Γιάννης Χατζής (ΠΟΞ): Βαρίδι η υψηλή φορολογία για τα ξενοδοχεία

Αισιό­δο­ξος για την εξέλιξη του του­ρι­σμού το 2025 αλλά προ­βλη­μα­τι­σμέ­νος για τις πιέσεις που δέχο­νται τα ξενο­δο­χεία, εμφα­νί­ζε­ται ο πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων (ΠΟΞ), Γιάννης Χατζής, στην πρώτη του συνέ­ντευξη για τη νέα χρονιά που έδωσε στο powergame.gr.

Ο κ. Χατζής σημεί­ωσε ότι το 2024 οι αφίξεις αυξή­θη­καν αλλά ο ρυθμός αύξησης των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων ήταν μικρό­τε­ρος και εκτιμά ότι αυτό θα συνε­χι­στεί και φέτος.

Εξηγεί ότι ο του­ρι­σμός δια­δρα­μα­τί­ζει καθο­ρι­στικό ρόλο στην ελλη­νική οικο­νο­μία. Ωστόσο, υπάρ­χουν προ­κλή­σεις που πρέπει να αντι­με­τω­πι­στούν, όπως η υψηλή φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση, η αύξηση των λει­τουρ­γι­κών εξόδων και η ανάγκη για βελ­τί­ωση της ποιό­τη­τας των υπη­ρε­σιών. Η βιώσιμη ανά­πτυξη του του­ρι­σμού είναι απα­ραί­τητη για την επί­τευξη των μακρο­πρό­θε­σμων στόχων της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, τονίζει ο κ. Χατζής.

Ποια είναι τελικά η συνο­λική εικόνα του 2024 για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό; 

Η εικόνα σε επίπεδο αφίξεων είναι θετική. Την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2024, σύμφωνα με το τελευ­ταίο δελτίο του ΙΝΣΕΤΕ, κατα­γρά­φηκε συνο­λικά αύξηση +8,3% στις διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις, σε σχέση με το 2023. Αυτή η αύξηση απο­τυ­πώ­θηκε και στις κύριες του­ρι­στι­κές γεω­γρα­φι­κές ενό­τη­τες. Στην Κρήτη η αύξηση ήταν +7,2%, στα Δωδε­κά­νησα +10,3%, στα Ιόνια Νησιά +5,5%, στην Πελο­πόν­νησο +13,9%. Μόνον στις Κυκλά­δες σημειώ­θηκε οριακή μείωση -0,8%. Θετικές ήταν και οι επι­δό­σεις στον οδικό του­ρι­σμό παρου­σιά­ζο­ντας αύξηση κατά +15,0%. Συνο­λικά, οι οδικές αφίξεις ξεπέ­ρα­σαν, για πρώτη φορά μετά την παν­δη­μία, τα επίπεδα του 2019. Tέλος αξιο­ση­μεί­ωτο είναι ότι μέχρι και τον Οκτώ­βριο οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις κατέ­γρα­ψαν άνοδο κατά +5,5% έναντι της αντί­στοι­χης περιό­δου του 2023 και δια­μορ­φώ­θη­καν στα 20,93 δις ευρώ, ρυθμός μικρό­τε­ρος από τον ρυθμό αύξησης των αφίξεων.

Πώς βλέπετε την πορεία της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας το 2025;

Η βασική εκτί­μηση είναι ότι ο ρυθμός ανά­πτυ­ξης στη χώρα μας θα είναι και τα επόμενα δύο χρονιά περίπου ο ίδιος με φέτος. Πιο συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με τις προ­βλέ­ψεις της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, ανα­μέ­νε­ται αύξηση του Ακα­θά­ρι­στου Εγχώ­ριου Προ­ϊ­ό­ντος (ΑΕΠ) κατά 2,5% το 2025 και 2,3% το 2026. Πάραυτα, η υψη­λό­τερη από το μέσο όρο της Ευρώπης ανά­πτυξη δεν θα πρέπει σε καμία περί­πτωση να μας απο­προ­σα­να­το­λί­ζει και να μας οδηγεί σε πολι­τι­κές προη­γού­με­νων δεκα­ε­τιών. Είναι ίσως η τελευ­ταία στρα­τη­γική ευκαι­ρία της χώρας, η οποία πλαι­σιώ­νε­ται από την πολυ­πό­θητη πολι­τική στα­θε­ρό­τητα, να γίνουν οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις που χρειά­ζε­ται για να πάμε μπροστά. Με χαμη­λό­τε­ρες από τις προσ­δο­κίες επεν­δύ­σεις, αναι­μι­κές εξα­γω­γές και αύξηση της ιδιω­τι­κής κατα­νά­λω­σης δεν μπο­ρούμε να μιλάμε για υγιή και δια­τη­ρή­σιμη ανά­πτυξη, πόσο μάλλον όταν ο πλη­θυ­σμός της χώρας γερνάει με ανη­συ­χη­τι­κούς ρυθμούς. Χρειά­ζε­ται να δώσουμε περισ­σό­τερη προσοχή στα ποιο­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά της οικο­νο­μίας μας και ιδιαί­τερα στην παρα­γω­γι­κό­τητα. Αυτό σημαί­νει απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη αξιο­ποί­ηση των συγκρι­τι­κών πλε­ο­νε­κτη­μά­των της χώρας. Σημαί­νει περισ­σό­τερη εξω­στρέ­φεια και εξα­γω­γικό προ­σα­να­το­λι­σμό. Σημαί­νει επίσης υψη­λό­τερη ενσω­μά­τωση της και­νο­το­μίας και της τεχνο­λο­γίας στην παρα­γω­γική δρα­στη­ριό­τητα και επεν­δύ­σεις σε κλάδους υψηλής προ­στι­θέ­με­νης αξίας. Δυστυ­χώς η Ελλάδα δεν έχει την πολυ­τέ­λεια άλλων χαμένων ευκαι­ριών για την ανά­πτυξη.

Ο του­ρι­σμός πως μπορεί να συμ­βάλ­λει σε αυτή την κατεύ­θυνση που μόλις περι­γρά­ψατε;

Η προ­σφορά του ξενο­δο­χεια­κού κλάδου δεν είναι λόγια. Είναι πράξεις, με χει­ρο­πια­στά και μετρή­σιμα απο­τε­λέ­σματα. Αντα­πο­κρι­νό­μα­στε δια­χρο­νικά στις υπο­χρε­ώ­σεις μας, ξεπερ­νώ­ντας ακόμη τις πιο υψηλές προσ­δο­κίες και πολλές φορές μάλιστα κάτω από εξαι­ρε­τικά αντί­ξοες συν­θή­κες. Στη­ρί­ζουμε τα δημόσια έσοδα, παρά­γουμε έσοδα 10,5 δις, ενι­σχύ­ουμε την απα­σχό­ληση με 225.000 εργα­ζό­με­νους και απο­τε­λούμε τη ραχο­κο­κα­λιά της περι­φε­ρεια­κής οικο­νο­μίας των τοπικών κοι­νω­νιών σε όλη τη χώρα, αφού πάνω από 85% του ξενο­δο­χεια­κού ΑΕΠ παρά­γε­ται περι­φε­ρειακά. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι δημο­γρα­φική ανά­καμψη παρου­σιά­ζε­ται μόνον στις δυο κατ’ εξοχήν του­ρι­στι­κές Περι­φέ­ρειες της χώρας, όπως το Νότιο Αιγαίο και η Κρήτη.

Σκε­φτείτε επίσης πως το 44% των εισο­δη­μά­των που δημιουρ­γεί ο ξενο­δο­χεια­κός κλάδος κατα­νέ­με­ται στους άλλους, πλην του ξενο­δο­χεια­κού, κλάδους της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, έναντι του 28% που κατά μέσο όρο δια­νέ­μουν οι έτεροι κλάδοι της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, σύμφωνα με πρό­σφατη έρευνα του ΙΤΕΠ.

Η πραγ­μα­τι­κό­τητα των αριθμών είναι ξεκά­θαρη. Στις φθι­νο­πω­ρι­νές προ­βλέ­ψεις της η Κομι­σιόν, χτύπησε καμπα­νάκι για το ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών καθώς εμφα­νί­ζε­ται ως το δεύτερο μεγα­λύ­τερο μετά της Κύπρου. Το έλλειμμα είναι σύμφωνα με τους διε­θνείς οίκους αξιο­λό­γη­σης κοντά στο 7% όταν η διάμεση χώρα με την ίδια αξιο­λό­γηση (ΒΒΒ) έχει ένα έλλειμμα γύρω στο 0,5%. Μπορεί να φαντα­στεί κανείς πόσο χει­ρό­τερα θα ήταν τα δεδο­μένα αν έβγαινε ο του­ρι­σμός από την εξίσωση καθώς το ταξι­διω­τικό ισο­ζύ­γιο είναι αυτό που κρατάει το έλλειμμα τρε­χου­σών συναλ­λα­γών από το να εκτρο­χια­στεί.

Συνεπώς στο νέο παρα­γω­γικό πρότυπο που έχει ανάγκη η χώρα ο του­ρι­σμός μπορεί και οφείλει να έχει πρω­τα­γω­νι­στικό ρόλο. Αλλά για να συμβεί αυτό πρέπει η συνει­σφορά του του­ρι­σμού να ανα­γνω­ρι­στεί όπως πραγ­μα­τικά της αξίζει και όχι να αντι­με­τω­πί­ζε­ται σαν κου­μπα­ράς χωρίς πάτο.

Τα οικο­νο­μικά απο­τε­λέ­σματα των ξενο­δο­χείων δια­βά­ζουμε ότι έχουν εκτο­ξευ­θεί. Δεν είναι έτσι;

Μέσα σε ένα περι­βάλ­λον δυσθε­ώ­ρη­των αυξή­σεων στα λει­τουρ­γικά κόστη, τα καλά απο­τε­λέ­σματα στις αφίξεις και τα έσοδα δεν μετα­φρά­ζο­νται σε κέρδη για τα ξενο­δο­χεία. Σύμφωνα με πρό­σφατη έρευνα της ICAP CRIF μπορεί ο κύκλος εργα­σιών για τις ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις να αυξά­νε­ται, εντού­τοις η αύξηση των λει­τουρ­γι­κών εξόδων και των χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών δαπανών είχαν ως απο­τέ­λε­σμα τη σημα­ντική μείωση των καθαρών κερδών προ φόρων κατά 16,3% το 2023. Δυστυ­χώς δεν υπάρ­χουν ενδεί­ξεις ανα­στρο­φής της παρα­πάνω κατά­στα­σης.

Σε αυτά τα δεδο­μένα ήρθαν να προ­στε­θούν οι αυξή­σεις τόσο στα τέλη παρε­πι­δη­μού­ντων όσο και στο Τέλος Ανθε­κτι­κό­τη­τας. Η υψηλή φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση του ξενο­δο­χεια­κού κλάδου και η άνιση αντι­με­τώ­πισή  του σε σχέση με τους άλλους κλάδους της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας είναι «βαρίδι» που δεν επι­τρέ­πει στο ελλη­νικό ξενο­δο­χείο να δώσει αυτά που πραγ­μα­τικά μπορεί.

Υπάρ­χουν λύσεις από τον ιδιω­τικό τομέα για να βελ­τιω­θεί η κατά­σταση;

Η ποιό­τητα είναι το κλειδί που ξεκλει­δώ­νει τις δυνα­τό­τη­τες του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού να δώσει τα πολλά περισ­σό­τερα που μπορεί για τον μετα­σχη­μα­τι­σμό του ανα­πτυ­ξια­κού μοντέ­λου της χώρας και να πετύ­χουμε τη μεγάλη στροφή σε μια οικο­νο­μία δυνα­μική, εξω­στρεφή, αντα­γω­νι­στική και βιώσιμη. Σε αυτή την κατεύ­θυνση, μπορεί και πρέπει να συμ­βάλ­λει το σύνολο του ξενο­δο­χεια­κού απο­θέ­μα­τος της χώρας. Με διαρκή ανα­βάθ­μιση και σταθερή δέσμευση στους κανόνες ESG όπως ορί­ζο­νται από τα Ηνωμένα Έθνη. Γι’ αυτό και με κάθε ευκαι­ρία τονί­ζουμε πως στα χρη­μα­το­δο­τού­μενα προ­γράμ­ματα δεν πρέπει να υπάρ­χουν εξαι­ρέ­σεις και απο­κλει­σμοί. Ποιό­τητα δεν σημαί­νει μόνον τετρά­στερα ή πεντά­στερα ξενο­δο­χεία. Ποιο­τικά μπορούν και πρέπει να είναι και τα ξενο­δο­χεία μικρό­τε­ρων κατη­γο­ριών και οι μικρές οικο­γε­νεια­κές επι­χει­ρή­σεις που απο­τε­λούν ένα πολύ μεγάλο μέρος του δυνα­μι­κού μας. Οι δια­θέ­σι­μοι πόροι από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας και το νέο ΕΣΠΑ, πρέπει να πιάσουν τόπο σε αυτή την κατεύ­θυνση και να δώσουν έτσι μετρή­σιμα πολ­λα­πλα­σια­στικά απο­τε­λέ­σματα. Με λιγό­τερη γρα­φειο­κρα­τία, με λιγό­τε­ρες καθυ­στε­ρή­σεις στην απορ­ρό­φηση και με περισ­σό­τερη εμπι­στο­σύνη στο ελλη­νικό ξενο­δο­χείο.

Ποιες είναι οι εκτι­μή­σεις σας για τη σεζόν του 2025;

Οι προ-κρατήσεις του 2025 για δημο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς φαί­νο­νται ενθαρ­ρυ­ντι­κές. Είναι εξαι­ρε­τικά ελπι­δο­φόρο που η Ελλάδα σκο­ρά­ρει ακόμα πολύ ψηλά στον δείκτη ικα­νο­ποί­η­σης GRI (Ελλάδα 87%, Κύπρος 85,8%, Ισπανία 84,6% και Τουρκία 83,8%) και την προ­τι­μούν οι Ευρω­παίοι πελάτες για τις δια­κο­πές τους. Αλλά να μην ξεχνάμε πως οι προ-κρατήσεις γίνο­νται με μειω­μέ­νες τιμές κατά 20 – 25%. Συνεπώς είναι πρόωρη ακόμη η όποια εκτί­μηση. Αν η τάση που παρα­τη­ρούμε δια­τη­ρη­θεί και με την είσοδό μας στην περίοδο των κρα­τή­σεων τότε θα μπο­ρούμε με περισ­σό­τερη βεβαιό­τητα να μιλή­σουμε για μια καλή σεζόν.

Αυτή η τάση ανα­μέ­νε­ται να δια­τη­ρή­σει την ελλη­νική οικο­νο­μία σε υψη­λό­τερο επίπεδο από τον μέσο ευρω­παϊκό όρο και σε συν­δυα­σμό με την πολι­τική στα­θε­ρό­τητα στη χώρα, δημιουρ­γεί τις βάσεις του χρειά­ζε­ται η ελλη­νική οικο­νο­μία προ­κει­μέ­νου να αφήσει ορι­στικά πίσω της τις συνέ­πειες της κρίσης και να κινηθεί δυνα­μικά και χωρίς καθυ­στε­ρή­σεις προς τη σύγκλιση με την Ευρώπη. Είναι ένα απαι­τη­τικό στοί­χημα το οποίο περνάει μέσα από τη στροφή σε ένα νέο παρα­γω­γικό πρότυπο.

Πηγή: powergame.gr