Τουρκία: Πώς σχεδιάζει να σπάσει θαλάσσιους άξονες και ν’ αποκόψει Κύπρο από Ελλάδα

Δορυ­φο­ρι­κές εικόνες απο­κα­λύ­πτουν τις ναυ­τι­κές βάσεις που απει­λούν Ελλάδα και Κύπρο

Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στο Βίλ­νιους της Λιθουα­νίας έριξε τις θερ­μο­κρα­σίες στο Αιγαίο, αλλά οι φωτιές που θέλει ν’ ανάψει η Τουρκία, εάν δεν υιο­θε­τη­θούν οι στρα­τη­γι­κοί της στόχοι, συνε­χί­ζουν να υπο­βό­σκουν. Σιγο­καίνε. Και από­δειξη τούτου είναι ότι οι στρα­τη­γι­κοί της σχε­δια­σμοί δεν έχουν αλλάξει. Ούτε στο Αιγαίο, ούτε στην Κύπρο.

Ο γνωστός Ερντο­γάν

Ο τούρκος πρό­ε­δρος Ταγίπ Ερντο­γάν εμφα­νί­στηκε τις προ­άλ­λες: 1) Νοσταλ­γός του Σχεδίου Ανάν, δηλώ­νο­ντας έτοιμος να συζη­τή­σει για λύση στο Κυπριακό, αλλά στη βάση των πραγ­μα­τι­κο­τή­των και των δύο κρατών.

2) Σαφής ως προς το θέμα της απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των νησιών του Αιγαίου, ισχυ­ρι­ζό­με­νος, μάλιστα, ότι έθεσε το θέμα αυτό κατά τη διάρ­κεια της τελευ­ταίας συνά­ντη­σής του με τον έλληνα Πρω­θυ­πουργό Κυριάκο Μητσο­τάκη.

Αυτοψία απειλής και status quo

Η απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση είναι η κορυφή του παγό­βου­νου. Είναι ό,τι βλέ­πουμε. Υπάρ­χουν και αυτά που δεν βλέ­πουμε, αλλά δεν σημαί­νει ότι δεν υπάρ­χουν. Τα συλ­λαμ­βά­νει ο δορυ­φό­ρος και τα δημο­σιεύ­ουμε αυτού­σια.

Πρό­κει­ται για τις τουρ­κι­κές βάσεις στο Αιγαίο και στη Σμύρνη, στη Φώκαια και στη Μαρ­μα­ρίδα, που μαζί μ’ εκείνη της Αλε­ξαν­δρέτ­τας σχη­μα­τί­ζουν στα βόρεια της Κύπρου μια τουρ­κική πλήρως ελεγ­χό­μενη θάλασσα. Πολλές φορές γίνεται λόγος για τουρ­κική απειλή, γράφει σε ανάλυσή του ο Δρ Διεθνών Σχέσεων, Γιάννος Χαρα­λα­μπί­δης.

Η ναυτική βάση της Μερ­σί­νας με απο­στο­λές στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο

Ερώτημα: Είναι μια πολι­τική αντί­ληψη θεω­ρη­τική ή υπαρκτή και γιατί; Δεν θα επι­κε­ντρω­θούμε στην περί­πτωση της Κύπρου, όπου και η κατοχή και η απειλή είναι διαρ­κείς, αλλά στο Αιγαίο, όπου η Τουρκία στα δικά της παράλια δια­θέ­τει ναυ­τι­κές βάσεις, που έχουν συγκε­κρι­μένη απο­στολή για την υλο­ποί­ηση συγκρο­τη­μέ­νης στρα­τη­γι­κής, η οποία περι­λαμ­βά­νει την αλλαγή του καθε­στώ­τος στο Αιγαίο, με τη διχο­τό­μησή του και την προ­ώ­θηση της Τουρ­κίας στον 25ο μεσημ­βρινό.

Ετσι, λοιπόν, ανε­ξαρ­τή­τως αν γίνει ή όχι απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση των νησιών, η Τουρκία θέλει να κυριαρ­χεί στη θάλασσα και ν’ απειλεί ανέτως την ηπει­ρω­τική Ελλάδα.

Η σκιά της ισχύος

Για να επι­βάλ­λε­ται αυτή η αλλαγή του status quo πρέπει να έχει η Τουρκία ισχύ, την οποία απέ­κτησε μέσω της Στρα­τιάς του Αιγαίου και των ναυ­τι­κών της βάσεων, δηλαδή του απο­βα­τι­κού της στόλου. Και πώς θα προ­κύ­ψει η αλλαγή του status quo;

Α) Διά της σκιάς της τουρ­κι­κής ισχύος, που σημαί­νει την υπο­χώ­ρηση της Ελλάδας είτε μέσω δια­λό­γου είτε ακόμη και μέσω της προ­σφυ­γής στη Χάγη. Διότι, το εκεί ευρι­σκό­μενο δικα­στή­ριο έχει πολι­τικό, εκτός από νομικό χαρα­κτήρα. Δεν δικάζει όπως τα εθνικά δικα­στή­ρια. Με άλλα λόγια, λαμ­βά­νει υπόψη πολι­τι­κές σκο­πι­μό­τη­τες και συμ­φέ­ρο­ντα.

Υπάρχει επί τούτου κάτι σημα­ντικό: Η Τουρκία διεκ­δι­κεί τμήμα από τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της Ελλάδας, όπως τα καθο­ρί­ζει το Διεθνές Δίκαιο, και όχι η Ελλάδα από τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της Τουρ­κίας.

Αρα, ακόμη και αν προ­κύ­ψει συμ­βι­βα­σμός είτε σε διάλογο είτε στο διεθνές δικα­στή­ριο, χαμένη θα είναι η Ελλάδα. Η Χάγη είναι μια διέ­ξο­δος για τους έλληνες πολι­τι­κούς να χάσουν τμήμα των κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των της χώρας χωρίς να κατη­γο­ρη­θούν για προ­δο­σία, με την προσ­δο­κία της ομα­λο­ποί­η­σης των σχέσεων με την Αγκυρα, μέσω, μάλιστα, συν­θη­κών συνεκ­με­τάλ­λευ­σης.

Επειδή, όμως, η Τουρκία προ­φα­νώς δεν θα πάρει αυτά τα οποία έχει σχε­διά­σει ότι πρέπει να έχει για να κυριαρ­χή­σει στη θάλασσα και στον αέρα, τα προ­βλή­ματα δεν θα κλεί­σουν, αλλά θα υπει­σέλ­θουν σε νέα φάση.

Ισχύς στην πράξη και στόλος

Β) Δια της χρήσης βίας. Χωρίς στόλο, και δη απο­βα­τικό, η Αγκυρα δεν μπορεί ούτε ν’ απειλεί ούτε να είναι πει­στική ότι μπορεί να φτάσει στα άκρα. Και τι εννοεί ότι θα φτάσει στ’ άκρα; Οτι θα δράσει ο στόλος της με βάση τους τουρ­κι­κούς στρα­τη­γι­κούς σχε­δια­σμούς. Εάν αφαι­ρέ­σουμε τον φερετζέ από τον τουρ­κικό στόλο, γίνο­νται αντι­λη­πτές οι εξής επι­χει­ρη­σια­κές απο­στο­λές:

Η ναυτική βάση της Σμύρνης, όπου εδρεύει η τουρ­κική διοί­κηση, ως την Κύπρο

1) Απο­βα­τι­κές επι­χει­ρή­σεις.

2) Δημιουρ­γία θαλάσ­σιων προ­γε­φυ­ρω­μά­των στο Αιγαίο, δηλαδή ασφαλών διαύλων ελεύ­θε­ρης δια­κί­νη­σης, προς το Κεντρικό Αιγαίο.

3) Σπάσιμο του άξονα από βορρά προς νότο και αντί­στροφα και απώλεια της ελλη­νι­κής πρω­το­κα­θε­δρίας, που έχει σχέση με τον ρόλο των δύο χωρών εντός και εκτός ΝΑΤΟ.

Το ζήτημα αυτό είναι συναφές: α) Με τη διχο­τό­μηση του Αιγαίου. β) Την άσκηση συγκυ­ριαρ­χίας και στη θεωρία και στην πράξη, που θα επε­κτα­θεί και στον αέρα. Είναι, δε, αρρή­κτως συν­δε­δε­μένο με την αμφι­σβή­τηση της ελλη­νι­κής κυριαρ­χίας επί αριθμού νησιών στο Αιγαίο.

γ) Με τη μία πύλη του Αιγαίου προς τα βόρεια, δηλαδή στα στενά των Δαρ­δα­νε­λίων και τις άλλες στο νότο, όπως είναι αυτές που σχη­μα­τί­ζο­νται από την Κρήτη στην Κάρπαθο και από την Κάρπαθο στη Ρόδο. Αλλωστε, η σημασία του ρόλου των βάσεων στη Σμύρνη, στη Φώκαια και στη Μαρ­μα­ρίδα είναι ενδει­κτική του τουρ­κι­κού στρα­τη­γι­κού σχε­δια­σμού.

Να κλείσει τις πύλες Κρήτης – Ρόδου

Η Σμύρνη έχει τη διοί­κηση της περιο­χής από το Αιγαίο ως την Κύπρο. Και μπορεί να βγάλει πλοία στο Κεντρικό Αιγαίο. Στη Φώκαια ναυ­λο­χεί απο­βα­τι­κός στόλος με μικρή αρμάδα προ­στα­σίας και στη Μαρ­μα­ρίδα υπάρχει μεγάλη ναυτική βάση με διπλή απο­στολή:

Αφενός να κλείσει τις πύλες Κρήτης – Καρ­πά­θου, Καρ­πά­θου – Ρόδου και αφε­τέ­ρου να απο­κό­ψει τον θαλάσ­σιο χώρο Κύπρου – Ελλάδας και να κυριαρ­χή­σει πλήρως στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, επι­βάλ­λο­ντας επί του νησιού σε περί­πτωση κρίσης ναυτικό και εναέριο απο­κλει­σμό.

Αυτό θα γίνει μέσω των ναυ­τι­κών βάσεων στα βόρεια της Κύπρου, όπως της Μερ­σί­νας, για να ελεγ­χθεί από την Τουρκία η περιοχή Ρόδου – Καστε­λο­ρί­ζου – Κύπρου και πέραν της περιο­χής αυτής οι νότιες και ανα­το­λι­κές θάλασ­σες με σημα­ντικό εκ των πραγ­μά­των ρόλο να έχουν το λιμάνι της Αμμο­χώ­στου, η Καρ­πα­σία και η Βάση της Αλε­ξαν­δρέτ­τας.

Ναυτική βάση του Ακσάζ, δηλαδή της Μαρ­μα­ρί­δας, με μιαν από τις απο­στο­λές της να είναι ο έλεγχος των πυλών του Αιγαίου μεταξύ Κρήτης – Καρ­πά­θου και Καρ­πά­θου – Ρόδου, που επι­τυγ­χά­νει εκτός των άλλων την αποκοπή της Κύπρου από την Ελλάδα

Με τον τρόπο αυτό η Τουρκία καλύ­πτει τα νώτα της ακόμη και αν εκδη­λω­θεί στήριξη προς την Κύπρο από φίλες γει­το­νι­κές χώρες. Κάτι που θα είναι δύσκολο, χωρίς υπο­γραφή σχε­τι­κού αμυ­ντι­κού συμ­φώ­νου και δια­κύ­βευση συμ­φε­ρό­ντων.

Ο αντί­πο­δας της απειλής και η απο­τροπή

Υπό το φως των ανωτέρω θα ήταν δυνατό να επι­ση­μαν­θούν τα εξής: Πρώτο, η Ελλάδα έχει μεγα­λύ­τερη ναυ­το­σύνη και παρά­δοση από την Τουρκία και δια­θέ­τει τα εξής πλε­ο­νε­κτή­ματα:

Α) Τη στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση των νησιών, που είναι η πρώτη σημα­ντική γραμμή αμύνης. Χωρίς αυτά, η Τουρκία φτάνει έξω από την ηπει­ρω­τική Ελλάδα.

Β) Τον πανί­σχυρο στόλο της. Συνεπώς, η Αγκυρα δεν παίζει μόνη της. Είναι, δε, ενδει­κτική η μελέτη της κρίσης του 2020, όταν ο ελλη­νι­κός στόλος έκλεισε όλες τις πύλες και διόδους στο Αιγαίο από τα Δαρ­δα­νέ­λια ως την Κρήτη, την Κάρπαθο και τη Ρόδο, απει­λώ­ντας απο­τρε­πτικά με γενι­κευ­μένο πόλεμο.

Γ) Τα νησιά της, που απο­τε­λούν, ανα­λό­γως του μεγέ­θους τους, φρου­ρούς, ασπίδες και κάστρα, ακόμη και χερσαία εντός του θαλάσ­σιου χώρου του Αιγαίου ναρ­κο­πέ­δια για τον τουρ­κικό στόλο.

Ναυτικό και Αερο­πο­ρία στην Κύπρο

Γίνεται λοιπόν αντι­λη­πτό: 1) Γιατί θα ήταν εγκλη­μα­τική η απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση του Αιγαίου, επειδή η Αγκυρα θέτει υπό αμφι­σβή­τηση την κυριαρ­χία των νησιών.

2) Γιατί δεν μπορεί να είναι ξεκομ­μένη η Κύπρος από την Ελλάδα. Διότι, με ή χωρίς κρίση, η Κύπρος είναι η αχίλ­λειος πτέρνα του Ελλη­νι­σμού. Για την ίδια εγεί­ρο­νται ζητή­ματα ασφά­λειας συναφή με την επι­βί­ωσή της.

Στο παρελ­θόν είχε εκπο­νη­θεί η «μελέτη Ναούμ» επί των ναυ­τι­κών αναγκών της Κύπρου. Η μόνιμη παρου­σία μικρού στο­λί­σκου και μόνιμης αερο­πο­ρι­κής δύναμης έχει:

Η ναυτική βάση της Φώκαιας, όπου εδρεύει σημα­ντικό τμήμα του τουρ­κι­κού απο­βα­τι­κού στόλου

Α) Απο­τρε­πτι­κές δυνα­τό­τη­τες ειδικώς τις πρώτες ώρες της κρίσης ως την υπο­στή­ριξη από την Ελλάδα.

Β) Ενι­σχυ­μένο αξιό­πι­στο χαρα­κτήρα εάν όντως η Κύπρος επι­διώ­κει τη σύναψη περι­φε­ρεια­κών συμ­μα­χιών.

Το παρά­δειγμα του East-Met

Ανε­ξαρ­τή­τως του δια­λό­γου ή όχι, εφόσον η Τουρκία επι­μέ­νει στην ανα­θε­ω­ρη­τική της πολι­τική και, μάλιστα, διά της ισχύος της, πώς θα ήταν δυνατόν τόσο η Κύπρος όσο και η Ελλάδα να μην αντι­λαμ­βά­νο­νται τα αυτο­νό­ητα;

Ειδικώς η Αθήνα αδυ­να­τεί να δει ότι, εάν πέσει η Κύπρος, θα πέσει και η ίδια. Η δε Κύπρος ζει στην ψευ­δαί­σθηση ότι επειδή γίνεται λόγος για διάλογο, χωρίς επί τούτου να υπάρ­χουν θετικές ενδεί­ξεις, κατευ­νά­ζε­ται η τουρ­κική απειλή.

Αν είναι έτσι τα πράγ­ματα και δεν είναι αλλιώς, γιατί δεν προ­χώ­ρησε ο East-Med και γιατί δεν προ­χω­ρεί, όπως θα έπρεπε να προ­χω­ρή­σει, το ενερ­γειακό πρό­γραμμα της Κύπρου; Απά­ντηση: Διότι η Τουρκία κερ­δί­ζει διά της σκιάς της ισχύος της. Ακόμη και όταν γίνεται διά­λο­γος…

Πηγή: in.gr