Φώτης Τσακίρογλου: «Οσο η κοινωνία ψηφιοποιείται, τόσο θα αυξάνεται η παγκόσμια δεξαμενή των ψηφιακών νομάδων»

Το 2020 εν μέσω των πε­ριο­ρι­στι­κών μέ­τρων της παν­δη­μί­ας και των απα­νω­τών lock down, ο αριθ­μός των ψη­φια­κών νο­μά­δων εκτι­νά­χθη­κε στα ύψη. Με­τα­κι­νή­θη­καν εκα­τομ­μύ­ρια ερ­γα­ζό­με­νοι για να δου­λέ­ψουν σε άλλες χώρες, αφή­νο­ντας πίσω όχι μόνο τα γρα­φεία τους αλλά και τις πα­τρί­δες τους.

Η επι­στρο­φή στην κα­νο­νι­κό­τη­τα, όχι μόνο δεν πε­ριό­ρι­σε την κοι­νό­τη­τα των ψη­φια­κών νο­μά­δων αλλά απο­τέ­λε­σε αφορ­μή για διεύ­ρυν­σή της με την Ελ­λά­δα να βρί­σκε­ται ψηλά στις προ­τι­μή­σεις τους.

Ο εμπνευ­στής της δια­δι­κτυα­κής ομά­δας «Digital Nomads in Greece» Φώτης Τσα­κί­ρο­γλου που αριθ­μεί πε­ρί­που 20.000 μέλη τα οποία συ­νε­χώς αυ­ξά­νο­νται, στη συ­νέ­ντευ­ξή του στη «δη­μο­κρα­τι­κή» ανα­φέ­ρε­ται στην αφορ­μή για τη δη­μιουρ­γία της ομά­δας που συ­γκε­ντρώ­νει το εν­δια­φέ­ρον νο­μά­δων από όλο τον κόσμο, τα προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζουν επι­λέ­γο­ντας τη χώρα μας για remote working, τα ζη­τή­μα­τα που τους απα­σχο­λούν αλλά μιλά και για τη δική του εμπει­ρία ως ψη­φια­κός νομάς.

• Κύριε Τσα­κί­ρο­γλου, να ξε­κι­νή­σου­με την συ­νέ­ντευ­ξη ρω­τώ­ντας σας αρ­χι­κά πώς γεν­νή­θη­κε η ιδέα για τη δη­μιουρ­γία της δια­δι­κτυα­κής ομά­δας «Digital nomads in Greece».

Η αφορ­μή ήταν μια Αμε­ρι­κα­νί­δα, νεαρή γρα­φί­στρια, η οποία ως μέλος σε μια ομάδα που έχουν δη­μιουρ­γή­σει κά­ποιοι Άγ­γλοι για την Κε­φα­λο­νιά, ρω­τού­σε αν υπάρ­χει αντί­στοι­χη ομάδα ώστε να πάρει πλη­ρο­φο­ρί­ες για το πώς θα με­τα­κο­μί­σει και θα ζήσει στο νησί για λί­γους μήνες, δου­λεύ­ο­ντας απο­μα­κρυ­σμέ­να. Ψά­χνο­ντας για λίγο δια­πί­στω­σα ότι δεν υπάρ­χει και σκέ­φτη­κα να δη­μιουρ­γή­σω την ομάδα έχο­ντας ως βάση αρ­κε­τούς φί­λους, γνω­στούς, συ­να­δέλ­φους, αν­θρώ­πους που δου­λεύ­ουν απο­μα­κρυ­σμέ­να και θα μπο­ρού­σαν να βοη­θή­σουν. Βέ­βαια, από τους 5-10 φί­λους, η σε­λί­δα άρ­χι­σε να με­γα­λώ­νει μέχρι τα σχε­δόν 20.000 μέλη που έχει σή­με­ρα. Ένας αριθ­μός που απο­τε­λεί­ται από ενερ­γά μέλη με πραγ­μα­τι­κό εν­δια­φέ­ρουν αφού η ομάδα είναι κλει­στή και τα μέλη ελέγ­χο­νται πριν γίνει δεκτό το αί­τη­μά τους.

• Στα δύο σχε­δόν χρό­νια λει­τουρ­γί­ας της, αριθ­μεί πε­ρισ­σό­τε­ρα από 20.000 μέλη εντός και εκτός Ελ­λά­δας, όπως εί­πα­τε, που συ­νε­χώς αυ­ξά­νο­νται. Αυτό πού οφεί­λε­ται;

Η απο­μα­κρυ­σμέ­νη ερ­γα­σία έγινε μια κοινή πρα­κτι­κή για πολ­λούς ερ­γα­ζό­με­νους στην εποχή της παν­δη­μί­ας. Ωστό­σο, απο­τε­λεί ψευ­δαί­σθη­ση ότι είναι μια πρα­κτι­κή που δη­μιουρ­γή­θη­κε επί covid. Οι επαγ­γελ­μα­τί­ες που δου­λεύ­ουν απο­μα­κρυ­σμέ­να, υπήρ­χαν και πριν τον Covid και αυ­ξά­νο­νται συ­νε­χώς. Η κοι­νό­τη­τά τους δε, απο­τε­λεί μια πα­γκό­σμια δε­ξα­με­νή η οποία όσο η κοι­νω­νία ψη­φιο­ποιεί­ται, τόσο θα αυ­ξά­νε­ται.

• Ποια είναι τα βα­σι­κά ζη­τού­με­να των μελών της ομά­δας;

Το κυ­ριό­τε­ρο ζή­τη­μα είναι η εξα­σφά­λι­ση της αντί­στοι­χης visa. Η ηλε­κτρο­νι­κή visa είναι μια δια­δι­κα­σία που τα­λαι­πω­ρεί τους πε­ρισ­σό­τε­ρους και δυ­στυ­χώς είναι μια πρώτη επαφή, απο­τρε­πτι­κή συχνά, με την ελ­λη­νι­κή γρα­φειο­κρα­τία. Άλλο ένα ζη­τού­με­νο είναι η σύν­δε­ση στο δί­κτυο. Από μια απλή ανα­ζή­τη­ση στην ομάδα θα δια­πι­στώ­σει κα­νείς ότι οι υπο­δο­μές μας είναι πίσω, σχε­τι­κά με τις χώρες τους. Η σύν­δε­ση με το δια­δί­κτυο είναι συ­νή­θως στα­θε­ρό­τε­ρη στις με­γά­λες πό­λεις, αλλά στις μι­κρό­τε­ρες και καθώς και στην πε­ρι­φέ­ρεια είναι πολύ χα­μη­λού επι­πέ­δου. Ακόμη ένα ζή­τη­μα που τους απα­σχο­λεί είναι η υγεία και η πε­ρί­θαλ­ψη. Δυ­στυ­χώς, πολλά μέλη της ομά­δας απο­χώ­ρη­σαν για αυ­τούς τους λό­γους. Τα δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία και η απελ­πι­στι­κή κα­τά­στα­ση στην οποία βρί­σκο­νται είναι ένας ακόμη απο­τρε­πτι­κός πα­ρά­γο­ντας. Συ­γκε­κρι­μέ­να, απο­ρούν πώς το του­ρι­στι­κό μας προ­ϊ­όν είναι τόσο ακρι­βό, όταν τέ­τοιου εί­δους υπο­δο­μές είναι τόσο υπο­βαθ­μι­σμέ­νες. Από εκεί και πέρα, αν και πα­ραλ­λη­λί­σα­με τους ψη­φια­κούς νο­μά­δες με τους του­ρί­στες, μπο­ρεί να μοι­ρά­ζο­νται κοινά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ωστό­σο έχουν κά­ποιες δια­φο­ρές. Συ­γκε­κρι­μέ­να βα­σι­κό ζη­τού­με­νο για τους ψη­φια­κούς νο­μά­δες είναι να ζή­σουν από κοντά την κουλ­τού­ρα των Ελ­λή­νων. Για πα­ρά­δειγ­μα την ελ­λη­νι­κή κου­ζί­να θέ­λουν να την ζή­σουν. Δεν θέ­λουν απλώς να επι­σκε­φτούν ένα εστια­τό­ριο. Θέ­λουν να μα­γει­ρέ­ψουν τα φα­γη­τά μας, όπως τα μα­γει­ρεύ­ου­με στο σπίτι μας, στα οι­κο­γε­νεια­κά τρα­πέ­ζια. Θέ­λουν να κά­νουν φί­λους στην Ελ­λά­δα, θέ­λουν να γνω­ρί­σουν από κοντά οι­κο­γέ­νειες και να συ­να­να­στρα­φούν. Ένα άλλο βα­σι­κό ζη­τού­με­νο είναι να μά­θουν τις συ­νή­θειές μας, τα έθιμά μας. Ακόμη θυ­μά­μαι μια Αγ­γλί­δα, που απο­ρού­σε στο γκρουπ, τι είναι η φάτνη και πού την βά­ζου­με σε σχέση με το Χρι­στου­γεν­νιά­τι­κο δέ­ντρο. Η Ελ­λά­δα βλέ­πε­τε, για τους Ευ­ρω­παί­ους και Αμε­ρι­κα­νούς συ­γκε­κρι­μέ­να, είναι ένας προ­ο­ρι­σμός με χρώμα ανα­το­λής, λίγο εξω­τι­κός, αλλά ταυ­τό­χρο­να οι­κεί­ος σαν την δικιά τους πα­τρί­δα.

• Ποιο είναι αυτό που θα λέ­γα­τε ότι δυ­σκο­λεύ­ει πε­ρισ­σό­τε­ρο τους digital nomads στην Ελ­λά­δα αλλά και τι είναι αυτό που τους ελ­κύ­ει.

Τους ελ­κύ­ει σί­γου­ρα ο και­ρός και τα τοπία. Επί­σης η κουλ­τού­ρα και η κου­ζί­να. Τους ελ­κύ­ει γε­νι­κά ό,τι ελ­κύ­ει και τους πε­ρισ­σό­τε­ρους του­ρί­στες. Γι’αυτό εξάλ­λου, δυ­στυ­χώς βλέ­πουν συ­νή­θως την Ελ­λά­δα ως προ­σω­ρι­νό προ­ο­ρι­σμό και όχι ως μο­νι­μό­τε­ρο. Τους δυ­σκο­λεύ­ουν οι με­τα­φο­ρές και το κό­στος, ει­δι­κά για να δια­λέ­ξουν ένα νησί για να εγκα­τα­στα­θούν και να τα­ξι­δέ­ψουν σε όλα τα κο­ντι­νά νησιά. Τους δυ­σκο­λεύ­ει επί­σης η εγκλη­μα­τι­κό­τη­τα στην Αθήνα. Για πα­ρά­δειγ­μα, πριν λίγες μέρες ένα μέλος της ομά­δας έπεσε θύμα λη­στεί­ας στο κέ­ντρο της Αθή­νας με το το­πι­κό ΑΤ, να μην βοη­θά­ει κα­θό­λου. Πραγ­μα­τι­κά τα σχό­λια των υπό­λοι­πων από κάτω θα ήταν ένα καλό μά­θη­μα για τους υπεύ­θυ­νους.

• Λαμ­βά­νο­ντας υπ΄ό­ψιν ότι είστε και εσείς ψη­φια­κός νομάς που μοι­ρά­ζει τον χρόνο του στην Ελ­λά­δα και στο εξω­τε­ρι­κό, θα θέ­λα­με να μας μι­λή­σε­τε για την εμπει­ρία σας. Πότε ξε­κι­νή­σα­τε να ερ­γά­ζε­στε στο εξω­τε­ρι­κό και υπό ποιες συν­θή­κες;

Ξε­κί­νη­σα να ερ­γά­ζο­μαι με βάση το Ην.Βα­σί­λειο το 2017. Είχα εξαρ­χής την δυ­να­τό­τη­τα να δου­λεύω απο­μα­κρυ­σμέ­να επο­μέ­νως τα­ξί­δε­ψα αρ­κε­τά στην Ελ­λά­δα την πρώτη χρο­νιά. Οι συν­θή­κες σί­γου­ρα είναι πολύ δια­φο­ρε­τι­κές. Οι ερ­γα­σια­κές συν­θή­κες είναι πολύ δια­φο­ρε­τι­κές, πι­στεύω λίγο πολύ γνω­ρί­ζου­με όλοι, ωστό­σο, όσον αφορά στο προ­κεί­με­νο είναι πολύ πιο ελα­στι­κές οι εται­ρεί­ες. Πε­ρισ­σό­τε­ρο τους εν­δια­φέ­ρει «να βγει η δου­λειά» για να το πούμε απλά, παρά για όλα τα τρι­γύ­ρω που μας απα­σχο­λούν στην Ελ­λά­δα. Αυτό δίνει την δυ­να­τό­τη­τα στον επαγ­γελ­μα­τία να μπο­ρέ­σει να ασχο­λη­θεί απο­κλει­στι­κά με το αντι­κεί­με­νό του, να ορ­γα­νώ­σει τον χρόνο του και να έχει μια ισορ­ρο­πη­μέ­νη ζωή.

• Τι έχετε απο­κο­μί­σει μέχρι σή­με­ρα από αυτή την εμπει­ρία;

Το εντυ­πω­σια­κό είναι το πόσο αγα­πούν την Αθήνα. Προ­σω­πι­κά γεν­νη­μέ­νος στην Αθήνα, την λα­τρεύω. Ωστό­σο πάντα πί­στευα ότι είναι μια ζού­γκλα και εν­δε­χο­μέ­νως, η εξάρ­τη­σή μου από αυτήν, τις γει­το­νιές της και την μυ­ρω­διά της, να είναι απο­τέ­λε­σμα κά­ποιας υπο­βό­σκου­σας ψυ­χι­κής νόσου. Όταν αντι­λή­φθη­κα πόσο πολύ αρέ­σει σε ξέ­νους που έρ­χο­νται να ζή­σουν και να δου­λέ­ψουν σε αυτή ένιω­σα με­γά­λη έκ­πλη­ξη. Κα­τά­λα­βα ότι ίσως μας με­γά­λω­σαν και μας έμα­θαν να αδι­κού­με κά­ποια πράγ­μα­τα για την πα­τρί­δα μας. Το εντυ­πω­σια­κό είναι ότι μπο­ρούν να ζή­σουν μια δια­φο­ρε­τι­κή κουλ­τού­ρα, μια λίγο εξω­τι­κή εμπει­ρία, λίγο χρώμα ανα­το­λής χωρίς να απο­μα­κρυν­θούν από την δική τους κουλ­τού­ρα. Για πα­ρά­δειγ­μα, και η Κων­στα­ντι­νού­πο­λη είναι ένας προ­ο­ρι­σμός με πολύ δια­φο­ρε­τι­κή κουλ­τού­ρα που μπο­ρούν να βιώ­σουν τη ζωή στην ανα­το­λή, αλλά παύει να είναι Ευ­ρώ­πη. Με ό,τι αυτό συ­νε­πά­γε­ται. Το αμέ­σως επό­με­νο εντυ­πω­σια­κό είναι ότι ενώ οι νο­μά­δες συ­νή­θως είναι μο­να­χι­κοί τα­ξι­διώ­τες που ζουν μόνοι και τα­ξι­δεύ­ουν, ένα πολύ με­γά­λο κομ­μά­τι της κοι­νό­τη­τας είναι οι­κο­γέ­νειες, που έχουν με­τα­κι­νη­θεί με τα παι­διά τους. Ει­δι­κά αγ­γλό­φω­νοι και Ιτα­λοί που βρί­σκουν σχο­λεία στη γλώσ­σα τους. Επί­σης εντυ­πω­σια­κό είναι και το με­γά­λο εύρος των επαγ­γελ­μά­των και ικα­νο­τή­των. Αρ­χι­κά και έχο­ντας την προ­κα­τά­λη­ψη του δικού μου επαγ­γέλ­μα­τος, μιας και είμαι μη­χα­νι­κός λο­γι­σμι­κού, πί­στευα ότι απαι­τεί­ται υψηλό επί­πε­δο μόρ­φω­σης, δε­ξιο­τή­των και εξει­δί­κευ­σης για να δου­λέ­ψει κά­ποιος remote. Ωστό­σο, πάλι μέσω της ομά­δας, εντυ­πω­σιά­στη­κα από την με­γά­λη γκάμα επαγ­γελ­μά­των που δί­νουν την ευ­και­ρία για αυτό τον τρόπο ζωής.

• Ποιο θα λέ­γα­τε ότι είναι το κοινό στοι­χείο, αυτό που ενώ­νει τους ψη­φια­κούς νο­μά­δες ανά τον κόσμο;

Το κοινό στοι­χείο είναι η αγάπη για τα τα­ξί­δια και η εξα­σφά­λι­ση ενός ισορ­ρο­πη­μέ­νου τρό­που ζωής ανά­με­σα στην επαγ­γελ­μα­τι­κή στα­διο­δρο­μία και ενός υγιούς τρό­που ζωής. Κά­ποιοι έχουν ως στόχο να τα­ξι­δέ­ψουν και να δουν όσο το δυ­να­τόν πε­ρισ­σό­τε­ρες χώρες, ενώ άλλοι προ­σβλέ­πουν σε μό­νι­μη εγκα­τά­στα­ση.

• Ποια θα πρέ­πει να είναι τα επό­με­να βή­μα­τα που πρέ­πει να γί­νουν στην Ελ­λά­δα για την ενί­σχυ­ση αυτή της τάσης η οποία πρέ­πει να πούμε ότι ανα­πτύσ­σει με­γά­λη δυ­να­μι­κή πα­γκο­σμί­ως.

Αρ­χι­κά θα πρέ­πει να απλο­ποι­η­θεί η δια­δι­κα­σία έκ­δο­σης της συ­γκε­κρι­μέ­νης visa, καθώς και να επα­νε­κτι­μη­θούν οι όροι και η διάρ­κεια. Το επό­με­νο βήμα είναι οι υπο­δο­μές και η ασφά­λεια. Θα το σκε­φτεί πολύ κά­ποιος να δια­λέ­ξει την Ελ­λά­δα ως βάση με την κα­τά­στα­ση που βρί­σκο­νται τα δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία για πα­ρά­δειγ­μα. Κα­νείς δεν θα φέρει την οι­κο­γέ­νειά του εδώ αν δεν μπο­ρεί να της εξα­σφα­λί­σει ένα βα­σι­κό επί­πε­δο πε­ρί­θαλ­ψης και ασφά­λειας. Επί­σης θα πρέ­πει να προ­βλε­φθεί και η πρό­σβα­ση των ίδιων και της οι­κο­γέ­νειάς τους στη δη­μό­σια πε­ρί­θαλ­ψη. Προς το παρόν, θε­ω­ρού­νται σχε­δόν ανα­σφά­λι­στοι