Βασίλης Κικίλιας: Νέα έργα υποδομών ενός δισ. στον τουρισμό

Από τον επόμενο μήνα οι προ­κη­ρύ­ξεις για λιμάνια, μαρίνες, χιο­νο­δρο­μικά, δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των και χώρους στάθ­μευ­σης

Σε πρό­σκληση εκδή­λω­σης ενδια­φέ­ρο­ντος για την εκτέ­λεση έργων υπο­δο­μής που σχε­τί­ζο­νται με τον του­ρι­σμό και τη βιω­σι­μό­τητα καίριων προ­ο­ρι­σμών εντός των επό­με­νων τριών – τεσ­σά­ρων εβδο­μά­δων θα προβεί το υπουρ­γείο Του­ρι­σμού. Πρό­κει­ται για ένα σημα­ντικό μέρος των 39 έργων που έχουν επι­λε­γεί ως ζωτικής σημα­σίας για την ανα­κού­φιση βεβα­ρη­μέ­νων από τον του­ρι­σμό προ­ο­ρι­σμών, όπως η Αθήνα και η Σαντο­ρίνη, αλλά και άλλων περιο­χών, η ανά­πτυξη των οποίων έχει κατα­στή­σει τις υφι­στά­με­νες υπο­δο­μές παρω­χη­μέ­νες. Αυτό απο­κα­λύ­πτει, μεταξύ άλλων, ο υπουρ­γός Του­ρι­σμού Βασίλης Κικί­λιας μιλώ­ντας απο­κλει­στικά στην «Καθη­με­ρινή».

Παράλ­ληλα δια­τυ­πώ­νει συγκρα­τη­μένη αισιο­δο­ξία ότι το 2023 θα εξε­λι­χθεί σε μια χρονιά – ρεκόρ για τον του­ρι­σμό, που θα ξεπε­ρά­σει με ουσια­στικό τρόπο τις επι­δό­σεις του 2019. Επι­δό­σεις που η χώρα έφθασε πέρυσι, παρά το γεγονός πως οι πρώτοι μήνες του 2022 επη­ρε­ά­στη­καν από την παν­δη­μία, αλλά και το ξέσπα­σμα του πολέμου στην Ουκρα­νία. Στο κρίσιμο ερώτημα για τη μακρο­πρό­θε­σμη στρα­τη­γική του για τον του­ρι­σμό απα­ντάει ξεκά­θαρα: «Ναι, θέλω περισ­σό­τε­ρους του­ρί­στες, αλλά θέλω και επι­σκέ­πτες με μεγα­λύ­τερη προ­στι­θέ­μενη αξία για την εθνική οικο­νο­μία όλο τον χρόνο, αλλά και στις 13 περι­φέ­ρειες της χώρας και όχι μόνο σε δυο-τρεις, όπως γίνεται τώρα».

Ποια έργα λοιπόν είναι αυτά που δρο­μο­λο­γού­νται άμεσα και πώς αυτά θα βοη­θή­σουν τη διάχυση του του­ρι­σμού σ’ ολό­κληρο τον χρόνο και εναλ­λα­κτι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, ανα­κου­φί­ζο­ντας παράλ­ληλα τους πλέον βεβα­ρη­μέ­νους; «Μιλάμε για έργα σε λιμάνια και μαρίνες, σε λιμε­νο­βρα­χί­ο­νες και αγκυ­ρο­βό­λια, αλλά και για υπο­δο­μές χιο­νο­δρο­μι­κών κέντρων, ορεινών περι­πά­των, δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των, λυμάτων αλλά και χώρων στάθ­μευ­σης. Είναι έργα συγκρι­τικά μικρά με τους μεγά­λους οδικούς άξονες ή το μετρό, που όμως έχουν πολύ μεγάλο πολ­λα­πλα­σια­στικό απο­τέ­λε­σμα στην ποιό­τητα ζωής, στο περι­βάλ­λον αλλά και στην εξυ­πη­ρέ­τηση των επι­σκε­πτών της χώρας», εξηγεί ο Β. Κικί­λιας.

Για παρά­δειγμα, η δια­μόρ­φωση χώρου στάθ­μευ­σης για τα του­ρι­στικά λεω­φο­ρεία στο κέντρο της Αθήνας δεν είναι ένα ακριβό έργο, αλλά έχει τερά­στια σημασία για την ποιό­τητα ζωής των Αθη­ναίων, αλλά και την εξυ­πη­ρέ­τηση των επι­σκε­πτών της πρω­τεύ­ου­σας. Το ίδιο ισχύει και με τους χώρους στάθ­μευ­σης σε προ­ο­ρι­σμούς που πιέ­ζο­νται ασύμ­με­τρα από τον υπερ­του­ρι­σμό, όπως η Σαντο­ρίνη, ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά.

Σύμφωνα με τον υπουργό, το σύνολο των επεν­δύ­σεων που θα κινη­το­ποι­η­θούν άμεσα, αρχής γενο­μέ­νης από τον επόμενο μήνα, οπότε και θα γίνουν οι πρώτες σχε­τι­κές προ­κη­ρύ­ξεις, είναι της τάξης του 1 δισε­κα­τομ­μυ­ρίου ευρώ. Τα 350 εκα­τομ­μύ­ρια προ­έρ­χο­νται από το Ταμείο Ανθε­κτι­κό­τη­τας και Ανά­καμ­ψης, άλλα τόσα περίπου θα είναι οι τρα­πε­ζι­κές χρη­μα­το­δο­τή­σεις και το υπό­λοιπο θα προ­έλ­θει από ιδιω­τικά κεφά­λαια που μπορεί να ανα­λά­βουν παρα­χω­ρή­σεις σε μαρίνες ή σε δια­χεί­ριση απο­βλή­των και άλλα έργα. Τι όμως άραγε θα προ­λά­βει να προ­χω­ρή­σει από αυτά τα έργα, ώστε να αντι­με­τω­πι­στούν τα προ­βλή­ματα που ανα­πό­φευ­κτα συνο­δεύ­ουν τις μεγάλες ροές του­ρι­στών; Ο υπουρ­γός είναι καθη­συ­χα­στι­κός καθώς, όπως εξηγεί, έχει ρυθ­μι­στεί ήδη το ζήτημα των προ­κη­ρύ­ξεων με την Προ­ε­δρία της Κυβέρ­νη­σης και τη διυ­πουρ­γική επι­τροπή να εγκρί­νουν τα έργα και να τα εντάσ­σουν σε καθε­στώς fast track, ανε­ξάρ­τητα από το ύψος του προϋπολογισμoύ τους και κατόπιν το υπουρ­γείο να λει­τουρ­γεί ως ο επι­σπεύ­δων. Την περίοδο αυτή η Προ­ε­δρία της Κυβέρ­νη­σης ολο­κλη­ρώ­νει τη δια­μόρ­φωση των χρη­μα­το­δο­τι­κών σχη­μά­των και γι’ αυτό τον Μάρτιο θα γίνουν και οι πρώτες προ­σκλή­σεις εκδή­λω­σης ενδια­φέ­ρο­ντος.

«Η προ­στα­σία του χαρα­κτήρα και του περι­βάλ­λο­ντος των προ­ο­ρι­σμών, το ζήτημα της βιω­σι­μό­τη­τας του του­ρι­σμού εν γένει, είναι προ­τε­ραιό­τητα που έχει προσ­διο­ρί­σει ο ίδιος ο πρω­θυ­πουρ­γός και την οποία συμ­με­ρί­ζε­ται απόλυτα αυτή η κυβέρ­νηση και το υπουρ­γείο», εξο­μο­λο­γεί­ται. Γι’ αυτό άλλωστε και το τελευ­ταίο έτος έγινε μια πολύ σοβαρή και ανα­λυ­τική δουλειά κατα­γρα­φής των προ­βλη­μά­των με τη βοήθεια ανε­ξάρ­τη­των συμ­βου­λευ­τι­κών οίκων, αλλά και θεσμι­κών φορέων του του­ρι­σμού όπως ο ΣΕΤΕ, μέσα από την οποία επι­λέ­χθη­καν τα εν λόγω 39 έργα άμεσης προ­τε­ραιό­τη­τας.

Αραγε, αρκούν αυτές οι παρεμ­βά­σεις; «Σίγουρα όχι, αλλά είναι ένα πρώτο βήμα», λέει ο Βασίλης Κικί­λιας, «και μην ξεχνάτε, μόλις πριν από δύο εβδο­μά­δες θεσμο­θε­τή­σαμε τα εργα­λεία που χρειά­ζο­νται ώστε να περά­σουμε σε μια νέα εποχή ορθής δια­χεί­ρι­σης των προ­ο­ρι­σμών. Δημιουρ­γή­σαμε το πλαίσιο των οργα­νι­σμών δια­χεί­ρι­σης προ­ο­ρι­σμού μέσα από το οποίο η τοπική αυτο­διοί­κηση, οι εμπλε­κό­με­νοι δημό­σιοι και ιδιω­τι­κοί φορείς και η Πολι­τεία θα μπορούν να δίνουν προ­σαρ­μο­σμέ­νες στις ανάγκες του κάθε προ­ο­ρι­σμού λύσεις». Το παρά­δειγμα της δια­χεί­ρι­σης της προ­σέ­λευ­σης κρουα­ζιε­ρό­πλοιων στη Σαντο­ρίνη και του προσ­διο­ρι­σμού μέγι­στου αριθμού ταξι­διω­τών ανά εποχή που θα μπορεί να απο­βι­βά­ζε­ται ημε­ρη­σίως μέσω σύγ­χρο­νου συστή­μα­τος berth allocation, είναι ένα από τα παρα­δείγ­ματα που ανα­φέ­ρει ο υπουρ­γός. «Οι οργα­νι­σμοί δια­χεί­ρι­σης ιδανικά θα μπο­ρέ­σουν να προ­ω­θή­σουν επι­τέ­λους απο­τε­λε­σμα­τικά και τις πιο υπο­βαθ­μι­σμέ­νες περι­φέ­ρειες της χώρας και όχι μόνο να ρυθ­μί­ζουν τις ροές σε αυτές που πλημ­μυ­ρί­ζουν με επι­σκέ­πτες».

«Εχει γίνει σαφές πλέον σε όλους, ειδικά τα τελευ­ταία λίγα χρόνια, πως ο του­ρι­σμός είναι άμεσα συν­δε­δε­μέ­νος με την πορεία της εθνικής οικο­νο­μίας και για τον λόγο αυτό χρειά­ζε­ται σχε­δια­σμό, στρα­τη­γική, συναί­νεση και πολλή δουλειά. Ετσι κατέστη εφικτό το επι­τυ­χη­μένο άνοιγμα του του­ρι­σμού ακόμη και το καλο­καίρι του 2020, πριν καν το δεύτερο κύμα της παν­δη­μίας χτυ­πή­σει τη χώρα, και έτσι το 2021 και το 2022 ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός ανέ­καμψε με εντυ­πω­σια­κούς ρυθμούς συγκρι­τικά με τους αντα­γω­νι­στές του. Η αντί­ληψη λοιπόν ορι­σμέ­νων πως ο του­ρι­σμός είναι στον αυτό­ματο πιλότο είναι ίσως υπε­ρα­πλου­στευ­τική», υπο­γραμ­μί­ζει σκω­πτικά.

Εξάλλου ανα­γνω­ρί­ζει ξεκά­θαρα πως ο του­ρι­σμός πια έχει μετε­ξε­λι­χθεί σε μια πολύ πιο σύνθετη δρα­στη­ριό­τητα που δεν περι­λαμ­βά­νει μόνο το «ήλιος και θάλασσα» και τα ξενο­δο­χεία, αλλά περι­λαμ­βά­νει και τις βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις, τη μακρο­πρό­θε­σμη φιλο­ξε­νία επι­σκε­πτών, όπως οι ψηφια­κοί νομάδες, οι συντα­ξιού­χοι αλλά και τα πολύ υψηλής καθαρής αξίας άτομα. «Εχουμε περάσει σε μια εποχή που ολοένα και μεγα­λύ­τερο μερίδιο της οικο­νο­μίας της φιλο­ξε­νίας καλύ­πτε­ται από νέα μοντέλα. Ενα από αυτά είναι βεβαίως οι βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις. Εδωσαν και εξα­κο­λου­θούν να δίνουν μια διέξοδο σε πρό­σθετο εισό­δημα σε πολλούς μικροϊ­διο­κτή­τες ακι­νή­των, αλλά θα επα­να­λάβω εδώ πως μαζί με το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών επε­ξερ­γα­ζό­μα­στε ρύθμιση η οποία θα κλείσει τα παρά­θυρα σε εκεί­νους τους επι­χει­ρη­μα­τίες που χρη­σι­μο­ποιούν αυτή τη δρα­στη­ριό­τητα με μαζικό τρόπο, λει­τουρ­γώ­ντας στην πραγ­μα­τι­κό­τητα ξενο­δο­χεία ως βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις. Για αυτή τη δρα­στη­ριό­τητα σχε­διά­ζε­ται ξεχω­ρι­στή ρυθ­μι­στική και φορο­λο­γική αντι­με­τώ­πιση», ανα­φέ­ρει ο Βασίλης Κικί­λιας.

Οσον αφορά τη συζή­τηση για δύο ταχύ­τη­τες στον ελλη­νικό του­ρι­σμό, με τα ξενο­δο­χεία 5 και 4 αστέρων να ευη­με­ρούν και τα ξενο­δο­χεία 3 και 2 αστέρων να παρα­μέ­νουν υπό μεγάλη πίεση, ξεκα­θα­ρί­ζει πως δουλειά και πολι­τική του υπουρ­γείου και της κυβέρ­νη­σης είναι να υπάρ­χουν ευκαι­ρίες για όλους στον βαθμό που μπορούν να προ­σφέ­ρουν καλό προϊόν και καλές υπη­ρε­σίες φιλο­ξε­νίας. «Δίνο­νται και θα δοθούν επι­πλέον κίνητρα σε αυτούς που θέλουν να προ­χω­ρή­σουν στην ανα­βάθ­μιση της δρα­στη­ριό­τη­τάς τους», υπό­σχε­ται.

Ενδεί­ξεις για άνοδο των του­ρι­στι­κών εισπρά­ξεων έως και 20% φέτος

«Εκτιμώ πως αν δεν υπάρ­χουν δυσά­ρε­στα απρό­ο­πτα, τα οποία δυστυ­χώς έχουν πλη­θύ­νει τα τελευ­ταία χρόνια, ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός θα κατα­φέ­ρει κατά το 2023 να ξεπε­ρά­σει από 10% έως και 20% σε όρους εισπρά­ξεων τα μεγέθη του 2019». Ξεκα­θα­ρί­ζο­ντας πως ούτε μπορεί ούτε θέλει να κάνει τον προφήτη, ο Βασίλης Κικί­λιας εξηγεί ωστόσο γιατί πιστεύει πως ένα τέτοιο σενάριο είναι πιθανόν να επα­λη­θευ­θεί. «Πέρυσι φθάσαμε τα μεγέθη του 2019. Τα ακριβή νούμερα θα μάθουμε σε λίγες μέρες από την Τράπεζα της Ελλάδος. Αλλά η ανά­καμψη αυτή έγινε κατά τη διάρ­κεια μιας χρονιάς που ξεκί­νησε με την παν­δη­μία σε πλήρη εξέλιξη τον Ιανουά­ριο και τον Φεβρουά­ριο, μήνας ο τελευ­ταίος όπου έγινε και η επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρα­νία. Είναι η περί­ο­δος, αν θυμάστε, που είχαν παγώσει οι κρα­τή­σεις και όλοι ανη­συ­χού­σαν για μια νέα κρίση στον του­ρι­σμό. Κάτι τέτοιο όμως ευτυχώς δεν συνέβη και από τον Μάιο η δρα­στη­ριό­τητα ανέ­καμ­πτε με ζωηρούς ρυθμούς. Είχαμε λοιπόν μια πολύ καλή χρονιά παρά το κακό πρώτο τετρά­μηνο και παρά το γεγονός πως απου­σί­ασε ολό­κληρο το έτος τόσο η κινε­ζική αγορά όσο και η ρωσική και η ουκρα­νική, που στο παρελ­θόν έδωσαν μεγάλα νούμερα στον ελλη­νικό του­ρι­σμό. Φέτος ο προ­γραμ­μα­τι­σμός των θέσεων που κάνουν οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες, αλλά και οι προ­κρα­τή­σεις δεί­χνουν άνοδο της τάξης του 20% σε σχέση με πέρυσι και σε σχέση με το 2019. Την ίδια ώρα, ο αριθμός των πτήσεων από το εξω­τε­ρικό έχει αυξηθεί σε νέα ιστο­ρικά υψηλά ήδη από το 2022, ενώ για φέτος έχουν προ­γραμ­μα­τι­στεί δεκάδες επι­πλέον πτήσεις. Η χώρα παρα­μέ­νει ψηλά στις προ­τι­μή­σεις των Ευρω­παίων, ενώ κατέχει μια θέση στη δεκάδα και σε μεγάλες αγορές μακρι­νών απο­στά­σεων, όπως οι Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες, ο Καναδάς αλλά και η Ασία και η Αυστρα­λία. Βρί­σκε­ται στο νούμερο 5 για τους Ευρω­παί­ους, σύμφωνα με τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία και η αμε­ρι­κα­νική αγορά εξα­κο­λου­θεί να δίνει σημάδια ισχυρής δυνα­μι­κής. Ποιος άλλωστε θα περί­μενε πως αερο­πο­ρι­κές, όπως η Delta θα στα­μα­τούσε το περυ­σινό πτητικό της πρό­γραμμα στις 10 Ιανουα­ρίου φέτος και θα ξεκι­νούσε το πρό­γραμμα του 2023 από τον Μάρτιο». «Εξάλλου», συνε­χί­ζει, «αν δεν σας αρκούν αυτά για να είστε αισιό­δο­ξος τότε ανα­λο­γι­στείτε και το γεγονός ότι στην Ελλάδα βρί­σκο­νται πλέον όλες οι μεγάλες διε­θνείς αλυ­σί­δες δια­χεί­ρι­σης ξενο­δο­χείων και μάλιστα επι­ζη­τούν να αυξή­σουν την έκθεσή τους εδώ». «Παράλ­ληλα επεν­δύ­ο­νται δισε­κα­τομ­μύ­ρια στην ανέ­γερση νέων συγκρο­τη­μά­των, στις ανα­βαθ­μί­σεις υπαρ­χό­ντων αλλά και στις εξα­γο­ρές», προ­σθέ­τει.

Τις σκέψεις του αυτές μοι­ρά­ζε­ται ο υπουρ­γός Του­ρι­σμού με την «Καθη­με­ρινή», τονί­ζο­ντας πως θετικό πρόσημο προ­σθέ­τουν πια στον του­ρι­σμό και περι­φέ­ρειες που δεν είχαν ιδιαί­τερα αξιό­λο­γες επι­δό­σεις στο παρελ­θόν. Η Ηπειρος που έχει μετα­τρα­πεί σε δωδε­κά­μηνο προ­ο­ρι­σμό είναι μια τέτοια περί­πτωση, σημειώ­νει. Και αντί­στοιχη φιλο­δο­ξία έχει και για τη Δυτική Μακε­δο­νία, όπου θεωρεί πως το Νυμφαίο και οι Πρέσπες σε συν­δυα­σμό με δύο ακόμη σημα­ντι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της συγκε­κρι­μέ­νης περι­φέ­ρειας, θα αρχί­σουν να προ­σελ­κύ­ουν ολοένα περισ­σό­τε­ρους Ελληνες και ξένους για μεγάλα χρονικά δια­στή­ματα του έτους. «Δου­λεύ­ουμε άλλωστε επ’ αυτού, όπως δου­λεύ­ουμε και για όλη τη χώρα. Τα προ­γράμ­ματα συν­δια­φή­μι­σης που “τρέξαμε” αυτόν τον χειμώνα σε συνερ­γα­σία με ξένες αερο­πο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις και του­ρι­στικά γραφεία είναι από τα εργα­λεία που χρη­σι­μο­ποιούμε και τα οποία εκ του απο­τε­λέ­σμα­τος απο­δει­κνύ­ο­νται επι­τυ­χη­μένα», ισχυ­ρί­ζε­ται ο υπουρ­γός. Καθί­στα­ται σαφές πως για τον Βασίλη Κικίλια το υπουρ­γείο Του­ρι­σμού έχει μετε­ξε­λι­χθεί σε ένα από τα λεγό­μενα παρα­γω­γικά υπουρ­γεία. Και αυτό γιατί, θυμίζει, ο του­ρι­σμός είναι πλέον άρρηκτα συν­δε­δε­μέ­νος με την πορεία της εθνικής οικο­νο­μίας, αφού άμεσα και έμμεσα παράγει περίπου το 25% του ΑΕΠ.

Εθνική επι­τυ­χία

«Θυμη­θείτε πριν από 10 χρόνια, που ήμασταν, όπως παρα­μέ­νουμε και σήμερα, περή­φα­νοι για την ελλη­νική ναυ­τι­λία. Η οποία ναυ­τι­λία έφερνε τότε το 10% περίπου του ελλη­νι­κού ΑΕΠ σε εισπρά­ξεις, σε συνάλ­λαγμα. Την περίοδο εκείνη τη συγκρί­ναμε μόνο με τον του­ρι­σμό, ο οποίος βρι­σκό­ταν τότε σε παρό­μοια επίπεδα. Από την εποχή εκείνη, τις αρχές της δεκα­ε­τίας του 2010, μέχρι σήμερα ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός, μέσα σε ιδιαί­τερα αντί­ξοες συν­θή­κες υπερ­δι­πλα­σιά­στηκε ξεπερ­νώ­ντας την εμπο­ρική ναυ­τι­λία, παρά το γεγονός ότι και αυτή συνε­χί­ζει να ανα­πτύσ­σε­ται δυνα­μικά. Και αυτό είναι απο­τέ­λε­σμα της σκληρής δου­λειάς των επι­χει­ρη­μα­τιών και των εργα­ζο­μέ­νων του κλάδου, αλλά και της ενερ­γη­τι­κής στή­ρι­ξης που απο­λαμ­βά­νει η δρα­στη­ριό­τητα και όλοι οι εμπλε­κό­με­νοι ιδιαί­τερα τα τελευ­ταία τρία χρόνια από την Πολι­τεία και την παρούσα κυβέρ­νηση. Τα στο­χευ­μένα πακέτα στή­ρι­ξης επι­χει­ρή­σεων και εργα­ζο­μέ­νων κατά την παν­δη­μία ανα­δεί­χθη­καν άλλωστε σε διεθνές παρά­δειγμα βέλ­τι­στης πρα­κτι­κής. Είναι εν τέλει μια επι­τυ­χία όλων των Ελλήνων, την οποία πρέπει να δια­φυ­λά­ξουμε, δια­σφα­λί­ζο­ντάς της πλέον και όρους βιω­σι­μό­τη­τας».

Πηγή kathimerini.gr

Ηλίας Μπέλλος