Ξανά στη Λιβύη σήμερα ο Γεραπετρίτης: Οι δύσκολες ισορροπίες, ο ρόλος της Τουρκίας και η στάση απέναντι στην Τρίπολη

Με όλα τα «χαρ­τιά» να έχουν βγει στο τρα­πέ­ζι, ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Γιώρ­γος Γε­ρα­πε­τρί­της ανα­μέ­νε­ται να φθά­σει σή­με­ρα το πρωί στην Τρί­πο­λη για το δεύ­τε­ρο σκέ­λος μιας δύ­σκο­λης προ­σπά­θειας απο­κα­τά­στα­σης των διαύ­λων με τις δύο πλευ­ρές στη Λιβύη, την έμπρα­κτη απά­ντη­ση στην αμ­φι­σβή­τη­ση των ελ­λη­νι­κών θα­λάσ­σιων ζωνών, αλλά και την αντι­με­τώ­πι­ση του με­τα­να­στευ­τι­κού. Ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, βάσει του προ­γραμ­μα­τι­σμού, θα συ­να­ντη­θεί με τον πρό­ε­δρο του Προ­ε­δρι­κού Συμ­βου­λί­ου Μ. Μένφι, τον πρω­θυ­πουρ­γό Α. Ντ­μπεϊ­μπά και τον υπουρ­γό Εξω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σε­ων Ταχέρ Αλ Μπα­ουρ.

Βε­βαί­ως, η ση­με­ρι­νή επί­σκε­ψη εξαρ­τά­ται και από «εξω­γε­νείς» πα­ρά­γο­ντες, καθώς θα πρέ­πει να δια­σφα­λι­στεί η ασφά­λεια της ελ­λη­νι­κής απο­στο­λής λόγω των συ­χνών κα­θη­με­ρι­νών συ­γκρού­σε­ων, ακόμη και στα πε­ρί­χω­ρα της Τρί­πο­λης, με­τα­ξύ πο­λι­το­φυ­λα­κών που αντα­γω­νί­ζο­νται για τον έλεγ­χο πε­ριο­χών και για με­γα­λύ­τε­ρη συμ­με­το­χή στη νομή της εξου­σί­ας.

Η Αθήνα γνώ­ρι­ζε ημέ­ρες πριν τη Ρη­μα­τι­κή Δια­κοί­νω­ση της Λι­βύ­ης στον ΟΗΕ, με την οποία η Τρί­πο­λη αμ­φι­σβη­τεί την ελ­λη­νι­κή μέση γραμ­μή και προ­βάλ­λει – έστω και εμ­μέ­σως – την διεκ­δί­κη­σή της ένα­ντι της Ελ­λά­δας στη­ρι­ζό­με­νη στην «οριο­θέ­τη­ση» του Τουρ­κο­λι­βυ­κού Μνη­μο­νί­ου. Ωστό­σο, κρί­θη­κε ότι η ύπαρ­ξη αυτής της σο­βα­ρής δια­φω­νί­ας δεν θα πρέ­πει να οδη­γή­σει σε ανα­βο­λή της επί­σκε­ψης για πολ­λούς λό­γους.

Πρω­τί­στως, έχει απο­δει­χθεί στον φά­κε­λο «Λιβύη» ότι όσες φορές η Ελ­λά­δα ήταν απού­σα, ακο­λού­θη­σαν δυ­σά­ρε­στες «εκ­πλή­ξεις». Συγ­χρό­νως, όμως, μετά την επί­σκε­ψη του Έλ­λη­να ΥΠΕΞ στη Βεγ­γά­ζη, θα δι­νό­ταν η εντύ­πω­ση πως με την ανα­βο­λή της επί­σκε­ψης στην Τρί­πο­λη, η Ελ­λά­δα παίρ­νει μέρος στην εμ­φύ­λια δια­μά­χη, στη­ρί­ζο­ντας την Ανα­το­λι­κή Λιβύη ένα­ντι της Τρί­πο­λης.

Οι δύ­σκο­λες ισορ­ρο­πί­ες και η Τουρ­κία

Και σε αυτή τη συ­γκυ­ρία, η Αθήνα οφεί­λει ,όσο κι αν είναι δύ­σκο­λο, να τη­ρή­σει ισορ­ρο­πί­ες, παρά το γε­γο­νός ότι κα­ταρ­χήν με την Ανα­το­λι­κή Λιβύη η συ­νεν­νό­η­ση από το 2019 και μετά ήταν πιο εύ­κο­λη. Η Αθήνα δεν έχει πε­ρι­θώ­ριο να αφή­σει κι άλλο χα­μέ­νο έδα­φος στη Λιβύη, όπου η Τουρ­κία επι­χει­ρεί σο­βα­ρή διείσ­δυ­ση στη Βεγ­γά­ζη. Μόλις προ­χθές, ο αντι­στρά­τη­γος Σα­ντάμ Χά­φταρ, ένας εκ των υιών του στρα­τη­γού, συ­να­ντή­θη­κε με τον Τούρ­κο πρό­ξε­νο για να συ­ζη­τή­σουν την επα­να­λει­τουρ­γία του Τουρ­κι­κού Γε­νι­κού Προ­ξε­νεί­ου στη Βεγ­γά­ζη, ενώ λίγες ημέ­ρες νω­ρί­τε­ρα η κυ­βέρ­νη­ση της Τρί­πο­λης υπέ­γρα­ψε νέα συμ­φω­νία στρα­τιω­τι­κής συ­νερ­γα­σί­ας με την Τουρ­κία.

Η Τουρ­κία, ενό­ψει δρο­μο­λό­γη­σης πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξε­ων στη χώρα, επι­χει­ρεί να απο­κα­τα­στή­σει τις σχέ­σεις με τον στρα­τη­γό Χά­φταρ, συ­νε­χί­ζο­ντας την στή­ρι­ξη στην κυ­βέρ­νη­ση της Τρί­πο­λης ώστε, εάν προ­κύ­ψει νέα ενιαία κυ­βέρ­νη­ση, να δια­σφα­λί­σει τα κε­κτη­μέ­να και τη δια­τή­ρη­ση της επιρ­ρο­ής της στη χώρα.

Βε­βαί­ως, αυτή η πο­λι­τι­κή της Τουρ­κί­ας έχει προ­κα­λέ­σει την κα­χυ­πο­ψία και των δύο πλευ­ρών. Ο Χά­φταρ δεν ξεχνά ότι στις αρχές του 2019 θα είχε κα­τα­λά­βει την Τρί­πο­λη εάν δεν υπήρ­χε η τουρ­κι­κή στρα­τιω­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση στο πλευ­ρό του τότε πρω­θυ­πουρ­γού της Τρί­πο­λης, Αλ Σά­ρατζ, ενώ στην Τρί­πο­λη βλέ­πουν με με­γά­λη ανη­συ­χία το άνοιγ­μα του «πα­τε­ρού­λη» Ερ­ντο­γάν προς τον με­γά­λο εσω­τε­ρι­κό τους αντί­πα­λο, τον στρα­τη­γό Χά­φταρ.

Ο κ. Γε­ρα­πε­τρί­της θα φθά­σει στην Τρί­πο­λη σε μια στιγ­μή που οι εσω­τε­ρι­κές αντι­πα­ρα­θέ­σεις στη Δυ­τι­κή Λιβύη έχουν φθά­σει στο απο­κο­ρύ­φω­μα, με πολ­λούς φυ­λάρ­χους αλλά και αρ­χη­γούς ομά­δων πο­λι­το­φυ­λα­κής να ζη­τούν την πα­ραί­τη­ση και αντι­κα­τά­στα­ση του Ντ­μπεϊ­μπά.

Οι θα­λάσ­σιες ζώνες

Στην Τρί­πο­λη, ο Γ. Γε­ρα­πε­τρί­της ανα­μέ­νε­ται να συ­ζη­τή­σει το μεί­ζον θέμα που έχει προ­κύ­ψει με τις θα­λάσ­σιες ζώνες, όπως απο­τυ­πώ­θη­κε και στη λι­βυ­κή Ρη­μα­τι­κή Δια­κοί­νω­ση στον ΟΗΕ, και θα προ­τεί­νει, όπως έκανε και στη Βεγ­γά­ζη, τον ορι­σμό τε­χνο­κρα­τι­κών ομά­δων από τις δύο πλευ­ρές που θα ξε­κι­νή­σουν συ­ζη­τή­σεις για το θέμα της οριο­θέ­τη­σης.

Μια τέ­τοια συ­ζή­τη­ση, παρά το γε­γο­νός ότι η Λιβύη έχει υπο­γρά­ψει αλλά δεν έχει κυ­ρώ­σει τη Σύμ­βα­ση για το Δί­καιο της Θά­λασ­σας, θα μπο­ρού­σε να ανα­δεί­ξει την προ­ο­πτι­κή πα­ρα­πο­μπής στο Διε­θνές Δι­κα­στή­ριο της Χάγης, της δια­φο­ράς με­τα­ξύ Ελ­λά­δας και Λι­βύ­ης. Η δια­φο­ρά είναι πλέον δια­πι­στω­μέ­νη και κα­τα­γε­γραμ­μέ­νη με τις επι­στο­λές των δύο χωρών από το 2019 και μετά στον ΟΗΕ.

Η Ελ­λά­δα είναι πε­πει­σμέ­νη ότι απέ­να­ντι στην πο­λι­τι­κή πλειο­δο­σί­ας «προ­σφο­ρών» της Τουρ­κί­ας προς τις δύο πλευ­ρές, δεν έχει να αντι­πα­ρα­θέ­σει παρά μόνο το ισχυ­ρό όπλο της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, της συμ­με­το­χής της στο Συμ­βού­λιο Ασφα­λεί­ας του ΟΗΕ, αλλά και το υψηλό επί­πε­δο συ­νεν­νό­η­σης με την Αί­γυ­πτο και τις αρα­βι­κές χώρες. Και υπάρ­χουν πολλά πει­στι­κά επι­χει­ρή­μα­τα τόσο προς την Τρί­πο­λη όσο και προς τη Βεγ­γά­ζη για το τι συ­νέ­πειες θα έχει μια σο­βα­ρή πρό­κλη­ση προς την Ελ­λά­δα.

Η Λιβύη, η οποία συ­νέ­πρα­ξε στην υπο­γρα­φή του Τουρ­κο­λι­βυ­κού Μνη­μο­νί­ου, σε αντί­θε­ση με την Τουρ­κία, η οποία βάσει αυτού έσπευ­σε να ανα­κη­ρύ­ξει πα­ρα­νό­μως ΑΟΖ στην πλευ­ρά της «οριο­θέ­τη­σης» απο­τυ­πώ­νο­ντας έτσι την «Γα­λά­ζια Πα­τρί­δα», πέραν των δια­μαρ­τυ­ριών, δια­βη­μά­των και των ρη­μα­τι­κών δια­κοι­νώ­σε­ων στον ΟΗΕ, δεν προ­χώ­ρη­σε μέχρι στιγ­μής σε κι­νή­σεις επί του πε­δί­ου. Έτσι, δίνει την ει­κό­να ότι δεν αμ­φι­σβη­τεί εμπρά­κτως την ελ­λη­νι­κή μέση γραμ­μή. Αυτό φά­νη­κε και με τα Οι­κό­πε­δα που χά­ρα­ξε, καθώς όλα βρί­σκο­νται στο όριο ή νο­τί­ως της ελ­λη­νι­κής μέσης γραμ­μής.

Η Ελ­λά­δα, με τον Νόμο 4001/2011, αλλά κυ­ρί­ως με τη χά­ρα­ξη των Οι­κο­πέ­δων και τη δια­δι­κα­σία αδειο­δό­τη­σης τους, έχει επι­βά­λει ένα σο­βα­ρό τε­τε­λε­σμέ­νο στη Λιβύη. Το τε­τε­λε­σμέ­νο αυτό ενι­σχύ­ε­ται λόγω της εμπλο­κής στα Οι­κό­πε­δα νο­τιο­δυ­τι­κά της Κρή­της της ExxonMobil και της πρό­θε­σης της Chevron για συμ­με­το­χή στην στα Οι­κό­πε­δα νότια της Κρή­της.

Βε­βαί­ως, η εμπλο­κή με­γά­λων εται­ρειών δεν είναι αυτή που «κα­το­χυ­ρώ­νει» κυ­ριαρ­χία και κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα, καθώς τί­πο­τε δεν εμπο­δί­ζει και τη Λιβύη να προ­σφέ­ρει Οι­κό­πε­δα που θα επι­κα­λύ­πτουν την ελ­λη­νι­κή μέση γραμ­μή σε ξένες εται­ρεί­ες. Παρά τις όποιες κι­νή­σεις, η κα­το­χύ­ρω­ση ΑΟΖ γί­νε­ται μόνο με δι­με­ρή συμ­φω­νία ή με από­φα­ση διε­θνούς δι­κα­στι­κού μη­χα­νι­σμού.

Και αυτή τη στιγ­μή, κα­νείς δεν μπο­ρεί να προ­βλέ­ψει τι θα συμ­βεί εάν ο διε­θνής πα­ρά­γο­ντας και κυ­ρί­ως η Ουά­σιγ­κτον, απο­φα­σί­σει να ασχο­λη­θεί με μια κρίση με­τα­ξύ Ελ­λά­δας και Λι­βύ­ης, σε πε­ριο­χές όπου – εκτός της Τουρ­κί­ας και της Αι­γύ­πτου – εμπλέ­κο­νται και με­γά­λες αμε­ρι­κα­νι­κές πε­τρε­λαϊ­κές εται­ρεί­ες, οι οποί­ες, όπως η Chevron, φι­λο­δο­ξούν να απο­κτή­σουν ση­μα­ντι­κό απο­τύ­πω­μα στην πε­ριο­χή, αδια­φο­ρώ­ντας για τις επι­διώ­ξεις των κρα­τών της πε­ριο­χής.

Πηγή: protothema.gr