ΕΑΓΜΕ: Σε κατάσταση ηρεμίας το ηφαίστειο της Νισύρου

Από το Μάρτιο του 2021 εξε­λίσ­σε­ται μια σει­σμική διέ­γερση της περιο­χής μεταξύ Νισύρου

και Τήλου, η οποία εκδη­λώ­νε­ται με πλήθος σει­σμι­κών γεγο­νό­των, τα επί­κε­ντρα των

οποίων δια­τάσ­σο­νται σε ΒΑ-ΝΔ διεύ­θυνση και ελέγ­χο­νται πιθανώς από μία αντί­στοιχη

ενεργή ρηξι­γενή ζώνη (Εικόνα 1). Αντί­στοιχη διέ­γερση στην ίδια περιοχή έχει κατα­γρα­φεί

και σε παλαιό­τε­ρες περιό­δους, προ­κα­λώ­ντας ιδιαί­τερη ανη­συ­χία στους κατοί­κους της

Νισύρου, τόσο λόγω των σχετικά ισχυρών σει­σμι­κών γεγο­νό­των (πλήθος σεισμών

μεγέ­θους μεταξύ 4 και 4,5 Ρίχτερ και ένα γεγονός μεγέ­θους 5,7 Ρίχτερ), όσο και λόγω

της μεγάλης χρο­νι­κής διάρ­κειας της, που υπερ­βαί­νει τους έξι (6) μήνες. Έχει επίσης

εκφρα­στεί ανη­συ­χία για τη σχέση της σει­σμι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας με το ηφαί­στειο της

Νισύρου και το εάν αυτή έχει επη­ρε­ά­σει την κατά­στασή του.

 

Η Ελλη­νική Αρχή Γεω­λο­γι­κών και Μεταλ­λευ­τι­κών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ), στην Έκθεση

Αυτο­ψίας (Τ-3099) που συνέ­ταξε τον Μάρτιο του 2021 (Δρ. Γ. Βου­γιου­κα­λά­κης,

Ηφαι­στειο­λό­γος & Κ. Κοντο­δή­μος, Υδρο­γε­ω­λό­γος), με θέμα τα φαι­νό­μενα ρωγ­μα­τώ­σεων

και βυθί­σεων που εκδη­λώ­θη­καν εκείνη την περίοδο στην περιοχή Λακκί του πυθμένα της

καλ­δέ­ρας της Νισύρου, κατέ­ληξε στο συμπέ­ρα­σμα ότι: «Από τις ενδεί­ξεις, παρα­τη­ρή­σεις,

κατα­γρα­φές και μετρή­σεις τόσο στη στενή περιοχή εκδή­λω­σης της ρωγμής, όσο και

ευρύ­τερα του όλου χώρου, όλο το χρονικό διά­στημα από το 2000 έως και σήμερα, δεν

προ­κύ­πτει καμία ένδειξη επα­να­δρα­στη­ριο­ποί­η­σης του ηφαι­στείου της Νισύρου».

Την ίδια περίοδο, η ΕΑΓΜΕ τοπο­θέ­τησε ένα δίκτυο τριών (3) σταθμών παρα­κο­λού­θη­σης

σε πραγ­μα­τικό χρόνο, της θερ­μο­κρα­σίας στις ατμίδες και τον πυθμένα του υδρο­θερ­μι­κού

κρατήρα Στέ­φα­νου (σε 3 σημεία), της θερ­μο­κρα­σίας των θερμών πηγών στο Αυλάκι και

της θερ­μο­κρα­σίας και της στάθμης της γεώ­τρη­σης στα Λουτρά Μαν­δρα­κίου. Οι

κατα­γρα­φές αυτών των σταθμών παρα­κο­λού­θη­σης (Εικόνα 2 & 3) κινού­νται στα επίπεδα

των τιμών κατά­στα­σης ηρεμίας του χώρου. Έχουν επίσης πραγ­μα­το­ποι­η­θεί τον Ιούλιο

του 2021 επί τόπου περιο­δι­κές μετρή­σεις φυσι­κο­χη­μι­κών παρα­μέ­τρων των θερμών

ρευστών και αερίων εδάφους, οι οποίες δεν εμφα­νί­ζουν καμιά μετα­βολή από την

κατά­σταση ηρεμίας του ηφαι­στείου.

Επίσης, στις 9 και 10 Οκτω­βρίου 2021 πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν από τον Δρ Giovanni Chiodini

του Ιτα­λι­κού Εθνικού Ινστι­τού­του Γεω­φυ­σι­κής και Ηφαι­στειο­λο­γίας και τον Giulio Bini

υπο­ψή­φιο Διδά­κτορα στο Πολυ­τε­χνείο της Ζυρίχης, μετρή­σεις της έκλυσης διο­ξει­δίου

του άνθρακα (CO2) από την περιοχή του υδρο­θερ­μι­κού κρατήρα Στέ­φα­νου της Νισύρου.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται στην Πρό­δρομη Έκθεση των απο­τε­λε­σμά­των που συνέ­τα­ξαν οι δύο

επι­στή­μο­νες, η έκλυση διο­ξει­δίου του άνθρακα (CO2) από τον υδρο­θερ­μικό κρατήρα

Στέφανο είναι σημα­ντικά χαμη­λό­τερη σε σχέση με προη­γού­με­νες μετρή­σεις του 1999-

2001 και του 2018 (Εικόνα 4).

Τα απο­τε­λέ­σματα όλων των παρα­πάνω ανα­λύ­σεων και μετρή­σεων, οδηγούν στο

συμπέ­ρα­σμα ότι η σει­σμική διέ­γερση που εκδη­λώ­νε­ται νοτιο­δυ­τικά της Νισύρου τους

τελευ­ταί­ους έξι (6) μήνες δεν έχει επη­ρε­ά­σει το ηφαί­στειο, το οποίο εξα­κο­λου­θεί να

βρί­σκε­ται σε κατά­σταση ηρεμίας.

Πέραν και ανε­ξάρ­τητα από την κατά­σταση του ηφαι­στείου της Νισύρου, η ΕΑΓΜΕ

υλο­ποιεί Πρό­γραμμα Εκτί­μη­σης Ηφαι­στεια­κής Επι­κιν­δυ­νό­τη­τας σε όλα τα ενεργά

ηφαί­στεια της χώρας (Μέθανα, Μήλο, Σαντο­ρίνη, Νίσυρο). Συγκε­κρι­μένα για τα

ηφαί­στεια της Νισύρου και της Μήλου, έχει τεθεί ως προ­τε­ραιό­τητα η εκτί­μηση της

επι­κιν­δυ­νό­τη­τας από την εκδή­λωση υδρο­θερ­μι­κών εκρή­ξεων, η οποία πραγ­μα­το­ποιεί­ται

με τη συνερ­γα­σία των Ιτα­λι­κών Πανε­πι­στη­μίων Φλω­ρε­ντίας, Μπάρι και Μπο­λό­νιας,

καθώς και του Ιτα­λι­κού Εθνικού Ινστι­τού­του Γεω­φυ­σι­κής και Ηφαι­στειο­λο­γίας, όπου οι

προ­α­να­φερ­θέ­ντες συνά­δελ­φοι G. Chiodini και G. Bini συμ­με­τέ­χουν στην επι­στη­μο­νική

ομάδα του έργου.