί­ου 2024 πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στη Νί­συ­ρο το 34ο Πα­νελ­λή­νιο Συ­νέ­δριο του Πα­νελ­λη­νί­ου Δι­κτύ­ου Οι­κο­λο­γι­κών Ορ­γα­νώ­σε­ων (ΠΑΝ­ΔΟΙ­ΚΟ) σε συν­διορ­γά­νω­ση με την Κε­ντρι­κή Ένωση Δήμων Ελ­λά­δος (ΚΕΔΕ), τον Ελ­λη­νι­κό Ορ­γα­νι­σμό Ανα­κύ­κλω­σης (ΕΟΑΝ), τη Δη­μο­τι­κή Κοι­νω­φε­λή Επι­χεί­ρη­ση Νι­σύ­ρου (ΔΗΚΕΝ) και το Γε­ω­πάρ­κο Νι­σύ­ρου.

Τα θέ­μα­τα που εξέ­τα­σε το Συ­νέ­δριο είναι:

«1. Το υπο­ψή­φιο Πα­γκό­σμιο Γε­ω­πάρ­κο UNESCO της Νι­σύ­ρου

2. Δια­χεί­ρι­ση Απορ­ριμ­μά­των σε Μικρά Νησιά»

Το Συ­νέ­δριο είχε υψη­λού επι­πέ­δου ει­ση­γή­σεις και συ­ζή­τη­ση για τα δύο πα­ρα­πά­νω ση­μα­ντι­κά ζη­τή­μα­τα και απο­φά­σι­σε να στη­ρί­ξει την υπο­ψη­φιό­τη­τα του Γε­ω­πάρ­κου Νι­σύ­ρου στην UNESCO.

Στο πρώτο μέρος «Το υπο­ψή­φιο Πα­γκό­σμιο Γε­ω­πάρ­κο UNESCO της Νι­σύ­ρου» έγι­ναν οι πα­ρα­κά­τω ομι­λί­ες:

Α «Βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη μέσω της ανά­δει­ξης και προ­στα­σί­ας της το­πι­κής, φυ­σι­κής και πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς: Το μο­ντέ­λο των Πα­γκό­σμιων Γε­ω­πάρ­κων UNESCO»

Δρ. Χα­ρά­λα­μπος Φα­σου­λάς, Παν Κρή­της/ Πρό­ε­δρος Γε­ω­πάρ­κου Ψη­λο­ρεί­τη/ Συ­ντο­νι­στής Ευ­ρω­παϊ­κού Δι­κτύ­ου Γε­ω­πάρ­κων/ Αντι­πρό­ε­δρος Συμ­βου­λί­ου Πα­γκό­σμιων Γε­ω­πάρ­κων UNESCO

Β. «Δια­τα­ρα­χή του υδρο­λο­γι­κού κύ­κλου στη Με­σό­γειο υπό το πρί­σμα της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής. Επι­πτώ­σεις στα Γε­ω­πάρ­κα»

Δρ. Πα­να­γιώ­της Νά­στος, Κα­θη­γη­τής ΕΚΠΑ, Διευ­θυ­ντής Ερ­γα­στή­ριο Κλι­μα­το­λο­γί­ας και Ατμο­σφαι­ρι­κού Πε­ρι­βάλ­λο­ντος Εθνι­κό και Κα­πο­δι­στρια­κό Πα­νε­πι­στή­μιο Αθη­νών

Γ. «Σύ­ντο­μη ανα­δρο­μή έντα­ξης του Γε­ω­πάρ­κου Γρε­βε­νών-Κο­ζά­νης στο Πα­γκό­σμιο Δί­κτυο Γε­ω­πάρ­κων UNESCO και ανα­φο­ρά στις δρά­σεις του»

Άννα Μπα­τσή, Γε­ω­λό­γος, Επι­στη­μο­νι­κή Υπεύ­θυ­νη Γε­ω­πάρ­κου Γρε­βε­νών-Κο­ζά­νης

Δ. «Η ση­μα­σία της έντα­ξης του Γε­ω­πάρ­κου της Νι­σύ­ρου στο Δί­κτυο των Πα­γκό­σμιων Γε­ω­πάρ­κων της UNESCO»

Δρ. Πα­ρα­σκευή Νο­μι­κού, Κα­θη­γή­τρια Ερ­γα­στή­ριο Φυ­σι­κής Γε­ω­γρα­φί­ας Εθνι­κό και Κα­πο­δι­στρια­κό Πα­νε­πι­στή­μιο Αθη­νών / Επι­στη­μο­νι­κή Υπεύ­θυ­νη Γε­ω­πάρ­κου Νι­σύ­ρου

Ε. «Η πο­λι­τι­στι­κή πτυχή του Γε­ω­πάρ­κου. Η πε­ρί­πτω­ση της Νι­σύ­ρου»

Μα­ρί­να Νά­στου, Υποψ. Δι­δά­κτωρ ΕΑΠ, Αρ­χι­τέ­κτων Μη­χα­νι­κός ΕΜΠ, Ma in Heritage Management (University of Kent-AUEB)

Στ. «Εκ­παι­δευ­τι­κές Δρά­σεις στο Γε­ω­πάρ­κο της Νι­σύ­ρου – Προ­ο­πτι­κές»

Ελι­σά­βετ Νι­κο­λή, Msc Γε­ω­λο­γί­ας, Ερ­γα­στή­ριο Φυ­σι­κής Γε­ω­γρα­φί­ας Εθνι­κό και Κα­πο­δι­στρια­κό Πα­νε­πι­στή­μιο Αθη­νών / Γε­ω­ε­πι­στή­μο­νας Γε­ω­πάρ­κου Νι­σύ­ρου

Στο δεύ­τε­ρο μέρος «Δια­χεί­ρι­ση Απορ­ριμ­μά­των σε Μικρά Νησιά» έγι­ναν οι πα­ρα­κά­τω ομι­λί­ες:

Α. «Η δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των στην Ελ­λά­δα»

Γιώρ­γος Αλε­ξί­ου, Πρό­ε­δρος ΔΕ­ΔΑ­ΠΑΛ ΑΕ, Μέλος Δ.Σ. του Δι­κτύ­ου ΦοΔΣΑ

B.  «Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση και δια­χεί­ρι­ση απορ­ριμ­μά­των»

Γιώρ­γος Κα­πεν­τζώ­νης, Αντι­πρό­ε­δρος Επι­τρο­πής Δια­χεί­ρι­σης Υδά­των & Κυ­κλι­κής Οι­κο­νο­μί­ας της ΚΕΔΕ

Γ. «Η εναλ­λα­κτι­κή δια­χεί­ρι­ση την Ελ­λά­δα και ο  ρόλος του ΕΟΑΝ στην τό­νω­ση της συμ­με­το­χής των νη­σιω­τι­κών ΟΤΑ»

Μα­ρί­να Πα­πα­δά­κη, Στέ­λε­χος του ΕΟΑΝ, Χη­μι­κός Μη­χα­νι­κός, Msc

Δ. «Η Δια­χεί­ρι­ση απορ­ριμ­μά­των στο Νότιο Αι­γαίο»

Δρ. Χρή­στος Γαμ­βρού­δης, Γε­νι­κός Διευ­θυ­ντής ΦοΔΣΑ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου

Ε.  «Η δια­χεί­ρι­ση απορ­ριμ­μά­των στη Νί­συ­ρο – Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή, οι­κο­νο­μι­κή και κοι­νω­νι­κή σύ­γκρι­ση των με­θό­δων δια­χεί­ρι­σης αστι­κών στε­ρε­ών απο­βλή­των: Ενερ­γεια­κή αξιο­ποί­η­ση vs Ενα­πό­θε­ση σε ΧΥΤΑ»

Δρ. Χρι­στο­φής Κο­ρω­ναί­ος, Δή­μαρ­χος Νι­σύ­ρου

Στ. «Η θέση και ο ρόλος του πο­λί­τη στην δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των»

Νίκος Ασλά­νο­γλου, μέλος της Επτα­με­λούς Γραμ­μα­τεί­ας του ΠΑΝ­ΔΟΙ­ΚΟ

Ζ. «Zero Waste: Προ­κλή­σεις και ευ­και­ρί­ες για μικρά νησιά»

Δρ. Σάκης Κού­γκο­λος, Κα­θη­γη­τής Δια­χεί­ρι­σης Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής Μη­χα­νι­κής, Τμήμα Πο­λι­τι­κών Μη­χα­νι­κών, ΑΠΘ

Οι σύ­νε­δροι του 34ου Συ­νε­δρί­ου εξέ­δω­σαν την πα­ρα­κά­τω από­φα­ση:

Από­φα­ση 34ου Συ­νε­δρί­ου

Πα­νελ­λη­νί­ου Δι­κτύ­ου Οι­κο­λο­γι­κών Ορ­γα­νώ­σε­ων (ΠΑΝ­ΔΟΙ­ΚΟ)

Νί­συ­ρος 11-13 Οκτω­βρί­ου 2024

Θέμα:

«1. Το υπο­ψή­φιο Πα­γκό­σμιο Γε­ω­πάρ­κο UNESCO της Νι­σύ­ρου

2. Δια­χεί­ρι­ση Απορ­ριμ­μά­των σε Μικρά Νησιά»

Από­φα­ση των Συ­νέ­δρων

Οι σύ­νε­δροι του 34ου Συ­νε­δρί­ου του Πα­νελ­λη­νί­ου Δι­κτύ­ου Οι­κο­λο­γι­κών Ορ­γα­νώ­σε­ων (ΠΑΝ­ΔΟΙ­ΚΟ), που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στη Νί­συ­ρο 11-13 Οκτω­βρί­ου 2024, με συν­διορ­γα­νω­τές την ΚΕΔΕ, τον ΕΟΑΝ, τη ΔΗΚΕ Νι­σύ­ρου και το Γε­ω­πάρ­κο Νι­σύ­ρου, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις ει­ση­γή­σεις των προ­σκε­κλη­μέ­νων ομι­λη­τών, τους φο­ρείς, τις οι­κο­λο­γι­κές ορ­γα­νώ­σεις και τον επι­στη­μο­νι­κό χώρο, δια­πι­στώ­νουν ότι:

1.       Τα Πα­γκό­σμια Γε­ω­πάρ­κα είναι το τρίτο και νε­ό­τε­ρο πρό­γραμ­μα ανα­γνώ­ρι­σης πε­ριο­χών της UNESCO με βα­σι­κό στόχο τη βιώ­σι­μη το­πι­κή ανά­πτυ­ξη της υπαί­θρου. Ο Ορ­γα­νι­σμός έχει θε­σπί­σει αυ­στη­ρά ποιο­τι­κά κρι­τή­ρια τα οποία πρέ­πει να πλη­ροί μια πε­ριο­χή για να χα­ρα­κτη­ρι­στεί ως Πα­γκό­σμιο γε­ω­πάρ­κο ανά­με­σα στα οποία η διε­θνούς αξίας γε­ω­ποι­κι­λό­τη­τα και το αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό που αλ­λη­λο­ε­πι­δρά σε αρ­μο­νία με το πε­ρι­βάλ­λον. Βα­σι­κό ερ­γα­λείο επί­τευ­ξης των στό­χων τους είναι η προ­ώ­θη­ση του γε­ω­του­ρι­σμού.

Η Νί­συ­ρος απο­τε­λεί νησί της Δω­δε­κα­νή­σου με μο­να­δι­κή πο­λι­τι­στι­κή και φυ­σι­κή κλη­ρο­νο­μιά που δια­μορ­φώ­νουν την ταυ­τό­τη­τα του τόπου. Η ανα­γνώ­ρι­ση και η ανά­δει­ξη του γε­ω­πάρ­κου απο­τε­λεί αξιό­λο­γο επί­τευγ­μα της επι­στη­μο­νι­κής, πο­λι­τι­στι­κής και το­πι­κής κοι­νό­τη­τας, καθώς ακτι­νο­βο­λεί τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά αυτής της ταυ­τό­τη­τας. Το γε­ω­πάρ­κο της Νι­σύ­ρου απο­τε­λεί μέρος του πο­λι­τι­στι­κού το­πί­ου με ανά­γκη προ­στα­σί­ας από τη σύγ­χρο­νη απει­λή της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής.

Το 34ο Συ­νέ­δριο του ΠΑΝ­ΔΟΙ­ΚΟ ανα­γνω­ρί­ζει τα οφέλη και τη ση­μα­σία της έντα­ξης του Γε­ω­πάρ­κου Νι­σύ­ρου στο Δί­κτυο Πα­γκό­σμιων Γε­ω­πάρ­κων της UNESCO καθώς η έντα­ξη αυτή ενι­σχύ­ει τη διε­θνή προ­βο­λή και προ­στα­σία της γε­ω­λο­γι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της Νι­σύ­ρου και τη βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη της πε­ριο­χής μέσω του του­ρι­σμού, της εκ­παί­δευ­σης και της επι­στη­μο­νι­κής έρευ­νας. Η συ­νερ­γα­σία με άλλα πα­γκό­σμια γε­ω­πάρ­κα, με την ανταλ­λα­γή καλών πρα­κτι­κών, θα βοη­θή­σει την προ­σπά­θεια αυτή.

Ήδη οι εκ­παι­δευ­τι­κές δρά­σεις που γί­νο­νται στο Γε­ω­πάρ­κο της Νι­σύ­ρου καθώς και συ­νερ­γα­σί­ες με σχο­λεία και εκ­παι­δευ­τι­κούς ορ­γα­νι­σμούς, δη­μιουρ­γούν μελ­λο­ντι­κές προ­ο­πτι­κές για την ενί­σχυ­ση της εκ­παι­δευ­τι­κής απο­στο­λής του Γε­ω­πάρ­κου. Υπάρ­χουν τρό­ποι πε­ραι­τέ­ρω αξιο­ποί­η­σης της γε­ω­λο­γι­κής και πο­λι­τι­σμι­κής κλη­ρο­νο­μιάς του τόπου για εκ­παι­δευ­τι­κούς σκο­πούς.

Καλή πρα­κτι­κή, που εξε­τά­στη­κε στο Συ­νέ­δριο, απο­τε­λεί το Γε­ω­πάρ­κο Γρε­βε­νών-Κο­ζά­νης, που έχει πε­τρώ­μα­τα σχε­δόν ενός δι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ων  ετών  και λει­τουρ­γεί από το 2014, ενώ στο Πα­γκό­σμιο Δί­κτυο Γε­ω­πάρ­κων της UNESCO εντά­χθη­κε το 2021.

Όμως, όπως ανα­φέρ­θη­κε στο Συ­νέ­δριο η δια­τα­ρα­χή του υδρο­λο­γι­κού κύ­κλου λόγω της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής έχει ση­μα­ντι­κές επι­πτώ­σεις στα γε­ω­πάρ­κα, τα οποία φι­λο­ξε­νούν ευαί­σθη­τα γε­ω­λο­γι­κά και οι­κο­λο­γι­κά συ­στή­μα­τα. Τα γε­ω­πάρ­κα, ως πε­ριο­χές φυ­σι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, κιν­δυ­νεύ­ουν από γε­ω­λο­γι­κές αλ­λοιώ­σεις, απώ­λεια βιο­ποι­κι­λό­τη­τας και μεί­ω­ση της ποιό­τη­τας του νερού, ενώ οι αλ­λα­γές αυτές επη­ρε­ά­ζουν αρ­νη­τι­κά και την το­πι­κή οι­κο­νο­μία μέσω της μεί­ω­σης του γε­ω­του­ρι­σμού.

Το 34ο Συ­νέ­δριο του ΠΑΝ­ΔΟΙ­ΚΟ εκ­φρά­ζει την ευχή του για την έντα­ξη του Γε­ω­πά­ρου της Νι­σύ­ρου στο Πα­γκό­σμιο Δί­κτυο Γε­ω­πάρ­κων της UNESCO.

 

2. Η δια­χεί­ρι­ση Αστι­κών Στε­ρε­ών Απο­βλή­των στην Ελ­λά­δα (ΑΣΑ) υστε­ρεί σε σχέση με άλλες Ευ­ρω­παϊ­κές χώρες. Η μεί­ω­ση της πο­σό­τη­τας αλλά και της επι­κιν­δυ­νό­τη­τας των απορ­ριμ­μά­των είναι μια από τις πιο ση­μα­ντι­κές προ­κλή­σεις για τα επό­με­να χρό­νια. Η ανα­κύ­κλω­ση υλι­κών και η κο­μπο­στο­ποί­η­ση είναι οι πιο φι­λι­κές μέ­θο­δοι για το πε­ρι­βάλ­λον. Ενώ το ζή­τη­μα αυτό βρί­σκε­ται πολλά χρό­νια στην επι­και­ρό­τη­τα, το πρό­βλη­μα εξα­κο­λου­θεί να υφί­στα­ται. Το δί­κτυο ΦοΣΔΑ σε όλη τη χώρα επε­ξερ­γά­ζε­ται και κα­τα­θέ­τει συ­γκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις για τη επί­λυ­ση των συ­γκε­κρι­μέ­νων και γε­νι­κό­τε­ρων ορι­ζό­ντιων προ­βλη­μά­των που προ­κύ­πτουν στον τομέα δια­χεί­ρι­σης των ΑΣΑ. Ο νε­ο­σύ­στα­τος ΦοΔΣΑ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου συ­να­ντά­ει δυ­σκο­λί­ες και λόγω της πο­λυ­ποί­κι­λης γε­ω­γρα­φι­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τάς του.

Η το­πι­κή αυ­το­διοί­κη­ση είναι πάντα αρ­μό­δια για τη δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των, πρέ­πει να πα­ρα­μεί­νει αρ­μό­δια και να μην αφαι­ρε­θούν αρ­μο­διό­τη­τες με το νέο Νόμο του Υπ. Πε­ρι­βάλ­λο­ντος. Ο νόμος αυτός πρέ­πει να πε­ρι­λαμ­βά­νει ει­δι­κές μέ­ρι­μνες για την δια­χεί­ρι­ση των απο­βλή­των σε μικρά νησιά, ορει­νές πε­ριο­χές κλπ. Επί­σης πρέ­πει να ολο­κλη­ρω­θεί το νο­μο­θε­τι­κό πλαί­σιο, να εκ­πο­νη­θούν τα πε­ρι­φε­ρεια­κά σχέ­δια για να υλο­ποι­η­θεί ο εθνι­κός σχε­δια­σμός.

Στο Συ­νέ­δριο ανα­φέρ­θη­κε η κα­τά­στα­ση των ΑΣΑ στη Νί­συ­ρο και ο τρό­πος δια­χεί­ρι­σης στο νησί. Ανα­λύ­θη­καν οι τρό­ποι πα­ρα­γω­γής ενέρ­γειας από τα ΑΣΑ και συ­γκρί­θη­καν με την ενα­πό­θε­σή τους σε ΧΥΤΑ. Πα­ρου­σιά­στη­κε επί­σης η ανά­λυ­ση των ΑΣΑ στην ΕΕ και την Ελ­λά­δα.

Η δια­χεί­ρι­ση των απο­βλή­των στη νη­σιω­τι­κή χώρα απο­τε­λεί πρό­κλη­ση λόγω της έλ­λει­ψης υπο­δο­μών, της επο­χι­κό­τη­τας των πα­ρα­γό­με­νων απο­βλή­των και του υψη­λού κό­στους της θα­λάσ­σιας με­τα­φο­ράς. Λύ­σεις μπο­ρεί να δο­θούν με τη μεί­ω­ση των συ­σκευα­σιών, τη δια­λο­γή στην πηγή με ξε­χω­ρι­στούς κά­δους για μέ­ταλ­λα, γυαλί, χαρτί, πλα­στι­κά και ζυ­μώ­σι­μα υλικά, με την επα­να­χρη­σι­μο­ποί­η­ση και την ανα­κύ­κλω­ση, με στόχο τη με­τά­βα­ση στο «ZERO WASTE».

Ο ΕΟΑΝ ως ο αρ­μό­διος φο­ρέ­ας του ΥΠΕΝ για την εφαρ­μο­γή και την πα­ρα­κο­λού­θη­ση της εναλ­λα­κτι­κής δια­χεί­ρι­σης των απο­βλή­των πα­ρα­κο­λου­θεί και συ­ντο­νί­ζει τις ενέρ­γειες των φο­ρέ­ων Συ­στη­μά­των Εναλ­λα­κτι­κής Δια­χεί­ρι­σης επι­διώ­κο­ντας την υλο­ποί­η­ση ενερ­γειών που θα το­νώ­σουν τη συμ­με­το­χή των νη­σιω­τι­κών ΟΤΑ. Σχε­τι­κά ορ­γα­νώ­νο­νται και υλο­ποιού­νται δρά­σεις ανά­πτυ­ξης και λει­τουρ­γί­ας  συ­στη­μά­των ολο­κλη­ρω­μέ­νης δια­χεί­ρι­σης στα νησιά Τήνο, Αλόν­νη­σο, Θήρα, Πάρο και Αντί­πα­ρο και στον ορει­νό δήμο της Ναυ­πα­κτί­ας.

Οι όποιες προ­σπά­θειες σχε­τι­κά με τη δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των στην Ελ­λά­δα δεν πρό­κει­ται να ευο­δω­θούν χωρίς έλεγ­χο, επο­πτεία και αξιο­λό­γη­ση.

Για το 34ο Συ­νέ­δριο του ΠΑΝ­ΔΟΙ­ΚΟ

 

Ο Πρό­ε­δρος της Ο.Ε.                                      Ο Συ­ντο­νι­στής της Ο.Ε.

Χρι­στο­φής Κο­ρω­ναί­ος                                         Κώ­στας Βο­λιώ­της

 

Στο πε­ρι­θώ­ριο του Συ­νε­δρί­ου πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε επί­σκε­ψη στο Γε­ω­πάρ­κο Νι­σύ­ρου όπου οι Σύ­νε­δροι ξε­να­γή­θη­καν και ενη­με­ρώ­θη­καν για την ιστο­ρία του και την αξία του.

Με το τέλος του θε­μα­τι­κού μέ­ρους του Συ­νε­δρί­ου πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε το εσω­τε­ρι­κό Συ­νέ­δριο του ΠΑΝ­ΔΟΙ­ΚΟ με απο­λο­γι­σμούς και εκλο­γή νέας Επτα­με­λούς Γραμ­μα­τεί­ας η σύν­θε­ση της οποί­ας είναι η εξής:

Νίκος Ασλά­νο­γλου (Βέ­ροια), Κώ­στας Βο­λιώ­της (Βόλος), Θα­νά­σης Θε­ο­δω­ρό­που­λος (Πάτρα), Γιώρ­γος Καλ­λια­μπέ­τσος (Αθήνα), Δη­μή­τρης Μί­χα­λος (Ρόδος), Λίλυ Οι­κο­νό­μου (Βόλος) και Μαίρη Χου­λιέ­ρη (Χαλ­κί­δα).