To έγγραφο της Frontex για τον έλεγχο των συνόρων με ΠΓΔΜ

Τον παρα­σκη­νιακό πόλεμο για τις αυξη­μέ­νες αρμο­διό­τη­τες της Frontex στα ελλη­νικά σύνορα εν όψει της Συνόδου Κορυφής για το προ­σφυ­γικό στις 17 Δεκεμ­βρίου, απο­κα­λύ­πτει το Protagon. Κεντρικό σημείο της αντι­πα­ρά­θε­σης, μία άγνωστη μέχρι σήμερα επι­στολή που εστάλη στις 27 Νοεμ­βρίου από τον επι­κε­φα­λής του επι­χει­ρη­σια­κού τομέα της Frontex Κλάους Ρέσλερ, στην οποία γίνεται λόγος για «παρου­σία παρα­τη­ρη­τών από την Πρώην Γιου­γκο­σλα­βική Δημο­κρα­τία της Μακε­δο­νίας σε κοινές επι­χει­ρή­σεις» του ευρω­παϊ­κού σώματος και της ελλη­νι­κής συνο­ριο­φυ­λα­κής. Η εν λόγω επι­στολή πυρο­δό­τησε την αρνη­τική στάση της ελλη­νι­κής πλευράς, που με τη σειρά της έστειλε κόντρα επι­στολή στον Ευρω­παίο Επί­τροπο Μετα­νά­στευ­σης Δημήτρη Αβρα­μό­πουλο ο οποίος προ­ΐ­στα­ται της Frontex, ενώ στη συνέ­χεια ακο­λού­θη­σαν τα δημο­σιεύ­ματα στον ευρω­παϊκό Tύπο περί έξωσης της Ελλάδας από την Σένγκεν και η κοινή επι­στολή του γάλλου και του γερ­μα­νού υπουρ­γού Εσω­τε­ρι­κών περί αυτε­νέρ­γειας της Frontex.

Στη σύνοδο για την αντι­με­τώ­πιση των προ­σφυ­γι­κών ροών στα Δυτικά Βαλ­κά­νια που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στις 25 Οκτω­βρίου οι ηγέτες των χωρών που συμ­με­τεί­χαν συμ­φώ­νη­σαν σε ένα σχέδιο 17 σημείων για την αντι­με­τώ­πιση της κρίσης. Ανάμεσα σε άλλα, οι δεσμεύ­σεις περιε­λάμ­βα­ναν την «ενί­σχυση της δια­συ­νο­ρια­κής συνερ­γα­σίας μεταξύ Ελλάδας και ΠΓΔΜ, με αυξη­μένη εμπλοκή της Υπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ για τους πρό­σφυ­γες». Επι­πλέον στο σχέδιο ανα­φε­ρό­ταν ότι «η Ελλάδα, η ΠΓΔΜ και η Αλβανία θα ενι­σχύ­σουν την δια­χεί­ριση των εξω­τε­ρι­κών χερ­σαίων συνόρων τους, με τη Frontex να υπο­στη­ρί­ζει τη δια­δι­κα­σία κατα­χώ­ρι­σης στην Ελλάδα».

Κατά τις εβδο­μά­δες που ακο­λού­θη­σαν έως τα τέλη Νοεμ­βρίου, πάνω από 2.000 μετα­νά­στες που δεν προ­έρ­χο­νταν από Συρία, Αφγα­νι­στάν ή Ιράκ βρέ­θη­καν εγκλω­βι­σμέ­νοι στον καταυ­λι­σμό της Ειδο­μέ­νης, καθώς οι αρχές της ΠΓΔΜ δεν επέ­τρε­παν την διέ­λευσή τους. Στις 23 Νοεμ­βρίου στα πλαίσια ευρω­παϊ­κής σύσκε­ψης, η ελλη­νική μόνιμη αντι­προ­σω­πία εξέ­φρασε τη δια­θε­σι­μό­τητα της Ελλάδας για την αποδοχή της υπο­στή­ρι­ξης από την Frontex στα σύνορα με την ΠΓΔΜ, θέτο­ντας ως προ­ϋ­πο­θέ­σεις ότι αυτή θα λάβει χώρα υπό την ελλη­νική εθνική δικαιο­δο­σία και ότι η Ελλάδα θα καθο­ρί­σει τη συγκε­κρι­μένη θέση και την έκταση ανά­πτυ­ξης της απο­στο­λής. Ακόμα στους όρους που έθετε η ελλη­νική πλευρά περι­λαμ­βά­νο­νταν τα εξής: H Ελλάδα θα παρέχει την απαι­τού­μενη βασική υποδομή (εξο­πλι­σμό γρα­φείου και πεδίου), ο στόχος της απο­στο­λής θα είναι να βοη­θή­σει τις ελλη­νι­κές αρχές να κατα­γρά­ψουν τα άτομα τα οποία δεν είχαν κατα­χω­ρη­θεί κατά το χρόνο της εισόδου τους στα νησιά και, την παροχή νομικής εκτί­μη­σης σχετικά με τη συμ­βα­τό­τητα προς το κοι­νο­τικό δίκαιο του κρι­τη­ρίου της εθνι­κό­τη­τας που πρό­σφατα εισή­γα­γαν ορι­σμένα κράτη μέλη, στο βαθμό που αυτό έχει αρνη­τική επί­δραση σε άλλα κράτη μέλη.

Στις 27 Νοεμ­βρίου, ενώ η κατά­σταση στα σύνορα παρου­σί­αζε επι­κίν­δυνη κλι­μά­κωση, ο σύν­δε­σμος της Ελλάδας για την Frontex λαμ­βά­νει επι­στολή που υπο­γρά­φει ο επι­κε­φα­λής της Frontex Κλάους Ρέσλερ με θέμα: «Παροχή στή­ρι­ξης μονάδας εγγρα­φής στα ελλη­νικά σύνορα με την ΠΓΔΜ». Σε αυτήν ανα­φέ­ρε­ται ότι στα πλαίσια της συνά­ντη­σης των ηγετών στις 25 Οκτω­βρίου η Frontex είναι έτοιμη να «βοη­θή­σει την Ελλάδα στην κατα­γραφή των προ­σφύ­γων και μετα­να­στών που δεν έχουν κατα­γρα­φεί στη χώρα» και προχωρά στην ανάλυση των επι­χει­ρη­σια­κών δια­δι­κα­σιών. Στους στόχους της ενέρ­γειας, όπως ανα­λύ­ο­νται από τον επι­κε­φα­λής της Frontex, περι­λαμ­βά­νε­ται η δια­σφά­λιση ότι οι μετα­νά­στες που εξέρ­χο­νται από το έδαφος της χώρας-μέλους έχουν ήδη κατα­γρα­φεί, όπως έχει δια­τυ­πω­θεί από τους ηγέτες για τις δεσμεύ­σεις της Ελλάδας. Επι­πλέον, ο Ρέσλερ εντάσει στους στόχους την «απο­τροπή της εξόδου των μετα­να­στών που δεν πληρούν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις, σύμφωνα με τον Κώδικα Σένγκεν».

Ανάμεσα στα κύρια καθή­κο­ντα που θα έχουν τα μέλη της επι­χεί­ρη­σης, σύμφωνα με την επι­στολή, είναι ο έλεγχος σε εθνικές βάσεις δεδο­μέ­νων και στην Eurodac, όπου περι­λαμ­βά­νο­νται τα στοι­χεία δαστυ­λο­σκό­πη­σης μετα­να­στών και προ­σφύ­γων, με την παρου­σία και την στήριξη αξιω­μα­τι­κών της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας, καθώς και η κατα­γραφή αυτών που δεν βρέ­θη­καν κατα­χω­ρη­μέ­νοι σε αυτές τις βάσεις δεδο­μέ­νων. Ο Ρέσλερ ανέφερε ότι μέρος των καθη­κό­ντων της επι­χει­ρη­σια­κής δύναμης θα ήταν «εξέταση/διαλογή (screening) ατόμων, ως μέρος της κατα­γρα­φής, αλλά και για σκοπούς επι­στρο­φής. Υπο­τί­θε­ται ότι τα πρόσωπα αυτά που μπορεί να επι­στρέ­ψουν, δεν θα επι­τρέ­πε­ται να φύγουν, αλλά θα μετα­φερ­θούν στις εγκα­τα­στά­σεις υπο­δο­χής». Επίσης ότι η επι­χει­ρη­σιακή ομάδα θα διε­ξά­γει «δρα­στη­ριό­τη­τες επι­τή­ρη­σης των συνόρων σε κοντινή περιοχή, προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λι­στεί ότι τα άτομα δεν επι­χει­ρούν να παρα­κάμ­ψουν τους ελέγ­χους».

Όπως επι­ση­μαι­νό­ταν στην επι­στολή, η πλειο­ψη­φία των μελών της ομάδας θα ανα­πτυ­χθούν στα εξω­τε­ρικά σύνορα με την Πρώην Γιου­γκο­σλα­βική Δημο­κρα­τία της Μακε­δο­νίας, κυρίως στην Ειδο­μένη, ενώ μερικές ακόμα θα μπο­ρού­σαν να βρί­σκο­νται στα σημεία διέ­λευ­σης των συνόρων με την Αλβανία, προ­κει­μέ­νου να παρα­κο­λου­θεί την κατά­σταση σε περί­πτωση πιθανής μετα­τό­πι­σης των μετα­να­στευ­τι­κών και προ­σφυ­γι­κών ροών λόγω της επι­χει­ρη­σια­κής δράσης.

«Ταυ­τό­χρονα, θεω­ρεί­ται ότι η απο­στολή παρα­τη­ρη­τών από τρίτες χώρες και ιδιαί­τερα από την Πρώην Γιου­γκο­σλα­βική Δημο­κρα­τία της Μακε­δο­νίας στις κοινές επι­χει­ρή­σεις θα παρέ­χουν προ­στι­θέ­μενη αξία και θα ενι­σχύ­σουν την πρα­κτική συνερ­γα­σία στη συγκε­κρι­μένη περιοχή των συνόρων. Ως εκ τούτου, ζητούμε τη συμ­φω­νία σας σχετικά με αυτή την παρου­σία των παρα­τη­ρη­τών», σημεί­ωνε ο Ρέσλερ.

Τρεις ημέρες μετά, ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής Γιάννης Μου­ζά­λας και ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Προ­στα­σίας του Πολίτη Νίκος Τόσκας έστει­λαν κοινή επι­στολή στον Επί­τροπο Μετα­νά­στευ­σης Δημήτρη Αβρα­μό­πουλο, στην οποία επι­σύ­να­ψαν και αυτή που είχαν λάβει από τον επι­κε­φα­λής της Frontex. Τα δύο μέλη της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης εξέ­φρα­ζαν την έκπληξη και απο­γο­ή­τευσή τους για τις προ­τά­σεις της Frontex, οι οποίες, όπως ανέ­φε­ραν, όχι μόνο υπε­ρέ­βαι­ναν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις που είχαν τεθεί από την ελλη­νική πλευρά κατά την σύσκεψη της 23ης Νοεμ­βρίου, αλλά επι­φέ­ρουν πρό­σθετα βάρη για τις ελλη­νι­κές αρχές αντί να τις στη­ρί­ζουν.

«Με λίγα λόγια, η απο­τυ­χία της Frontex για την υπο­στή­ριξη της δια­δι­κα­σίας κατα­γρα­φής στα ελλη­νικά νησιά, που εδώ και μήνες έχει ζητηθεί και επα­νει­λημ­μένα έχουν υπο­σχε­θεί, αλλά δεν έχει επαρκώς παρα­δο­θεί, σήμερα επι­χει­ρεί­ται να υπο­κα­τα­στα­θεί από μια ασαφή απο­στολή στα σύνορα, πρα­κτικά εκτός των αρμο­διο­τή­των των εθνικών αρχών. Η Ελλάδα δεν μπορεί να δεχθεί τους όρους της προ­τει­νό­με­νης πρω­το­βου­λίας Frontex και αυτό θα το κατα­στή­σει σαφές σε όλα τα επίπεδα», επε­σή­μα­ναν οι Μου­ζά­λας και Τόσκας στην επι­στολή τους στις 30 Νοεμ­βρίου.

Ακριβώς μία ημέρα μετά, οι Financial Times σε εκτενές άρθρο τους ανα­φέ­ρο­νται στον κίνδυνο έξωσης της Ελλάδας από την Σένγκεν, επι­κα­λού­με­νοι ευρω­παϊ­κές πηγές, ενώ γίνεται αναφορά και για την άρνηση της Αθήνας να δεχθεί την υπο­στή­ριξη της Frontex, μνη­μο­νεύ­ο­ντας συγκε­κρι­μένα επι­στολή προς την Κομι­σιόν όπου υπήρχαν παρά­πονα ότι η απο­στολή ήταν υπερ­βο­λικά ευρεία και έβγαινε εκτός των πλαι­σίων της δια­δι­κα­σίας κατα­γρα­φής προ­σφύ­γων και μετα­να­στών. Τις επό­με­νες ημέρες τα δημο­σιεύ­ματα για τον εκτο­πι­σμό της Ελλάδας από την Σένγκεν συνε­χί­στη­καν σε άλλα μεγάλα ευρω­παϊκά μέσα.

Στις 3 Δεκεμ­βρίου, και ενώ η κυβέρ­νηση δια­μή­νυε ότι δεν τίθεται θέμα εξόδου της Ελλάδας από την Σένγκεν, ο Γιάννης Μου­ζά­λας παρα­δέ­χθηκε ότι έχει τεθεί θέμα με έγγρα­φες προ­τά­σεις χωρών. «Χώρες της Ευρώπης πάνε να δημιουρ­γή­σουν ένα πρό­βλημα στη χώρα μας», είπε. Την επομένη, στην συνέ­ντευξη Τύπου που παρα­χώ­ρησε μετά το Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών Εσω­τε­ρι­κών της ΕΕ, ο ίδιος ανέφερε ότι «το Συμ­βού­λιο έβαλε τέλος στις φήμες περί εξόδου από τη Σένγκεν, που συστη­μα­τικά χτι­ζό­ντου­σαν την τελευ­ταία εβδο­μάδα από κάποιους στο εξω­τε­ρικό και αξιο­ποι­ή­θη­καν με έναν κακό τρόπο στην Ελλάδα».

Προτού προ­λά­βουν να ηρε­μή­σουν τα πράγ­ματα, στις 6 Δεκεμ­βρίου η γερ­μα­νική εφη­με­ρίδα Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung, δημο­σιεύει το περιε­χό­μενο επι­στο­λής που έχει σταλεί από τις 3 Δεκεμ­βρίου στον Δημήτρη Αβρα­μό­πουλο από τους υπουρ­γούς Εσω­τε­ρι­κών Γαλλίας Μπερνάρ Καζνέβ και Γερ­μα­νίας Τόμας Ντε Μεζιέρ. Σε αυτήν φαί­νε­ται ότι ζητεί­ται η διεύ­ρυνση των κανόνων της Σένγκεν για την αυτε­νέρ­γεια της Frontex όταν η ίδια η υπη­ρε­σία το κρίνει απα­ραί­τητο. Η συγκε­κρι­μένη δια­τύ­πωση ήταν «ώστε να μπορεί γρήγορα να κληθεί η Frontex στη βάση αξιο­λό­γη­σης κιν­δύ­νου που θα γίνεται από την ίδια την Frontex, σε περί­πτωση σοβαρών ελλεί­ψεων στον έλεγχο των εξω­τε­ρι­κών συνόρων». Στην εν λόγω επι­στολή επι­ση­μαι­νό­ταν ότι «σε εξαι­ρε­τι­κές περι­πτώ­σεις θα πρέπει η Frontex να μπορεί να ανα­λά­βει πρω­το­βου­λίες για την κινη­το­ποί­ηση ομάδων άμεσης δράσης με δική της ευθύνη». Η γερ­μα­νική εφη­με­ρίδα σημεί­ωνε στο άρθρο της ότι η Κομι­σιόν σκο­πεύει να παρου­σιά­σει στις 15 Δεκεμ­βρίου σχέδιο νόμου για την ενί­σχυση της Frontex καθώς και ότι συζη­τού­νται διάφορα σενάρια προ­κει­μέ­νου να ικα­νο­ποι­η­θούν οι απαι­τή­σεις των εταίρων. Στην συνέ­χεια το γερ­μα­νικό κανάλι ZDF παρου­σί­ασε ανα­λυ­τικά την γαλ­λο­γερ­μα­νική επι­στολή της 3ης Δεκεμ­βρίου, η οποία είχε προη­γη­θεί της Συνόδου των Υπουρ­γών Εσω­τε­ρι­κών της ΕΕ, ενώ ο πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου Μάρτιν Σουλτς δήλωσε ότι «αυτό είναι σίγουρα συνέ­πεια του ότι εδώ και χρόνια παρα­κο­λου­θούμε ότι μια κοινή ευθύνη, η ασφά­λεια των εξω­τε­ρι­κών συνόρων, εν μέρει δεν εκπλη­ρώ­νε­ται από τα κράτη-μέλη. Αυτό οδηγεί σε μεγάλα προ­βλή­ματα στο εσω­τε­ρικό της Ε.Ε., γι’ αυτό μπορώ να κατα­νο­ήσω πολύ καλά αυτή τη συζή­τηση».

Τελευ­ταία πράξη του σίριαλ: Στις 10 Δεκεμ­βρίου η Κομι­σιόν εξέδωσε οκτώ απο­φά­σεις παρά­βα­σης για την παρά­λειψη πλήρους μετα­φο­ράς και εφαρ­μο­γής του Κοινού Ευρω­παϊ­κού Συστή­μα­τος Ασύλου. Οι απο­φά­σεις αφορούν στην Ελλάδα, την Κροατία, την Ιταλία, τη Μάλτα και την Ουγ­γα­ρία. Συγκε­κρι­μένα η χώρα μας μαζί με την Ιταλία και την Κροατία εγκα­λού­νται για την μη ορθή εφαρ­μογή του κανο­νι­σμού Eurodac, ο οποίος προ­βλέ­πει την απο­τε­λε­σμα­τική λήψη δακτυ­λι­κών απο­τυ­πω­μά­των των αιτού­ντων άσυλο και τη δια­βί­βαση των δεδο­μέ­νων στο κεντρικό σύστημα Eurodac εντός 72 ωρών. Ήδη από τον Οκτώ­βριο είχαν σταλεί διοι­κη­τι­κές επι­στο­λές αλλά έως τώρα «οι ανη­συ­χίες δεν έχουν ακόμα αντι­με­τω­πι­στεί απο­τε­λε­σμα­τικά», όπως ανα­φέ­ρε­ται στην ανα­κοί­νωση της Κομι­σιόν. Έτσι, απο­φα­σί­στηκε να προ­χω­ρή­σει η Επι­τροπή στο πρώτο βήμα της δια­δι­κα­σίας παρά­βα­σης, το οποίο περι­λαμ­βά­νει την απο­στολή προει­δο­ποι­η­τι­κών επι­στο­λών για την συμ­μόρ­φωση των χωρών.

Επι­πλέον, η Κομι­σιόν κάλεσε την Ελλάδα και τη Μάλτα «να κοι­νο­ποι­ή­σουν τα μέτρα που έχουν λάβει για την πλήρη μετα­φορά στην εθνική νομο­θε­σία της οδηγίας για τις δια­δι­κα­σίες ασύλου, η οποία καθο­ρί­ζει κοινές δια­δι­κα­σίες για τη χορή­γηση και την ανά­κληση του καθε­στώ­τος διε­θνούς προ­στα­σίας, και της οδηγίας για τις συν­θή­κες υπο­δο­χής, η οποία αφορά την πρό­σβαση στις συν­θή­κες υπο­δο­χής των αιτού­ντων άσυλο εν αναμονή της εξέ­τα­σης της αίτησής τους». Όσον αφορά τις δύο προ­α­να­φερ­θεί­σες οδηγίες, η Ελλάδα και η Μάλτα βρί­σκο­νται στο δεύτερο στάδιο παρά­βα­σης.

protagon.gr