“Τι σημαίνει να ζεις στο Αγαθονήσι που αγαπάς…”

Του Ευάγ­γε­λου Κ. Κότ­το­ρου*  

Δημάρ­χου Αγα­θο­νη­σίου

Αγα­θο­νήσι. Το βορειό­τερο νησί του συ­μπλέγ­μα­τος των Δωδε­κα­νή­σων. Απέχει από τη Σάμο 17 ν.μ., από τη Ρόδο, πρω­τεύ­ουσα του νομού, 100 ν.μ. και από τις μικρα­σια­τι­κές ακτές 8 ν.μ. Έχει έκταση 14,4 τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα και ακτο­γραμμή 32 χιλιό­με­τρα. Το Αγα­θο­νήσι έχει σήμερα 150 περίπου κατοί­κους (απο­γραφή 2011, κάτοι­κοι 185). Εντάσ­σε­ται στην προ­στα­τευό­μενη περιοχή Natura ως κατα­φύ­γιο σπάνιων πτηνών. 

Το νησί δεν θα το βρει κάποιος στις λίστες των καλύ­τε­ρων προ­ο­ρι­σμών και αυτοί που το επι­λέ­γουν για να περά­σουν τις δια­κο­πές τους ανήκουν στους ενη­με­ρω­μέ­νους, γιατί ξέρουν πώς θα τις περά­σουν και τι θα βρουν: Μονα­δι­κές φυσικές ομορ­φιές, φιλό­ξε­νους και ανοι­χτό­καρ­δους κατοί­κους, παρα­λίες με πεντα­κά­θαρα, κρυ­στάλ­λινα νερά, ήρεμους κολ­πί­σκους, αυθε­ντι­κές παρα­δο­σια­κές γεύσεις, ήσυχη ζωή με χαλα­ρούς ρυθμούς, ιδανικό για ήρεμες δια­κο­πές και χαλά­ρωση.

Το Αγα­θο­νήσι, όπως και κάθε νησί, έχει τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τές του, τις φυσικές ομορ­φιές του, τη δική του ιστορία, τα αξιο­θέ­ατα και τα αρχαιο­λο­γικά ευρή­ματα (που παρα­μέ­νουν ανα­ξιο­ποί­ητα εξαι­τίας της αδια­φο­ρίας των αρμό­διων υπη­ρε­σιών), τα ήθη και έθιμα, τις παρα­δό­σεις και τα πανη­γύ­ρια του.

Οι κάτοι­κοι του Αγα­θο­νη­σίου ασχο­λού­νται με την αλιεία, την κτη­νο­τρο­φία, τη γεωργία και ως αλιερ­γά­τες στη μονάδα ιχθυο­καλ­λιέρ­γειας που λει­τουρ­γεί στο νησί. Τα τελευ­ταία χρόνια, με την ανά­πτυξη του του­ρι­σμού, έχει δημιουρ­γη­θεί μικρή του­ρι­στική υποδομή και έχουν ανε­γερ­θεί μικρές μονάδες ενοι­κια­ζό­με­νων δωμα­τίων με 120 κλίνες περίπου.

Μετά το καλο­καίρι, που τελειώ­νει η του­ρι­στική περί­ο­δος και οι επι­σκέ­πτες εγκα­τα­λεί­πουν το νησί, η ζωή είναι δια­φο­ρε­τική. Ο πλη­θυ­σμός μειώ­νε­ται, οι ρυθμοί πέφτουν, οι συν­θή­κες ζωής είναι δια­φο­ρε­τι­κές και καμιά φορά σκληρές.

Οι μαθητές των σχο­λείων του νησιού, ελά­χι­στοι: Ένας στο Νηπια­γω­γείο, πέντε στο Δημο­τικό, ένας στο Λύκειο.

Το Αγα­θο­νήσι, με τις παρα­κεί­με­νες νησίδες Νερο­νήσι, Στρογ­γυλή, Πίτα, Κατσα­γάνι, Κου­νε­λο­νήσι και Πρα­σο­νήσι, ανα­γνω­ρί­σθηκε ως αυτό­νομη κοι­νό­τητα το έτος 1955 και από τότε άρχισαν να γίνο­νται διάφορα έργα υπο­δο­μής και ανά­πτυ­ξης στο νησί. Από το 2011, με την εφαρ­μογή της νέας διοι­κη­τι­κής διαί­ρε­σης της χώρας κατά το πρό­γραμμα «Καλ­λι­κρά­της», έγινε δήμος. Ο αγώνας και οι προ­σπά­θειες του δήμου και των κατοί­κων για βελ­τί­ωση των συν­θη­κών δια­βί­ω­σης συνε­χί­ζο­νται και πολλές φορές χωρίς τη στήριξη και τη συμπα­ρά­σταση της Πολι­τείας. Και αυτό γίνεται δια­χρο­νικά.

Παρά τη βελ­τί­ωση των συν­θη­κών δια­βί­ω­σης και τις προ­σπά­θειες που γίνο­νται από τη δημο­τική αρχή, όχι μόνο να συγκρα­τη­θεί ο πλη­θυ­σμός, αλλά να αυξηθεί, δυστυ­χώς δεν έχει δοθεί δια­χρο­νικά από την εκά­στοτε επίσημη Πολι­τεία η ανάλογη προσοχή και δεν έχουν ληφθεί τα μέτρα που χρειά­ζο­νται.

Από την πολι­τεία ζητούν τα αυτο­νό­ητα. Όχι ιδιαί­τερη μετα­χεί­ριση ή παροχή προ­νο­μίων. Ισο­νο­μία και ισο­πο­λι­τεία, για να μην αισθά­νο­νται πολίτες δεύ­τε­ρης κατη­γο­ρίας, όπως αισθά­νο­νται οι κάτοι­κοι όλων των μικρών νησιών. Έτσι, ανα­ζη­τώ­ντας διά­φο­ρους παρά­γο­ντες βελ­τί­ω­σης συν­θη­κών δια­βί­ω­σης, όπως η εκπαί­δευση, οι υπο­δο­μές, η υγεία, η ασφά­λεια, η στέγαση, τους οποίους σταθ­μί­ζουν με την προ­ο­πτική που τους δίνεται να επι­λέ­ξουν να ζήσουν στο νησί, οι νεό­τε­ροι μετα­κο­μί­ζουν σε κεντρι­κό­τε­ρες περιο­χές ή μεγα­λύ­τερα νησιά.

Υπάρ­χουν λοιπόν πολλοί παρά­γο­ντες που δεν είναι ελκυ­στι­κοί και λει­τουρ­γούν για πολλούς απο­τρε­πτικά στην αύξηση του πλη­θυ­σμού και την ανά­πτυξη του Αγα­θο­νη­σίου, όπως και των άλλων νησιών του ιδίου και μεγα­λύ­τε­ρου ακόμη μεγέ­θους, όπως τα φυσικά εμπόδια, που είναι το άγονο έδαφος, το λιγοστό νερό, η γεω­μορ­φο­λο­γία τους και η από­σταση.

Ακόμη συντε­λούν οι οικο­νο­μι­κές ευκαι­ρίες και οι κοι­νω­νι­κές συν­θή­κες, που είναι δυσμε­νέ­στε­ρες στα μικρο­νή­σια. Έτσι, λοιπόν, στα μικρά νησιά, ο πλη­θυ­σμός μειώ­νε­ται, ενώ δεν πρέπει να χάσουν ούτε έναν μόνιμο κάτοικο. Οι κατα­στά­σεις δεν το επι­τρέ­πουν και δεν έχουμε περι­θώ­ριο για κάτι τέτοιο.

Αντι­σταθ­μι­στικά, επο­μέ­νως, θα λέγαμε, μπο­ρούσε ο ανθρώ­πι­νος παρά­γο­ντας, η Πολι­τεία πρω­τί­στως και οι κάτοι­κοι δευ­τε­ρευό­ντως, να λει­τουρ­γή­σει δια­φο­ρε­τικά, να δοθούν κίνητρα και να εφαρ­μο­στούν μέτρα και πολι­τι­κές για τους κατοί­κους και τις επι­χει­ρή­σεις, όπως:

• Η νησιω­τι­κό­τητα και το μετα­φο­ρικό ισο­δύ­ναμο, που τελευ­ταία άρχισαν να εφαρ­μό­ζο­νται πρέπει να ενι­σχυ­θούν.

• Η στε­λέ­χωση του περι­φε­ρεια­κού ιατρείου, όπως προ­βλέ­πε­ται, από ειδι­κευ­μένο γιατρό και το απα­ραί­τητο προ­σω­πικό για καλύ­τε­ρες ιατρι­κές υπη­ρε­σίες στους κατοί­κους.

• Η επα­να­φορά των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ.

• Η μείωση του φόρου εισο­δή­μα­τος, όπως ίσχυε παλαιό­τερα.

• Μέτρα ενί­σχυ­σης της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας για την αντι­με­τώ­πιση του δημο­γρα­φι­κού προ­βλή­μα­τος, ειδικά στα μικρό­τερα νησιά.

• Παρα­χώ­ρηση στον Δήμο Αγα­θο­νη­σίου τεμα­χι­σμέ­νης οικο­πε­δι­κής έκτασης 50 στρεμ­μά­των για στε­γα­στι­κές ανάγκες των μόνιμων κατοί­κων και ετε­ρο­δη­μο­τών που επι­θυ­μούν να εγκα­τα­στα­θούν στο Αγα­θο­νήσι.

• Ικα­νο­ποί­ηση νόμιμων και δίκαιων αιτη­μά­των που κατά καιρούς υπο­βάλ­λο­νται από τον Δήμο Αγα­θο­νη­σίου και από κατοί­κους σε διά­φο­ρες υπη­ρε­σίες και δυστυ­χώς δεν απα­ντώ­νται, ούτε ικα­νο­ποιού­νται.

• Κίνητρα για προ­σέλ­κυση επεν­δυ­τών και επι­χει­ρή­σεων.

Η Πολι­τεία πολύ καλά κάνει και θωρα­κί­ζει αμυ­ντικά τα νησιά μας. Είναι υπο­χρέ­ωσή της. Το επι­βάλ­λουν λόγοι εθνικοί, κοι­νω­νι­κοί, δημο­γρα­φι­κοί. Όμως για να παρα­μεί­νουν στους βράχους και τα μετε­ρί­ζια αυτοί που τώρα βρί­σκο­νται και φυλάνε Θερ­μο­πύ­λες, η Πολι­τεία έχει την ίδια υπο­χρέ­ωση, για τους ίδιους λόγους, να θωρα­κί­σει τα νησιά μας και στην υγεία, στην παιδεία, στην οικο­νο­μία, στη συγκοι­νω­νία, παντού.

* Το άρθρο του Ευάγ­γε­λου Κότ­το­ρου δημο­σιεύ­τηκε στο «ΠΑΡΟΝ».