Νέα ανησυχητικά μηνύματα από το μέτωπο της ακρίβειας

Με άνοδο σε σύγκριση με τον Νοέμ­βριο έκλεισε τον Δεκέμ­βριο ο πλη­θω­ρι­σμός, καθώς δια­μορ­φώ­θηκε σε 3,5%, από 3% ένα μήνα πριν.

Αν και ο δείκτης τιμών κατα­να­λωτή δια­μορ­φώ­νε­ται ήδη από τον Απρίλιο του 2023 σε επίπεδα κάτω του 4%, η εξέλιξη αυτή δεν προ­κα­λεί αισιο­δο­ξία. Και αυτό διότι ο πλη­θω­ρι­σμός των τρο­φί­μων παρα­μέ­νει σε υψηλά επίπεδα και κατέ­γραψε έστω και οριακή αύξηση σε μηνιαία βάση, ενώ την ίδια ώρα οι εξε­λί­ξεις στην Ερυθρά Θάλασσα προ­κα­λούν βάσιμες ανη­συ­χίες για νέα ανα­ζω­πύ­ρωση του πλη­θω­ρι­σμού σε παγκό­σμιο επίπεδο.

Το νέο πολε­μικό μέτωπο στη Μέση Ανατολή έχει ήδη εκτο­ξεύ­σει στα ύψη τα ναύλα για τη μετα­φορά εμπο­ρευ­μα­το­κι­βω­τίων από την Ασία στη Βόρεια Ευρώπη, ενώ σε τροχιά ανόδου βρί­σκε­ται και η διεθνής τιμή του πετρε­λαίου. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι μέσα στην εβδο­μάδα η κυβέρ­νηση προ­χώ­ρησε σε νέα δέσμη μέτρων με στόχο τον περιο­ρι­σμό των πλη­θω­ρι­στι­κών πιέσεων, δια­τη­ρώ­ντας παράλ­ληλα σε ισχύ και τα μέτρα που είχαν ληφθεί έως τώρα, όπως είναι για παρά­δειγμα το «καλάθι του νοι­κο­κυ­ριού» και το πλαφόν στο περι­θώ­ριο μεικτού κέρδους.

Ειδι­κό­τερα, σύμφωνα με όσα ανα­κοί­νωσε η Ελλη­νική Στα­τι­στική Αρχή, ο δείκτης τιμών κατα­να­λωτή αυξή­θηκε τον Δεκέμ­βριο σε ετήσια βάση κατά 3,5%, ενώ αύξηση σημειώ­θηκε και σε μηνιαία βάση, κατά 0,1%. Οι συνε­χι­ζό­με­νες αυξή­σεις τιμών στα τρόφιμα, νωπά και συσκευα­σμένα, είναι αυτές που κυρίως εμπο­δί­ζουν μια ταχύ­τερη απο­κλι­μά­κωση του πλη­θω­ρι­σμού και ευθύ­νο­νται και για τα «σκα­μπα­νε­βά­σματα» που κατα­γρά­φη­καν μέσα στη χρονιά και συγκε­κρι­μένα τον Ιούλιο, τον Αύγου­στο, τον Οκτώ­βριο, με τελευ­ταίο «κρούσμα» τη μετα­βολή του δείκτη τον Δεκέμ­βριο.

Οι αυξή­σεις τιμών στα τρόφιμα είναι αυτές που κυρίως εμπο­δί­ζουν μια ταχύ­τερη απο­κλι­μά­κωση του πλη­θω­ρι­σμού.

Εάν το 2022 ήταν το φυσικό αέριο και το ηλε­κτρικό ρεύμα τα αγαθά στα οποία παρα­τη­ρού­νταν οι υψη­λό­τε­ρες αυξή­σεις τιμών, πλέον τα σκήπτρα κρατά το ελαιό­λαδο, με την τιμή του να είναι υψη­λό­τερη κατά 58,5%. Κατά 15% είναι αυξη­μέ­νες οι τιμές στα φρούτα, κατά 14% στα λαχα­νικά, κατά 12,6% στην κατη­γο­ρία «νερό – ανα­ψυ­κτικά – χυμοί», με τις ανα­τι­μή­σεις να αφορούν κυρίως τους χυμούς, κατά 8,4% στα ψάρια, κατά 6,5% στα κρέατα, κατά 7,7% στα ζαχα­ρώδη, κατά 3,8% στα γαλα­κτο­κο­μικά και αυγά. Αξίζει μάλιστα να σημειω­θεί ότι οι τιμές σε βασικά τρόφιμα έχουν αυξηθεί και σε μηνιαία βάση, με το ελαιό­λαδο να πωλεί­ται ακρι­βό­τερα τον Δεκέμ­βριο σε σύγκριση με τον Νοέμ­βριο κατά 4,7%, τα νωπά λαχα­νικά κατά 5,7%, τα ψάρια κατά 2,2%. Συνο­λικά ο δείκτης τιμών κατα­να­λωτή στην ομάδα «δια­τροφή και μη αλκο­ο­λούχα ποτά» κατέ­γραψε μηνιαία αύξηση 0,3%. Σε ορι­σμένα από τα παρα­πάνω προ­ϊ­ό­ντα, με πλέον χαρα­κτη­ρι­στικά παρα­δείγ­ματα το ελαιό­λαδο και τους χυμούς, είναι βέβαιο ότι θα κατα­γρα­φούν νέες ανα­τι­μή­σεις και στα στοι­χεία του Ιανουα­ρίου, δεδο­μέ­νου ότι ήδη οι προ­μη­θευ­τές έχουν στείλει τους σχε­τι­κούς τιμο­κα­τα­λό­γους στις αλυ­σί­δες σούπερ μάρκετ.

Τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ δεί­χνουν συνέ­χιση των ανα­τι­μή­σεων και σε μια σειρά άλλων αγαθών και υπη­ρε­σιών, όπως τα ξενο­δο­χεία και η εστίαση (5,9% σε ετήσια βάση και 0,7% σε μηνιαία), στις υπη­ρε­σίες υγείας και στα φαρ­μα­κευ­τικά προ­ϊ­ό­ντα (5,5% σε ετήσια βάση), στην εκπαί­δευση (3,8%), στα είδη ένδυσης και υπό­δη­σης (2,8% σε ετήσια βάση), στα διαρκή αγαθά – είδη νοι­κο­κυ­ριού (1,9%).

Αν και οι τιμές των καυ­σί­μων –βεν­ζί­νης και πετρε­λαίου κίνησης– βρί­σκο­νται σε χαμη­λό­τερα επίπεδα σε σχέση με τον περυ­σινό χειμώνα, κανείς δεν μπορεί να απο­κλεί­σει το ενδε­χό­μενο αύξησής τους λόγω της εύφλε­κτης κατά­στα­σης στη Μέση Ανατολή. Η επίθεση βρε­τα­νι­κών και αμε­ρι­κα­νι­κών δυνά­μεων σε στρα­τιω­τι­κούς στόχους των ανταρ­τών Χούθι στην Υεμένη είχε ως συνέ­πεια χθες οι διε­θνείς τιμές του πετρε­λαίου, τόσο του Brent όσο και του αμε­ρι­κα­νι­κού αργού, να αυξη­θούν κατά 3%.

Την ίδια ώρα, βέβαιες θεω­ρού­νται οι ανα­τι­μή­σεις σε σειρά προ­ϊ­ό­ντων, καθώς η απόφαση των ναυ­τι­λια­κών κολοσ­σών να εκτρέ­πουν τα πλοία μετα­φο­ράς από τη Διώρυγα του Σουέζ στο Ακρω­τή­ριο της Καλής Ελπίδας στη Νότια Αφρική έχει προ­κα­λέ­σει κατα­κό­ρυφη αύξηση των ναύλων. Σύμφωνα με έκθεση της S&P Global Market Intelligence, η χρέωση για τη μετα­φορά ενός κοντέι­νερ 40 ποδιών από τη Βόρεια Ασία στην Ευρώπη έχει αυξηθεί κατά 600% σε σχέση με τη χρέωση που υπήρχε όταν ξέσπασε ο πόλεμος Ισραήλ – Χαμάς τον περα­σμένο Οκτώ­βριο, φτά­νο­ντας τις 6.000 δολάρια.

Στην εγχώρια αγορά ήδη φτάνουν με καθυ­στέ­ρηση κάποια εμπο­ρεύ­ματα, ενώ, όπως εκτι­μούν στελέχη των επι­χει­ρή­σεων που εισά­γουν μεγάλο όγκο προ­ϊ­ό­ντων από την Κίνα και άλλες ασια­τι­κές χώρες, οι επι­πτώ­σεις από τη νέα αυτή δια­τα­ραχή στις μετα­φο­ρές θα γίνουν πολύ πιο ορατές έπειτα από 15 ημέρες.

Πηγή kathimerini.gr