Ενάλια ευρήματα που ξεχωρίζουν η κυρά της Καλύμνου και ο έφιππος ηγεμόνας

Το Χάλκινο άγαλμα πεπλο­φό­ρου, γνωστή ως η Κυρά της Καλύ­μνου, που βρί­σκε­ται στοΜουσείο Καλύ­μνου, και  ο έφιππος Θωρα­κο­φό­ρος ηγε­μό­νας, που ανα­σύρ­θηκε  τμη­μα­τικά από Καλύ­μνιους Ψαράδες και βρί­σκε­ται  στην Εφορεία Εναλίων Αρχαιο­τή­των(ΕΕΑ) είναι τα ενάλια ευρή­ματα που ξεχω­ρί­ζουν.

 

Τη δήλωση αυτή, την έκανε η πλέον ειδική στα θαλάσ­σια  ευρή­ματα, η έφορος  της ΕΕΑ δρ Αγγε­λική Σίμωσι που έχει μία πετυ­χη­μένη 35χρονη θητεία στις Ενάλιες Αρχαιό­τη­τες .

Να σημειώ­σουμε ότι η Εφορεία Εναλίων Αρχαιο­τή­των(ΕΕΑ), στε­γά­ζε­ται στην ωραιό­τερη γει­το­νιά της Αθήνας, επί της Διο­νυ­σίου Αρε­ο­πα­γί­του, κάτω από την Ακρό­πολη. Ξεκί­νησε το 1976 και είναι η μονα­δική του υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού.

Σε σχετικό ρεπορ­τάζ με τίτλο «Εμπρός, να εξε­ρευ­νή­σουμε τις θάλασ­σές μας» τηςΒασι­λι­κής Τζε­βε­λέ­κου που δημο­σιεύ­τηκε στην εφη­με­ρίδα  «Εφη­με­ρίδα Συντα­κτών» το περα­σμένο Σάββατο,  η έφορος  της ΕΕΑ δρ Αγγε­λική Σίμωσι απα­ντώ­ντας στην ερώτηση: Εσείς ποια ενάλια ευρή­ματα θα ξεχω­ρί­ζατε; Άπαντά: Μου μιλάει η Κυρά της Καλύ­μνου, ο μικρός και ο μεγάλος Θωρα­κο­φό­ρος, τα αγάλ­ματα στο Μουσείο Τήλου.

Ενώ σε άλλο ερώτημα στο αν συμ­φω­νεί ότι ο Μηχα­νι­σμός των Αντι­κυ­θή­ρων είναι το σημα­ντι­κό­τερο εύρημα που μας έχει δώσει μέχρι τώρα ο βυθός της θάλασ­σας;Η Αγγε­λική Σίμωσι απαντά:Εγώ είμαι μια απλή αρχαιο­λό­γος. Δεν μπορώ να κατα­νο­ήσω πλήρως τον Μηχα­νι­σμό. Αυτό μπορεί να το κάνει ο κ. Ξενο­φώ­ντας Μουσάς, καθη­γη­τής Φυσικής Δια­στή­μα­τος. Εγώ μπορώ να κατα­νο­ήσω το χάλκινο άγαλμα του Έφιππου Θωρα­κο­φό­ρου από την Κάλυμνο. Αν αυτό το μονα­δικό εύρημα συμπλη­ρω­θεί και με το κεφάλι και τα πόδια θα είμαστε μπροστά σε ένα τρομερό ντο­κου­μέ­ντο για την εποχή. Ο Μηχα­νι­σμός θέλει αστρο­φυ­σική όχι αρχαιο­λο­γία, γιατί πάει πολύ μακριά και πολύ ψηλά.

Μοντάζ στο σώμα του Έφιππου Θωρα­κο­φό­ρου |

Επίσης ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζει η αναφορά της Αγγε­λι­κής Σίμωσι ότι η Εφορεία Εναλίων Αρχαιο­τή­των (ΕΕΑ)  θα γιορ­τά­σει τα 40ά γενέ­θλια διορ­γα­νώ­νο­ντας στο Μουσείο της Ακρό­πο­λης την Παρα­σκευή στις 14 Οκτω­βρίου 2016,  ημερίδα για τα δύο τελευ­ταία χρόνια της ΕΕΑ και στην είσοδο του μου­σείου θα τοπο­θε­τη­θεί ο κορμός του αγάλ­μα­τος τουΈφιππου Θωρα­κο­φό­ρου της Μέσης Ελλη­νι­στι­κής Εποχής.

 

ΑΠΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ «ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ»

Ανα­φο­ρικά με τον  Έφιππο Θωρα­κο­φόρο κρί­νε­ται σκόπιμο να παρα­θέ­σουμε απο­σπά­σματα από παλαιό­τερα δημο­σιεύ­μα­τος στην έντυπη έκδοση  της εφη­με­ρί­δας μας «ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ» που ανα­φέ­ρο­νται στο εν λόγω εύρημα  και με τίτλο: «Συμπλη­ρώ­νε­ται το παζλ με τον έφιππο ηγεμόνα που ανέ­συ­ραν Καλύ­μνιοι ψαράδες.Τα πόδια ται­ριά­ζουν με τον χάλκινο ακέφαλο κορμό και ενα­πο­μέ­νει να δοκι­μα­στεί η κεφαλή του ηγεμόνα».

 Στα δημο­σί­ευμα μας στο φύλλο της 16ης Ιανουα­ρίου 2016,  μεταξύ άλλων ανα­φέ­ραμε:

Φαί­νε­ται ότι συμπλη­ρώ­νε­ται το παζλ με τον έφιππο ηγεμόνα, το χάλκινο άγαλμα που τμη­μα­τικά ανασύρ­θηκε από Καλύ­μνιους ψαράδες στη θαλάσ­σια περιοχή Καλύ­μνου –Κω και ανήκει στους υστε­ρο­ελ­λη­νι­στι­κούς– Ρωμαϊ­κούς χρόνους.

Να θυμί­σουμε ότι στο φύλλο της «ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ» στις 12 Σεπτεμ­βρίου2015, ανα­φέ­ραμε την είδηση ότι με έγγραφο της ,η Εφορία Εναλίων Αρχαιο­τή­των ζητούσε από το Μουσείο Καλύ­μνου, να της σταλούν τα δύο κάτω άκρα χάλ­κι­νου  αγάλ­μα­τος που εκτί­θε­νται στο Μου­σείου του νησιού μας, προ­κει­μέ­νου να δοκι­μα­στούν αν ταυ­τί­ζο­νται με τον χάλκινο ακέφαλο κορμό, που βρέθηκε σε θαλάσ­σια περιοχή της Καλύ­μνου. Και συμπλη­ρώ­ναμε, ότι ήδη ήλθε στην Κάλυμνο συντη­ρη­τής από την Εφορία Εναλίων Αρχαιο­τή­των ,ο οποίος αφαί­ρεσε τα δύο άκρα από τις προ­θή­κες όπου εκτί­θε­νται και έκανε την σχετική προ­ε­τοι­μα­σία προ­κει­μέ­νου στη συνέ­χεια τοπο­θε­τη­θούν σε κατάλ­ληλα κιβώτια για να μετα­φερ­θούν στην Αθήνα.

 

Μάλιστα η είδηση αυτή είχε κινήσει το ενδια­φέ­ρον του Δήμου Καλυ­μνίων, που με επι­στολή του, ζήτησε ενη­μέ­ρωση για την πορεία συντή­ρη­σης του χάλ­κι­νου ακέ­φα­λου κορμού, ενώ γίνεται και αναφορά για τη συντο­μό­τερη επι­στροφή στο Μουσείο Καλύ­μνου .

Προ­φα­νώς με την ενέρ­γεια του αυτή ο Δήμος Καλυ­μνίων θέλει να προ­λά­βει και να ακυ­ρώ­σει σκέψεις που τυχόν γίνο­νται, το εύρημα αυτό μετά την ολο­κλή­ρωση της συντή­ρη­σης του να μην επι­στρα­φεί στην Κάλυμνο. αλλά να εκτεθεί σε άλλο Μουσείο.

Ενδια­φέ­ρον όμως έχει να παρα­θέ­σουμε χρο­νο­λο­γικά τη στα­διακή ανεύ­ρεση των τμη­μά­των του χάλ­κι­νου αυτού αγάλ­μα­τος, όπως αυτά παρα­δό­θη­καν από τους ψαράδες που τα βρήκαν.

Συγκε­κρι­μένα πριν 19 χρόνια η «ψαριά» στα δίχτυα της μηχα­νό­τρα­τας του Μιχάλη Κουφάκη περι­λάμ­βανε ένα μπρού­τζινο κεφάλι . «Η κεφαλή του ηγεμόνα» όπως ονο­μά­στηκε από την πρώτη στιγμή, που δείχνει έναν ρωμαλέο άνδρα με ένα καπέλο που ονο­μά­ζε­ται καψία. Επίσης ένα πόδι έφιππου

Μετά από μερικές ημέρες παρα­δί­δε­ται και  ένα δεύτερο πόδι από τον Μ.Γάτη που βρέθηκε στην ίδια θαλάσ­σια περιοχή, όπου ψάρευε.

Η «κεφαλή του ηγεμόνα» και τα δύο πόδια του έφιππου άνδρα με τα περί­τε­χνα σαν­δά­λια και τους πτερ­νι­στή­ρες συντη­ρή­θη­καν από την  Εφορεία Εναλίων Αρχαιο­τή­των και επε­στρά­φη­σαν στο Αρχαιο­λο­γικό Μουσείο Καλύ­μνου όπου και εκτέ­θη­καν.

Πριν 10 χρόνια στις 2 Μαΐου 2006 στα δίχτυα της μηχα­νό­τρα­τας του Μιχάλη Κουφάκη επίσης ανα­σύρ­θηκε κορμός έφιππου ανδρός ακέφαλο και χωρίς άκρα με θώρακα ,κοντό χιτώνα, χλαμύδα και ζώνη με εγχει­ρί­διο, στο φυσικό μέγεθος ,ύψους 1 μέτρου. (Δεν έχει σχέση  με τον έφιππο ηγεμόνα)

Στις 18 Μαρτίου 2009 η Μηχα­νό­τρατα «ΚΑΠΕΤΑΝ ΘΕΜΕΛΗΣ» Ν.Κ. 79, του Μιχάλη Κουφάκη στην θαλάσ­σια περιοχή νησίδας ΝΕΡΑ όπου βρι­σκό­ταν για αλιεία, ανέσυρε από τον βυθό τμήμα χάλ­κι­νου αγάλ­μα­τος το οποίο και άμεσα παρα­δό­θηκε στο Λιμε­ναρ­χείο Καλύ­μνου.

Επρό­κειτο για χάλκινο κορμό ακέφαλο, με άνω άκρα θωρα­κο­φό­ρου ανδρός ύψους 1,6 μ. περίπου (φωτο­γρα­φία την ημέρα Παρά­δο­σης στο Λιμε­ναρ­χείο Καλύ­μνου).

Το εύρημα αυτό παρα­λή­φθηκε από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιο­τή­των και όπως έχει  δηλώσει  η Προϊ­στα­μένη της Εφορίας Εναλίων Αρχαιο­τή­των Αγγε­λική Σίμωση  «Ο θώρακας χρειά­στηκε να μείνει πολύ καιρό μέσα στη δεξα­μενή αφα­λά­τω­σης και ται­ριά­ζει γάντι με τα δύο πόδια».

Ανα­φο­ρικά για το κεφάλι του ηγεμόνα η Αγγε­λική Σίμωση εξηγεί :

«Για το κεφάλι δεν μπο­ρούμε να είμαστε σίγου­ροι, καθώς δεν βρί­σκε­ται στην Ελλάδα. Το έχουμε δανεί­σει για σημα­ντι­κές εκθέ­σεις που γίνο­νται στο εξω­τε­ρικό αυτήν την περίοδο. Πήγε πρώτα στη Φλω­ρε­ντία. Μετά στην Αμερική και τώρα ετοι­μά­ζε­ται να παρου­σια­στεί στη μεγάλη έκθεση αρχαίας ελλη­νι­κής τέχνης που θα γίνει στην Ιαπωνία.

«Από την πείρα μας, πάντως, πιστεύ­ουμε ότι απο­τε­λεί τμήμα του μεγάλου αυτού αγάλ­μα­τος που είναι πολύ όμορφο» υπο­γραμ­μί­ζει η Αγγε­λική Σίμωση.

Με από­σταση ετών, πάντως, συμπλη­ρώ­θηκε στα­διακά ένα παζλ, το οποίο δείχνει έναν ρωμαλέο άνδρα με ένα καπέλο που ονο­μά­ζε­ται καψία. Με το ένα χέρι του κρατά τα γκέμια και με το άλλο απευ­θύ­νει χαι­ρε­τι­σμό.

Από το σύμπλεγμα απου­σιά­ζει το άλογο.

Προς χάριν του δημο­σιο­γρα­φι­κού φακού, όπως ανα­φέ­ρε­ται σε σχετικό ρεπορ­τάζ  της εφη­με­ρί­δας «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» , οι συντη­ρη­τές  έκαναν μια μικρή παρου­σί­αση. Ξεβί­δω­σαν προ­σε­κτικά τις βιτρί­νες και έφεραν ένα ξύλινο κιβώτιο γεμάτο αφρολέξ μέσα στο οποίο βρί­σκο­νταν τα πόδια, που έχουν παρα­λη­φθεί από το Αρχαιο­λο­γικό Μουσείο Καλύ­μνου.

Μετά ο Αγγελος Τσο­μπα­νί­δης κρατά τα πόδια στη σωστή θέση για να είναι δυνατή η από­κτηση μιας αίσθηση της ακέ­ραιας σύν­θε­σης.

Η ίδια δια­δι­κα­σία θα γίνει και για το κεφάλι, όταν με το καλό γυρίσει από το εξω­τε­ρικό.

Η φωτο­γρα­φία είναι από την επί­δειξη στο ρεπορ­τάζ της Μαρ­γα­ρί­τας Πουρ­νάρα στην «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» 

Και το δημο­σί­ευμα μας εκείνο κατέ­ληγε ως εξής:

Βέβαια το ζητού­μενο για την Κάλυμνο, μετά από αυτή την θετική εξέλιξη ,είναι το εντυ­πω­σιακό εύρημα σε πλήρη σύνθεση, να επι­στρα­φεί και να παρα­μεί­νει στο Αρχαιο­λο­γικό Μουσείο Καλύ­μνου και να μην έχει την περι­πέ­τεια της «Κόρης της Καλύ­μνου. 

Θα πρέπει η Δημο­τική Αρχή Καλύ­μνου  να παρα­κο­λου­θεί εκ του σύνεγ­γυς το θέμα για να μην βρε­θούμε προ εκπλή­ξεων με το μονα­δικό αυτό άγαλμα που ανα­σύρ­θηκε από το βυθό από Καλύ­μνιους ψαράδες, να κοσμεί την αίθουσα κάποιου άλλου Μου­σείου.

.kalymnos-news.gr/