Καύσιμα: Πώς θα εφαρμοστεί η μείωση των 10 και 5 λεπτών – Τα ανοιχτά ερωτήματα και ο γρίφος των αποθεμάτων

Η συμφωνία της κυβέρνησης με τα δύο ελληνικά διυλιστήρια για τη συγκράτηση των τιμών στα καύσιμα -εν μέσω της κορύφωσης της τουριστικής περιόδου- δημιουργεί προσδοκίες για άμεση ελάφρυνση των οδηγών, ωστόσο ο τρόπος με τον οποίο θα εφαρμοστεί στην πράξη αναμένεται να αποσαφηνιστεί με τις ανακοινώσεις που προγραμματίζονται στις αρχές της εβδομάδας.

Το μέτρο ανακοινώθηκε την Παρασκευή από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, από το βήμα της Βουλής, κατά τη συζήτηση στο πλαίσιο της «Ώρας του Πρωθυπουργού». Όπως ανέφερε, ύστερα από συνεννόηση με την HELLENiQ Energy και τη Motor Oil, συμφωνήθηκε η χρηματοδότηση παρέμβασης που θα επιτρέψει τη μείωση της τιμής της απλής αμόλυβδης κατά 10 λεπτά ανά λίτρο και του diesel κίνησης κατά 5 λεπτά ανά λίτρο έως το τέλος Αυγούστου, με τις τεχνικές λεπτομέρειες να ανακοινώνονται εντός της επόμενης εβδομάδας.

Λίγες ώρες αργότερα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας στο ΕΡΤnews, εξειδίκευσε τη συμφωνία, διευκρινίζοντας ότι τα δύο διυλιστήρια θα συνεισφέρουν συνολικά 40 εκατ. ευρώ, χωρίς δημοσιονομική επιβάρυνση, ώστε από την ερχόμενη εβδομάδα να μειωθεί η τιμή της απλής αμόλυβδης κατά 10 λεπτά το λίτρο και του diesel κίνησης κατά 5 λεπτά, με διάρκεια έως το τέλος Αυγούστου. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η έκπτωση υπολογίζεται με βάση τα επίπεδα τιμών της Παρασκευής 10 Ιουλίου. Αυτό σημαίνει ότι, εάν οι διεθνείς τιμές αυξηθούν μέχρι την έναρξη εφαρμογής του μέτρου, οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να πληρώνουν 10 λεπτά λιγότερα για την αμόλυβδη και 5 λεπτά λιγότερα για το diesel από ό,τι θα πλήρωναν χωρίς την παρέμβαση. Αντίθετα, εάν οι διεθνείς τιμές αποκλιμακωθούν, το όφελος θα είναι ακόμη μεγαλύτερο.

Παρότι το βασικό πλαίσιο της συμφωνίας έχει πλέον ανακοινωθεί, οι λεπτομέρειες που θα καθορίσουν τον τρόπο εφαρμογής της παραμένουν προς το παρόν ανοιχτές και αναμένεται να αποσαφηνιστούν άμεσα. Το βασικό ερώτημα αφορά τον μηχανισμό μέσω του οποίου η οικονομική συνεισφορά των δύο διυλιστηρίων θα μεταφερθεί στην αγορά, ώστε να αποτυπωθεί τελικά στις τιμές που θα βλέπουν οι καταναλωτές στις αντλίες. Παράλληλα, αναμένονται διευκρινίσεις για τον τρόπο με τον οποίο θα συμμετάσχουν στην εφαρμογή του μέτρου οι εταιρείες εμπορίας και τα πρατήρια καυσίμων, καθώς και για τις τεχνικές διαδικασίες που θα απαιτηθούν προκειμένου η μείωση να περάσει ομαλά σε όλη την αλυσίδα διάθεσης. Εξίσου κρίσιμο θεωρείται το χρονοδιάγραμμα ενεργοποίησης του μέτρου, καθώς από αυτό θα εξαρτηθεί πότε θα αρχίσει να αποτυπώνεται η έκπτωση στις τιμές λιανικής. Οι διευκρινίσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία και λόγω των αποθεμάτων που έχουν ήδη προμηθευτεί τα πρατήρια σε διαφορετικές τιμές αγοράς, ζήτημα το οποίο έχει ήδη αναδείξει και η ΠΟΠΕΚ, ζητώντας να υπάρξει επαρκής χρόνος προετοιμασίας ώστε να αποφευχθούν καθυστερήσεις στη μετακύλιση της μείωσης και στρεβλώσεις στην αγορά.

 Οι τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα παρά τις προσδοκίες αποκλιμάκωσης
Η σημασία της παρέμβασης γίνεται ακόμη μεγαλύτερη καθώς οι τιμές των καυσίμων στην ελληνική αγορά εξακολουθούν να κινούνται ανοδικά. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων του Υπουργείου Ανάπτυξης, η μέση πανελλαδική τιμή της απλής αμόλυβδης διαμορφώνεται στα 1,965 ευρώ ανά λίτρο, έναντι 1,945 ευρώ πριν από μία εβδομάδα, ενώ το diesel κίνησης ανέρχεται στα 1,80 ευρώ ανά λίτρο, από 1,78 ευρώ την αντίστοιχη περίοδο.

Η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν είχε αρχικά καλλιεργήσει προσδοκίες για ταχύτερη αποκλιμάκωση στις διεθνείς αγορές ενέργειας και, κατ’ επέκταση, στις τιμές των καυσίμων. Ωστόσο, η εικόνα που διαμορφώνεται τις τελευταίες ημέρες επιβεβαιώνει τις εκτιμήσεις τόσο παραγόντων της ελληνικής αγοράς όσο και διεθνών αναλυτών ότι η εξομάλυνση δεν πρόκειται να είναι άμεση. Ακόμη και αν περιοριστεί η γεωπολιτική ένταση, θα απαιτηθεί χρόνος μέχρι να απορροφηθεί το πρόσθετο «ασφάλιστρο κινδύνου» που έχει ενσωματωθεί στις τιμές του πετρελαίου και να μεταφερθεί η αποκλιμάκωση στην εφοδιαστική αλυσίδα και τελικά στην αντλία.

Ενδεικτική είναι και η εικόνα στη διεθνή αγορά πετρελαίου. Το Brent υποχώρησε οριακά στις τελευταίες συνεδριάσεις, ωστόσο στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας εξακολουθούσε να κινείται κοντά στα 76 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας σημαντικά εβδομαδιαία κέρδη. Οι αγορές εξακολουθούν να ενσωματώνουν ένα υψηλό γεωπολιτικό premium, καθώς, παρά τις προσδοκίες αποκλιμάκωσης, οι κίνδυνοι για την τροφοδοσία από τη Μέση Ανατολή παραμένουν. Αναλυτές επισημαίνουν ότι όσο συνεχίζεται η αβεβαιότητα γύρω από τις εξελίξεις στην περιοχή και τη λειτουργία των βασικών θαλάσσιων οδών μεταφοράς πετρελαίου, οι διεθνείς τιμές δύσκολα θα επιστρέψουν άμεσα στα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την τελευταία κρίση.

Στάση αναμονής στην αγορά – Οι πρατηριούχοι ζητούν να γνωρίζουν εγκαίρως πώς θα εφαρμοστεί το μέτρο
Παρά τις κυβερνητικές ανακοινώσεις για τη συμφωνία με τα δύο ελληνικά διυλιστήρια, στην αγορά καυσίμων επικρατεί κλίμα αναμονής, καθώς οι τεχνικές λεπτομέρειες του μέτρου δεν έχουν ακόμη γνωστοποιηθεί. Πρατηριούχοι και εκπρόσωποι της αγοράς αποφεύγουν προς το παρόν να διατυπώσουν εκτιμήσεις για το πώς θα λειτουργήσει στην πράξη η μείωση των τιμών στην αντλία, επισημαίνοντας ότι χωρίς το πλήρες πλαίσιο εφαρμογής δεν είναι δυνατόν να αξιολογηθεί ούτε ο τρόπος μετακύλισης της έκπτωσης ούτε οι υποχρεώσεις κάθε κρίκου της εφοδιαστικής αλυσίδας. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις ανακοινώσεις που αναμένονται στις αρχές της εβδομάδας, οι οποίες καλούνται να απαντήσουν στα πρακτικά ζητήματα εφαρμογής του μέτρου.

Το κλίμα αναμονής στην αγορά αποτυπώνεται και στην επιστολή που απέστειλε μέσα στο Σαββατοκύριακο η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ) προς τους συναρμόδιους υπουργούς, με την οποία ζητά να υπάρξει «έγκαιρη και υπεύθυνη ενημέρωση όλων των εμπλεκομένων» πριν τεθεί σε εφαρμογή η κυβερνητική πρωτοβουλία. Η παρέμβαση της Ομοσπονδίας δεν εστιάζει μόνο στον χρόνο έναρξης του μέτρου, αλλά κυρίως στην ανάγκη να υπάρξει ο απαραίτητος χρόνος προετοιμασίας για την ομαλή εφαρμογή του.

Η ΠΟΠΕΚ υπενθυμίζει ότι τα πρατήρια δεν προμηθεύονται καθημερινά καύσιμα στις ίδιες τιμές, αλλά διαθέτουν αποθέματα που έχουν αγοραστεί σε διαφορετικό χρόνο και με διαφορετικό κόστος. Για τον λόγο αυτό επισημαίνει ότι, εάν δεν υπάρξει επαρκής χρόνος προσαρμογής πριν από την έναρξη ισχύος του μέτρου, θα υπάρξει χρονική υστέρηση μέχρι η μείωση να αποτυπωθεί στις τιμές της αντλίας, καθώς θα πρέπει προηγουμένως να διατεθούν τα ήδη υπάρχοντα αποθέματα. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, σε μια τέτοια περίπτωση ενδέχεται να δημιουργηθούν «λανθασμένες εντυπώσεις στην κοινή γνώμη» ότι οι πρατηριούχοι δεν μετακυλίουν τη μείωση στον καταναλωτή, ενώ αυτό θα οφείλεται «αποκλειστικά στον τρόπο λειτουργίας της εφοδιαστικής αλυσίδας».

Όπως σημειώνει η Ομοσπονδία, στόχος είναι να διασφαλιστεί η «ομαλή εφαρμογή του μέτρου», ώστε να αποφευχθούν προβλήματα στην αγορά και να μη δημιουργηθούν αδικαιολόγητες εντυπώσεις εις βάρος των πρατηριούχων.

Πηγή΄: insider.gr