Λείπουν 200.000 εργαζόμενοι σε κατασκευές​​​​​​​ και τουρισμό

Η Ελλάδα ποντά­ρει στις επι­δό­σεις του του­ρι­σμού της, αλλά και στα μεγάλα έργα που θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν από το Ταμείο Ανθε­κτι­κό­τη­τας και Ανά­καμ­ψης για να αντι­πα­ρέλ­θει τους πλη­θω­ρι­στι­κούς και υφε­σια­κούς κιν­δύ­νους που δια­μορ­φώ­νει το διεθνές περι­βάλ­λον, ωστόσο δεν δια­θέ­τει το ανθρώ­πινο δυνα­μικό που απαι­τεί­ται για να παρέχει τις υπη­ρε­σίες και να υλο­ποι­ή­σει τα έργα που συν­δέ­ο­νται με τους δύο αυτούς κλάδους.

Οι ελλεί­ψεις είναι μεγάλες και δεν περιο­ρί­ζο­νται μόνο σε υψηλής ειδί­κευ­σης επι­στή­μο­νες και τεχνι­κούς, αλλά εκτεί­νο­νται μέχρι και το χαμηλής εξει­δί­κευ­σης προ­σω­πικό. Εκτι­μά­ται πως περισ­σό­τερα από 160.000 άτομα επι­πλέον των ήδη απα­σχο­λου­μέ­νων πρέπει να βρεθούν για να επαν­δρώ­σουν τον κατα­σκευα­στικό και τεχνικό κλάδο και περισ­σό­τερα από 50.000 άμεσα τον του­ρι­σμό.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό πως στον κλάδο της φιλο­ξε­νίας έχουν αρχίσει να αξιο­λο­γού­νται ακραίες λύσεις, όπως η επι­στρά­τευση συντα­ξιού­χων ή η μερική απα­σχό­ληση εκπαι­δευ­τι­κών κατά τους θερι­νούς μήνες, ενώ στις κατα­σκευές και τις παρα­χω­ρή­σεις ξένοι όμιλοι, όπως η γαλλική Egis, που ενδια­φέ­ρο­νται να δρα­στη­ριο­ποι­η­θούν στην Ελλάδα, δεν βρί­σκουν στελέχη και δρο­μο­λο­γούν εξα­γο­ρές ολό­κλη­ρων ελλη­νι­κών εται­ρειών συμ­βού­λων – μελε­τη­τών προ­κει­μέ­νου να καλύ­ψουν τις ανάγκες τους στην ελλη­νική αγορά.

Ανε­κτέ­λε­στο 15 δισ. ευρώ

Σύμφωνα με τον υπουργό Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών Κώστα Καρα­μανλή, αυτή τη στιγμή το ανε­κτέ­λε­στο των μεγάλων κατα­σκευα­στι­κών ομίλων της χώρας ανέρ­χε­ται σε 9,38 δισ. ευρώ και με βάση τους δια­γω­νι­σμούς που βρί­σκο­νται σε τελικό στάδιο ανα­μέ­νε­ται να φθάσει τα 15 δισ. έως το επόμενο έτος. Παρα­μέ­νει όμως ασαφές, επι­ση­μαί­νουν στελέχη κατα­σκευα­στι­κών ομίλων, το πού θα βρεθούν τα εργα­τικά χέρια που απαι­τού­νται για να εκτε­λε­στούν αυτά τα έργα.

Οπως εξηγεί στην «Κ» ο πρό­ε­δρος του Τεχνι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδος (ΤΕΕ) Γιώργος Στα­σι­νός, χρειά­ζο­νται πάνω από 10.000 επι­πλέον μηχα­νι­κοί και πάνω από 50.000 επι­πλέον τεχνί­τες, ενώ ξεπερ­νάει τις 100.000 άτομα το πρό­σθετο εργα­τικό προ­σω­πικό που απαι­τεί­ται. Στον του­ρι­σμό το ινστι­τούτο του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων υπο­λο­γί­ζει ότι από τις 250.000 θέσεις εργα­σίας τις οποίες προ­βλέ­πουν τα οργα­νο­γράμ­ματα των ελλη­νι­κών ξενο­δο­χείων, περισ­σό­τε­ρες από 50.000 όλων των ειδι­κο­τή­των παρα­μέ­νουν κενές. Και αυτό παρά τις συγκρι­τικά υψηλές, όπως εκτι­μούν οι επι­χει­ρη­μα­τίες του κλάδου, αμοιβές που προ­σφέ­ρο­νται.

«Εχουμε πλέον μπροστά μας μια τερά­στια πρό­κληση, έναν μονα­δικό στην ιστορία, σε όγκο και ποσό­τητα, αριθμό επεν­δύ­σεων, δηλαδή δημόσια και ιδιω­τικά έργα που πρέπει να υλο­ποι­η­θούν –από τη μελέτη και κατα­σκευή μέχρι τη λει­τουρ­γία τους– μέσα σε λίγα, ελά­χι­στα χρόνια, αλλά όμως ο τεχνι­κός κλάδος, με τα χαμένα χρόνια που μεσο­λά­βη­σαν, απώλεσε ένα μεγάλο μέρος του βασικού του πόρου: των ανθρώ­πων με γνώσεις, εμπει­ρίες και δεξιό­τη­τες που απαι­τού­νται για να υλο­ποι­η­θούν όλα αυτά τα έργα» ανα­φέ­ρει στην «Κ» ο πρό­ε­δρος του ΤΕΕ.

«Στελέχη και προ­σω­πικό κάθε επι­πέ­δου ευθύνης και κάθε επι­πέ­δου απα­σχό­λη­σης επέ­λε­ξαν άλλες χώρες ή άλλα επαγ­γέλ­ματα, και έχουμε μείνει πλέον μπροστά στις νέες ανάγκες χωρίς τον ανα­γκαίο αριθμό μηχα­νι­κών και τεχνι­τών», εξηγεί.

Ανά­πτυξη και επεν­δύ­σεις χωρίς εργα­τικό δυνα­μικό δεν υπάρ­χουν, λένε παρά­γο­ντες της αγοράς.

Οι νέοι φεύγουν

Η έξοδος δυνα­μι­κού από τον κατα­σκευα­στικό κλάδο φαί­νε­ται όμως πως είναι μια δια­δι­κα­σία που έχει αρχίσει εδώ και πάνω από δέκα χρόνια και η αντι­στροφή της είναι αμφί­βολο εγχεί­ρημα, καθώς τα στοι­χεία δεί­χνουν πως δεν επι­λέ­γε­ται ως αγορά απα­σχό­λη­σης από τους νέους. Αντί­στοιχα στον του­ρι­σμό η παν­δη­μία, τα lockdowns αλλά και ο εν γένει επο­χια­κός χαρα­κτή­ρας της δρα­στη­ριό­τη­τας έστρε­ψαν πολλούς από τους εργα­ζο­μέ­νους στον κλάδο σε άλλους, όπως το λιανικό εμπόριο, οι ταχυ­με­τα­φο­ρές και delivery. Είναι ενδει­κτικό ίσως πως τη διετία 2020-2021 οι εργα­ζό­με­νοι στα σούπερ μάρκετ αυξή­θη­καν κατά 13.000.

Μελέτη του ΙΟΒΕ απο­κα­λύ­πτει πως στον κλάδο των κατα­σκευών απα­σχο­λού­νταν το 2019 περίπου 150.000 εργα­ζό­με­νοι και στους υπό­λοι­πους κλάδους του τομέα των κατα­σκευών άλλοι 127.000. Ετσι, η συνο­λική απα­σχό­ληση στον ευρύ­τερο τομέα προ­σέγ­γισε τους 274.000. Ο τομέας δηλαδή εξα­κο­λου­θεί να έχει σημα­ντική παρου­σία στην ελλη­νική οικο­νο­μία, παρά το γεγονός ότι η κατα­σκευα­στική δρα­στη­ριό­τητα υπο­χώ­ρησε ραγδαία μετά το 2007. Αξίζει να σημειω­θεί όμως ότι το 2008 η συνο­λική απα­σχό­ληση στον κατα­σκευα­στικό κλάδο πλη­σί­αζε τις 595.000 άτομα. Ετσι το μερίδιο της απα­σχό­λη­σης στον κλάδο των κατα­σκευών επί της συνο­λι­κής απα­σχό­λη­σης μειώ­θηκε από 8,6% το 2008 σε 3,8% το 2019.

Παράλ­ληλα, πασί­δηλη είναι η τάση μείωσης της συμ­με­το­χής των νέων στο εργα­τικό δυνα­μικό των κατα­σκευών την τελευ­ταία δεκα­ε­τία. Το 2019 οι νέοι ηλικίας 15-24 ετών απο­τε­λού­σαν μόλις το 2,1% του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού του κλάδου (από 9,5% το 2008), όταν στην Ευρω­παϊκή Ενωση –στην οποία επίσης κατα­γρά­φε­ται ηπιό­τερη πτωτική τάση– το αντί­στοιχο ποσοστό ήταν κατά μέσο όρο 8%. Μάλιστα, σημειώ­νει ο ΙΟΒΕ, το ποσοστό αυτό είναι χαμη­λό­τερο και από τη συμ­με­τοχή των νέων 15-24 ετών στο σύνολο των κλάδων της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας (3,9% το 2019). Για την ακρί­βεια, η Ελλάδα βρί­σκε­ται στην τελευ­ταία θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. ως προς τη συμ­με­τοχή των νέων στο εργα­τικό δυνα­μικό των κατα­σκευών.

«Πρέπει όλοι να αντι­λη­φθούμε, τώρα, ότι η δημιουρ­γία μιας νέας γενιάς επι­στη­μο­νι­κής, τεχνι­κής και εργα­τι­κής δύναμης στη χώρα είναι όρος επι­τυ­χίας και προ­ϋ­πό­θεση ανά­πτυ­ξης και να εστιά­σουμε όλοι στην προ­σέλ­κυση προ­σω­πι­κού στον τεχνικό κλάδο – και η κυβέρ­νηση και οι φορείς και οι επι­χει­ρή­σεις. Διότι ανά­πτυξη και επεν­δύ­σεις χωρίς μηχα­νι­κούς, τεχνι­κούς και εργάτες απλά δεν υπάρ­χουν», ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά ο πρό­ε­δρος του ΤΕΕ Γιώργος Στα­σι­νός.

Τι μπορεί να γίνει

Ποια είναι η λύση; Να δοθεί εκ νέου βάση στην κατάρ­τιση και επι­μόρ­φωση, ώστε αφενός να προ­σελ­κύ­σουμε νέο προ­σω­πικό με αμοιβή κατά την εκπαί­δευσή του αλλά και να δημιουρ­γή­σουμε όρους παρα­μο­νής στον κλάδο μακρο­πρό­θε­σμα, απαντά ο Γ. Στα­σι­νός. «Μέσα από τυπο­ποί­ηση, πιστο­ποί­ηση δεξιο­τή­των και γνώσεις σε νέα και­νο­τόμα πράσινα υλικά και τεχνι­κές διερ­γα­σίες εφαρ­μο­γής. Από το γιαπί, το πηλο­φόρι, το μυστρί, μέχρι τη νανο­τε­χνο­λο­γία και τις δορυ­φο­ρι­κές εφαρ­μο­γές».

Για τον πρόεδρο του ΤΕΕ ο τεχνι­κός κλάδος μπορεί, για πολλές από τις ειδι­κό­τη­τες της οικο­δο­μής, των έργων και της βιο­μη­χα­νίας, να δημιουρ­γή­σει «συν­θή­κες συνε­χούς, υγιούς, μακρο­πρό­θε­σμης και καλο­πλη­ρω­μέ­νης απα­σχό­λη­σης – όχι μόνο επο­χι­κής ή περι­στα­σια­κής απα­σχό­λη­σης, όπως σε άλλους αντα­γω­νι­στι­κούς κλάδους».

Κενή μία στις πέντε θέσεις στα ξενο­δο­χεία

Οι του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις αδυ­να­τούν εδώ και δύο χρόνια του­λά­χι­στον να βρουν προ­σω­πικό για να καλύ­ψουν τις αυξα­νό­με­νες ανάγκες τους στα ξενο­δο­χεία και τις άλλες μονάδες φιλο­ξε­νίας.

Για τις μικρό­τε­ρες μονάδες το ζήτημα έχει πλέον χαρα­κτη­ρι­στικά κρίσης: η Συνο­μο­σπον­δία Επι­χει­ρη­μα­τιών Του­ρι­στι­κών Κατα­λυ­μά­των Ελλάδος (ΣΕΤΚΕ) απέ­στειλε αυτή την εβδο­μάδα επι­στολή στους υπουρ­γούς Εργα­σίας και Οικο­νο­μι­κών με την οποία τους ζητεί να επι­τρα­πεί σε συντα­ξιού­χους και εκπαι­δευ­τι­κούς του Δημο­σίου να απα­σχο­λη­θούν κατά τους θερι­νούς μήνες στον του­ρι­σμό, χωρίς να υπο­στούν τις σχε­τι­κές συνέ­πειες (μείωση σύντα­ξης για τους πρώτους και σοβαρές συνέ­πειες για τους δεύ­τε­ρους) που προ­βλέ­πο­νται από το νομικό πλαίσιο που διέπει τις συντά­ξεις αλλά και την εκπαί­δευση. Συγκε­κρι­μένα η ΣΕΤΚΕ ανα­φέ­ρει πως παρά το ότι έχουν γίνει προ­σπά­θειες για την εξεύ­ρεση εργα­ζο­μέ­νων στον του­ρι­σμό και έχουν δοθεί κίνητρα, όπως ενδει­κτικά με την υπο­γραφή από τον φορέα αυτόν Συλ­λο­γι­κής Σύμ­βα­σης Εργα­σίας, η οποία προ­βλέ­πει αύξηση στους μισθούς 3% για τη φετινή χρονιά και επι­πλέον 4% για το επόμενο έτος, «αυτά δεν έχουν απο­δώ­σει και το εν λόγω πρό­βλημα παρα­μέ­νει δυσε­πί­λυτο». Ωστόσο, σύμφωνα με τη ΣΕΤΚΕ, υφί­στα­ται «έντονο ενδια­φέ­ρον για εργασία, τόσο από συντα­ξιού­χους, οι οποίοι έχουν την ικα­νό­τητα να εργα­σθούν, όσο και από εκπαι­δευ­τι­κούς, οι οποίοι είτε δεν εργά­ζο­νται τους θερι­νούς μήνες είτε επι­θυ­μούν να έχουν παράλ­ληλη απα­σχό­ληση».

Το πρό­βλημα στον του­ρι­σμό έχει μετρη­θεί από το Ινστι­τούτο του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΙΝΣΕΤΕ). Συγκε­κρι­μένα σχετική μελέτη που δημο­σιεύ­τηκε τον Μάρτιο του 2022 απο­κα­λύ­πτει πως στην αιχμή της θερινής σεζόν του 2021, 53.249 θέσεις εργα­σίας δεν καλύ­φθη­καν από τις 244.124 θέσεις που προ­βλέ­πο­νται βάσει οργα­νο­γράμ­μα­τος στα ξενο­δο­χεία.

Δηλαδή το ποσοστό έλλει­ψης ανέρ­χε­ται σε 22% ή περισ­σό­τε­ρες από μία στις πέντε θέσεις δεν καλύ­φθη­καν. Το ποσοστό είναι παρό­μοιο σε όλα τα τμήματα λει­τουρ­γίας των ξενο­δο­χείων και κυμαί­νε­ται από 21% έως 24%. Το 50% του συνόλου των θέσεων εργα­σίας που δεν καλύ­φθηκε, σχεδόν 26.500 θέσεις, αντι­στοι­χεί στις ειδι­κό­τη­τες καμα­ριέρα, ρεσε­ψιο­νίστ, σερ­βι­τό­ρος, βοηθός σερ­βι­τό­ρου, λαν­τζέ­ρης, barista και τεχνική υπο­στή­ριξη – συντή­ρηση.

Ενι­σχύ­ε­ται η παρου­σία γυναι­κών στην ηγεσία του ΣΕΒ

«Μαζί ανοί­γουμε δρόμους», είναι το βασικό μήνυμα της γενικής συνέ­λευ­σης του Συν­δέ­σμου Επι­χει­ρή­σεων και Βιο­μη­χα­νιών (ΣΕΒ), η οποία θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί, με φυσική παρου­σία, την Τετάρτη 15 Ιουνίου (10.00-13.00) στο Κέντρο Πολι­τι­σμού Ελλη­νι­κός Κόσμος και θα μετα­δο­θεί δια­δι­κτυακά. Σύμφωνα με την ομόφωνη απόφασή του, το διοι­κη­τικό συμ­βού­λιο του ΣΕΒ θα προ­τεί­νει στο σώμα της γενικής συνέ­λευ­σης των μελών την επα­νε­κλογή του Δημήτρη Παπα­λε­ξό­που­λου ως προ­έ­δρου του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου και του Ευθυ­μίου Ο. Βιδάλη ως προ­έ­δρου της Εκτε­λε­στι­κής Επι­τρο­πής του Συν­δέ­σμου. Πρό­ε­δρος της φετινής γενικής συνέ­λευ­σης, όπου θα διε­ξα­χθούν αρχαι­ρε­σίες για την ανά­δειξη του νέου διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου και του νέου γενικού συμ­βου­λίου του ΣΕΒ, θα ανα­λά­βει η πρό­ε­δρος και διευ­θύ­νουσα σύμ­βου­λος της ιστο­ρι­κής βιο­μη­χα­νίας τρο­φί­μων Ε.& Ι. Παπα­δό­που­λος, Ιωάννα Παπα­δο­πού­λου.

Το από­γευμα θα λάβει χώρα η ανοικτή εκδή­λωση της ετήσιας γενικής συνέ­λευ­σης του ΣΕΒ, την οποία θα τιμήσει με την παρου­σία της η Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας Κατε­ρίνα Σακελ­λα­ρο­πού­λου. Στην εκδή­λωση θα λάβει χώρα συζή­τηση μεταξύ του πρω­θυ­πουρ­γού Κυριά­κου Μητσο­τάκη και του κ. Παπα­λε­ξό­που­λου για τις μεγάλες προ­κλή­σεις της εποχής, συντο­νι­στής της οποίας θα είναι ο δημο­σιο­γρά­φος Παύλος Τσίμας.

Ο ΣΕΒ, που συμπλη­ρώ­νει φέτος 115 χρόνια βίου, ενι­σχύ­ε­ται με νέα μέλη-γυναίκες, ενώ στο γενικό συμ­βού­λιό του συμ­με­τέ­χουν εκπρό­σω­ποι από επτά εται­ρείες τεχνο­λο­γίας, όπως και 15 εκπρό­σω­ποι επι­χει­ρή­σεων από την περι­φέ­ρεια. Ειδι­κό­τερα, στο Δ.Σ. του ΣΕΒ εισέρ­χο­νται ως νέα μέλη τρεις γυναί­κες, η Πέγκυ Αντω­νά­κου της Google ΝΑ Ευρώπης, η Νάγια Καλο­γε­ράκη της Coca-Cola HBC A.G. (CCHBC) και η Ασημίνα Τζίκα, της βιο­μη­χα­νίας αλου­μι­νίου ΕΛΒΙΑΛ. Αξίζει να σημειω­θεί ότι το υφι­στά­μενο μέλος του συμ­βου­λίου, Ιουλία Τσέτη της Unipharma, ανα­μέ­νε­ται να ανα­λά­βει καθή­κο­ντα γενικής γραμ­μα­τέως.

Το 90μελές γενικό συμ­βού­λιο του ΣΕΒ ενι­σχύ­ε­ται η συμ­με­τοχή των γυναι­κών, με συνο­λικά 14 παρου­σίες. Πρό­κει­ται για την Ιωάννα Παπα­δο­πού­λου, τη Σόφη Δασκα­λάκη – Μυτι­λη­ναίου της Mytilineos, την Κων­στα­ντίνα Κωτσιο­πού­λου της ΙΟΝ, τη Μαριάννα Πολι­το­πού­λου της ΝΝ Ελλάδος, την Κων­στα­ντίνα Ουζου­νο­πού­λου της Μύλοι Θράκης, τη Σοφία Κουνενάκη-Εφραίμογλου από τον Ελλη­νικό Κόσμο, τη Μαρία Πασχα­λί­δου της Grantex, τη Χρι­στίνα Λεϊμονή της Microsoft Hellas, την Αλε­ξάν­δρα Πίττα – Χαζάπη της Μελισ­σο­κο­μι­κής Πίττας, την Αικα­τε­ρίνη Μιχαη­λί­δου της ΕΒΙΕ, την Αγγε­λική Οικο­νό­μου από τη Νίκας, τη Μαρία – Αναρ­γύ­ρου Νίκο­λιτς  της Coca-Cola Τρία Εψιλον Ελλάδος ΑΒΕΕ, τη Ζήνα Μαυ­ροειδή της E-Fresh και τη Θεοδώρα – Ιωάννα Οικο­νο­μο­πού­λου της March Μεσίτες Ασφα­λειών. Συνο­λικά στο γενικό συμ­βού­λιο του ΣΕΒ συμ­με­τέ­χουν εκπρό­σω­ποι από όλο το φάσμα των επι­χει­ρή­σεων, ενώ η παρου­σία της βιο­μη­χα­νίας – μετα­ποί­η­σης ξεπερ­νάει το 40%. Ο Δημή­τρης Παπα­λε­ξό­που­λος που ανα­λαμ­βά­νει για μία ακόμη διετία την προ­ε­δρία του μεγα­λύ­τε­ρου εργο­δο­τι­κού συν­δέ­σμου της χώρας, κατά τη διάρ­κεια της θητείας του ήρθε αντι­μέ­τω­πος με την παν­δη­μική κρίση που συνέ­πεσε με την ανάληψη των καθη­κό­ντων του, αλλά και με τον πόλεμο στην Ουκρα­νία. Τα τελευ­ταία δύο χρόνια ανα­βάθ­μισε τη συμ­με­τοχή και τον ρόλο του οικο­συ­στή­μα­τος και­νο­το­μίας στον ΣΕΒ, με περισ­σό­τε­ρες από 83 startup και τεχνο­λο­γι­κές εται­ρείες να γίνο­νται μέλη του συν­δέ­σμου. Στη φετινή γενική συνέ­λευση ο κ. Παπα­λε­ξό­που­λος ανα­μέ­νε­ται να σκια­γρα­φή­σει το προ­γραμ­μα­τικό πλαίσιο της διοί­κη­σής του για το επόμενο εξίσου κρίσιμο διά­στημα, ανα­δει­κνύ­ο­ντας την ανάγκη ουσια­στι­κής προ­σαρ­μο­γής στις μεγάλες προ­κλή­σεις.

Πηγή kathimerini.gr

Ηλίας Μπέλλος