DW: To «φάντασμα» της Μεγάλης Αλβανίας επιστρέφει;

Η ιδέα της Μεγάλης Αλβα­νίας ακού­γε­ται ολοένα περισ­σό­τερο στα Βαλ­κά­νια. Πολλοί φοβού­νται την αυξα­νό­μενη προ­σέγ­γιση της Αλβα­νίας με το Κοσ­συ­φο­πέ­διο. Ιδίως οι Σέρβοι. Τι συμ­βαί­νει όμως στην πραγ­μα­τι­κό­τητα;

Τελευ­ταία παρα­τη­ρεί­ται μια ολοένα μεγα­λύ­τερη προ­σέγ­γιση μεταξύ Αλβα­νίας και Κοσ­συ­φο­πε­δίου. Οι προ­τά­σεις για έναν κοινό Πρόεδρο έχουν μπει βέβαια στο συρτάρι εξαι­τίας της διε­θνούς κατα­κραυ­γής. Εντού­τοις η δημιουρ­γία κοινής τελω­νεια­κής αρχής βρί­σκε­ται ήδη στα σκαριά. Επίσης η εξά­λειψη των συνόρων μεταξύ Αλβα­νίας και Κοσ­συ­φο­πε­δίου ανα­μέ­νε­ται να τεθεί σε εφαρ­μογή από τον ερχό­μενο Ιανουά­ριο. Έτσι το όνειρο μιας Μεγάλης Αλβα­νίας – ή «Φυσικής Αλβα­νίας» όπως επίσης λέγεται – που θα απλώ­νε­ται στα «φυσικά» της σύνορα, δηλαδή σε περιο­χές εκτός των αλβα­νι­κών συνόρων στις οποίες ζουν Αλβανοί, μοιάζει να έρχεται ξανά στην επι­φά­νεια μετά από δεκα­ε­τίες.

Το σχέδιο αυτό πήρε εκ νέου ώθηση τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες χάρη στον πρόεδρο του Κοσ­συ­φο­πε­δίου Χασίμ Θάτσι, οποίος ζητά «συνο­ρια­κές διορ­θώ­σεις» και ειδι­κό­τερα την ένωση της Κοι­λά­δας του Πρε­σέ­βου με το Κοσ­συ­φο­πέ­διο. Στην περιοχή αυτή γύρω από τις πόλεις Πρέσεβο, Μπου­γιά­νο­βατς και Μεντ­βέ­τζα στη νότια Σερβία ζουν περίπου 100.000 Αλβανοί, οι οποίοι εδώ και καιρό δεν ταυ­τί­ζο­νται με το Βελι­γράδι. Σύμφωνα με τον Θάτσι αυτές οι «συνο­ρια­κές διορ­θώ­σεις» είναι δυνατές και ανα­γκαίες «επειδή η Σερβία δεν έχει κατα­φέ­ρει να δια­σφα­λί­σει τα μειο­νο­τικά τους δικαιώ­ματα».

Ποια εδάφη θα συμπε­ριε­λάμ­βανε μια Μεγάλη Αλβανία;

Οι σημαίες της Αλβα­νίας και του Κοσ­συ­φο­πε­δίου κυμά­τι­σαν στην βουλή του Κοσ­συ­φο­πε­δίου όταν αυτό κήρυξε την ανε­ξάρ­τη­σία του το 2008

Οι σημαίες της Αλβα­νίας και του Κοσ­συ­φο­πε­δίου κυμά­τι­σαν στην βουλή του Κοσ­συ­φο­πε­δίου όταν αυτό κήρυξε την ανε­ξάρ­τη­σία του το 2008

Όμως σε ποιες περιο­χές θα εκτει­νό­ταν θεω­ρη­τικά μια Μεγάλη Αλβανία, ένα σενάριο βέβαια που απορ­ρί­πτουν και μάλιστα σε αυστη­ρούς τόνους τόσο η ΕΕ όσο και οι ΗΠΑ; Τα δύο βασικά «συστα­τικά» της θα ήταν η σημε­ρινή Δημο­κρα­τία της Αλβα­νίας και το Κοσ­συ­φο­πέ­διο. Επίσης στη γει­το­νική ΠΓΔΜ ζουν σήμερα μισό εκα­τομ­μύ­ριο Αλβανοί. Σε αυτούς προ­στί­θε­νται επίσης οι Αλβανοί της νότιας Σερβίας καθώς και μερικές δεκάδες χιλιά­δες συμπα­τριώ­τες τους που ζουν στο Μαυ­ρο­βού­νιο. Επίσης σε αυτούς θα μπο­ρού­σαν να προ­στε­θούν και περιο­χές της Ελλάδας σύμφωνα με τον θεω­ρη­τικό της Μεγάλης Αλβα­νίας Κότσο Ντανάι, μολο­νότι η Ελλάδα δεν ανα­γνω­ρί­ζει καν την ύπαρξη αλβα­νι­κής μειο­νό­τη­τας στην χώρα. Συνο­λικά οι Αλβανοί που ζουν στην περιοχή των Βαλ­κα­νίων εκτός Αλβα­νίας υπο­λο­γί­ζο­νται στα έξι εκα­τομ­μύ­ρια

Ο Γερ­μα­νός ειδικός σε θέματα Αλβα­νίας Αντρέας Βίλ­ντερ­μουτ βλέπει το όλο θέμα με ψυχραι­μία. Σύμφωνα με τον ειδικό η Αλβανία και το Κοσ­συ­φο­πέ­διο επι­διώ­κουν «κάτω από μια επίσημη ένωση να κατα­φέ­ρουν όσο το δυνατόν μεγα­λύ­τερη ενότητα». Αυτό είναι για τον ίδιο ένας «θεμιτός σκοπός, δεδο­μέ­νου ότι δεν μπορεί κανείς να τους επι­βά­λει κανόνες που ισχύουν στην ΕΕ». Η Σερβία βέβαια αντι­με­τω­πί­ζει το θέμα δια­φο­ρε­τικά. Δέκα χρόνια μετά την από­σχιση της επαρ­χίας του Κοσ­συ­φο­πε­δίου θέλει να επα­να­κτή­σει τον έλεγχο στην περιοχή αυτή. Μάλιστα πριν από λίγες μέρες η φιλο­κυ­βερ­νη­τική σερβική εφη­με­ρίδα Politika έγραφε στο πρω­το­σέ­λιδό της: «Τα Τίρανα και η Πρί­στινα δημιουρ­γούν τη Μεγάλη Αλβανία». Όπως δήλωσε ο Σέρβος υπ. Άμυνας Αλε­ξά­νταρ Βούλιν: «Όλα τα βαλ­κα­νικά κράτη έχουν λόγους να φοβού­νται». Αυτή η ιδέα θα ήταν μια «ατυχία», η οποία θα πρέπει να απο­φευ­χθεί με κάθε τρόπο, είπε ακόμη ο ίδιος.

Οθω­μα­νικά κατά­λοιπα, παλιοί και νέοι ήρωες

Άγαλμα το εθνικού ήρωα των Αλβανών Σκε­ντέρ­μπεη στα Τίρανα

Άγαλμα το εθνικού ήρωα των Αλβανών Σκε­ντέρ­μπεη στα Τίρανα

Από την άλλη πλευρά ο Κότσο Ντανάι περιο­δεύει ανά τα Βαλ­κά­νια με το σλόγκαν «Το αλβα­νικό ζήτημα δεν έχει λυθεί». Το αλβα­νικό έθνος εμφα­νί­ζε­ται δια­χρο­νικά δια­σπαρ­μένο σε περισ­σό­τερα κράτη. Συχνά οι Αλβανοί παρο­μοιά­ζο­νται με τους Κούρ­δους. Για πολλούς αιώνες ζούσαν στην Οθω­μα­νική Αυτο­κρα­το­ρία και πριν από εκατό χρόνια απέ­κτη­σαν το δικό τους κράτος. Αυτό που τους ενώνει μέχρι σήμερα είναι η αλβα­νική γλώσσα αλλά και η λατρεία στον μεσαιω­νικό ήρωα Σκε­ντέρ­μπεη ή Γκιέρ­γκι Καστριότι ή ελλη­νι­στί Γεώργιο Καστριώτη, ο οποίος τον 15ο αιώνα οργά­νωσε επα­να­στα­τικό κίνημα κατά του οθω­μα­νι­κού ζυγού. Μέχρι σήμερα σε πολλές αλβα­νι­κές και αλβα­νό­φω­νες περιο­χές υπάρ­χουν αγάλ­ματά του, ενώ υπό κατα­σκευή βρί­σκε­ται αυτή την περίοδο ένα ακόμη αντί­στοιχο μνημείο στην πόλη Ούλκιν του Μαυ­ρο­βου­νίου, στην οποία κατοι­κούν ως επί το πλεί­στον Αλβανοί.

Στο Κοσ­συ­φο­πέ­διο πάντως το δεύτερο μεγα­λύ­τερο κόμμα, το Vetevendosje (που σημαί­νει «Αυτο­διά­θεση») τάσ­σε­ται ξεκά­θαρα υπέρ της ένωσης με την Αλβανία. Επίσης τον Ιούλιο πέθανε σε ηλικία 82 ετών ο Αντέμ Ντε­μά­τσι, πολι­τι­κός, συγ­γρα­φέας και σύμβολο του αγώνα για την ανε­ξαρ­τη­σία του Κοσ­συ­φο­πε­δίου και τα δικαιώ­ματα των Αλβανών, ο οποίος είχε μάλιστα τιμηθεί με το βραβείο Ζαχάρωφ από το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο. Στην κηδεία του κορυ­φαίοι πολι­τι­κοί του Κοσ­συ­φο­πε­δίου τον απο­κά­λε­σαν «Πατέρα του Έθνους».

Τόμας Μπρέι, dpa / Δήμητρα Κυρα­νούδη

πηγή Dwde.com