Εισφορές και συντάξεις πολλών ταχυτήτων για 900.000 μη μισθωτούς

Σαρω­τι­κές αλλαγές σε εισφο­ρές και συντά­ξεις έρχο­νται με το νέο Ασφα­λι­στικό για 900.000 ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες και αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους. Από το 2020 δια­μορ­φώ­νο­νται τέσ­σε­ρις ταχύ­τη­τες ελά­χι­στων εισφο­ρών για όλους όσοι προ­έρ­χο­νται από τα πρώην ταμεία ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ.

Οι δια­φο­ρε­τι­κές ταχύ­τη­τες δια­μορ­φώ­νο­νται με βάση τις ασφα­λι­στι­κές υπο­χρε­ώ­σεις του κάθε κλάδου, καθώς δεν ασφα­λί­ζο­νται όλοι οι μη μισθω­τοί υπο­χρε­ω­τικά για επι­κου­ρική και εφάπαξ. Την ίδια στιγμή, το νέο σύστημα των 6 ασφα­λι­στι­κών κατη­γο­ριών ελεύ­θε­ρης επι­λο­γής που θεσμο­θε­τεί­ται οδηγεί σε συντά­ξεις από 435 ευρώ για 15ετία ασφά­λι­σης στην ελά­χι­στη κλίμακα, έως και πάνω από 1.500 ευρώ για 40ετία ασφά­λι­σης στην 6η και υψη­λό­τερη κλίμακα.

Το και­νούρ­γιο ασφα­λι­στικό σύστημα φέρνει εντελώς νέο τοπίο στο συντα­ξιο­δο­τικό επαγ­γελ­μα­τιών και επι­στη­μό­νων. Στο μέτωπο των εισφο­ρών οι ελά­χι­στες υπο­χρε­ώ­σεις θα κυμαί­νο­νται από 220 έως 288 ευρώ τον μήνα. Η δια­κύ­μανση εξαρ­τά­ται από την υπο­χρέ­ωση ασφά­λι­σης σε κάθε κλάδο.

Υπό­χρεοι ασφά­λι­σης για επι­κού­ρηση και πρόνοια είναι πάνω από 210.000 μη μισθω­τοί ασφα­λι­σμέ­νοι στα πρώην ταμεία ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ, και ειδι­κό­τερα:

• Μηχα­νι­κοί του πρ. ΕΤΑΑ-ΤΣΜΕΔΕ: ασφα­λί­ζο­νται για επι­κου­ρική και για εφάπαξ.
• Γιατροί – υγειο­νο­μι­κοί του πρ. ΕΤΑΑ-ΤΣΑΥ: ασφα­λί­ζο­νται για εφάπαξ.
• Δικη­γό­ροι Αθηνών του πρ. ΕΤΑΑ-ΤΑΝ: ασφα­λί­ζο­νται για επι­κου­ρική και για εφάπαξ.
• Δικη­γό­ροι υπό­λοι­πης Ελλάδας: ασφα­λί­ζο­νται για επι­κου­ρική.
• Πρα­τη­ριού­χοι υγρών καυ­σί­μων του πρ. ΟΑΕΕ: ασφα­λί­ζο­νται για επι­κου­ρική.
• Αρτο­ποιοί του πρ. ΟΑΕΕ: ασφα­λί­ζο­νται για επι­κου­ρική. Αυτό σημαί­νει πως η ελά­χι­στη ασφα­λι­στική υπο­χρέ­ωση δια­μορ­φώ­νε­ται σε τέσ­σε­ρις ταχύ­τη­τες για 900.000 μη μισθω­τούς:
• Ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες του πρ. ΟΑΕΕ: 220 ευρώ τον μήνα για ΕΦΚΑ και συνει­σπρατ­τό­μενα (ΕΟΠΥΥ και ΟΑΕΔ).
• Πρα­τη­ριού­χοι υγρών καυ­σί­μων και αρτο­ποιοί του πρ. ΟΑΕΕ, όπως επίσης δικη­γό­ροι και συμ­βο­λαιο­γρά­φοι υπό­λοι­πης Ελλάδας πλην Αθηνών: 262 ευρώ τον μήνα για ΕΦΚΑ, συνει­σπρατ­τό­μενα (ΕΟΠΥΥ και ΟΑΕΔ) και επι­κου­ρική ΕΤΕΑΕΠ (ασφα­λί­ζο­νται υπο­χρε­ω­τικά για επι­κου­ρική). Μέχρι τον Φεβρουά­ριο του 2022 θα κατα­βάλ­λουν επι­πλέον 27,34 ευρώ τον μήνα για τις οφει­λό­με­νες εισφο­ρές επι­κου­ρι­κής του 2017 και του 2018 (εξο­φλού­νται σε 36 δόσεις). Τελικό σύνολο νέας ασφα­λι­στι­κής υπο­χρέ­ω­σης μέχρι 2/2022: 289,34 ευρώ.
• Γιατροί, φαρ­μα­κο­ποιοί, υγειο­νο­μι­κοί του πρ. ΤΣΑΥ: 246 ευρώ τον μήνα για ΕΦΚΑ, συνει­σπρατ­τό­μενα (ΕΟΠΥΥ και ΟΑΕΔ) και ΕΤΕΑΕΠ, καθώς ασφα­λί­ζο­νται υπο­χρε­ω­τικά για πρόνοια. Μέχρι τον Φεβρουά­ριο του 2022 θα κατα­βάλ­λουν επι­πλέον 15,62 ευρώ τον μήνα για τις οφει­λό­με­νες εισφο­ρές εφάπαξ του 2017 και του 2018 (εξο­φλού­νται σε 36 δόσεις). Τελικό σύνολο νέας ασφα­λι­στι­κής υπο­χρέ­ω­σης μέχρι 2/2022: 261,62 ευρώ.
• Μηχα­νι­κοί και εργο­λή­πτες του πρ. ΤΣΜΕΔΕ και δικη­γό­ροι και συμ­βο­λαιο­γρά­φοι Αθηνών του πρ. ΤΑΝ: 288 ευρώ τον μήνα για ΕΦΚΑ, συνει­σπρατ­τό­μενα (ΕΟΠΥΥ και ΟΑΕΔ) και ΕΤΕΑΕΠ, καθώς ασφα­λί­ζο­νται υπο­χρε­ω­τικά για επι­κου­ρική και πρόνοια. Μέχρι τον Φεβρουά­ριο του 2022 θα κατα­βάλ­λουν και 42,96 ευρώ τον μήνα για τις οφει­λό­με­νες εισφο­ρές επι­κου­ρι­κής και πρό­νοιας του 2017 και του 2018 (εξο­φλού­νται σε 36 δόσεις). Τελικό σύνολο νέας ασφα­λι­στι­κής υπο­χρέ­ω­σης μέχρι 2/2022: 330,96 ευρώ.

Κάθε Δεκέμ­βριο

Το νέο σύστημα θα στη­ρί­ζε­ται στην ελεύ­θερη επιλογή κατη­γο­ρίας από τους ασφα­λι­σμέ­νους. Οι επαγ­γελ­μα­τίες θα επι­λέ­γουν κάθε Δεκέμ­βριο, ανάμεσα σε 6 κατη­γο­ρίες, την κλίμακα στην οποία επι­θυ­μούν να εντα­χθούν για την επόμενη χρονιά. Μια 7η υπο­κα­τώ­τατη κατη­γο­ρία στα 136 ευρώ θα ισχύει μόνο για τους νέους επαγ­γελ­μα­τίες και επι­στή­μο­νες (πρ. ΟΑΕΕ και πρ. ΕΤΑΑ) με δρα­στη­ριό­τητα έως 5 ετών.

Οι εισφο­ρές υγείας παρα­μέ­νουν στα­θε­ρές στα 66 ευρώ από τη δεύτερη κλίμακα και πάνω, ενώ αυξά­νε­ται μόνο η εισφορά υπέρ σύντα­ξης ώστε να υπάρ­χουν αντα­πο­δο­τι­κό­τητα και κίνητρο για να επι­λέ­ξει κάποιος ανώτερη κατη­γο­ρία εισφο­ρών με στόχο την αύξηση της προσ­δο­κώ­με­νης σύντα­ξης. Οι αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι με υπο­χρέ­ωση ασφά­λι­σης για επι­κου­ρική θα κατα­βάλ­λουν εισφο­ρές στα­θε­ρού ποσού από 42 έως 61 ευρώ.

Αντί­στοιχα, όσοι ασφα­λί­ζο­νται υπο­χρε­ω­τικά για πρόνοια (εφάπαξ) θα πλη­ρώ­νουν επι­πλέον από 26 έως 37 ευρώ κάθε μήνα. Και αυτές οι εισφο­ρές θα είναι κατη­γο­ρίες στα­θε­ρών ποσών ελεύ­θε­ρης επι­λο­γής, χωρίς σύνδεση με τον κατώ­τατο μισθό. Οι κατη­γο­ρίες θα είναι τρεις για την επι­κου­ρική και άλλες τρεις για εφάπαξ. Στις εισφο­ρές θα προ­στί­θε­νται 10 ευρώ υπέρ του λογα­ρια­σμού ανερ­γίας ΟΑΕΔ.

Οσοι επι­λέ­ξουν να μην εντα­χθούν στην ελά­χι­στη αλλά σε μια ανώτερη ασφα­λι­στική κατη­γο­ρία θα πρέπει να πλη­ρώ­σουν έως 674 ευρώ τον μήνα κατ’ ανώτατο όριο, αν ασφα­λί­ζο­νται και για επι­κου­ρική και για πρόνοια.

Οι υψη­λό­τε­ρες εισφο­ρές δια­μορ­φώ­νο­νται ως εξής:

• Ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες του πρ. ΟΑΕΕ: 576 ευρώ τον μήνα για ΕΦΚΑ και συνει­σπρατ­τό­μενα (ΕΟΠΥΥ και ΟΑΕΔ).
• Πρα­τη­ριού­χοι υγρών καυ­σί­μων και αρτο­ποιοί του πρ. ΟΑΕΕ, όπως επίσης δικη­γό­ροι και συμ­βο­λαιο­γρά­φοι υπό­λοι­πης Ελλάδας πλην Αθηνών: 637 ευρώ τον μήνα για ΕΦΚΑ, συνει­σπρατ­τό­μενα (ΕΟΠΥΥ και ΟΑΕΔ) και επι­κου­ρική ΕΤΕΑΕΠ, καθώς ασφα­λί­ζο­νται υπο­χρε­ω­τικά για επι­κου­ρική.
• Γιατροί, φαρ­μα­κο­ποιοί, υγειο­νο­μι­κοί του πρ. ΤΣΑΥ: 613 ευρώ τον μήνα για ΕΦΚΑ, καθώς ασφα­λί­ζο­νται υπο­χρε­ω­τικά για πρόνοια.
• Μηχα­νι­κοί και εργο­λή­πτες του πρ. ΤΣΜΕΔΕ και δικη­γό­ροι και συμ­βο­λαιο­γρά­φοι Αθηνών του πρ. ΤΑΝ: 674 ευρώ τον μήνα για ΕΦΚΑ, συνει­σπρατ­τό­μενα (ΕΟΠΥΥ και ΟΑΕΔ) και ΕΤΕΑΕΠ, καθώς ασφα­λί­ζο­νται υπο­χρε­ω­τικά για επι­κου­ρική και πρόνοια. Σε όποια από τις 6 νέες ασφα­λι­στι­κές κατη­γο­ρίες κι αν εντα­χθούν οι αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι, θα πρέπει να συνυ­πο­λο­γί­σουν για την περίοδο μέχρι τον Φεβρουά­ριο του 2022 και την επι­βά­ρυνση από τις 36 δόσεις των οφει­λο­μέ­νων για το 2017 και το 2018. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως η δόση για την επι­κου­ρική ασφά­λιση είναι 13,67 ευρώ τον μήνα. Αντί­στοιχα, η μία δόση για το εφάπαξ (πρόνοια) είναι 7,81 ευρώ τον μήνα. Οι υπό­χρεοι σε ασφά­λιση επι­κου­ρι­κής και εφάπαξ κατα­βάλ­λουν κάθε μήνα επι­πλέον 21,48 ευρώ μηνιαία δόση για τα οφει­λό­μενα του 2017 και 21,48 ευρώ για τα οφει­λό­μενα του 2018, σύνολο 42,96 ευρώ τον μήνα. Αντί­στοιχα, όσοι ασφα­λί­ζο­νται μόνο για επι­κου­ρική κατα­βάλ­λουν δόση 27,34 ευρώ τον μήνα, ενώ όσοι ασφα­λί­ζο­νται μόνο για πρόνοια πλη­ρώ­νουν 15,62 ευρώ τον μήνα.

«Γρίφος» η επιλογή της πιο συμ­φέ­ρου­σας κλάσης

Σε συντά­ξεις από 435 ευρώ για 15ετία ασφά­λι­σης στην ελά­χι­στη κλίμακα των 210 ευρώ, έως και 1.454 ευρώ για 40ετία ασφά­λι­σης στην 6η και υψη­λό­τερη κλίμακα των 566 ευρώ οδηγεί το νέο καθε­στώς με τα σημε­ρινά ποσοστά ανα­πλή­ρω­σης.

Οι συντε­λε­στές ανα­πλή­ρω­σης, βέβαια, θα αλλά­ξουν για όσους απο­χώ­ρη­σαν ή απο­χω­ρούν με πολλά έτη ασφά­λι­σης, πάνω από 30 και κυρίως πάνω από 35 έτη εργα­σίας. Με το επι­κρα­τέ­στερο σενάριο, που βρί­σκε­ται υπό επε­ξερ­γα­σία, οι συντε­λε­στές ανα­μέ­νε­ται να οδηγούν σε ανα­πλή­ρωση αντα­πο­δο­τι­κής σύντα­ξης 50%-51% για 40 έτη ασφά­λι­σης (έναντι 42,80% σήμερα) και πιθα­νό­τατα 40% για 35ετία ασφά­λι­σης (έναντι 33,81% σήμερα).

Αυτό σημαί­νει πως οι νέες συντά­ξεις των επαγ­γελ­μα­τιών δεν απο­κλεί­ε­ται να κατα­λή­γουν εντέλει σε ποσά από 779 ευρώ για 40ετία στην ελά­χι­στη κλίμακα, έως 1.659 ευρώ για 40ετία στην 6η και υψη­λό­τερη κλίμακα. Αυτό δείχνει αύξηση της προσ­δο­κώ­με­νης σύντα­ξης από 64 έως 205 ευρώ για τα 40 χρόνια εργα­σίας. Η αύξηση ανα­μέ­νε­ται να είναι σημα­ντι­κό­τερη για την 5ετία 35-40 έτη ασφά­λι­σης και μικρό­τερη για τα 30-35 έτη ασφά­λι­σης. Τα ποσά αυτά βέβαια αφορούν κυρίως όσους θα ασφα­λι­στούν εξ ολο­κλή­ρου με το νέο σύστημα, δηλαδή τους νεο­προ­σλαμ­βα­νό­με­νους από το 2020 και μετά.

Οι σημε­ρι­νοί ασφα­λι­σμέ­νοι μη μισθω­τοί, που μετρούν ήδη πολλά ή λιγό­τερα έτη ασφά­λι­σης με τα παλιά συστή­ματα -δηλαδή με βάση τις χρο­νο­κλά­σεις του πρ. ΟΑΕΕ και με βάση το εισό­δημα την τελευ­ταία 3ετία-, έχουν τη δυνα­τό­τητα με το νέο σύστημα ελεύ­θε­ρης επι­λο­γής να επη­ρε­ά­σουν το ποσό της προσ­δο­κώ­με­νης σύντα­ξης. Γι’ αυτό και θα βρεθούν μπροστά σε έναν μικρό «γρίφο»: ποια ασφα­λι­στική κατη­γο­ρία έχουν συμ­φέ­ρον να επι­λέ­ξουν ώστε να πρι­μο­δο­τή­σουν την τελική τους σύνταξη. Ειδικοί της κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης επι­ση­μαί­νουν πως όσο περισ­σό­τερα χρόνια έχει μπροστά του ο επαγ­γελ­μα­τίας για να συντα­ξιο­δο­τη­θεί, τόσο περισ­σό­τερο τον συμ­φέ­ρει να επι­λέ­ξει μια μεσαία ή υψηλή κατη­γο­ρία εισφο­ρών, ώστε να αυξήσει τη βάση υπο­λο­γι­σμού της σύντα­ξής του.

Για παρά­δειγμα, αν ο επαγ­γελ­μα­τίας μετρά ήδη 20 έτη ασφά­λι­σης και χρειά­ζε­ται ακόμη μια 10ετία για να συντα­ξιο­δο­τη­θεί, μπορεί να κερ­δί­σει 10-15 ευρώ επι­πλέον στη μηνιαία του σύνταξη (με τους σημε­ρι­νούς συντε­λε­στές για την 30ετία), αν επι­λέ­ξει τη 2η κατη­γο­ρία των 252 ευρώ έναντι της ελά­χι­στης των 210 ευρώ. Οι επι­λο­γές φυσικά ποι­κίλ­λουν και εξαρ­τώ­νται από τα έτη που έχει πίσω του αλλά και μπροστά του ο επαγ­γελ­μα­τίας προ­κει­μέ­νου να συντα­ξιο­δο­τη­θεί.