Χωροταξικά: Μάχη με το χρόνο για τα χωροταξικά σε ΑΠΕ, τουρισμό και βιομηχανία

Σε αγώνα δρόμου με ασφυκτικά χρονικά περιθώρια έχει εισέλθει η διαδικασία ολοκλήρωσης των τριών νέων Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων (ΕΧΠ) για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία, τα οποία περνούν αυτήν την περίοδο από την κρίση του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας.

Το νέο ορόσημο για την ολοκλήρωσή τους, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει μετατεθεί για την 31η Αυγούστου – ημερομηνία που συνδέεται με τις δεσμεύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας – και λειτουργεί ως σκληρό deadline για την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Ωστόσο, σύμφωνα με τα όσα αναφέρουν στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» μέλη του Συμβουλίου, ο χρόνος είναι οριακός παρότι οι συνεδριάσεις πραγματοποιούνται με ιδιαίτερα πυκνό ρυθμό.

Επιπλέον, προβληματίζονται και για τη διαδικασία που ακολουθείται, καθώς, όπως επισημαίνουν, έχει αντιστραφεί η συνήθης σειρά των… βημάτων. Αντί η αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) να ολοκληρώσει πρώτα την επεξεργασία των τριών σχεδίων Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων (ΚΥΑ) για τα αντίστοιχα ΕΧΠ βασισμένη στα σχόλια, τις ενστάσεις και τις παρατηρήσεις που συγκεντρώθηκαν στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων ώστε στη συνέχεια να τους αποσταλούν επικαιροποιημένα τα τελικά draft των ΚΥΑ για γνωμοδότηση, τα μέλη καλούνται να τοποθετηθούν πάνω στα αρχικά κείμενα που είχαν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.

Από την τελική ΚΥΑ στα Excel της διαβούλευσης
Στην πράξη, δεν έχουν μπροστά τους το κείμενο που θα αποτελέσει την τελική βάση της γνωμοδότησης. Αντίθετα, έχουν λάβει πολυσέλιδα αρχεία Excel με το σύνολο των σχολίων και των παρατηρήσεων που κατατέθηκαν στις δημόσιες διαβουλεύσεις. Πρόκειται για εκατοντάδες παρατηρήσεις φορέων, επιστημονικών οργανώσεων και ενδιαφερόμενων μερών, οι οποίες πρέπει να αξιολογηθούν μέσα σε ένα ιδιαίτερα περιορισμένο χρονικό πλαίσιο.

Όπως εξηγούν μέλη του Συμβουλίου, υπό κανονικές συνθήκες, η Διεύθυνση Χωροταξίας του ΥΠΕΝ που αποτελεί στην ουσία τη γραμματεία του οργάνου, επεξεργάζεται το υλικό της διαβούλευσης, ενσωματώνει όπου κρίνει απαραίτητο αλλαγές και φέρνει στο Συμβούλιο ένα αναμορφωμένο σχέδιο. Στη συνέχεια τα μέλη εκφράζουν τη γνώμη τους και η γνωμοδότηση επιστρέφει στην υπηρεσία για τα επόμενα στάδια. Στην παρούσα φάση, όμως, το Συμβούλιο συζητά επί των αρχικών κειμένων, καταθέτοντας παρατηρήσεις οι οποίες στη συνέχεια θα πρέπει να αξιοποιηθούν από την υπηρεσία.

Πυκνό πρόγραμμα συνεδριάσεων για να κλείσει η διαδικασία
Η πίεση του χρόνου αποτυπώνεται και στον προγραμματισμό των συνεδριάσεων. Έως σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί τέσσερις συνεδριάσεις για το ΕΧΠ Τουρισμού, τρεις για εκείνο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και δύο για τη Βιομηχανία, ενώ το πρόγραμμα συνεχίζεται με δύο διαδοχικές συναντήσεις κάθε εβδομάδα.

Το ΕΧΠ Τουρισμού θεωρείται το πιο ώριμο από τα τρία, καθώς ήταν η πρώτη διαβούλευση που έκλεισε τον Ιούνιο και έχουν κατατεθεί περισσότερα υπομνήματα και κείμενο με τις απόψεις των μελών του Συμβουλίου. Ωστόσο, ακόμη και εκεί παραμένει το βασικό πρόβλημα. Δεν υπάρχει ακόμη επεξεργασμένη εκδοχή της ΚΥΑ μετά τη διαβούλευση.

Η γνωμοδότηση του Εθνικού Συμβουλίου δεν απαιτεί πλειοψηφία διότι δεν αποτελεί διαδικασία έγκρισης. Τα μέλη μπορούν να καταθέσουν διαφορετικές ή ακόμη και αντικρουόμενες απόψεις, οι οποίες συνοδεύουν το τελικό κείμενο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ένταση των διαφορών μεταξύ των μελών του τα οποία εκπροσωπούν διάφορους παραγωγικούς φορείς καθιστά δύσκολη τη διαμόρφωση μιας ενιαίας κατεύθυνσης.

ΑΠΕ: Σύγκρουση για τους «κόφτες» και το ενεργειακό μέλλον
Η μεγαλύτερη αντιπαράθεση καταγράφεται στο ΕΧΠ για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, όπου συγκρούονται δύο διαφορετικές προσεγγίσεις, ήτοι η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης από τη μία πλευρά και η αυστηρότερη προστασία του χώρου από την άλλη.

Μέλη που εκπροσωπούν τον Σύλλογο Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ), τον Σύλλογο Ελλήνων Μηχανικών Χωροταξίας και Ανάπτυξης (ΣΕΜΧΑ), την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο, αλλά και το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΞΕΕ) τάσσονται υπέρ αυστηρότερων κανόνων, υποστηρίζοντας ότι το πλαίσιο αφήνει πολλά περιθώρια εξαιρέσεων (π.χ. σε ευαίσθητες περιοχές, όπως στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας των Natura).

Αντίθετα, διαφορετικές είναι οι προσεγγίσεις παραγωγικών φορέων, όπως του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), που υποστηρίζουν ότι απαιτείται μεγαλύτερη ευελιξία για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων, μεταξύ των οποίων και των ΑΠΕ.

Η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ) που εκπροσωπεί τις επιχειρήσεις και τους φορείς του κλάδου των αιολικών πάρκων έχει ήδη αποστείλει τις θέσεις της και τις αντιρρήσεις της στο πλαίσιο της διαβούλευσης αφού θεωρεί ότι το νέο πλαίσιο περιορίζει υπερβολικά τις δυνατότητες ανάπτυξης νέων αιολικών πάρκων, αποκλείοντας σημαντικές περιοχές υψηλού αιολικού δυναμικού. Μεταξύ των βασικών ενστάσεων του κλάδου είναι ο οριζόντιος περιορισμός στα υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων, ο περιορισμός στα νησιά άνω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων και οι περιορισμοί στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας.

Τουρισμός: Η μεγάλη μάχη για τη φέρουσα ικανότητα
Στο ΕΧΠ Τουρισμού η βασική αντιπαράθεση αφορά το όριο μεταξύ ανάπτυξης και κορεσμού. Τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου που εκπροσωπούν φορείς του τουρισμού (ΞΕΕ, Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων) ζητούν μία πριμοδότηση των δραστηριοτήτων του τομέα και ένα πλαίσιο που θα λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές δυνατότητες κάθε προορισμού και αντιδρούν σε οριζόντιους περιορισμούς, όπως το πλαφόν των 100 κλινών σε ανεπτυγμένες ή κορεσμένες περιοχές.

Επίσης, ως προς την ομαδοποίηση των νησιών έχουν βρει «σύμμαχο» στον ΣΕΠΟΧ καθώς οι πολεοδόμοι αμφισβητούν τη μεθοδολογία ομαδοποίησης των νησιών, υποστηρίζοντας ότι οι κατηγοριοποιήσεις που περιλαμβάνει το ΕΧΠ Τουρισμού δεν τεκμηριώνονται επαρκώς και δεν λαμβάνουν υπόψη τις διαφορετικές χωρικές, περιβαλλοντικές και αναπτυξιακές ιδιαιτερότητες των νησιωτικών περιοχών..

Οι εκπρόσωποι του τουριστικού κλάδου στο Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας υποστηρίζουν ότι η χωροταξία δεν μπορεί να βασίζεται σε ενιαίες απαγορεύσεις, αλλά πρέπει να συνδέεται με τις υποδομές κάθε περιοχής, όπως ύδρευση, αποχέτευση, διαχείριση απορριμμάτων και μεταφορές.

Από την άλλη πλευρά, επιστημονικοί φορείς και εκπρόσωποι ορισμένων ώριμων προορισμών ζητούν αυστηρότερα εργαλεία προστασίας, επισημαίνοντας ότι αρκετά νησιά έχουν ήδη ξεπεράσει τα όρια αντοχής τους. Ιδιαίτερη κριτική ασκείται στις μεγάλες οργανωμένες τουριστικές αναπτύξεις, με το επιχείρημα ότι μπορεί να δημιουργούν νέες πιέσεις σε ευαίσθητες περιοχές.

Βιομηχανία: Ανάπτυξη με λιγότερα εμπόδια
Στο ΕΧΠ Βιομηχανίας, του οποίου η διαβούλευση ολοκληρώθηκε μόλις χθες, το βασικό διακύβευμα είναι η εξισορρόπηση μεταξύ της ανάγκης για ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της χώρας και της προστασίας του χώρου. Από τις τοποθετήσεις που έχουν μεταφερθεί στο Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας, ο ΣΕΒ εμφανίζεται να τάσσεται υπέρ ενός πιο ευέλικτου πλαισίου, με μεγαλύτερες δυνατότητες χωροθέτησης παραγωγικών δραστηριοτήτων και λιγότερα εμπόδια για τις επενδύσεις.

Το τελικό αποτέλεσμα θα κριθεί πλέον μέσα στις επόμενες εβδομάδες, καθώς το Εθνικό Συμβούλιο καλείται να ολοκληρώσει τις γνωμοδοτήσεις του σε χρόνο-ρεκόρ, ενώ παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν θα προλάβει να αξιολογήσει τελικά τις επεξεργασμένες εκδοχές των κειμένων ή αν η διαδικασία θα ολοκληρωθεί με την υφιστάμενη «αντίστροφη» σειρά.

Πηγή΄: ot.gr