Στην κορυφή της ακρίβειας παραμένει το «καλάθι» των βασικών προϊόντων στην Ελλάδα

Δυ­σα­νά­λο­γα ακρι­βό πα­ρα­μέ­νει το λε­γό­με­νο «κα­λά­θι της νοι­κο­κυ­ράς» στην Ελ­λά­δα, καθώς, αν και η αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη διαρ­κώς φθί­νει, οι τιμές, και μά­λι­στα σε βα­σι­κά είδη δια­τρο­φής, βρί­σκο­νται σε στα­θε­ρά υψηλά επί­πε­δα, προ­κα­λώ­ντας αι­μορ­ρα­γία στον ούτως ή άλλως φτωχό οι­κο­γε­νεια­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.

Οι δια­δο­χι­κές αυ­ξή­σεις του ΦΠΑ και κυ­ρί­ως αυτή που έγινε πέ­ρυ­σι το κα­λο­καί­ρι με την υπα­γω­γή σει­ράς τρο­φί­μων από τον συ­ντε­λε­στή 13% στον συ­ντε­λε­στή 23% –και τώρα πλέον 24%– προ­κα­λεί υπο­χώ­ρη­ση της κα­τα­νά­λω­σης και με τη σειρά τους βιο­μη­χα­νία και λια­νε­μπό­ριο, για να αντι­σταθ­μί­σουν τις απώ­λειες στην εγ­χώ­ρια αγορά, δια­τη­ρούν ή και αυ­ξά­νουν τις τιμές.

Ου­σια­στι­κά δη­μιουρ­γεί­ται ένας φαύ­λος κύ­κλος ακρί­βειας και ζη­μιών για την αγορά, με την έξοδο από αυτόν να μην είναι ακόμη ορατή.

Στην… πρω­το­πο­ρία

Αν και η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία βρί­σκε­ται σε κα­θε­στώς απο­πλη­θω­ρι­σμού για 41ο συ­νε­χή μήνα (με βάση τα στοι­χεία έως και τον Ιού­λιο του 2016), οι τιμές στα τρό­φι­μα, οι οποί­ες έχουν και ση­μα­ντι­κή στάθ­μι­ση στη δια­μόρ­φω­ση του γε­νι­κού δεί­κτη τιμών κα­τα­να­λω­τή, είναι ση­μα­ντι­κά αυ­ξη­μέ­νες σε σύ­γκρι­ση με πέ­ρυ­σι. Μά­λι­στα, οι με­τα­βο­λές των τιμών σε αρ­κε­τές πε­ρι­πτώ­σεις είναι πολύ με­γα­λύ­τε­ρες από αυτές στην υπό­λοι­πη Ευ­ρω­ζώ­νη.

Τον Ιού­λιο του 2016, με βάση τα στοι­χεία της Eurostat, οι τιμές των τρο­φί­μων γε­νι­κά στην Ελ­λά­δα ήταν αυ­ξη­μέ­νες κατά 2,3% σε σύ­γκρι­ση με ένα χρόνο πριν, όταν η αντί­στοι­χη με­τα­βο­λή στην Ευ­ρω­ζώ­νη ήταν 0,9%.

Οι αυ­ξή­σεις σε φρού­τα, λα­χα­νι­κά και έλαια θυ­μί­ζουν επο­χές που η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία βρι­σκό­ταν υπό το βάρος υψη­λών πλη­θω­ρι­στι­κών πιέ­σε­ων.

Τα έλαια –συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του ελαιο­λά­δου που κυ­ρί­ως χρη­σι­μο­ποιεί­ται στην Ελ­λά­δα– πω­λού­νται ακρι­βό­τε­ρα κατά 9,5%, με την αύ­ξη­ση στην Ευ­ρω­ζώ­νη να είναι 2,9%.

Οι τιμές των φρού­των έχουν αυ­ξη­θεί κατά 4,2%, με την αύ­ξη­ση να είναι ελα­φρώς χα­μη­λό­τε­ρη από την αντί­στοι­χη στην Ευ­ρω­ζώ­νη (4,9%), ενώ οι τιμές των λα­χα­νι­κών είναι αυ­ξη­μέ­νες κατά 7% στην Ελ­λά­δα σε σύ­γκρι­ση με πέ­ρυ­σι, ένα­ντι αύ­ξη­σης 5,6% στην Ευ­ρω­ζώ­νη. Οι τιμές σε ψωμί και δη­μη­τρια­κά έχουν αυ­ξη­θεί κατά 2% σε ετή­σια βάση, όταν στην Ευ­ρω­ζώ­νη η αύ­ξη­ση κατά το ίδιο χρο­νι­κό διά­στη­μα ήταν μόλις 0,2%.

Ση­μα­ντι­κές αυ­ξή­σεις πα­ρα­τη­ρού­νται, εξάλ­λου, και σε σειρά άλλων τυ­πο­ποι­η­μέ­νων τρο­φί­μων και ποτών, όπως τα αλ­κο­ο­λού­χα ποτά (4,3%), τα ζα­χα­ρώ­δη-σο­κο­λα­τοει­δή (5,1%), τα τυ­πο­ποι­η­μέ­να λα­χα­νι­κά (2%), σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της Ελ­λη­νι­κής Στα­τι­στι­κής Αρχής (ΕΛ­ΣΤΑΤ).

Στην ουσία και το 2016 –και ενώ νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις έχουν επι­βα­ρυν­θεί με νέα φο­ρο­λο­γι­κά βάρη και με πε­ρι­κο­πές σε μι­σθούς και συ­ντά­ξεις– συ­νε­χί­ζε­ται το σερί ακρί­βειας σε είδη πρώ­της ανά­γκης, το οποίο έχει απο­τυ­πω­θεί με εντυ­πω­σια­κό τρόπο και το 2015.

Το ΑΕΠ

To 2015 το κατά κε­φα­λήν ΑΕΠ στην Ελ­λά­δα βρι­σκό­ταν στο 71% του μέσου κοι­νο­τι­κού όρου, ενώ ο δεί­κτης της πραγ­μα­τι­κής ιδιω­τι­κής κα­τα­νά­λω­σης (AIC) στο 81% του μέσου κοι­νο­τι­κού όρου (σ.σ. ο δεί­κτης αυτός κα­τα­γρά­φει τα αγαθά και τις υπη­ρε­σί­ες που κα­τα­νά­λω­σαν τα νοι­κο­κυ­ριά, ανε­ξαρ­τή­τως αν αυτά πλη­ρώ­θη­καν από ιδιώ­τες ή από το κρά­τος και θε­ω­ρεί­ται ότι απει­κο­νί­ζει ακρι­βέ­στε­ρα την οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση των νοι­κο­κυ­ριών).

Με βάση τα στοι­χεία για το κατά κε­φα­λήν ΑΕΠ, η Ελ­λά­δα βρί­σκε­ται στην 22η θέση με­τα­ξύ των «28» της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης, χα­μη­λό­τε­ρα και από πολλά νέα κράτη-μέλη και στη 17η θέση από πλευ­ράς πραγ­μα­τι­κής ιδιω­τι­κής κα­τα­νά­λω­σης.

Ωστό­σο, τα στοι­χεία της Eurostat (τα οποία απο­κά­λυ­ψε η «Κ» τον πε­ρα­σμέ­νο Ιού­νιο) έδει­ξαν ότι η Ελ­λά­δα είναι η 2η ακρι­βό­τε­ρη χώρα με­τα­ξύ των «28» στο γάλα και τ’ αυγά, η 4η ακρι­βό­τε­ρη στα ψάρια, η έκτη ακρι­βό­τε­ρη σε ψωμί και δη­μη­τρια­κά, ενώ ακόμη και στο λάδι είναι η 8η ακρι­βό­τε­ρη χώρα, με τις τιμές να είναι κατά 16% πάνω από τον μέσο κοι­νο­τι­κό όρο.