Τουρισμός: Γιατί το 2021 θα είναι πολύ δύσκολη χρονιά

“Χρο­νιά επι­βί­ω­σης” θα είναι η φε­τι­νή για όλη την του­ρι­στι­κή αλυ­σί­δα όπως ση­μειώ­νουν στο Capital.gr επι­χει­ρη­μα­τί­ες του χώρου. Δεν είναι μόνο τα απο­γοη­τευ­τι­κά νού­με­ρα με τα οποία έκλει­σε το κα­λο­καί­ρι σε ζή­τη­ση, σε επι­βα­τι­κή κί­νη­ση στα αε­ρο­δρό­μια και στα έσοδα, αλλά και η τε­ρά­στια αβε­βαιό­τη­τα που επι­κρα­τεί για τους επό­με­νους μήνες, με το ερώ­τη­μα όσων δρα­στη­ριο­ποιού­νται στον του­ρι­σμό να είναι ένα: πότε θα κα­τα­φέ­ρει να ανα­κάμ­ψει η αγορά. Αυτό, όπως εκτι­μά­ται, δεν πρό­κει­ται να συμ­βεί γρή­γο­ρα και το πι­θα­νό­τε­ρο είναι να μην επι­τευ­χθεί ούτε μέσα στο 2021, καθώς ακόμη κι αν η σεζόν εξε­λι­χθεί ικα­νο­ποι­η­τι­κά, κάτι που επί του πα­ρό­ντος δεν κερ­δί­ζει έδα­φος, ο του­ρι­σμός δεν θα έχει κα­τα­φέ­ρει να ανα­κτή­σει τη δυ­να­μι­κή που είχε πριν το ξέ­σπα­σμα της παν­δη­μί­ας, ούτε να κα­λύ­ψει τις ζη­μιές που έφερε ο SARS-CoV-2.

Επί του πα­ρό­ντος, ο προ­γραμ­μα­τι­σμός των επό­με­νων μηνών, με το βλέμ­μα στη σεζόν του 2021, γί­νε­ται στα τυφλά. Οι συ­νε­χείς με­τα­βο­λές των επι­δη­μιο­λο­γι­κών δε­δο­μέ­νων σε κύ­ριες του­ρι­στι­κές χώρες, οι συ­νε­χείς αλ­λα­γές στις τα­ξι­διω­τι­κές οδη­γί­ες, οι υπο­χρε­ω­τι­κές κα­ρα­ντί­νες και η ανα­μο­νή για το εμ­βό­λιο έχουν δη­μιουρ­γή­σει ένα εύ­θραυ­στο κλίμα.

Σε εσω­τε­ρι­κό επί­πε­δο, η προ­σο­χή έχει επι­κε­ντρω­θεί στα μέτρα για την προ­στα­σία της απα­σχό­λη­σης και την ενί­σχυ­ση των ερ­γα­ζο­μέ­νων στις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις. Μετά από ένα δύ­σκο­λο φε­τι­νό φθι­νό­πω­ρο, όπου η σεζόν μετρά ήδη ημέ­ρες για την πλειο­νό­τη­τα των του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών, εκτι­μά­ται πως τα πλέον κρί­σι­μα δια­στή­μα­τα, που θα κρί­νουν τη βιω­σι­μό­τη­τα πολ­λών επι­χει­ρή­σε­ων, θα είναι το τέ­ταρ­το τρί­μη­νο φέτος και το πρώτο της επό­με­νης χρο­νιάς… πε­ρί­ο­δος που η Ελ­λά­δα έχει έτσι κι αλ­λιώς τον χα­μη­λό­τε­ρο αριθ­μό ξένων του­ρι­στών.

Την ίδια ώρα με­γά­λοι tour operators, όπως η TUI που δια­κι­νεί στην Ελ­λά­δα το με­γα­λύ­τε­ρο όγκο επι­σκε­πτών από το εξω­τε­ρι­κό (το 2019 είχε δια­κι­νή­σει προς τους ελ­λη­νι­κούς προ­ο­ρι­σμούς τρία εκα­τομ­μύ­ρια του­ρί­στες), έχουν εκ­φρά­σει την ανη­συ­χία τους για το πώς θα εξε­λι­χθεί η ζή­τη­ση τη χρο­νιά που έρ­χε­ται και ανα­μέ­νε­ται να κι­νη­θούν εξαι­ρε­τι­κά “συ­ντη­ρη­τι­κά” ως προς τον αριθ­μό των τα­ξι­διω­τι­κών πα­κέ­των που θα δια­θέ­σουν.

Τι μπαί­νει στο “τα­μείο”

Μετά και το πέρας του Αυ­γού­στου, οπότε δια­ψεύ­στη­καν οι προσ­δο­κί­ες που υπήρ­χαν για κα­λύ­τε­ρα πο­σο­στά στις πλη­ρό­τη­τες και κατ’ επέ­κτα­ση για πε­ριο­ρι­σμό των απω­λειών σε ει­σπρά­ξεις και απα­σχό­λη­ση, η του­ρι­στι­κή αγορά κα­λεί­ται πλέον να κάνει “τα­μείο” και να κα­τα­γρά­ψει το ύψος της ζη­μιάς που έχει προ­κα­λέ­σει στην τα­ξι­διω­τι­κή βιο­μη­χα­νία η Covid-19.

Σύμ­φω­να με τις εκτι­μή­σεις των ξε­νο­δό­χων, η “βου­τιά” στον φε­τι­νό τζίρο των επι­χει­ρή­σε­ων θα φτά­σει με­σο­σταθ­μι­κά το 70% για το σύ­νο­λο της χρο­νιάς. Και μπο­ρεί ξε­νο­δο­χεία σε προ­ο­ρι­σμούς που είναι προ­σβά­σι­μοι οδι­κώς να είχαν πλη­ρό­τη­τες μέσα στο κα­λο­καί­ρι, όπως για πα­ρά­δειγ­μα η Πε­λο­πόν­νη­σος που είχε ανά δια­στή­μα­τα καλή ζή­τη­ση, η κί­νη­ση εντού­τοις στον με­γα­λύ­τε­ρο βαθμό ήταν από το εσω­τε­ρι­κό και οι κρα­τή­σεις αυτές δεν μπο­ρούν να αντι­σταθ­μί­σουν τις με­γά­λες απώ­λειες.

Σε επί­πε­δο εσό­δων, ο Αύ­γου­στος κατά το ρε­πορ­τάζ, δεν έφερε στο του­ρι­στι­κό “κα­λά­θι” πε­ρισ­σό­τε­ρα από 1,5 δισ. ευρώ, σε σύ­γκρι­ση με τα 4,18 δισ. ευρώ του αντί­στοι­χου Αυ­γού­στου – ρεκόρ του 2019. Για το τε­λευ­ταίο τε­τρά­μη­νο δεν υπάρ­χουν πολ­λές επι­διώ­ξεις, όσο εξε­λίσ­σε­ται το δεύ­τε­ρο κύμα της παν­δη­μί­ας και η αγορά του συ­νε­δρια­κού του­ρι­σμού πα­ρα­μέ­νει επί της ου­σί­ας πα­γω­μέ­νη.

Με την του­ρι­στι­κή κί­νη­ση και τις πλη­ρό­τη­τες κατά τη διάρ­κεια του κα­λο­και­ριού να εξε­λίσ­σο­νται τε­λι­κά χα­μη­λό­τε­ρα των προσ­δο­κιών, οι εκτι­μή­σεις για το φε­τι­νό κα­λά­θι του του­ρι­σμού ανα­θε­ω­ρού­νται και όπως υπο­γραμ­μί­ζουν φο­ρείς του κλά­δου δεν θα πρέ­πει να ανα­μέ­νου­με φέτος πε­ρισ­σό­τε­ρα από τρία δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια.

Ση­μειώ­νε­ται πως τη χρο­νιά που πέ­ρα­σε, σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δος, οι τα­ξι­διω­τι­κές ει­σπρά­ξεις άγ­γι­ξαν τα 18,2 δισ. ευρώ, πα­ρου­σιά­ζο­ντας αύ­ξη­ση κατά 13% σε σύ­γκρι­ση με το 2018. Η ει­σερ­χό­με­νη τα­ξι­διω­τι­κή κί­νη­ση αυ­ξή­θη­κε κατά 2,8% και δια­μορ­φώ­θη­κε στα 34 εκατ. τα­ξι­διώ­τες. Και αφί­ξεις και έσοδα έφτα­σαν πέρσι σε επί­πε­δα-ρεκόρ.

Όπως έδει­ξαν τα τε­λευ­ταία στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δος για το ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συ­ναλ­λα­γών, οι του­ρι­στι­κές ει­σπρά­ξεις την πε­ρί­ο­δο Ια­νουα­ρί­ου- Ιου­νί­ου ήταν μόλις 678 εκατ. ευρώ, από 5,41 δισ. το αντί­στοι­χο περ­σι­νό εξά­μη­νο. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό της ζη­μιάς που προ­κά­λε­σε το lockdown είναι πως εξ αυτών τα 527 εκατ. αφο­ρούν ει­σπρά­ξεις του Ια­νουα­ρί­ου και του Φε­βρουα­ρί­ου, πριν δη­λα­δή το κλεί­σι­μο των συ­νό­ρων και το πά­γω­μα του του­ρι­σμού.

Σε επί­πε­δο αφί­ξε­ων, όλα δεί­χνουν πως θα δια­σω­θεί μόλις το 1/5 των περ­σι­νών με­γε­θών, και αυτό στην κα­λύ­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση και εφό­σον δεν υπάρ­ξουν “εκ­πλή­ξεις” μέχρι το τέλος της χρο­νιάς.

Σύμ­φω­να με τις προ­βλέ­ψεις επι­χει­ρη­μα­τιών από τον του­ρι­στι­κό χώρο, έχο­ντας πλέον τα δε­δο­μέ­να της κί­νη­σης από τον Ιού­λιο και τον Αύ­γου­στο, αλλά και με βάση την πολύ χα­μη­λή ζή­τη­ση που κα­τα­γρά­φε­ται για το Σε­πτέμ­βριο, η σεζόν ανα­μέ­νε­ται να κλεί­σει με απώ­λειες της τά­ξε­ως του 80% σε σύ­γκρι­ση με πέρσι στον αριθ­μό των ξένων του­ρι­στών, κάτι που ήδη δια­φαί­νε­ται από τη ση­μα­ντι­κή υστέ­ρη­ση που κα­τα­γρά­φουν τα αε­ρο­δρό­μια στους επι­βά­τες του εξω­τε­ρι­κού. Μαζί με τους επι­βά­τες κρουα­ζιέ­ρας, οι αφί­ξεις το 2019 έφτα­σαν τα 34 εκα­τομ­μύ­ρια, αριθ­μός που ήταν ο υψη­λό­τε­ρος των τε­λευ­ταί­ων ετών.

Δεν ήρθαν ούτε τον Αύ­γου­στο

Εξί­σου δρα­μα­τι­κή είναι η ει­κό­να της επι­βα­τι­κής κί­νη­σης, τόσο στο αε­ρο­δρό­μιο της Αθή­νας, όσο και στα 14 πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια της Fraport Greece. Στο πρώτο, η κί­νη­ση τον Αύ­γου­στο ση­μεί­ω­σε “βου­τιά” της τάξης του 60%, με 1,2 εκατ. επι­βά­τες πε­ρί­που. Σύμ­φω­να με τα στα­τι­στι­κά στοι­χεία από τον Διε­θνή Αε­ρο­λι­μέ­να Αθη­νών, για τον μήνα Αύ­γου­στο, οι επι­βά­τες, τόσο των πτή­σε­ων εσω­τε­ρι­κού όσο και των διε­θνών πτή­σε­ων, κα­τέ­γρα­ψαν μεί­ω­ση της τάξης του 47% και 66,2% αντί­στοι­χα. Συ­νο­λι­κά, κατά την πε­ρί­ο­δο Ια­νουα­ρί­ου-Αυ­γού­στου, η κί­νη­ση του αε­ρο­δρο­μί­ου ανήλ­θε στο επί­πε­δο των 6 εκατ. επι­βα­τών, ση­μειώ­νο­ντας πτώση της τάξης του 65,3% σε σχέση με το 2019 λόγω των επι­πτώ­σε­ων της παν­δη­μί­ας κατά την πε­ρί­ο­δο Μαρ­τί­ου-Αυ­γού­στου. Η διε­θνής κί­νη­ση μειώ­θη­κε κατά 68,4%, ενώ οι επι­βά­τες εσω­τε­ρι­κού πα­ρου­σί­α­σαν πτώση της τάξης του 58,3%.

Μειω­μέ­νοι κατά 74,5% ήταν οι επι­βά­τες που δια­κι­νή­θη­καν στα 14 πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια της Fraport Greece το οκτά­μη­νο. Σε ό,τι αφορά τις διε­θνείς πτή­σεις, η πτώση της επι­βα­τι­κής κί­νη­σης ήταν 79%, από 16,9 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες πέρσι, σε μόλις 3,6 εκα­τομ­μύ­ρια φέτος. Συ­νο­λι­κά (εσω­τε­ρι­κό και εξω­τε­ρι­κό) , οι επι­βά­τες ήταν 5,53 εκατ. ένα­ντι 21,73 εκατ. την αντί­στοι­χη πε­ρί­ο­δο πέρσι. Σύμ­φω­να με τα απο­τε­λέ­σμα­τα Αυ­γού­στου του 2020, στα αε­ρο­δρό­μια δια­κι­νή­θη­καν 2,4 εκατ. επι­βά­τες ένα­ντι 5,4 εκατ. τον Αύ­γου­στο του 2019, πα­ρου­σιά­ζο­ντας μεί­ω­ση 55,5%.

Το τε­λειω­τι­κό χτύ­πη­μα στη σεζόν από τη Μ. Βρε­τα­νία

Ένα ακόμη με­γά­λο “χτύ­πη­μα” δέ­χε­ται εν τω με­τα­ξύ η του­ρι­στι­κή αγορά μετά την από­φα­ση της βρε­τα­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης να συ­μπε­ρι­λά­βει επτά ελ­λη­νι­κά νησιά στον κα­τά­λο­γο με τους προ­ο­ρι­σμούς που έχουν μπει σε κα­ρα­ντί­να, τη Λέσβο, Τήνο, Σέ­ρι­φο, Μύ­κο­νο, Κρήτη, τη Σα­ντο­ρί­νη και την Ζά­κυν­θο. Οι τα­ξι­διώ­τες από τα νησιά αυτά θα πρέ­πει να μέ­νουν σε απο­μό­νω­ση για πε­ρί­ο­δο 14 ημε­ρών, σύμ­φω­να με την από­φα­ση της κυ­βέρ­νη­σης. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως πρό­κει­ται για τη δεύ­τε­ρη με­γα­λύ­τε­ρη αγορά, μετά τη Γερ­μα­νία, για τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό: μόνο την προη­γού­με­νη χρο­νιά, σύμ­φω­να με στοι­χεία της ΤτΕ, κα­τα­γρά­φη­καν 3,5 εκατ. αφί­ξεις και 2,5 δισ. έσοδα.

Ακο­λού­θη­σε και η Ολ­λαν­δία, που το­πο­θέ­τη­σε σε “πορ­το­κα­λί” λίστα τα ελ­λη­νι­κά νησιά, έπει­τα από νέα τα­ξι­διω­τι­κή οδη­γία που εξέ­δω­σε το υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών της χώρας. Οι του­ρί­στες που επι­στρέ­φουν από δια­κο­πές στην Ελ­λά­δα να τί­θε­νται σε κα­ρα­ντί­να 10 ημε­ρών.

Οι εξε­λί­ξεις πήραν τη μορφή ντό­μι­νο. TUI και Jet2 απο­φά­σι­σαν να ακυ­ρώ­σουν τα πα­κέ­τα δια­κο­πών προς Κρήτη, Σα­ντο­ρί­νη, Ζά­κυν­θο και Μύ­κο­νο λόγω των νέων μέ­τρων της αγ­γλι­κής κυ­βέρ­νη­σης. Η TUI, ει­δι­κό­τε­ρα, ανα­κοί­νω­σε πως ακυ­ρώ­νει όλα τα τα­ξί­δια από τη Βρε­τα­νία προς τους τέσ­σε­ρις προ­ο­ρι­σμούς έως τις 22 Σε­πτεμ­βρί­ου. Όπως ανα­φέ­ρει σε ανα­κοί­νω­σή της, λόγω των πρό­σφα­των θε­τι­κών κρου­σμά­των πε­λα­τών που επέ­στρε­ψαν από τον Λα­γα­νά στη Ζά­κυν­θο και από τα Μάλια στην Κρήτη, η TUI απο­φά­σι­σε να μην προ­σφέ­ρει πλέον πα­κέ­τα δια­κο­πών στους συ­γκε­κρι­μέ­νους προ­ο­ρι­σμούς έως και τις 31 Οκτω­βρί­ου.

Η Jet2 ανέ­στει­λε επί­σης τις δια­κο­πές έως και τις 20 Σε­πτεμ­βρί­ου στους ίδιους τέσ­σε­ρις προ­ο­ρι­σμούς: Κρήτη, Σα­ντο­ρί­νη, Ζά­κυν­θο, Μύ­κο­νο.

Οι δύο αυτές απο­φά­σεις κό­βουν το του­ρι­στι­κό ρεύμα προς την Ελ­λά­δα, και ανα­μέ­νε­ται να επη­ρε­α­στούν και οι ει­σπρά­ξεις. Επι­χει­ρη­μα­τί­ες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στους πα­ρα­πά­νω προ­ο­ρι­σμούς μι­λούν πλέον για ολο­κλη­ρω­τι­κή κα­τα­στρο­φή, καθώς χά­νο­νται και οι λίγες κρα­τή­σεις που υπήρ­χαν για το επό­με­νο διά­στη­μα, ει­δι­κά από τη βρε­τα­νι­κή αγορά. Πλέον υπάρ­χουν μόνο ακυ­ρώ­σεις κρα­τή­σε­ων στα ξε­νο­δο­χεία για τον Σε­πτέμ­βριο.

Τα στοι­χεία της Fraport για τον Αύ­γου­στο έδει­ξαν πως οι Βρε­τα­νοί ήταν η πρώτη εθνι­κό­τη­τα σε αφί­ξεις στα 14 πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια (Χανιά, Κέρ­κυ­ρα, Άκτιο, Κα­βά­λα, Κε­φα­λο­νιά, Θεσ­σα­λο­νί­κη, Ζά­κυν­θος, Κως, Μυ­τι­λή­νη, Μύ­κο­νος, Ρόδος, Σάμος, Σα­ντο­ρί­νη, Σκιά­θος), ενώ ήρθαν τρί­τοι για το αε­ρο­δρό­μιο της Αθή­νας μετά τους Γάλ­λους και τους Γερ­μα­νούς.

Πηγή: capital.gr

Της Βίκυς Κουρ­λι­μπί­νη