Στη δεύτερη στροφή των Πανελλαδικών οι υποψήφιοι

Την πρώτη στρο­φή των φε­τι­νών Πα­νελ­λα­δι­κών Εξε­τά­σε­ων ολο­κλή­ρω­σαν οι υπο­ψή­φιοι για πα­νε­πι­στή­μια και ΤΕΙ, δια­γω­νι­ζό­με­νοι σε τρία υψηλά και δύ­σκο­λα εμπό­δια. Τα μα­θή­μα­τα που κάθε χρόνο δυ­σκο­λεύ­ουν πε­ρισ­σό­τε­ρο τους υπο­ψη­φί­ους είναι η Νε­ο­ελ­λη­νι­κή Γλώσ­σα, τα Αρ­χαία Ελ­λη­νι­κά, τα Μα­θη­μα­τι­κά και η Φυ­σι­κή, και έως τώρα οι υπο­ψή­φιοι εξε­τά­στη­καν στα τρία πρώτα, ενώ προ­ε­τοι­μά­ζο­νται να ξε­πε­ρά­σουν το εμπό­διο της Φυ­σι­κής αύριο Δευ­τέ­ρα. Με δε­δο­μέ­νο τον υψηλό βαθμό δυ­σκο­λί­ας των θε­μά­των που ετέ­θη­σαν φέτος στα Μα­θη­μα­τι­κά Προ­σα­να­το­λι­σμού, θε­ω­ρεί­ται πως όσοι αρί­στευ­σαν στο μά­θη­μα θα έχουν πάρει ένα ση­μα­ντι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα ένα­ντι των συ­νυ­πο­ψη­φί­ων τους.

Ει­δι­κό­τε­ρα, στη με­γά­λη κα­τη­γο­ρία των υπο­ψη­φί­ων, τους πε­ρί­που 88.000 των Γε­νι­κών Λυ­κεί­ων, στο πλαί­σιο της Νε­ο­ελ­λη­νι­κής Γλώσ­σας Γε­νι­κής Παι­δεί­ας δό­θη­κε κεί­με­νο (δια­σκευή ομι­λί­ας στην Ακα­δη­μία Αθη­νών) του ακα­δη­μαϊ­κού Γρη­γό­ρη Σκαλ­κέα. «Για να πα­ρα­μεί­νουν όμως οι στό­χοι της επι­στή­μης αν­θρω­πο­κε­ντρι­κοί, κρί­νε­ται απο­λύ­τως ανα­γκαί­ος ο επα­να­κα­θο­ρι­σμός τους από “προ­σω­πι­κό­τη­τες με υψηλά ηθικά ιδα­νι­κά”, κατά τον Αϊν­στάιν, δη­λα­δή από έντι­μους, συ­νε­πείς και ανι­διο­τε­λείς, διο­ρα­τι­κούς, ει­λι­κρι­νείς και αντι­κει­με­νι­κούς αν­θρώ­πους-επι­στή­μο­νες», έλεγε ο Γρη­γό­ρης Σκαλ­κέ­ας. Από τους υπο­ψη­φί­ους ζη­τή­θη­κε να πα­ρου­σιά­σουν με επι­χει­ρή­μα­τα τις από­ψεις τους για τον ρόλο της επι­στή­μης στην αντι­με­τώ­πι­ση των ση­μα­ντι­κό­τε­ρων σύγ­χρο­νων προ­βλη­μά­των και για το ποια είναι τα ηθικά εφό­δια του επι­στή­μο­να που θα του επι­τρέ­ψουν να υπη­ρε­τή­σει αυτό τον στόχο.

Απρό­βλε­πτο

Ωστό­σο, πα­ρό­τι το θέμα θα μπο­ρού­σε να κρι­θεί… SOS, φι­λό­λο­γοι που έχουν βαθ­μο­λο­γή­σει σε προη­γού­με­νες Πα­νελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις επι­μέ­νουν να το­νί­ζουν ότι το μά­θη­μα της Νε­ο­ελ­λη­νι­κής Γλώσ­σας είναι απρό­βλε­πτο και ότι «μπο­ρεί ένας υπο­ψή­φιος να ξέρει τι θέλει να πει αλλά να έχει μέ­τρια δια­τύ­πω­ση των θέ­σε­ών του ή να “εγκλω­βι­στεί” μέσα σε φόρ­μες ανά­πτυ­ξης ενός θέ­μα­τος που τις έχει δι­δα­χθεί στο φρο­ντι­στή­ριο. Κάτι τέ­τοιο μπο­ρεί να στε­ρή­σει από πρω­το­τυ­πία το γρα­πτό και άρα από μο­νά­δες που θα το βοη­θή­σουν να προ­σεγ­γί­σει το άρι­στα, δη­λα­δή πάνω από 18». Σύμ­φω­να με την επε­ξερ­γα­σία των στοι­χεί­ων από τον εκ­παι­δευ­τι­κό-ανα­λυ­τή Στρά­το Στρα­τη­γά­κη, στη Νε­ο­ελ­λη­νι­κή Γλώσ­σα οι υπο­ψή­φιοι που γρά­φουν άρι­στα είναι ελά­χι­στοι κάθε χρόνο. Το πο­σο­στό τους κυ­μαί­νε­ται από το 0,66% το 2006 έως 2,04% που ήταν το υψη­λό­τε­ρο (2012).

Στα Αρ­χαία Ελ­λη­νι­κά το υψη­λό­τε­ρο πο­σο­στό αρι­στού­χων ση­μειώ­θη­κε το 2008, με το 9,58% των υπο­ψη­φί­ων να γρά­φει άρι­στα, ενώ το χα­μη­λό­τε­ρο πο­σο­στό ση­μειώ­θη­κε το 2015 με μόλις το 0,95% των υπο­ψη­φί­ων να αρι­στεύ­ει. Φέτος, στην εξέ­τα­ση των Αρ­χαί­ων Προ­σα­να­το­λι­σμού δό­θη­καν στους υπο­ψη­φί­ους ένα δι­δαγ­μέ­νο κεί­με­νο του Πλά­τω­να (Πρω­τα­γό­ρας 322d-323c) και ένα αδί­δα­κτο του Ισο­κρά­τη (Φί­λιπ­πος, 26-27). Με βάση τον γε­νι­κό βαθμό δυ­σκο­λί­ας των θε­μά­των στα Αρ­χαία, θε­ω­ρεί­ται πι­θα­νό οι επι­δό­σεις να είναι κα­λύ­τε­ρες σε σχέση με πέ­ρυ­σι. Ετσι, συ­νε­κτι­μώ­ντας και τον βαθμό δυ­σκο­λί­ας των θε­μά­των της Νε­ο­ελ­λη­νι­κής Γλώσ­σας, η πρώτη τάση δεί­χνει βελ­τί­ω­ση των επι­δό­σε­ων και άρα η Ιστο­ρία είναι το μά­θη­μα που μπο­ρεί να κάνει την… ανα­τρο­πή. Αντί­θε­τα, τα Λα­τι­νι­κά, λόγω της ευ­κο­λί­ας τους, δεν είναι μά­θη­μα που επι­τρέ­πει –εκτός απρο­ό­πτου, εύ­λο­γα– με­γά­λες ανα­κα­τα­τά­ξεις στις βαθ­μο­λο­γι­κές επι­δό­σεις από χρο­νιά σε χρο­νιά.

Στα Μα­θη­μα­τι­κά (της Θε­τι­κής Κα­τεύ­θυν­σης με βάση το σύ­στη­μα που εφαρ­μό­στη­κε έως το 2015 και Θε­τι­κής Ομά­δας Προ­σα­να­το­λι­σμού με το νέο σύ­στη­μα από το 2016), η δια­φο­ρά με­τα­ξύ του μι­κρό­τε­ρου και του με­γα­λύ­τε­ρου πο­σο­στού αρι­στού­χων ανά έτος είναι συ­νή­θως πολύ με­γά­λη. Το 2001 το 17,25% των υπο­ψη­φί­ων έγρα­ψε πάνω από 18, ενώ το 2015 μόλις το 2,47% των υπο­ψη­φί­ων πέ­τυ­χε την ίδια επί­δο­ση. Επί­σης, στα Μα­θη­μα­τι­κά της πρώην Τε­χνο­λο­γι­κής Κα­τεύ­θυν­σης και νυν Οι­κο­νο­μί­ας και Πλη­ρο­φο­ρι­κής, τα πο­σο­στά αρι­στού­χων ήταν πάντα πολύ χα­μη­λά, μι­κρό­τε­ρα από το 5%. Συ­γκε­κρι­μέ­να, το πο­σο­στό των αρι­στού­χων κυ­μαί­νε­ται από 0,65% μέχρι 4,68%.

Φέτος, όπως σχο­λί­α­σε η Ελ­λη­νι­κή Μα­θη­μα­τι­κή Εται­ρεία, «οι υπο­ψή­φιοι έπρε­πε να έχουν πολύ καλή γνώση της ύλης των Μα­θη­μα­τι­κών των προη­γού­με­νων τά­ξε­ων», προ­σθέ­το­ντας ότι «τα θέ­μα­τα ήταν σαφώς δυ­σκο­λό­τε­ρα από τα αντί­στοι­χα περ­σι­νά».

«Η δυ­σκο­λία των θε­μά­των στα Μα­θη­μα­τι­κά εξαρ­τά­ται από την εξά­σκη­ση, που δίνει την τα­χύ­τη­τα στις πρά­ξεις, από την εμπει­ρία, που αντλεί­ται από τα χρό­νια και τη διάρ­κεια της προ­σπά­θειας, και τέλος από την αντί­λη­ψη, την ικα­νό­τη­τα δη­λα­δή επε­ξερ­γα­σί­ας των δε­δο­μέ­νων», λέει στην «Κ» ο Νι­κη­φό­ρος Μαρ­κά­κης, μα­θη­μα­τι­κός στο φρο­ντι­στή­ριο Με­θο­δι­κό. Και προ­σθέ­τει: «Είναι προ­φα­νές ότι η ύλη σε μα­θή­μα­τα, όπως τα Αρ­χαία και τα Μα­θη­μα­τι­κά, δεν εμπε­δώ­νε­ται με διά­βα­σμα –έστω και εντα­τι­κό– μόνο στη Γ΄ Λυ­κεί­ου. Είναι γνω­στι­κά αντι­κεί­με­να που απαι­τούν βάθος χρό­νου και σωστή ορ­γά­νω­ση σε όλα τα σχο­λι­κά χρό­νια».