Το νοίκι δεν βγαίνεται για ένα στους τέσσερις πολίτες στη χώρα

Οι ενοι­κια­στές στην Ελ­λά­δα είναι οι πιο ζο­ρι­σμέ­νοι της Ευ­ρώ­πης, σύμ­φω­να με τα στοι­χεία που δη­μο­σί­ευ­σε χθες η Eurostat.  Κι ενώ η Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή ακόμα ανα­ζη­τά τη φόρ­μου­λα για να αντι­με­τω­πί­σει τη στε­γα­στι­κή κρίση,  στις μέχρι τώρα συ­ζη­τή­σεις δεν έχουν ακου­στεί χει­ρο­πια­στά μέτρα για τη μεί­ω­ση των ενοι­κί­ων,  που ιδίως στην Ελ­λά­δα αυ­ξά­νο­νται δρα­μα­τι­κά.

Η έκ­θε­ση της  Eurostat εστιά­ζει στα άτομα που αντι­με­τω­πί­ζουν δυ­σκο­λί­ες στη στέ­γα­ση και στην ενοι­κί­α­ση, με βάση τα τε­λευ­ταία επι­και­ρο­ποι­η­μέ­να στοι­χεία για το 2023.

Το 4 ,9% των ατό­μων ηλι­κί­ας 16 ετών και άνω στην ΕΕ ανέ­φε­ραν ότι αντι­με­τώ­πι­σαν δυ­σκο­λί­ες στέ­γα­σης κατά τη διάρ­κεια της ζωής τους. Για τα άτομα που βρί­σκο­νται σε κίν­δυ­νο φτώ­χειας ή κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού, τα πο­σο­στά όσων αντι­με­τω­πί­ζουν δυ­σκο­λί­ες στέ­γα­σης είναι σχε­δόν δι­πλά­σια, στο 8,5%.  Αντί­στοι­χα, δυ­σκο­λί­ες ενοι­κί­α­σης αντι­με­τω­πί­ζει το 13% του πλη­θυ­σμού άνω των 16 ετών και το 23,3% όσων βρί­σκο­νται σε κίν­δυ­νο φτώ­χειας.

Δυ­σκο­λί­ες στέ­γα­σης

Οι δυ­σκο­λί­ες στέ­γα­σης είναι μια μορφή στε­γα­στι­κής επι­σφά­λειας, που δεν ταυ­τί­ζε­ται από­λυ­τα με την αστε­γία.  Ανα­φέ­ρε­ται σε κα­τα­στά­σεις στις οποί­ες ένα άτομο δεν είχε δικό του σπίτι (είτε ιδιό­κτη­το είτε ενοι­κια­ζό­με­νο) και ανα­γκά­στη­κε να μεί­νει με φί­λους ή συγ­γε­νείς, να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει κα­τα­λύ­μα­τα έκτα­κτης ανά­γκης ή προ­σω­ρι­νά κα­τα­λύ­μα­τα, να ζήσει σε χώρο που δεν προ­ο­ρι­ζό­ταν για μό­νι­μη κα­τοι­κία ή να κοι­μη­θεί σε δη­μό­σιο χώρο. Εξαι­ρού­νται όσοι εγκα­τέ­λει­ψαν προ­σω­ρι­νά το σπίτι τους λόγω έκτα­κτων συν­θη­κών (π.χ. φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές), αλλά έχουν μό­νι­μη κα­τοι­κία να επι­στρέ­ψουν.

Όπως διευ­κρι­νί­ζε­ται, τα στοι­χεία της Eurostat αφο­ρούν μόνο όσους ζουν σε ιδιω­τι­κά νοι­κο­κυ­ριά. Αρα εξαι­ρού­νται εκ προ­οι­μί­ου κα­τη­γο­ρί­ες πλη­θυ­σμού που ζουν σε ιδρύ­μα­τα, οί­κους ευ­γη­ρί­ας, πρό­σφυ­γες σε καμπ φι­λο­ξε­νί­ας κ.ά.  Επί­σης όπως διευ­κρι­νί­ζει και η ΕΛ­ΣΤΑΤ, στις αντί­στοι­χες στα­τι­στι­κές υπο­εκ­προ­σω­πού­νται πλη­θυ­σμια­κές ομά­δες που κατά τεκ­μή­ριο είναι φτω­χές, όπως άτομα που είναι ήδη άστε­γα, πα­ρά­νο­μοι οι­κο­νο­μι­κοί με­τα­νά­στες, Ρομά που με­τα­κι­νού­νται και αλ­λά­ζουν τόπο δια­μο­νής κ.λπ.

Απο­κού­μπι η οι­κο­γέ­νεια

Στην κα­τη­γο­ρία «δυ­σκο­λί­ες στέ­γα­σης» η Ελ­λά­δα βρί­σκε­ται αι­σθη­τά χα­μη­λό­τε­ρα από τον ευ­ρω­παϊ­κό μέσο όρο, με 1,9% να ανα­φέ­ρουν ότι βρέ­θη­καν κά­ποια πε­ρί­ο­δο της ζωής τους χωρίς μό­νι­μη στέγη. Το πο­σο­στό ανε­βαί­νει στο 3,3% για τα άτομα που βρί­σκο­νται σε κίν­δυ­νο φτώ­χειας ή/και κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού.

Τα χα­μη­λά πο­σο­στά δυ­σκο­λί­ας στέ­γα­σης στην Ελ­λά­δα πι­θα­νόν έχουν να κά­νουν με τους ισχυ­ρούς ακόμα οι­κο­γε­νεια­κούς δε­σμούς. Οι νέοι που ζουν με τους γο­νείς τους και μετά τα 30, δεν κα­τα­γρά­φο­νται στις στα­τι­στι­κές ως άτομα με δυ­σκο­λί­ες στέ­γα­σης. Όμως στην πράξη, η ανα­γκα­στι­κή συ­γκα­τοί­κη­ση με τους γο­νείς οφεί­λε­ται ακρι­βώς στη δυ­σκο­λία αυ­τό­νο­μης δια­βί­ω­σης. Τα τσου­χτε­ρά ενοί­κια, σε συν­δυα­σμό με τους χα­μη­λούς μι­σθούς και το υψηλό κό­στος ζωής, κα­θη­λώ­νουν τους νέους της Ελ­λά­δας στα εφη­βι­κά τους δω­μά­τια.

Τα υψηλά πο­σο­στά ατό­μων που αντι­με­τω­πί­ζουν δυ­σκο­λί­ες στέ­γα­σης δεν συν­δέ­ο­νται απα­ραί­τη­τα με το βιο­τι­κό επί­πε­δο κάθε χώρας, αλλά με τη διάρ­θρω­ση του κοι­νω­νι­κού ιστού.

Χώρες με επί­πε­δα φτώ­χειας πολύ υψη­λό­τε­ρα από τον Ευ­ρω­παϊ­κό μέσο όρο, όπως η Βουλ­γα­ρία και η Ρου­μα­νία, έχουν χα­μη­λά πο­σο­στά ατό­μων με δυ­σκο­λί­ες στέ­γα­σης (1,5% και 2,1% αντί­στοι­χα). Αντι­θέ­τως τα υψη­λό­τε­ρα πο­σο­στά ατό­μων με δυ­σκο­λί­ες στέ­γα­σης κα­τα­γρά­φο­νται σε εύ­ρω­στες οι­κο­νο­μι­κά χώρες, όπως η Φιν­λαν­δία, η Δανία και η Σου­η­δία (10,8%, 9,4% και 9,1%). Πρω­τα­θλή­τρια στις δυ­σκο­λί­ες στέ­γα­σης είναι η Κύ­προς, με το 11,2% του πλη­θυ­σμού άνω των 16 ετών να έχουν βρε­θεί σε κά­ποια πε­ρί­ο­δο της ζωής τους χωρίς στα­θε­ρή κα­τοι­κία. Το πο­σο­στό δυ­σκο­λί­ας στέ­γα­σης ανε­βαί­νει στο 14,7% για τα άτομα σε κίν­δυ­νο φτώ­χειας.

Ενοί­κια στα ύψη, ενοι­κια­στές στα πα­τώ­μα­τα

Η κα­τά­στα­ση είναι εντε­λώς δια­φο­ρε­τι­κή σε ό,τι αφορά τις δυ­σκο­λί­ες ενοι­κί­α­σης. Σε αυτή την κα­τη­γο­ρία η Ελ­λά­δα εμ­φα­νί­ζει τις χει­ρό­τε­ρες επι­δό­σεις πα­νευ­ρω­παϊ­κά, με το 26,1% του πλη­θυ­σμού άνω των 16 ετών να έχει βρε­θεί σε αδυ­να­μία πλη­ρω­μής ενοι­κί­ου. Πρό­κει­ται για πο­σο­στό υπερ­δι­πλά­σιο από τον ευ­ρω­παϊ­κό μέσο όρο (13%).  Τα πράγ­μα­τα είναι ακόμα χει­ρό­τε­ρα για τους ενοι­κια­στές που βρί­σκο­νται σε κίν­δυ­νο φτώ­χειας, με το 44,6% να δυ­σκο­λεύ­ο­νται να πλη­ρώ­σουν το ενοί­κιο. Το αντί­στοι­χο πο­σο­στό στην ΕΕ είναι 23,3%.

Δυ­σκο­λί­ες ενοι­κί­α­σης, σύμ­φω­να με τον ορι­σμό της Εurostat υπάρ­χουν όταν ένα άτομο δεν είναι σε θέση να κα­λύ­ψει το κό­στος της ενοι­κια­ζό­με­νης στέ­γα­σής του, κατά τη διάρ­κεια των τε­λευ­ταί­ων 12 μηνών, με δι­κούς του πό­ρους, χωρίς να χρεια­στεί να δα­νει­στεί χρή­μα­τα, να αι­τη­θεί τρα­πε­ζι­κό δά­νειο ή να κα­τα­φύ­γει σε άλλα οι­κο­νο­μι­κά μέσα.

Με άλλα λόγια, ο ένας στους τέσ­σε­ρις ενοι­κια­στές και ο ένας στους δύο φτω­χούς ενοι­κια­στές, έχει ανα­γα­κα­στεί να ζη­τή­σει από γο­νείς, φί­λους ή συγ­γε­νείς να «τσο­ντά­ρουν» για να βγει το μη­νιαίο μί­σθω­μα. Για να μη μι­λή­σου­με για την ακραία πε­ρί­πτω­ση να πρέ­πει να ζη­τή­σει «ενοι­κιο-δά­νειο» για να μην του κά­νουν έξωση. Πρό­κει­ται για κάτι που ακόμα στην Ελ­λά­δα δεν έχου­με δει σε μα­ζι­κή κλί­μα­κα, αλλά υπό μία έν­νοια εφαρ­μό­ζε­ται για τους υπερ­χρε­ω­μέ­νους δα­νειο­λή­πτες, που χά­νουν το σπίτι τους και  με­τα­τρέ­πο­νται σε ενοι­κια­στές, με νοι­κά­ρη την τρά­πε­ζα.

Μετά την Ελ­λά­δα τα υψη­λό­τε­ρα πο­σο­στά δυ­σκο­λιών στην ενοι­κί­α­ση πα­ρα­τη­ρού­νται στη Γαλ­λία (24,1%) και την Ισπα­νία (17,2%). Τα χα­μη­λό­τε­ρα πα­ρα­τη­ρή­θη­καν στη Ρου­μα­νία (0,3%), τη Σλο­βα­κία (1,1%), το Βέλ­γιο (4,3%), τη Γερ­μα­νία και την Ουγ­γα­ρία (και οι δύο 4,7%).

Το 26,3% των οι­κο­γε­νειών με παι­διά στην Ελ­λά­δα αντι­με­τω­πί­ζουν δυ­σκο­λί­ες ενοι­κί­α­σης

Δυ­σκο­λί­ες ενοι­κί­α­σης και οι­κο­γέ­νειες με παι­διά

Στις πε­ρισ­σό­τε­ρες χώρες της ΕΕ οι δυ­σκο­λί­ες ενοι­κί­α­σης είναι με­γα­λύ­τε­ρες σε οι­κο­γέ­νειες με εξαρ­τώ­με­να παι­διά.

Στον μέσο όρο των χωρών της ΕΕ,  το 18,1% των νοι­κο­κυ­ριών με εξαρ­τώ­με­να παι­διά δεν μπο­ρούν να πλη­ρώ­σουν το ενοί­κιο με δικά τους χρή­μα­τα.

Το 2023, το 13,0% του πλη­θυ­σμού της ΕΕ ηλι­κί­ας 16 ετών και άνω ανέ­φε­ρε δυ­σκο­λί­ες.

Για τα νοι­κο­κυ­ριά με εξαρ­τώ­με­να παι­διά, η Γαλ­λία (33,2%), η Ελ­λά­δα (26,3%) και η Ισπα­νία (20,8%) ανέ­φε­ραν τα υψη­λό­τε­ρα πο­σο­στά, ενώ η Ρου­μα­νία (0,4% η Σλο­βα­κία (1,2%) και η Βουλ­γα­ρία (3,7%) είχαν τα χα­μη­λό­τε­ρα.

Με­τα­ξύ των νοι­κο­κυ­ριών χωρίς εξαρ­τώ­με­να παι­διά, η Ελ­λά­δα (25,9%), η Γαλ­λία (18,0%) και η Σλο­βε­νία (15,3%) αντι­με­τώ­πι­σαν τις πε­ρισ­σό­τε­ρες δυ­σκο­λί­ες.

Τα χα­μη­λό­τε­ρα πο­σο­στά  βρέ­θη­καν στη Ρου­μα­νία (0,4%), τη Σλο­βα­κία (1,1%) και την Κύπρο (2,5%).

Πηγή: in.gr