Χάλκη, Πάτμος και Καστελλόριζο στον «χάρτη» των υποδομών

Φθά­νο­ντας στη Χάλκη, καθώς το πλοίο προ­σεγ­γί­ζει τον οικισμό, ένα παλιό κτίριο ξεχω­ρί­ζει, υπο­δε­χό­μενο σαν πρώτη εικόνα τον επι­σκέ­πτη. Είναι το παλιό ρολόι, δώρο στην πατρίδα από τους ξενι­τε­μέ­νους Χαλ­κί­τες του Weirton της Βιρ­τζί­νια των ΗΠΑ. Λίγα μέτρα πιο πίσω, «κρυμ­μένο» πλέον από τα σπίτια, βρί­σκε­ται ένα μάλλον ασυ­νή­θι­στο κτίσμα: πρό­κει­ται για το Σαρεν­τζί, ένα «κρυφό» κτίριο, καθώς από το έδαφος ξεχω­ρί­ζει σήμερα μόνο ο πετρό­χτι­στος θόλος του, όμως το ύψος του στο εσω­τε­ρικό φθάνει τα έξι μέτρα.

Τα δύο κτίρια είχαν από χρόνια ανάγκη συντή­ρη­σης και ανα­στή­λω­σης. Ειδικά το Σαρεν­τζί, που σύμφωνα με μελε­τη­τές λει­τουρ­γούσε αρχικά ως σιτα­πο­θήκη (γι’ αυτό και το μεγα­λύ­τερο μέρος του ήταν υπόγειο) και παρα­μέ­νει κλειστό για περισ­σό­τερο από μισό αιώνα. Ομως για έναν μικρό νησιω­τικό δήμο όπως η Χάλκη, ακόμα και ένα σχετικά «απλό» έργο είναι εξαι­ρε­τικά δύσκολη υπόθεση. «Πριν από πέντε χρόνια ένας ιδιώτης δώρισε στον δήμο τη μελέτη ανα­στή­λω­σης των δύο κτιρίων. Παρέ­μεινε, όμως, στο συρτάρι, καθώς δεν είχαμε τους πόρους να την υλο­ποι­ή­σουμε», εξηγεί ο δήμαρ­χος του νησιού, Μιχάλης Πάτρος.

Ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τη δυσκο­λία των μικρών νησιω­τι­κών δήμων, όπως η Χάλκη, να μελε­τή­σουν και να κατα­σκευά­σουν τεχνικά έργα (είτε ελλεί­ψει τεχνι­κών υπη­ρε­σιών, καθώς πρό­κει­ται για μικρούς δήμους με ολι­γο­με­λές δυνα­μικό, είτε ελλεί­ψει πόρων), τα υπουρ­γεία Υπο­δο­μών, Οικο­νο­μίας και Ανά­πτυ­ξης και Ναυ­τι­λίας και η «Ελλη­νική Εται­ρεία Τοπικής Ανά­πτυ­ξης Αυτο­διοί­κηση Α.Ε.» ανέ­λα­βαν προ μηνών να δημιουρ­γή­σουν έναν μηχα­νι­σμό για την υπο­στή­ριξή τους. Σήμερα, η ανα­στή­λωση του παλιού ρολο­γιού και του Σαρεν­τζί στη Χάλκη θα είναι τα πρώτα έργα που θα «εγκαι­νιά­σουν» τον μηχα­νι­σμό αυτό.

Προ­κει­μέ­νου να ανα­λά­βει τα έργα αυτά η πολι­τεία, «υπο­κα­θι­στά» τον δήμο μέσω μιας σύμ­βα­σης συνερ­γα­σίας. Κατόπιν το υπουρ­γείο Υπο­δο­μών ανα­λαμ­βά­νει το τεχνικό κομμάτι: την εκπό­νηση/ επι­και­ρο­ποί­ηση των μελετών, τη σύνταξη τευχών δημο­πρά­τη­σης και την πραγ­μα­το­ποί­ηση του δια­γω­νι­σμού. Τις μελέτες θα εκπο­νή­σουν οι «Κτι­ρια­κές Υπο­δο­μές», η κατα­σκευα­στική εται­ρεία του υπουρ­γείου που είναι υπεύ­θυνη για τα σχολεία, τις υπο­δο­μές Υγείας και Δικαιο­σύ­νης.

Η πρώτη ομάδα έργων συμπλη­ρώ­νε­ται από δύο έργα στην Πάτμο και ένα στο Καστελ­λό­ριζο. Στην Πάτμο θα μελε­τη­θεί η κατα­σκευή ενός βρε­φο­νη­πια­κού σταθμού ολο­κλη­ρω­μέ­νης φρο­ντί­δας (για βρέφη, νήπια και νήπια με ανα­πη­ρία) και μιας μονάδας φρο­ντί­δας ηλι­κιω­μέ­νων. Στο Καστελ­λό­ριζο θα μελε­τη­θεί η ανά­πλαση της παρα­λια­κής ζώνης του οικι­σμού, συνο­λι­κής έκτασης 4.000 τ.μ. Η παραλία θα ενο­ποι­η­θεί με τους σημα­ντι­κούς χώρους και κτίρια που βρί­σκο­νται δίπλα της, αλλά και τις οδούς και τους πεζό­δρο­μους προ­σπέ­λα­σης προς το εσω­τε­ρικό, με την χρήση ομοιο­γε­νών υλικών με τα υφι­στά­μενα παρα­δο­σιακά.

Σύμφωνα με το υπουρ­γείο Υπο­δο­μών, η ζήτηση από μικρά νησιά είναι μεγάλη, γιατί πλήθος έργων παρα­μέ­νουν «κολ­λη­μένα» εξαι­τίας των περιο­ρι­σμέ­νων δυνα­το­τή­των των δήμων τους. Μέσα στο επόμενο διά­στημα θα εγκρι­θούν δύο έργα στα Ψαρά (η κατα­σκευή ιατρείου και η ανά­πλαση του παρα­λια­κού μετώπου), δύο στην Κάσο (κατα­σκευή δημαρ­χείου και δημο­τι­κού ξενώνα) και από ένα στην Ανάφη (δημο­τικό ιατρείο), στην Αστυ­πά­λαια (πολι­τι­στικό κέντρο) και στην Κέα (θαλάσ­σιο μουσείο).

Εξά­με­τρο ταβάνι

Οσο για τη Χάλκη; «Το Σαρεν­τζί είναι ένα υπέροχο κτίριο. Εξω­τε­ρικά δεν φαί­νε­ται, αλλά το ταβάνι έχει 6 μέτρα ύψος! Σκε­φτό­μα­στε λοιπόν να το αξιο­ποι­ή­σουμε ως ένα χώρο προ­βο­λής της ιστο­ρίας του νησιού», λέει ο κ. Πάτρος. Και το παλιό ρολόι; «Θέλουμε να ξανα­λει­τουρ­γή­σει. Ισως χωρίς το χαρα­κτη­ρι­στικό “χτύπημα” των ωρών γιατί πολλοί κάτοι­κοι το βρί­σκουν… μακά­βριο, ενώ οι του­ρί­στες δια­μαρ­τύ­ρο­νταν ότι τους ξυπνούσε».