Τέλος ταφής απορριμμάτων: Προσφυγή στο ΣτΕ από ΚΕΔΕ και 164 δήμους

Στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ) προ­σέ­φυ­γαν η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) και 164 δήμοι της χώρας, κατά της επι­βο­λής τέλους ταφής απορ­ριμ­μά­των.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται σε σχετική ανα­κοί­νωση, η ΚΕΔΕ και 164 δήμοι κατέ­θε­σαν αίτηση ακύ­ρω­σης κατά τριών απο­φά­σεων του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών, με τις οποίες παρα­κρα­τού­νται από τους ΚΑΠ των δήμων, «οφει­λό­μενα» ποσά, από τη μη κατα­βολή τέλους ταφής απορ­ριμ­μά­των και κατ΄ επέ­κταση κατά της θέσπι­σης της επι­βο­λής του τέλους ταφής των απορ­ριμ­μά­των στους δήμους.

Σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, με την πρώτη προ­σβαλ­λό­μενη απόφαση παρα­κρα­τή­θηκε το συνο­λικό ποσό 48.637.601,30 ευρώ από τους ΟΤΑ α’ βαθμού, ως «δήθεν» οφει­λό­μενο τέλος ταφής για το α’ εξάμηνο του 2023.

Όπως τονί­ζε­ται από την ΚΕΔΕ, με τη δεύτερη προ­σβαλ­λό­μενη απόφαση επι­χο­ρη­γή­θηκε ο Εθνικός Οργα­νι­σμός Ανα­κύ­κλω­σης (ΕΟΑΝ) με συνο­λικό ποσό 129.141.872 ευρώ για την εξό­φληση του «δήθεν» οφει­λό­με­νου ποσού των ΟΤΑ. α΄ βαθμού για το τέλος ταφής του έτους 2022 και για το τέλος ταφής α΄ εξα­μή­νου έτους 2023. Η επι­χο­ρή­γηση του ΕΟΑΝ προ­κύ­πτει εξ ολο­κλή­ρου από παρα­κρα­τή­σεις, σε βάρος των δήμων της χώρας, από τους οφει­λό­με­νους σε αυτούς ΚΑΠ, τονίζει η ΚΕΔΕ.

Με την τρίτη προ­σβαλ­λό­μενη απόφαση παρα­κρα­τή­θηκε από τους δήμους συνο­λικό ποσό 6.708.689,21 ευρώ.

Όπως επι­ση­μαί­νε­ται από την ΚΕΔΕ, το τέλος ταφής απορ­ριμ­μά­των επι­βάλ­λε­ται στους Φορείς Δια­χεί­ρι­σης Στερεών Απο­βλή­των (ΦοΔΣΑ) και στους δήμους ή τα νομικά πρόσωπα που ανήκουν στους ΟΤΑ και ασκούν τις αρμο­διό­τη­τες των ΦοΔΣΑ. Όπως ανα­φέ­ρε­ται σε ανα­κοί­νωση της ΚΕΔΕ, το τέλος ταφής υπο­λο­γί­ζε­ται κλι­μα­κωτά, αυξα­νό­μενο ανά έτος αρχής γενο­μέ­νης από το έτος 2022, και συγκε­κρι­μένα ορί­ζε­ται σε 20 ευρώ ανά τόνο απο­βλή­των και αυξά­νε­ται ετησίως κατά 5 ευρώ ανά τόνο και έως την τιμή των 35 ευρώ ανά τόνο.

Από την 1η Ιανουα­ρίου 2026 το τέλος ταφής ορί­ζε­ται σε 45 ευρώ ανά τόνο απο­βλή­των και αυξά­νε­ται στην τιμή των 55 ευρώ ανά τόνο από την 1η.01.2027, η οποία και παρα­μέ­νει σταθερή για τα επόμενα έτη.

Σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, για το 2024 οι δήμοι θα επι­βα­ρυν­θούν με το ποσό των 240 εκ. ευρώ για την ανα­δρο­μική κατα­βολή του τέλους ταφής των απορ­ριμ­μά­των των ετών 2022, 2023 και του πρώτου εξα­μή­νου του 2024.

Οι προ­βαλ­λό­με­νοι νομικοί λόγοι ακύ­ρω­σης του τέλους ταφής απορ­ριμ­μά­των

Οι λόγοι ακύ­ρω­σης του τέλους ταφής απορ­ριμ­μά­των που επι­κα­λού­νται η ΚΕΔΕ και οι 164 δήμοι είναι οι εξής:

Πλημ­με­λής μετα­φορά στην εσω­τε­ρική έννομη τάξη της Οδηγίας Πλαίσιο 2008/98/ΕΚ του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου και του Συμ­βου­λίου για τα από­βλητα, όπως τρο­πο­ποι­ή­θηκε και ισχύει.

Οι δήμοι και οι ΦοΔΣΑ δεν έχουν την αρμο­διό­τητα ούτε τους απαι­τού­με­νους πόρους για την κατα­σκευή μονάδων εναλ­λα­κτι­κής δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των, το δε Ελλη­νικό Δημόσιο δεν έχει ανα­πτύ­ξει μέχρι στιγμής την κατάλ­ληλη τεχνο­λο­γική επάρ­κεια, ώστε να μειωθεί ο όγκος των απο­βλή­των που δια­τί­θε­ται μέσω υγειο­νο­μι­κής ταφής.

Το άρθρο 38 του ν. 4819/2021 έρχεται σε αντί­θεση με τις αρχές της ισό­τη­τας, του κράτους δικαίου και της ανα­λο­γι­κό­τη­τας (άρθρα 4 παρ. 1 και 25 του Συντάγ­μα­τος), επι­βάλ­λει το τέλος ταφής ως διοι­κη­τική κύρωση στους δήμους χωρίς υπαι­τιό­τητα αυτών.

Η θέσπιση του τέλους ταφής, όπως επι­χει­ρεί­ται με το άρθρο 38 του ν. 4819/2021, αντί­κει­ται ευθέως και προ­δή­λως στη συνταγ­μα­τική αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας (άρθρο 25 παρ. 1 εδ. δ’ του Συντάγ­μα­τος) αλλά και στο άρθρο 102 του Συντάγ­μα­τος περί οικο­νο­μι­κής και διοι­κη­τι­κής αυτο­τέ­λειας των δήμων.

Για «άδικο και αντι­συ­νταγ­μα­τικό μέτρο» έκανε λόγο ο πρό­ε­δρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρί­ζο­γλου και εξηγεί:

«Άδικο γιατί στην πραγ­μα­τι­κό­τητα το κεντρικό κράτος προ­κει­μέ­νου να καλύψει τις ευθύνες και την απο­τυ­χία του να λύσει το δια­χρο­νικό και δια­κυ­βερ­νη­τικό πρό­βλημα της δια­χεί­ρι­σης των απορ­ριμ­μά­των, τις μετα­θέ­τει στους δήμους, επι­βα­ρύ­νο­ντας τους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς τους μόνο για το 2024 με το ποσό των 240 εκ. ευρώ. Παράλ­ληλα εξωθεί τους δήμους, οι οποίοι θα βρεθούν με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς στο κόκκινο, να μετα­κυ­λή­σουν το κόστος του τέλους ταφής στους δημότες, χωρίς να γνω­ρί­ζουν αν και πότε θα τους επι­στρα­φούν αντα­πο­δο­τι­κές υπη­ρε­σίες.

Δεν είναι δυνατόν να καλού­νται οι δήμοι και οι δημότες να πλη­ρώ­σουν την έλλειψη των απα­ραί­τη­των υπο­δο­μών για τη φιλική προς το περι­βάλ­λον δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των. Διότι το κράτος έχει την ευθύνη για την κατα­σκευή μονάδων επε­ξερ­γα­σίας απορ­ριμ­μά­των. Δεν αντέ­χουν οι πολίτες αύξηση στα δημο­τικά τέλη, η οποία προ­κύ­πτει από το τέλος ταφής. Το μέτρο είναι επίσης αντι­συ­νταγ­μα­τικό, διότι αντί­κει­ται στη συνταγ­μα­τική αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας, αλλά και στο άρθρο 102 του Συντάγ­μα­τος περί διοι­κη­τι­κής και οικο­νο­μι­κής αυτο­τέ­λειας των δήμων».