Ιστορίες ξενιτιάς: Έλληνες νεομετανάστες μιλούν για την φυγή τους

Ένα μικρό ερω­τη­μα­το­λό­γιο και μία ανα­ζή­τη­ση αρ­κού­σε για να ξε­τυ­λι­χθούν τέσ­σε­ρις δια­φο­ρε­τι­κές ιστο­ρί­ες Ελ­λή­νων με­τα­να­στών που απο­φά­σι­σαν ότι ο ήλιος και το χρώμα της Ελ­λά­δας μπο­ρεί να είναι πο­λύ­τι­μα, αλλά δεν θα μπο­ρού­σαν να τους κρα­τή­σει.  

Γρά­φει ο Μι­χά­λης Μαρ­δάς  

Το ΕΤ Magazine του EleftherosTypos.gr ασχο­λεί­ται για ακόμη μία φορά με τα παι­διά της Ελ­λά­δας που ένοιω­σαν την προ­δο­σία από την ίδια τους την πα­τρί­δα και θέ­λη­σαν να ψά­ξουν σε άλ­λους τό­πους (σ.σ. κο­ντι­νούς αλλά και μα­κρι­νούς) την τύχη τους.

Είναι μόνο τέσ­σε­ρις από τις πάρα πολ­λές ιστο­ρί­ες με ελ­λη­νι­κό χρώμα που γρά­φο­νται στα ξένα και η κοινή τους συ­νι­στα­μέ­νη είναι πως η επι­στρο­φή είναι πολύ πιο δύ­σκο­λη από την από­φα­ση της φυγής.  Ο Από­στο­λος από το Αμπού Ντά­μπι, ο Πάνος από τη Νέα Υόρκη, η Χρι­στί­να από τον Κα­να­δά και η Έλενα από τη Με­γά­λη Βρε­τα­νία, αντα­πο­κρί­θη­καν στο κά­λε­σμά μας, μας… ξε­νά­γη­σαν στη νέα τους ζωή, λέ­γο­ντας πα­ράλ­λη­λα και με­γά­λες αλή­θειες για τις αι­τί­ες οι οποί­ες τους οδή­γη­σαν στη φυγή και τους λό­γους που δεν σκέ­φτο­νται την επι­στρο­φή τους.

 Από­στο­λος Κυ­ρια­ζής: Η κρίση ήταν η αφορ­μή για να φύ­γου­με

Ο Ελ­λη­νας αρ­χι­τέ­κτο­νας Από­στο­λος Κυ­ρια­ζής ανή­κει στην κα­τη­γο­ρία των Ελ­λή­νων επι­στη­μό­νων που έφυ­γαν από την Ελ­λά­δα και με­γα­λουρ­γούν στο εξω­τε­ρι­κό.

Γεν­νη­μέ­νος τον Μάιο του 1976 στη Θεσ­σα­λο­νί­κη και με­γα­λω­μέ­νος  στο Βόλο, ήταν ανά­με­σα στις δύο πό­λεις για σπου­δές αλλά και για κα­ριέ­ρα. Ερ­γα­ζό­ταν στη Θεσ­σα­λο­νί­κη στον ιδιω­τι­κό και τον ακα­δη­μαϊ­κό τομέα, δια­τη­ρώ­ντας και ιδιό­κτη­το αρ­χι­τε­κτο­νι­κό γρα­φείο στο Βόλο. Πριν από δύο χρό­νια απο­φά­σι­σε να κάνει το επό­με­νο με­γά­λο βήμα της ζωής του και να με­τα­κο­μί­σει στο Αμπού Ντά­μπι των Ηνω­μέ­νων Αρα­βι­κών Εμι­ρά­των. Εκεί ερ­γά­ζε­ται ως Επί­κου­ρος Κα­θη­γη­τής Αρ­χι­τε­κτο­νι­κής και Αστι­κού Σχε­δια­σμού στο Abu Dhabi University και ως ιδιώ­της. Μαζί με τη γυ­ναί­κα και τις δύο κόρες του νο­σταλ­γούν κά­ποιες από τις ομορ­φιές της πα­τρί­δας αλλά όπως μας λέει ο δρό­μος της επι­στρο­φής  δεν υπάρ­χει.  

1. Γιατί φύ­γα­τε από την Ελ­λά­δα;
   Ως αρ­χι­τέ­κτο­νας με ει­δί­κευ­ση στην πο­λε­ο­δο­μία και τον αστι­κό σχε­δια­σμό ήταν εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λο να κρα­τή­σω ισορ­ρο­πί­ες ανά­με­σα στο ιδιω­τι­κό επάγ­γελ­μα και τον ακα­δη­μαϊ­κό χώρο. Επαγ­γελ­μα­τι­κά, η οι­κο­δο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα είχε ήδη κα­ταρ­ρεύ­σει, ενώ στην πο­λε­ο­δο­μία οι ελά­χι­στα προ­κυ­ρησ­σό­με­νες με­λέ­τες γί­νο­νταν έρ­μαιο των ισχυ­ρών γρα­φεί­ων (με με­γά­λες εκ­πτώ­σεις τόσο στις προ­σφο­ρές τους όσο και στην ποιό­τη­τα). Μι­κρο­με­λέ­τες και συμ­με­το­χές σε αρ­χι­τε­κτο­νι­κούς δια­γω­νι­σμούς δεν ήταν αρ­κε­τά για να μπορώ να συ­ντη­ρή­σω την οι­κο­γέ­νειά μου.Πα­ράλ­λη­λα, και η σύ­ζυ­γός μου είχε μειώ­σεις μι­σθού, ενώ η φο­ρο­λο­γία και πα­ρά­λο­γες ασφα­λι­στι­κές ει­σφο­ρές ου­σια­στι­κά εκ­μη­δέ­νι­ζαν κάθε μη­νιαίο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.  Η σκέψη να φύ­γου­με από την Ελ­λά­δα υπήρ­χε πάντα, αμυ­δρά, αφού τόσο ο τρό­πος σκέ­ψης μας ως ζευ­γά­ρι όσο και οι εμπει­ρί­ες μας ως φοι­τη­τές μας επέ­τρε­παν να δια­τη­ρού­με μια πιο ευ­ρεία ματιά στα πράγ­μα­τα. Η κρίση της τε­λευ­ταί­ας δε­κα­ε­τί­ας απλά μας έδωσε την αφορ­μή για να το κά­νου­με πράξη.

2. Τι δια­φο­ρε­τι­κό βρή­κα­τε εκεί που πή­γα­τε σε σχέση με την Ελ­λά­δα;

Η Μέση Ανα­το­λή και η πε­ριο­χή του Αρα­βι­κού Κόλ­που δεν είναι «μα­κριά» από τα ελ­λη­νι­κά βιώ­μα­τα. Γεύ­σεις, λέ­ξεις, τα­μπε­ρα­μέ­ντο και ακού­σμα­τα είναι αρ­κε­τά κοινά. Εξ’άλλου και εδώ υπάρ­χουν αρ­κε­τοί Έλ­λη­νες.

Στα ΗΑΕ ωστό­σο είχα την τύχη να συ­να­ντή­σω μια κοι­νω­νία πραγ­μα­τι­κά πο­λυ­πο­λι­τι­σμι­κή, με αμοι­βαίο σε­βα­σμό και ανα­γνώ­ρι­ση, όπου μόνο το 15% του πλη­θυ­σμού είναι γη­γε­νείς «Εμι­ρά­τι» (στοι­χείο που ανα­δει­κνύ­ει το ανό­η­το του επι­χει­ρή­μα­τος περί αλ­λοί­ω­σης του Ελ­λη­νι­κού πο­λι­τι­σμού από τους πρό­σφυ­γες).

Πρό­κει­ται για μια χώρα με δια­φο­ρε­τι­κό πο­λι­τι­κό σύ­στη­μα μεν, από­λυ­τα λει­τουρ­γι­κό δε, και πολύ πιο ευ­έ­λι­κτο στον τρόπο λει­τουρ­γί­ας και εξυ­πη­ρέ­τη­σης των υπη­ρε­σιών. Προ­σω­πι­κά, η επαγ­γελ­μα­τι­κή δι­κτύ­ω­ση είναι τα­χύ­τα­τη και οι ευ­και­ρί­ες αρ­κε­τές. Ο και­ρός είναι κάτι που το συ­νη­θί­ζεις, αν και δεν είναι εύ­κο­λο να ξέ­ρεις ότι ο Ήλιος λά­μπει κάθε μέρα…  Το με­γά­λο κέρ­δος ωστό­σο είναι στα παι­διά μου. Τα οποία με­γα­λώ­νουν και πη­γαί­νουν σχο­λείο όντας ήδη τρί­γλωσ­σα (Ελ­λη­νι­κά, Αγ­γλι­κά και Αρα­βι­κά), και γί­νο­νται φίλοι με παι­διά από όλο τον κόσμο, ελα­χι­στο­ποιώ­ντας τις πι­θα­νό­τη­τες ανά­πτυ­ξης στε­ρε­ο­τυ­πι­κών δια­κρί­σε­ων και κό­μπλεξ κα­τω­τε­ρό­τη­τας.

3. Τι σας λεί­πει και τι δεν σας λεί­πει από την Ελ­λά­δα;

Από την Ελ­λά­δα μου λεί­πει σί­γου­ρα το έντο­νο φως, τα τοπία του πρά­σι­νου και του μπλε. Και η αν­θρώ­πι­νη κλί­μα­κα των πραγ­μά­των. Αλλά μέχρι εκεί. Όσο ήμουν στην Ελ­λά­δα δεν μπο­ρού­σα να τα χαρώ όπως τους αρ­μό­ζει.  Δεν μου λεί­πει το ίδιο το σύ­στη­μα. Σε όλες του τις εκ­φάν­σεις. Από την πο­λι­τι­κή επι­και­ρό­τη­τα μέχρι τη γρα­φειο­κρα­τία και την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα. Και ο στω­ι­κός τρό­πος απο­δο­χής από τον κόσμο, ωσάν βρι­σκό­με­νοι μα­ζι­κά υπό το Σύν­δρο­μο της Στοκ­χόλ­μης.

4. Σκέ­φτε­στε να γυ­ρί­σε­τε και υπό ποιές προ­ϋ­πο­θέ­σεις;

Δύ­σκο­λο ερώ­τη­μα. Προς το παρόν και με τις δε­δο­μέ­νες συν­θή­κες, δεν ξα­να­γυρ­νώ. Η Ελ­λά­δα είναι τέ­λεια για του­ρι­σμό και δεν έχω κα­νέ­να απο­λύ­τως πρό­βλη­μα με αυτό. Και δεν είναι μόνο το ερ­γα­σια­κό ζή­τη­μα. Ακόμη και με μια στα­θε­ρή ερ­γα­σία, το ίδιο το σύ­στη­μα της άκρα­της φο­ρο­λο­γί­ας, του πο­λι­τι­κού λαϊ­κι­σμού, της απα­ξιω­μέ­νης Παι­δεί­ας και Υγεί­ας, που πα­ρά­γει ακρό­τη­τες και μι­σαν­θρω­πι­σμό, είναι αυτό που θα με κρα­τή­σει μα­κριά.

Και πάλι, πι­στεύω ότι υπάρ­χουν δύο είδη Ελ­λή­νων με­τα­να­στών: Αυτοί που βγαί­νουν για να κα­λύ­ψουν συ­γκε­κρι­μέ­νες ανά­γκες, ερ­γά­ζο­νται και επι­στρέ­φουν γρή­γο­ρα όταν εκ­πλη­ρώ­σουν τον σκοπό τους, αδυ­να­τώ­ντας να ελέγ­ξουν τον πα­θη­τι­κό τους ρόλο στη σχέση με την Ελ­λά­δα. Και αυτοί που ανε­ξαρ­τή­τως των αφορ­μών για τις οποί­ες με­τα­να­στεύ­ουν, συ­να­ντούν τον κο­σμο­πο­λί­τι­κο εαυτό τους και ανα­κα­λύ­πτουν ότι η σκέψη και η ματιά τους δεν μπο­ρούν να πε­ριο­ρι­στούν από τε­χνη­τά σύ­νο­ρα. Και, αν θέ­λε­τε, αυτό είναι το μέ­γι­στο λάθος του Ελ­λη­νι­κού Κρά­τους στον τρόπο δια­χεί­ρι­σης της σχέ­σης του με την Ομο­γέ­νεια: Η δια­τή­ρη­ση μιας εσω­στρε­φούς, συ­ντη­ρη­τι­κής αντί­λη­ψης περί του τι πραγ­μα­τι­κά πρε­σβεύ­ει η Ελ­λη­νι­κή ιδιό­τη­τα, όχι ως εν­δο­γε­νές χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό αλλά ως ιδέα υπό διά­δο­ση.

Πάνος Σα­τζό­γλου: Πα­ρά­δει­σος δεν υπάρ­χει που­θε­νά, αν δεν τον φτιά­ξου­με μόνοι μας 

Ο Πάνος Σα­τζό­γλου πριν αφή­σει την αγα­πη­μέ­νη του Θεσ­σα­λο­νί­κη για να κυ­νη­γή­σει το όνει­ρό του στην άλλη πλευ­ρά του Ατλα­ντι­κού, μόνο άγνω­στος δεν ήταν.

Δη­μο­σιο­γρά­φος σε ρα­διό­φω­να (StarFm 97.1, Antenna Fm 97.5, Radio Thessaloniki 94.5 κ.ά. Antenna Radio 97.2, Status Radio 92.7 κ.ά.), τη­λε­ο­πτι­κούς σταθ­μούς (Mega, Ant1, Alpha, Star, ET3, Makedonia TV, TV100 κτλ), εφη­με­ρί­δες… Πολ­λές φορές ως απε­σταλ­μέ­νος πά­τη­σε το κόκ­κι­νο χαλί διε­θνών ορ­γα­νώ­σε­ων (Oscars, LA Greek Film Festival, Gabby Awards, Tribeca Film Festival κτλ), αλλά και αυτός δεν έμει­νε μαζί μας.

Μέσα σε τρεις ημέ­ρες, όπως μας λέει, πήρε την από­φα­ση να ξε­νι­τευ­τεί και πλέον με­γα­λουρ­γεί στη Νέα Υόρκη ως σκη­νο­θέ­της, πα­ρα­γω­γός και διευ­θυ­ντής προ­γράμ­μα­τος στο δη­μό­σιο ελ­λη­νι­κό ρα­διό­φω­νο, το μο­να­δι­κό στα FM της Νέας Υόρ­κης, το Cosmos FM 91.5. Είναι ο άν­θρω­πος που εμπνεύ­στη­κε το Greek Freak Week που έλαβε χώρα πριν από λίγο καιρό στη Νέα Υόρκη, ενώ­νο­ντας τρεις γε­νιές πρω­τα­γω­νι­στών του μπά­σκετ. Από τον Πα­να­γιώ­τη Φα­σού­λα μέχρι τον Γιάν­νη Αντε­το­κούν­μπο.

1.Γιατί φύ­γα­τε από την Ελ­λά­δα;

Να σου πω την αλή­θεια ούτε και εγώ έχω κα­τα­λά­βει πώς έφυγα  από την Θεσ­σα­λο­νί­κη και βρέ­θη­κα στην Αμε­ρι­κή. Μια από­φα­ση ήταν όλο. Απλά μία από­φα­ση. Μέσα σε μόλις 3 μέρες μά­ζε­ψα τα πράγ­μα­τά μου και έφυγα. Πάνε πε­ρί­που τέσ­σε­ρα χρό­νια πε­ρί­που. Συ­γκε­κρι­μέ­να ήταν τέλη Οκτώ­βρη του 2013 όταν άλ­λα­ξαν τα πάντα στην ζωή μου. Σί­γου­ρα η με­τα­κό­μι­σή μου στην Αμε­ρι­κή ήταν κάτι που πάντα ονει­ρευό­μουν, γιατί μου άρεσε ο αμε­ρι­κα­νι­κός κι­νη­μα­το­γρά­φος, και ήθελα να ζήσω από κοντά όλα αυτά.

Αλλά τα όνει­ρά (κα­θό­τι είναι δω­ρε­άν για όλους), απέ­χουν πολύ από την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.  Αρ­χι­κά βρέ­θη­κα στο Λος Αν­τζε­λες , το οποίο επι­σκε­πτό­μουν συχνά τα τε­λευ­ταία 12 χρό­νια για την κά­λυ­ψη κι­νη­μα­το­γρα­φι­κών διορ­γα­νώ­σε­ων και φε­στι­βάλ. Εκεί ήθελα να μείνω, και να ζήσω το όνει­ρο, αλλά μια σειρά ευ­και­ριών και συμ­πτώ­σε­ων με έφερε στη Νέα Υόρκη, την πόλη που έχει κα­τα­φέ­ρει να που­λή­σει κα­λύ­τε­ρα από κάθε άλλη την ει­κό­να της πα­γκο­σμί­ως.

2. Τι δια­φο­ρε­τι­κό βρή­κα­τε εκεί που πή­γα­τε σε σχέση με την Ελ­λά­δα;

Τί­πο­τε δια­φο­ρε­τι­κό δεν βρήκα, παρά μόνο δου­λειά. Στην Αμε­ρι­κή μου δό­θη­κε η δυ­να­τό­τη­τα να ερ­γα­στώ πάνω στο αντι­κεί­με­νό μου. Να μπορώ να κάνω αυτό που αγα­πάω και να με­γα­λώ­σω τις δύο μου κόρες. Πήρα νό­μι­μα τα χαρ­τιά και μπορώ και βρί­σκο­μαι στην Αμε­ρι­κή με την ιδιό­τη­τα του σκη­νο­θέ­τη. Έχω δική μου εται­ρία πα­ρα­γω­γής. Φτιά­χνω κυ­ρί­ως δια­φη­μι­στι­κά spots, μου­σι­κά video clips και εται­ρι­κά videos για ελ­λη­νι­κές αλλά και αμε­ρι­κα­νι­κές εται­ρί­ες. Συ­νερ­γά­ζο­μαι επί­σης με ελ­λη­νι­κά κα­νά­λια, όπως τον Ant1 Satellite για τον οποίο κάνω γυ­ρί­σμα­τα για τις δια­φη­μί­σεις του, ενώ επι­πλέ­ον, επι­με­λού­μαι την πα­ρα­γω­γή και τα γυ­ρί­σμα­τα σε διά­φο­ρες πό­λεις της Αμε­ρι­κής για λο­γα­ρια­σμό της «Foss Productions» και του «ΟΤΕ HISTORY», που δη­μιουρ­γεί τη νέα πρω­τό­τυ­πη σειρά ντο­κι­μα­ντέρ «Αυτοί που τόλ­μη­σαν».

Πα­ράλ­λη­λα είμαι Διευ­θυ­ντής Προ­γράμ­μα­τος στο Cosmos FM 91.5. Είναι το μο­να­δι­κό δη­μό­σιο ελ­λη­νι­κό ρα­διό­φω­νο που εκ­πέ­μπει στα FM της Νέας Υόρ­κης. Θεωρώ πως οι πε­ρισ­σό­τε­ροι που φεύ­γουν από την Ελ­λά­δα, φεύ­γουν γιατί τους δί­νε­ται μεν, εκ πρώ­της όψεως, μια με­γά­λη επαγ­γελ­μα­τι­κή ευ­και­ρία στην νέα τους «πα­τρί­δα», αλλά μη γε­λιέ­στε: Πα­ρά­δει­σος δεν υπάρ­χει που­θε­νά αν δεν τον δη­μιουρ­γή­σου­με μόνοι μας.

3. Τι σας λεί­πει και τι δεν σας λεί­πει από την Ελ­λά­δα;

Μου λεί­πουν τα πάντα ΟΛΑ που λέει και ο Αλέ­φα­ντος. Πίσω μου άφησα πολ­λούς φί­λους και αγα­πη­μέ­να μέρη, άφησα πράγ­μα­τα και αν­θρώ­πους. Μπρο­στά μου βρήκα νέες εμπει­ρί­ες, μια άλλη νο­ο­τρο­πία, άλλες κα­τα­στά­σεις, νέες λέ­ξεις, νέα γλώσ­σα, νέα γει­το­νιά, νέο σπίτι.

4. Σκέ­φτε­στε να γυ­ρί­σε­τε και υπό ποιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις;

Λίγο να κα­λυ­τε­ρέ­ψει η πα­ρού­σα κα­τά­στα­ση, όλα τα μορ­φω­μέ­να παι­διά που έφυ­γαν πρό­σφα­τα από την χώρα, με την πρώτη ευ­και­ρία, θα γυ­ρί­σουν πίσω. Κα­νείς δεν θέλει να γίνει του­ρί­στας στον τόπο του. Ναι μεν η πα­τρί­δα μας έχει πα­θο­γέ­νειες, αλλά όταν συ­νει­δη­το­ποιείς ότι πα­ντού, όπου κι αν ζεις, υπάρ­χουν στρα­βά κι ανά­πο­δα, αγκυ­λώ­σεις και στρε­βλώ­σεις, τότε αντι­λαμ­βά­νε­σαι πως τε­λι­κά δεν είναι μόνο η Ελ­λά­δα που έχει θέ­μα­τα να λύσει.

Το θε­τι­κό με την φυγή στο εξω­τε­ρι­κό είναι πως όσοι με­τα­νά­στευ­σαν τα τε­λευ­ταία 10 χρό­νια έχουν γε­μί­σει σί­γου­ρα με πολ­λές εμπει­ρί­ες και μπο­ρούν, όταν με το καλό επι­στρέ­ψουν στην πα­τρί­δα και έχουν δου­λειές, να μπο­ρούν να αντι­με­τω­πί­ζουν κα­τα­στά­σεις, αλλά και να βοη­θή­σουν όλο το σύ­στη­μα να προ­χω­ρή­σει μπρο­στά. Η Ελ­λά­δα παρά τα όποια προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζει, πα­ρα­μέ­νει μια χώρα προηγ­μέ­νη, που έχει την μαγιά να ξα­να­γί­νει με­γά­λη δύ­να­μη.

Χρι­στί­να Τσε­κα­ρέα: Δεν αντέ­ξα­με τη μι­ζέ­ρια 

 

Η Χρι­στί­να Τσε­κα­ρέα είναι μία νέα κο­πέ­λα που μαζί με τον άνδρα της Νίκο και τα παι­διά της δεν άντε­ξαν την «ελ­λη­νι­κή μι­ζέ­ρια», όπως μάς λέει και πήραν την από­φα­ση να ανα­ζη­τή­σουν την τύχη τους στο εξω­τε­ρι­κό και πιο συ­γκε­κρι­μέ­να στον Κα­να­δά.

Από το νέο της, πλέον, σπίτι στο Το­ρό­ντο δη­λώ­νει πε­ρή­φα­νη Ελ­λη­νί­δα, αλλά το­νί­ζει πως αυτό το συ­ναί­σθη­μα το βιώ­νει πολύ πιο έντο­να στο εξω­τε­ρι­κό σε αντί­θε­ση με αυτά που ένοιω­θε όταν ήταν στην Ελ­λά­δα. Οι πε­ρι­γρα­φές της για την κα­τά­στα­ση που βίωνε αυτή και η οι­κο­γέ­νειά της στην πα­τρί­δα της είναι ανα­τρι­χια­στι­κές και απο­δει­κνύ­ουν με τον κα­λύ­τε­ρο τρόπο το γνω­στό πλέον σε όλους μας «Η Ελ­λά­δα διώ­χνει τα παι­διά της». Η Χρι­στί­να, ο άν­δρας της και τα δύο της παι­διά αγα­πούν την Ελ­λά­δα, αλλά δεν περνά καν από το μυαλό τους να επι­στρέ­ψουν και εξη­γούν τους λό­γους.

1. Γιατί φύ­γα­τε από την Ελ­λά­δα;

Την από­φα­ση την πή­ρα­με στα τέλη του 2011. Από καιρό ερ­γα­ζό­μουν σε ένα φρο­ντι­στή­ριο που μου χρω­στού­σε λεφτά, όχι μόνο σε εμένα αλλά σε όλους τους υπαλ­λή­λους. Είχα φτά­σει και 3 μήνες απλή­ρω­τη. Έβλε­πα τους μα­θη­τές μου να λι­γο­στεύ­ουν, να πει­νά­νε γιατί οι γο­νείς τους ήταν άνερ­γοι. Πολ­λές οι­κο­γέ­νειες ζού­σαν με το φα­γη­τό που τους έφερ­νε η για­γιά.

Εκεί­νο, όμως, που με τα­ρα­κού­νη­σε ήταν μια μέρα που πήγα να πάρω τα παι­διά μου από το δη­μό­σιο παι­δι­κό σταθ­μό και αντί­κρι­σα πε­ρί­που 20 παι­δά­κια να παί­ζουν με τα μπου­φάν τους. Τα χέρια τους ήταν μοβ από το κρύο και όλα αυτά γιατί δεν είχαν λεφτά για πε­τρέ­λαιο. Δεν το χω­ρού­σε ο νους μου ότι η θέρ­μαν­ση θε­ω­ρεί­ται πο­λυ­τέ­λεια ή προ­νό­μιο. Πριν πά­ρου­με την από­φα­ση, ρω­τή­σα­με πολ­λούς ει­δι­κούς και οι­κο­νο­μο­λό­γους και όλοι μας είπαν το ίδιο πράγ­μα… Η Ελ­λά­δα θα κάνει πάνω από 15 χρό­νια να ορ­θο­πο­δή­σει. Μετά από σκέψη κα­τα­λή­ξα­με στο συ­μπέ­ρα­σμα ότι τα επό­με­να 15 χρό­νια είναι τα πιο δη­μιουρ­γι­κά μας. Δεν θέ­λα­με να τα σπα­τα­λή­σου­με μέσα στη μι­ζέ­ρια…

2. Τι δια­φο­ρε­τι­κό βρή­κα­τε εκεί που πή­γα­τε σε σχέση με την Ελ­λά­δα;

Το κα­λο­καί­ρι του 2012 φτά­σα­με στο Το­ρό­ντο. Η νο­ο­τρο­πία των αν­θρώ­πων είναι εντε­λώς δια­φο­ρε­τι­κή. Περ­πα­τού­σα στο δρόμο και όλοι με χαι­ρε­τού­σαν. Στις δη­μό­σιες υπη­ρε­σί­ες σκί­ζο­νταν να μας εξυ­πη­ρε­τή­σουν. Η συ­μπε­ρι­φο­ρά στους δρό­μους είναι βγαλ­μέ­νες από σκη­νές σε παι­δι­κό βι­βλίο. Η αλή­θεια είναι πως μου λεί­πουν τα… μπι­νε­λί­κια που έρι­χνα και έτρω­γα στην Αθήνα. Εδώ οι άν­θρω­ποι δεν είναι μόνο ευ­γε­νι­κοί. Αυτό που είναι εντυ­πω­σια­κό είναι πώς είναι τόσο δε­κτι­κοί σε όλες τις υπό­λοι­πες κουλ­τού­ρες.

Σέ­βο­νται ότι εί­μα­στε μα­κριά από την πα­τρί­δα μας. Δύο φορές κλεί­νουν τους δρό­μους για τις πα­ρε­λά­σεις μας στις οποί­ες συμ­με­τέ­χουν όλοι. Από τον δή­μαρ­χο μέχρι τον πρω­θυ­πουρ­γό. Κλεί­νουν τους δρό­μους για να πε­ρά­σει ο επι­τά­φιος. Μια φορά τον χρόνο κλεί­νουν ολό­κλη­ρη λε­ω­φό­ρο για τρι­ή­με­ρο ελ­λη­νι­κό φε­στι­βάλ από το οποίο περ­νούν 1,5 εκα­τομ­μύ­ριο άν­θρω­ποι. Επί­σης, πριν τέσ­σε­ρα χρό­νια ανα­γνω­ρί­στη­κε ο Μάρ­τιος ως μήνας ελ­λη­νι­κής κλη­ρο­νο­μιάς! Στα δη­μό­σια σχο­λεία με­λε­τούν μυ­θο­λο­γία, ιστο­ρία, μου­σι­κή και ανα­γνω­ρί­ζουν τι έχει προ­σφέ­ρει η Ελ­λά­δα στον δυ­τι­κό πο­λι­τι­σμό. Εδώ, νιώθω πε­ρισ­σό­τε­ρο Ελ­λη­νί­δα.

Σέ­βο­νται την κα­τα­γω­γή μου και τη θρη­σκεία μου. Τη γιορ­τά­ζουν και δεν απει­λού­νται από αυτές. Φυ­σι­κά και δεν είναι η γη της επαγ­γε­λί­ας. Αντι­με­τω­πί­σα­με πολ­λές δυ­σκο­λί­ες, αρ­χί­σα­με από το μηδέν. Με με­γά­λη επι­μο­νή και προ­σπά­θεια κα­τα­φέ­ρα­με να στα­θού­με στα πόδια μας. Ο άντρας μου έχει μια καλή δου­λειά και εγώ πλέον είμαι βοη­θός εκ­παί­δευ­σης σε παι­διά με ει­δι­κές ανά­γκες σε δη­μό­σιο σχο­λείο και τα απο­γεύ­μα­τα δι­δά­σκω ελ­λη­νι­κά.

3. Τι σας λεί­πει και τι δεν σας λεί­πει από την Ελ­λά­δα;

Μπο­ρεί να ακού­γε­ται σκλη­ρό αλλά από την Ελ­λά­δα το μόνο που μου λεί­πει είναι η οι­κο­γέ­νεια, οι φίλοι μου και το πως είχα φα­ντα­στεί κά­πο­τε τη ζωή μου. Δεν είναι πολλά αλλά είναι πάρα πολύ ση­μα­ντι­κά και πολ­λές φορές έχω πει σε όσους με ρω­τά­νε αυτό: «Αλ­λοί­μο­νο σε όσους γνω­ρί­ζουν δύο πα­τρί­δες…»

4. Σκέ­φτε­στε να γυ­ρί­σε­τε και υπό ποιές προ­ϋ­πο­θέ­σεις;

Δεν θα γύ­ρι­ζα πίσω τώρα. Η ζωή μας, ιδίως των παι­διών, έχει μπει σε μια σειρά που δεν θα μπο­ρού­σα να την αλ­λά­ξω. Η Ελ­λά­δα για εμένα και τον σύ­ζυ­γό μου είναι η πα­τρί­δα μας και το σχέ­διο μας είναι όταν βγού­με στη σύ­ντα­ξη να την επι­σκε­πτό­μα­στε 5-6 μήνες τον χρόνο.

Έλενα Στού­μπου: Εδώ όλοι έχουν μια θέση στην ερ­γα­σία και την κοι­νω­νία   

Η Έλενα Στού­μπου με­τα­κό­μι­σε μαζί με την οι­κο­γέ­νειά της το 2013 και εγκα­τα­στά­θη­κε στο Χαλ της Αγ­γλί­ας. Ο άν­δρας της ερ­γά­ζε­ται ως οδο­ντί­α­τρος και αυτή ασχο­λεί­ται με τα οι­κια­κά έχο­ντας τη δύ­σκο­λη και απαι­τη­τι­κή  απο­στο­λή να με­γα­λώ­σει τα τρία τους παι­διά, τη Χρι­στί­να (15 ετών), την Μα­ριάν­θη (5 ετών) και τον Γιάν­νη (2 ετών).

Σε αυτά τα τέσ­σε­ρα χρό­νια μα­κριά από την Ελ­λά­δα, η πα­τρί­δα τους λεί­πει για λί­γους και συ­γκε­κρι­μέ­νους λό­γους και είναι ακόμη μια πε­ρί­πτω­ση αν­θρώ­πων που δεν μπό­ρε­σαν να συμ­βι­βα­στούν με την ανα­ξιο­κρα­τία που υπάρ­χει στην χώρα μας αλλά και με την ρα­τσι­στι­κή αντί­λη­ψη που έχου­με σε πάρα πολλά θέ­μα­τα όπως είναι η ερ­γα­σία και η κοι­νω­νι­κή απο­δο­χή. Και για αυ­τούς, όπως για τους πε­ρισ­σό­τε­ρους,  τί­πο­τα δεν ήταν στρω­μέ­νο με ρο­δο­πέ­τα­λα και έκα­ναν με­γά­λο και κο­πια­στι­κό αγώνα για να στα­θούν στα πόδια τους αλλά όπως μας λέει η Ελενα, αυτός ο αγώ­νας στο εξω­τε­ρι­κό ανα­γνω­ρί­ζε­ται και δεν πη­γαί­νει στρά­φι όλη τους η προ­σπά­θεια. Στην ερώ­τη­ση για την πι­θα­νό­τη­τα επι­στρο­φής στην μαμά πα­τρί­δα η απά­ντη­ση και σε αυτή την πε­ρί­πτω­ση είναι αρ­νη­τι­κή.

1. Γιατί φύ­γα­τε από την Ελ­λά­δα;

Ο με­γα­λύ­τε­ρος λόγος για τον οποίο απο­φα­σί­σα­με να φύ­γου­με από την Ελ­λά­δα ήταν η αβε­βαιό­τη­τα που υπήρ­χε στον ερ­γα­σια­κό χώρο. Τί­πο­τα δεν ήταν δε­δο­μέ­νο και ο οι­κο­γε­νεια­κός προ­γραμ­μα­τι­σμός σε καμία πε­ρί­πτω­ση δεν λει­τουρ­γού­σε. Έτσι δεν ήμα­σταν σί­γου­ροι για το τι θα μας ξη­με­ρώ­σει.

2. Τι δια­φο­ρε­τι­κό βρή­κα­τε εκεί που πή­γα­τε σε σχέση με την Ελ­λά­δα;

Εδώ βρή­κα­με πολύ απλά πράγ­μα­τα, μόνο που στην Ελ­λά­δα και τα απλά είναι πραγ­μα­τι­κά πε­ρι­ζή­τη­τα. Υπάρ­χει ορ­γα­νω­μέ­νη δομή της κοι­νω­νί­ας, πραγ­μα­τι­κά δω­ρε­άν ια­τρο­φαρ­μα­κευ­τι­κή πε­ρί­θαλ­ψη, άρι­στες σχο­λι­κές εγκα­τα­στά­σεις για να πη­γαί­νουν τα παι­διά μας, δω­ρε­άν παι­δεία αλλά και πράγ­μα­τα που έχου­με ξε­χά­σει εμείς οι Ελ­λη­νες:  Ευ­γέ­νεια και καλοί τρό­ποι. Αυτό είναι πάρα πολύ ση­μα­ντι­κό και θα πρέ­πει να συ­μπλη­ρώ­σω ότι δεν υπάρ­χουν ηλι­κια­κές και άλλες δια­κρί­σεις.

Σε όλες τις δου­λειές, από σού­περ μάρ­κετ έως και κέ­ντρα αδυ­να­τί­σμα­τος, βλέ­πεις υπαλ­λή­λους κάθε ηλι­κί­ας. Από για­γιά­δες και παπ­πού­δες μέχρι νέα παι­διά και άτομα με ει­δι­κές ανά­γκες. Όλοι έχουν μία θέση στην ερ­γα­σία και στην κοι­νω­νία και δεν σε κοι­τά­ζουν στρα­βά. Δεν υπάρ­χει ούτε στο πα­ρα­μι­κρό κοι­νω­νι­κός ρα­τσι­σμός. Βλέ­πεις έξω στα μπαρ να δια­σκε­δά­ζουν νέα παι­διά κάθε λογής και κα­νείς δεν κοι­τά­ζει τα κιλά του ή την εμ­φά­νι­σή του. Το κου­τσο­μπο­λιό της Ελ­λά­δας εδώ δεν έχει θέση.

3. Τι σας λεί­πει και τι δεν σας λεί­πει από την Ελ­λά­δα;

Δυ­στυ­χώς, το μόνο που μου λεί­πει από την Ελ­λά­δα είναι ο ήλιος, ο γα­λά­ζιος ου­ρα­νός και τα ήθη και έθιμά μας. Τί­πο­τα άλλο. Ευ­τυ­χώς, οι γο­νείς μας τα­ξι­δεύ­ουν συχνά και μπο­ρού­με να τους βλέ­που­με κι εμείς και τα παι­διά μας να χαί­ρο­νται τους παπ­πού­δες και τις για­γιά­δες τους. Όσο να ‘ναι μας φέρ­νουν φρέ­σκα τα νέα, μία μυ­ρω­διά από την πα­τρί­δα μας. Εξάλ­λου, είναι και τα κα­λο­καί­ρια που περ­νά­με λίγες μέρες στην πα­τρί­δα. Εχου­με απο­θέ­μα­τα για πολύ καιρό.

4. Σκέ­φτε­στε να γυ­ρί­σε­τε και υπό ποιές προ­ϋ­πο­θέ­σεις;

Θα ξα­να­γυ­ρί­σω στην Ελ­λά­δα όταν θα είμαι για­γιά­κα, με το ολό­σω­μο μα­γιου­δά­κι μου και το τα­πε­ρά­κι μου και θα κάνω βόλ­τες στο χωριό μας στη Λα­κω­νία κοντά στην Ελα­φό­νη­σο.  Μαζί με τον αγα­πη­μέ­νο μου σύ­ζυ­γο Στάθη, θα ψα­ρεύ­ου­με όλη ημέρα με την κα­πε­λα­δού­ρα μας, θα και­γό­μα­στε κάτω από τον με­ση­με­ρια­νό ήλιο, θα μι­λά­με με αγάπη και νο­σταλ­γία για τα χρό­νια που πέ­ρα­σαν και θα ρί­χνου­με και μια βου­τιά μετά, αν το συ­ναί­σθη­μα είναι έντο­νο (γέλια).

Δυ­στυ­χώς, πέρα από την πλάκα είμαι τόσο από­λυ­τη ότι για να γί­νουν αλ­λα­γές που θα επι­τρέ­ψουν στους οι­κο­νο­μι­κούς με­τα­νά­στες να γυ­ρί­σουν θα πρέ­πει να πε­ρά­σουν κοντά δύο γε­νιές πε­ρί­που!

eleftherostypos.gr