Δήμος Ρόδου: Ακύρωση δύο κατακυρώσεων διαπραγμάτευσης για παρεμβάσεις σε σχολικά κτήρια λόγω ανεπάρκειας τεκμηρίωσης κατεπείγοντος

• Η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου έκρινε μη νόμιμη την επιλογή δια­δι­κα­σίας χωρίς προη­γού­μενη δημο­σί­ευση για συμ­βά­σεις 188 και 190 χιλιά­δων ευρώ επι­κα­λού­μενη έλλειψη χρο­νι­κής εγγύ­τη­τας με τα πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα του 2024 και πάγιες ανάγκες συντή­ρη­σης

Ο έλεγχος νομι­μό­τη­τας της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου οδηγεί σε ακύρωση δύο πράξεων της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής του Δήμου Ρόδου που αφο­ρού­σαν παρεμ­βά­σεις σε σχο­λι­κές μονάδες.

Το επί­κε­ντρο της κρίσης είναι η επιλογή της εξαι­ρε­τι­κής δια­δι­κα­σίας με δια­πραγ­μά­τευση χωρίς προη­γού­μενη δημο­σί­ευση και το κατά πόσο αυτή αιτιο­λο­γή­θηκε επαρκώς με πραγ­μα­τικό κατε­πεί­γον. Οι ακυ­ρω­τι­κές πράξεις φέρουν ημε­ρο­μη­νία 10 Νοεμ­βρίου 2025 και αφορούν τις απο­φά­σεις 683 και 684 της 29ης Σεπτεμ­βρίου 2025.

Τι ακυ­ρώ­θηκε και γιατί

Με τις δύο πράξεις ακυ­ρώ­θη­καν οι κατα­κυ­ρώ­σεις πρα­κτι­κών δια­πραγ­μά­τευ­σης για έργα συντή­ρη­σης και ανα­βάθ­μι­σης σχο­λι­κών κτηρίων. Η πρώτη αφο­ρούσε τη Δημο­τική Ενότητα Ρόδου με ποσό σύμ­βα­σης 188.000 ευρώ με ΦΠΑ και έκπτωση 6 τοις εκατό στις τιμές του τιμο­λο­γίου μελέτης. Η δεύτερη κάλυπτε τρεις Δημο­τι­κές Ενό­τη­τες με ποσό 190.000 ευρώ με ΦΠΑ και έκπτωση 5 τοις εκατό.

Η επο­πτεύ­ουσα αρχή έκρινε ότι δεν πλη­ρού­νται σωρευ­τικά οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις του άρθρου 32 παρά­γρα­φος 2 περί­πτωση γ του νόμου 4412 του 2016 που επι­τρέ­πουν δια­πραγ­μά­τευση χωρίς προη­γού­μενη δημο­σί­ευση σε περι­πτώ­σεις κατε­πεί­γου­σας ανάγκης από απρό­βλε­πτα γεγο­νότα. Επι­κα­λέ­στηκε ότι τα πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα της 30ής Νοεμ­βρίου 2024 ήταν γνωστά ήδη από τον Δεκέμ­βριο του ίδιου έτους και ότι μεσο­λά­βησε μεγάλο χρονικό διά­στημα μέχρι την επιλογή και κατα­κύ­ρωση της δια­δι­κα­σίας το φθι­νό­πωρο του 2025. Κατά συνέ­πεια απο­δυ­να­μώ­νε­ται ο χαρα­κτή­ρας του κατε­πεί­γο­ντος και λείπει η ανα­γκαία χρονική εγγύ­τητα με το απρό­βλε­πτο γεγονός.

Η νομική βάση και το φίλτρο του κατε­πεί­γο­ντος

Στο σκε­πτικό κατα­γρά­φε­ται η θεμε­λιώ­δης αρχή ότι η δια­πραγ­μά­τευση χωρίς προ­κή­ρυξη απο­τε­λεί εξαί­ρεση από τον κανόνα των ανοι­κτών ή κλει­στών δια­δι­κα­σιών και απαιτεί πλήρη και ειδική αιτιο­λο­γία. Η επί­κληση κατά­στα­σης έκτα­κτης ανάγκης πολι­τι­κής προ­στα­σίας και οι δια­δο­χι­κές παρα­τά­σεις της δεν αρκούν αυτό­ματα για να ενερ­γο­ποι­η­θεί η συγκε­κρι­μένη διάταξη εάν οι εργα­σίες αφορούν πάγιες ανάγκες συντή­ρη­σης που οφείλει να προ­γραμ­μα­τί­ζει ο δήμος. Η αιτιο­λό­γηση πρέπει να απο­δει­κνύει ότι οι προ­θε­σμίες ενός δια­γω­νι­σμού, ακόμη και συντε­τμη­μέ­νες, ήταν πρα­κτικά αδύνατο να τηρη­θούν.

Οι απο­φά­σεις επι­κα­λού­νται σταθερή νομο­λο­γία του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου και ανα­φέ­ρουν ρητά πρό­σφατη απόφαση του 2025 που κρίνει ότι η παρα­τε­τα­μένη κήρυξη μιας περιο­χής σε έκτακτη ανάγκη δεν συνε­πά­γε­ται αφ’ εαυτής νόμιμη προ­σφυγή στη δια­δι­κα­σία χωρίς δημο­σί­ευση.

Ποιες παρεμ­βά­σεις είχαν προ­γραμ­μα­τι­στεί

Στη Δημο­τική Ενότητα Ρόδου, το τεχνικό αντι­κεί­μενο περι­λάμ­βανε μεταξύ άλλων ολική ανα­καί­νιση τουα­λε­τών σε δημο­τικό σχολείο, αντι­κα­τα­στά­σεις κου­φω­μά­των σε ειδικές σχο­λι­κές δομές, τοπο­θέ­τηση προ­στα­τευ­τι­κών κιγκλι­δω­μά­των, απο­κα­τα­στά­σεις επι­χρι­σμά­των, υγρο­μο­νώ­σεις σε ταρά­τσες σχο­λι­κών κτιρίων και μικρές υδραυ­λι­κές και ηλε­κτρο­λο­γι­κές παρεμ­βά­σεις. Περι­λαμ­βά­νο­νταν επίσης χρω­μα­τι­σμοί σε εξω­τε­ρι­κούς και εσω­τε­ρι­κούς χώρους όπου απαι­τού­νταν.

Στις Δημο­τι­κές Ενό­τη­τες Αρχαγ­γέ­λου, Αφάντου και Καλ­λι­θέας, το έργο αφο­ρούσε αντι­κα­τα­στά­σεις λεκανών τουα­λέ­τας, τοπο­θέ­τηση κλι­μα­τι­στι­κών σε αίθου­σες διδα­σκα­λίας, αντι­κα­τά­σταση στε­γά­στρων, νέα ασφαλ­τό­στρωση αύλειου χώρου, συντη­ρή­σεις κιγκλι­δω­μά­των, κατα­σκευή στε­γα­νής δεξα­με­νής, ενι­σχύ­σεις και αντι­κα­τά­σταση πέρ­γκο­λας, απο­κα­τα­στά­σεις επι­χρι­σμά­των, τοπο­θέ­τηση κλι­μα­τι­σμού σε γραφείο διδα­σκό­ντων και εκτε­τα­μέ­νες υγρο­μο­νώ­σεις σε παλαιά και προ­κα­τα­σκευα­σμένα κτίρια όπου θα εμφα­νί­ζο­νταν προ­βλή­ματα.

Γιατί θεω­ρή­θη­καν πάγιες ανάγκες

Στις δύο πράξεις δια­τυ­πώ­νε­ται ρητά ότι οι συγκε­κρι­μέ­νες εργα­σίες συντή­ρη­σης και βελ­τί­ω­σης των υφι­στά­με­νων διδα­κτη­ρίων εμπί­πτουν στις στα­θε­ρές αρμο­διό­τη­τες των δήμων και ανα­κύ­πτουν παγίως κάθε έτος. Το γεγονός ότι η περιοχή παρα­μέ­νει σε καθε­στώς έκτα­κτης ανάγκης δεν μετα­τρέ­πει τις εργα­σίες αυτές σε καθαρό κατε­πεί­γον. Η είτε ελλιπής είτε καθυ­στε­ρη­μένη προ­ε­τοι­μα­σία απο­δί­δε­ται στη σφαίρα ευθύνης της ανα­θέ­του­σας αρχής και δεν μπορεί να θεμε­λιώ­σει την εξαί­ρεση.

Οι κρί­σι­μες ημε­ρο­μη­νίες που βάρυναν

Το πλημ­μυ­ρικό συμβάν σημειώ­θηκε στις 30 Νοεμ­βρίου 2024. Ακο­λού­θησε απόφαση παρά­τα­σης της κήρυξης σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης τον Ιούλιο του 2025. Οι μελέτες εγκρί­θη­καν στις 11 Αυγού­στου 2025. Οι κατα­κυ­ρώ­σεις πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν στις 29 Σεπτεμ­βρίου 2025. Η Απο­κε­ντρω­μένη έλαβε τους φακέ­λους στις 15 Οκτω­βρίου 2025 και εξέδωσε τις ακυ­ρω­τι­κές απο­φά­σεις στις 10 Νοεμ­βρίου 2025. Η αλλη­λου­χία αυτή θεω­ρή­θηκε ασύμ­βατη με πραγ­μα­τικό κατε­πεί­γον που θα δικαιο­λο­γούσε παρά­καμψη ανοι­κτής ή κλει­στής δια­δι­κα­σίας.

Οικο­νο­μικά μεγέθη και εκπτώ­σεις

Στη Δημο­τική Ενότητα Ρόδου η μέση έκπτωση κατα­γρά­φηκε σε 6 τοις εκατό με ποσό προ­σφο­ράς 151.612,91 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και συνο­λική σύμβαση 188.000 ευρώ με ΦΠΑ. Στις τρεις άλλες ενό­τη­τες η έκπτωση ήταν 5 τοις εκατό με ποσό προ­σφο­ράς 153.225,80 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και συνο­λική σύμβαση 190.000 ευρώ με ΦΠΑ. Τα ποσά

Οι πράξεις προ­βλέ­πουν ρητά το δικαί­ωμα υπο­βο­λής προ­σφυ­γής στην Ειδική Επι­τροπή του άρθρου 152 εντός ενός μηνός από την κοι­νο­ποί­ηση. Μέχρι τότε, η διοί­κηση οφείλει είτε να ασκήσει το ένδικο μέσο είτε να ανα­σχε­διά­σει τον τρόπο ανά­θε­σης με κανο­νική δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία που να απαντά στο βασικό ερώτημα του χρόνου και του τεχνι­κού αντι­κει­μέ­νου.

Η επα­να­φορά ωρί­μαν­σης φακέλων με διαυγή τεκ­μη­ρί­ωση και σαφές χρο­νο­διά­γραμμα μπορεί να απο­τρέ­ψει νέα εμπλοκή.