Ανεργία: Μειώνεται, αλλά τα μηνύματα δεν είναι θετικά

Η ανεργία μειώ­νε­ται μεν, αλλά αν κοι­τά­ξει κανείς πιο προ­σε­κτικά τις στα­τι­στι­κές θα δει ότι από πίσω κρύ­βο­νται διόλου χαρ­μό­συνα μηνύ­ματα.

Ανα­λυ­τική έρευνα του πανε­πι­στη­μια­κού και εργα­το­λό­γου Αλέξη Μητρό­που­λου, απο­κα­λύ­πτει  τρεις βασικές αιτίες μείωσης της ανερ­γίας, που μόνο αφορμή για πανη­γυ­ρι­σμούς δεν προ­σφέ­ρουν: Μείωση εργα­τι­κού δυνα­μι­κού, έκρηξης μερικής απα­σχό­λη­σης και μαζική απα­σχό­ληση συντα­ξιού­χων.  Η έρευνα προ­στί­θε­ται στα τελευ­ταία στοι­χεία της Εurostat, που δεί­χνουν ότι η χώρα μας έχει την υψη­λό­τερη μακρο­χρό­νια ανεργία στην Ευρω­ζώνη και τη δεύ τερη υψη­λό­τερη στην ΕΕ μετά τη Βοσνία Ερζε­γο­βίνη –  με 6,2%, ποσοστό σχεδόν τρι­πλά­σιο του ευρω­παϊ­κού μέσου όρου (2,1%). Την ίδια στιγμή η Ελλάδα έχει από τις χει­ρό­τε­ρες επι­δό­σεις στην ανεργία των νέων (η τρίτη υψη­λό­τερη στην ΕΕ), καθώς και στα ποσοστά ανα­ξιο­ποί­η­του εργα­τι­κού δυναμ­κού.

«Φτω­χο­γό­νος» ανά­πτυξη

Ο καθη­γη­τής του ΕΚΠΑ και πρό­ε­δρος της Ένωσης για την Υπε­ρά­σπιση της Εργα­σίας και του Κοι­νω­νι­κού Κράτους, κάνει λόγο για «φτω­χο­γόνο ανά­πτυξη», που δια­ψεύ­δει τους ισχυ­ρι­σμούς της κυβέρ­νη­σης για ανά­πτυξη και ευη­με­ρία για όλους.

Καταρ­χάς παρου­σιά­ζει τους επί­ση­μους δείκτες για την ανεργία της ΕΛΣΤΑΤ και της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ), οι οποίοι απο­κλί­νουν δρα­μα­τικά μεταξύ τους.

Η ΕΛΣΤΑΤ στην Έρευνα Εργα­τι­κού Δυνα­μι­κού για τον μήνα Σεπτέμ­βριο 2024 ανα­κοί­νωσε ότι οι άνεργοι ανήλθαν στους 437.648, ποσοστό 9,3%. (από 444.405 και 9,5% τον Αύγου­στο).

Η ΔΥΠΑ ανε­βά­ζει τα ποσοστά ανερ­γίας στο 16,5% (776.326 άνεργοι), από 18,03% τον Αύγου­στο (843.542 άνεργοι).

Πρό­κει­ται για μια τερά­στια από­κλιση, η οποία οφεί­λε­ται στο γεγονός ότι σε αντί­θεση με τη ΔΥΠΑ, η ΕΛΣΤΑΤ δεν προ­σμε­τρά στα ποσοστά ανερ­γίας τους μακρο­χρό­νια ανέρ­γους.

Η μη προ­σμέ­τρηση των μακρο­χρό­νια ανέργων στους επί­ση­μους δείκτες της ΕΛΣΤΑΤ, δημιουρ­γεί σύγχυση για την πραγ­μα­τική εικόνα της ανερ­γίας. Πόσο μάλλον όταν η Ελλάδα κάνει πρω­τα­θλη­τι­σμό στη μακρο­χρό­νια ανεργία, όπως ανέ­δειξε η Εurostat.

Σε κάθε περί­πτωση, οφεί­λουμε να ανα­γνω­ρί­σουμε ότι η εγγε­γραμ­μένη ανεργία (με τη μέθοδο που κατα­γρά­φε­ται και  από τους δύο Οργα­νι­σμούς) πράγ­ματι έχει μειωθεί σημα­ντικά και για τρίτο συνεχή μήνα βρί­σκε­ται κάτω από 10% στην έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ.

Ωστόσο, υπο­στη­ρί­ζει ο καθη­γη­τής, αν και στα­τι­στικά δια­φαί­νε­ται κάποιος ρυθμός οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης, «δεν δια­χέ­ε­ται στα ευρύ­τερα κοι­νω­νικά στρώ­ματα που ζουν σε συν­θή­κες από­λυ­της ή σχε­τι­κής φτώ­χειας, δυστυ­χώς ακόμη και σήμερα, έξι χρόνια μετά την υπο­τι­θέ­μενη έξοδο από τα Μνη­μό­νια».

Στη συνέ­χεια, η έρευνα αναλύει τους τρεις παρά­γο­ντες που θεωρεί ότι συνει­σφέ­ρουν στη μείωση της ανερ­γίας, οι οποίοι απο­τυ­πώ­νουν συν­θή­κες γενι­κευ­μέ­νης εργα­σια­κής απορ­ρύθ­μι­σης.

Χάθηκαν 258.383 θέσεις εργα­σίας από το 2009.

Μία φράση που επα­να­λαμ­βά­νε­ται συχνά από τον πρω­θυ­πουργό και τα κυβερ­νη­τικά στελέχη είναι ότι επί των ημερών της ΝΔ δημιουρ­γή­θη­καν 500.000 νέες θέσεις εργα­σίας, και η ανεργία μειώ­θηκε στα προ­μνη­μο­νιακά επίπεδα.

Όμως, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΝΥΠΕΚΚ,  τα ποσοστά δεν είναι συγκρί­σιμα, καθώς την τελευ­ταία 15ετία μειώ­θηκε σημα­ντικά κατά ο συνο­λι­κός αριθμός των εργα­ζο­μέ­νων.

Συγκε­κρι­μένα, τον Σεπτέμ­βριο του 2009, ένα χρόνο πριν την είσοδο στα Μνη­μό­νια, η ανεργία ανερ­χό­ταν στο 9,8% αλλά οι απα­σχο­λού­με­νοι ήταν 4.521.307.

Τον Σεπτέμ­βριο του 2024 η ανεργία είναι μεν 9,3% αλλά ο αριθμός του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού ανέρ­χε­ται στους 4.262.924 – μειω­μέ­νος κατά 258.383 ή 6%.

Τα στοι­χεία τής ανερ­γίας, επο­μέ­νως, πρέπει να δια­βά­ζο­νται συν­δυα­στικά και να συνε­κτι­μά­ται ο μεγάλος αριθμός των νέων που μετα­νά­στευ­σαν από τα πρώτα μνη­μο­νιακά χρόνια μέχρι ακόμα και σήμερα, το πλήθος του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού, καθώς και το είδος (ποιό­τητα) των νέων θέσεων εργα­σίας, σημειώ­νει ο καθη­γη­τής

Μείωση της ανερ­γίας με έκρηξη της μερικής απα­σχό­λη­σης

Η μείωση της ανερ­γίας συν­δυά­ζε­ται με αύξηση της μερικής απα­σχό­λη­σης και άλλων μορφών «ευέ­λι­κτης» εργα­σίας, η εισα­γωγή των οποίων διευ­κο­λύν­θηκε και με τους νόμους Χατζη­δάκη 4808/2021 και Γεωρ­γιάδη 4053/2023.

Επίσης, παράλ­ληλα με τα ποσοστά ανερ­γίας, οφεί­λουμε να συνε­ξε­τά­σουμε τα ευρή­ματα για το ύψος και την εξέλιξη των μισθών – οι οποίοι μειώ­θη­καν σε ισχύ αγο­ρα­στι­κής δύναμης τα τελευ­ταία χρόνια.

Η έκρηξη της ευέ­λι­κτης εργα­σίας απο­τυ­πώ­νε­ται στα στοι­χεία του ΕΡΓΑΝΗ για τον Σεπτέμ­βριο. Οι 52 στις 100 νέες θέσεις εργα­σίας αφο­ρού­σαν μερική απα­σχό­ληση ή εκ περι­τρο­πής εργασία, με μισθό 450 ευρώ μεικτά.

Την ίδια στιγμή, αρνη­τικό ρεκόρ σημεί­ω­σαν οι μετα­τρο­πές συμ­βά­σεων εργα­σίας από πλήρη σε μερική ή εκ περι­τρο­πής, δημιουρ­γώ­ντας προ­βλη­μα­τι­σμό όχι μόνο για τους μισθούς, αλλά και για το μέλλον του ασφα­λι­στι­κού συστή­μα­τος.

Εργα­ζό­με­νοι συντα­ξιού­χοι

Σύμφωνα με τα στοι­χεία του ΕΦΚΑ για τον Οκτώ­βριο του 2024, ο αριθμός των συντα­ξιού­χων που εργά­ζο­νται ανέρ­χε­ται πλέον στους 220.000.

Όλο και περισ­σό­τε­ροι κάνουν χρήση του ευνοϊ­κό­τε­ρου νέου πλαι­σίου, που αντί για παρα­κρά­τηση μισθού, προ­βλέ­πε­ται επί πλέον ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές υπέρ ΕΦΚΑ, ύψους 10% των απο­δο­χών.

Η παρα­μονή των συντα­ξιού­χων στον εργα­σιακό βίο συμ­βάλ­λει μεν στην αύξηση της απα­σχό­λη­σης, παράλ­ληλα όμως τρο­φο­δο­τεί έναν αντί­στροφο κοι­νω­νικό αυτο­μα­τι­σμό, αφού την ίδια στιγμή η νεανική ανεργία παρα­μέ­νει η Τρίτη υψη­λό­τερη στην ΕΕ.

«Βεβαίως προ­κύ­πτει ζήτημα για τους νέους τής πατρί­δας μας που αδυ­να­τούν να εισέλ­θουν στην αγορά εργα­σίας και πολλοί προ­τι­μούν να μετα­να­στεύ­σουν σε άλλες χώρες της Ευρώπης ή της Αμε­ρι­κής για εξεύ­ρεση στα­θε­ρής εργα­σίας με καλύ­τε­ρες απο­δο­χές («brain drain»)», κατα­λή­γει η έρευνα.

Πηγή: in.gr