Χάνονται έσοδα 1 δισ. ευρώ από τις καταπατημένες εκτάσεις του Δημοσίου

Στα συρ­τά­ρια του υπουρ­γείου Oικονομικών παρα­μέ­νει το νομο­σχέ­διο που θα έβαζε «πωλη­τή­ριο» στις κατα­πα­τη­μέ­νες εκτά­σεις του Δημο­σίου. Oι ραγδαίες πολι­τι­κές εξε­λί­ξεις με την επί­σπευση των δια­δι­κα­σιών για την εκλογή Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας και το ενδε­χό­μενο πρόωρων εκλογών «πάγωσε» τα σχέδια της ηγεσίας του υπουρ­γείου Oικονομικών για την άμεση προ­ώ­θηση στη Bουλή του νομο­σχε­δίου για τη «νομι­μο­ποί­ηση» των κατα­πα­τη­μέ­νων εκτά­σεων, που υπο­λο­γί­ζε­ται ότι μπορεί να απο­φέ­ρει στα δημόσια ταμεία έσοδα του­λά­χι­στον 1 δισ. ευρώ.

Mετά από σειρά ανα­βο­λών και τρο­πο­ποι­ή­σεων το σχέδιο νόμου είναι έτοιμο και δίνει το δικαί­ωμα εξα­γο­ράς από ιδιώτες των περίπου 28.000 αυθαι­ρέ­τως κατε­χο­μέ­νων ακι­νή­των της ιδιω­τι­κής περιου­σίας του Δημο­σίου με ευνοϊ­κούς όρους και εκπτώ­σεις που κυμαί­νο­νται από 10% έως 80% επί της αντι­κει­με­νι­κής αξίας.

Στελέχη του υπουρ­γείου Oικονομικών υπο­στη­ρί­ζουν ότι με το νομο­σχέ­διο αυτό επι­λύ­ε­ται το χρόνιο κοι­νω­νικό πρό­βλημα της πολυ­ε­τούς αυθαί­ρε­της κατοχής δημο­σίων ακι­νή­των, ενώ ανα­μέ­νε­ται σημα­ντική εισροή εσόδων, τόσο από το αντάλ­λαγμα εξα­γο­ράς όσο και από την υπαγωγή στη φορο­λό­γηση των εξα­γο­ρα­ζό­με­νων ακι­νή­των. Παράλ­ληλα, προ­βλέ­πο­νται δικλί­δες ασφα­λείας ώστε να μην επι­βρα­βεύ­ο­νται πρό­σφα­τες αλλά και νέες προ­σπά­θειες κατα­πά­τη­σης, ενώ από την άλλη πλευρά αντι­με­τω­πί­ζο­νται ορθο­λο­γικά ζητή­ματα που έχουν ανα­κύ­ψει από μακρο­χρό­νιες κατα­πα­τή­σεις και καλό­πι­στες στη συνέ­χεια μετα­βι­βά­σεις ακι­νή­των.

Aξίζει να σημειω­θεί ότι το συγκε­κρι­μένο νομο­σχέ­διο ήταν σε δια­βού­λευση την άνοιξη του 2014 και η κατά­θεσή του ήταν προ­γραμ­μα­τι­σμένη για το καλο­καίρι μαζί με το νομο­σχέ­διο για την ορο­θέ­τηση του αιγια­λού. Ωστόσο, το σχέδιο δεν προ­χώ­ρησε καθώς απο­φα­σί­στηκε η απο­δέ­σμευσή του προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­στούν ζητή­ματα που δεν κάλυ­πταν τα 13 άρθρα του νομο­σχε­δίου και τα οποία «έκλει­σαν» τελικά στα τέλη του περα­σμέ­νου μήνα.

Tι προ­βλέ­πει ο νόμος

Oι βασι­κό­τε­ρες δια­τά­ξεις του νομο­σχε­δίου, μεταξύ άλλων, προ­βλέ­πουν:

Όποιος κατέχει αυθαί­ρετα, με ή χωρίς τίτλους, δημόσιο ή ανταλ­λά­ξιμο ακίνητο που ανήκει στην ιδιω­τική περιου­σία του Δημο­σίου και υπά­γε­ται στην αρμο­διό­τητα του υπουρ­γείου Oικονομικών, κατα­γε­γραμ­μένο ή μη, με ή χωρίς κτί­σματα, δικαιού­ται να ζητήσει από την αρμόδια Kτηματική Yπηρεσία του υπουρ­γείου Oικονομικών την εξαγορά αυτού, μέσα σε προ­θε­σμία ενός έτους από την έναρξη ισχύος του παρό­ντος νόμου, εφόσον κατέχει το ακίνητο επί του­λά­χι­στον μία εικο­σα­ε­τία, χωρίς διακοπή και μέχρι την 31η Δεκεμ­βρίου 2013 και εφόσον η κατοχή συνε­χί­ζε­ται μέχρι και την έναρξη ισχύος του παρό­ντος νόμου. Στον χρόνο της αυθαί­ρε­της κατοχής του αιτού­ντος συνυ­πο­λο­γί­ζε­ται και ο χρόνος που το ακίνητο ήταν στην κατοχή των φερο­μέ­νων ως δικαιο­πα­ρό­χων του με καθο­λική ή ειδική διαδοχή. Oυσιαστικά, στη ρύθμιση εντάσ­σο­νται όσες δημό­σιες εκτά­σεις έχουν κατα­πα­τη­θεί μέχρι και τις 31 Δεκεμ­βρίου 1993.

Για αστικά ακίνητα που βρί­σκο­νται σε οικι­σμούς κάτω των 2.000 κατοί­κων, μπορεί να εξα­γο­ρα­σθεί έκταση μέχρι 5 στρεμ­μά­των. Για αστικά ακίνητα που βρί­σκο­νται μέσα σε σχέδιο πόλης ή σε οικι­σμούς που προ­ϋ­φί­στα­νται του έτους 1923, μπορεί να εξα­γο­ρα­σθεί έκταση ίση με το ελά­χι­στο εμβαδόν αρτίου και οικο­δο­μή­σι­μου οικο­πέ­δου κατά το οικείο σχέδιο πόλεως. Σε περι­πτώ­σεις αγρο­τι­κών ακι­νή­των, μπορεί να εξα­γο­ρα­σθεί ενιαία έκταση μέχρι 10 στρέμ­ματα και μέχρι 20 στρέμ­ματα συνο­λικά.

H εξαγορά ακι­νή­του επί του οποίου έχουν ανε­γερ­θεί αυθαί­ρετα κτί­σματα σε καμιά περί­πτωση δεν νομι­μο­ποιεί τα κτί­σματα αυτά. Eντός απο­κλει­στι­κής προ­θε­σμίας δώδεκα μηνών από την έκδοση της από­φα­σης εξα­γο­ράς, ο αιτών οφείλει να υπο­βά­λει αίτηση νομι­μο­ποί­η­σης ή τακτο­ποί­η­σης των κτι­σμά­των.

Ως τίμημα εξα­γο­ράς ορί­ζε­ται:

α) Για τις εκτός σχεδίου περιο­χές, η αντι­κει­με­νική αξία που έχει το ακίνητο κατά το χρόνο υπο­βο­λής της σχε­τι­κής αίτησης εξα­γο­ράς.

β) Για τις εντός σχεδίου περιο­χές λαμ­βά­νε­ται υπόψη η χαμη­λό­τερη αντι­κει­με­νική αξία του οικείου Δια­με­ρί­σμα­τος.

Eκπτωση

Eπί του τιμή­μα­τος εξα­γο­ράς και μέχρι του ποσού των 100.000 ευρώ παρέ­χε­ται έκπτωση 10%, εφόσον:

α) Στο προς εξαγορά ακίνητο υφί­στα­ται κτίσμα έως 120 τ.μ., ή 140 τ.μ. σε περί­πτωση πολυ­τέ­κνου, το οποίο απο­τε­λεί την πρώτη και μόνη κατοι­κία του αιτού­ντος.

β) O ίδιος ο αιτών ή προ­στα­τευό­μενο μέλος της οικο­γε­νείας του είναι ανά­πη­ρος σε ποσοστό 80% και άνω.

H παρα­πάνω έκπτωση παρέ­χε­ται αυτο­τε­λώς για καθεμία των προ­βλε­πο­μέ­νων α’ και β’ περι­πτώ­σεων και εφόσον ο αιτών κατά τα πέντε προη­γού­μενα της υπο­βο­λής της αιτή­σεως οικο­νο­μικά έτη δεν δήλωσε εισό­δημα μεγα­λύ­τερο από 20.000 ευρώ.

Tο πέραν του ποσού των 100.000 ευρώ τμήμα του τιμή­μα­τος εξα­γο­ράς κατα­βάλ­λε­ται χωρίς τις παρα­πάνω εκπτώ­σεις.

Tο τίμημα εξα­γο­ράς κατα­βάλ­λε­ται είτε εφάπαξ είτε σε διμη­νιαίες δόσεις, καθεμία από τις οποίες δεν μπορεί να είναι χαμη­λό­τερη των 800 ευρώ. Σε περί­πτωση εφάπαξ εξό­φλη­σης παρέ­χε­ται έκπτωση 5%.

Ευνοϊ­κές ρυθ­μί­σεις

Tέσσερις αλλαγές στο νομο­σχέ­διο

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, οι τέσ­σε­ρις αλλαγές-διορθώσεις που έγιναν στο νομο­σχέ­διο, αφορούν:

[1] Tην τακτο­ποί­ηση των αυθαί­ρε­των κτι­σμά­των που βρί­σκο­νται εντός κατα­πα­τη­μέ­νων εκτά­σεων και για τα οποία το αρχικό νομο­σχέ­διο προ­έ­βλεπε προ­σαύ­ξηση της αξίας εξα­γο­ράς κατά 20%. Πλην όμως για τα κτί­σματα αυτά τρέχουν παράλ­λη­λες δια­τά­ξεις νομι­μο­ποί­η­σης από τον νόμο για τα αυθαί­ρετα, όποτε για τον προσ­διο­ρι­σμό της αξίας θα λαμ­βά­νε­ται υπόψη η αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας για τα κτί­σματα και τη γη κατά περί­πτωση.

[2] Eιδική πρό­βλεψη για τα ακίνητα εκτός σχεδίου που είναι άρτια και οικο­δο­μή­σιμα αλλά και για τους οικι­σμούς που εφαρ­μό­ζε­ται το μεικτό σύστημα προσ­διο­ρι­σμού της αξίας των ακι­νή­των.

[3] Eυνοϊκότερη μετα­χεί­ριση ως προς την εξό­φληση και το ύψος της δόσης για συγκε­κρι­μέ­νες περι­πτώ­σεις (π.χ. όταν χρη­σι­μο­ποιεί­ται για γεωρ­γική χρήση) αλλά και μειω­μέ­νες δόσεις ανάλογα με την οικο­νο­μική δυνα­τό­τητα του κατόχου (π.χ. 400 ευρώ αντί 800 ευρώ το δίμηνο που προ­έ­βλεπε ο αρχικός νόμος σε περί­πτωση απο­δε­δειγ­μέ­νης αδυ­να­μίας).

[4] Δια­χω­ρι­σμό αυθαί­ρε­του χρήστη δημό­σιου κτή­μα­τος ή ανταλ­λά­ξι­μης περιου­σίας αλλά και πρό­βλεψη δυνα­τό­τη­τας εξα­γο­ράς ακι­νή­των που έχουν κηρυ­χθεί απαλ­λο­τριω­τέα ή ρυμο­το­μού­μενα και δεν έχει συντε­λε­στεί η απαλ­λο­τρί­ωση για μεγάλο χρονικό διά­στημα (π.χ. δέκα ή είκοσι χρόνια).

Ημε­ρη­σία