Μελέτη XRTC: Η ελληνική ακτοπλοΐα αναζητεί επενδύσεις €3 δισ. για ανανέωση και πράσινη μετάβαση

Η ελ­λη­νι­κή ακτο­πλο­ΐα βρί­σκε­ται μπρο­στά σε ση­μείο κα­μπής. Η γή­ραν­ση του στό­λου, οι αυ­στη­ρό­τε­ροι πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κοί κα­νο­νι­σμοί και η ανά­γκη για “πρά­σι­να” πλοία δη­μιουρ­γούν ένα επεν­δυ­τι­κό κενό που ξε­περ­νά τα €3 δισ.. Αυτό είναι το βα­σι­κό συ­μπέ­ρα­σμα της 24ης ετή­σιας με­λέ­της της XRTC Business Consultants, η οποία απο­τυ­πώ­νει με σα­φή­νεια τις προ­κλή­σεις και τις ανα­γκαί­ες κι­νή­σεις του κλά­δου.

Ο ση­με­ρι­νός ακτο­πλοϊ­κός στό­λος της χώρας αριθ­μεί 153 πλοία, που ανή­κουν σε 33 επι­χει­ρή­σεις και εξυ­πη­ρε­τούν 115 νησιά. Ωστό­σο, ο μέσος όρος ηλι­κί­ας αγ­γί­ζει τα 30 έτη, με μόλις 17% των πλοί­ων να είναι κάτω των 20 ετών. Η τε­χνο­λο­γι­κή υστέ­ρη­ση και η ενερ­γεια­κή ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα πολ­λών πλοί­ων δη­μιουρ­γούν αυ­ξη­μέ­νο λει­τουρ­γι­κό κό­στος και πε­ριο­ρί­ζουν την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα, ει­δι­κά ενό­ψει της πλή­ρους εφαρ­μο­γής του Ευ­ρω­παϊ­κού Συ­στή­μα­τος Εμπο­ρί­ας Δι­καιω­μά­των Εκ­πο­μπών (ETS) και της ανα­κή­ρυ­ξης της Με­σο­γεί­ου ως Πε­ριο­χής Ελέγ­χου Εκ­πο­μπών Θείου (SECA).

Οι­κο­νο­μι­κό και κοι­νω­νι­κό απο­τύ­πω­μα

Η ακτο­πλο­ΐα απο­τε­λεί κρί­σι­μη υπο­δο­μή για τη χώρα:

– 9 εκατ. τόνοι φορ­τί­ου με­τα­φέ­ρο­νται ετη­σί­ως, που αντι­στοι­χούν στο 82% της τρο­φο­δο­σί­ας των νη­σιών.

– 120 κα­τοι­κη­μέ­να νησιά συν­δέ­ο­νται με την ηπει­ρω­τι­κή χώρα, τα 89 απο­κλει­στι­κά μέσω πλοί­ων.

– Μόνο 26 νησιά δια­θέ­τουν αε­ρο­δρό­μιο, γε­γο­νός που κα­θι­στά τη θα­λάσ­σια σύν­δε­ση ζω­τι­κής ση­μα­σί­ας.

Η δια­τή­ρη­ση της συ­νέ­χειας των δρο­μο­λο­γί­ων και η επάρ­κεια του δι­κτύ­ου συν­δέ­σε­ων δεν είναι μόνο θέμα αγο­ράς, αλλά εθνι­κή και κοι­νω­νι­κή ανα­γκαιό­τη­τα.

Οι “με­γά­λες” και οι υπό­λοι­πες

Η με­λέ­τη δια­κρί­νει τις ακτο­πλοϊ­κές εται­ρί­ες σε τρεις κα­τη­γο­ρί­ες: με­γά­λες, με­σαί­ες και μι­κρές.

– Η Attica Group (43 πλοία) και οι Μι­νω­ι­κές Γραμ­μές (3 πλοία, μέσω Grimaldi) δια­θέ­τουν ισχυ­ρή κε­φα­λαια­κή βάση και ρευ­στό­τη­τα, επεν­δύ­ο­ντας σε ενερ­γεια­κές και πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές ανα­βαθ­μί­σεις.

– Η Seajets (29 πλοία) κα­λύ­πτει κυ­ρί­ως δη­μο­φι­λείς του­ρι­στι­κές γραμ­μές το κα­λο­καί­ρι, με πε­ριο­ρι­σμέ­νο ρόλο τον χει­μώ­να.

– Οι μι­κρό­τε­ρες εται­ρί­ες στρέ­φο­νται σε αγορά και εκ­συγ­χρο­νι­σμό με­τα­χει­ρι­σμέ­νων πλοί­ων, λόγω κό­στους.

Η Κρήτη, ως η με­γα­λύ­τε­ρη γραμ­μή σε από­στα­ση και κυ­κλο­φο­ρία, εξυ­πη­ρε­τεί­ται κυ­ρί­ως από Attica και Μι­νω­ι­κές, ενώ οι άγο­νες γραμ­μές μι­κρών νη­σιών επι­βα­ρύ­νουν ολο­έ­να πε­ρισ­σό­τε­ρο τον κρα­τι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.

Χρη­μα­το­δό­τη­ση και “πρά­σι­νο” μέλ­λον

Η κυ­βέρ­νη­ση ανα­κοί­νω­σε τη δη­μιουρ­γία Τα­μεί­ου Εκ­συγ­χρο­νι­σμού ύψους €300 εκατ., με στόχο την προ­σέλ­κυ­ση επι­πλέ­ον ιδιω­τι­κών και τρα­πε­ζι­κών κε­φα­λαί­ων, ώστε να κα­λυ­φθεί επεν­δυ­τι­κό πρό­γραμ­μα άνω των €3 δισ..

– Το μέτρο εντάσ­σε­ται σε ένα ευ­ρύ­τε­ρο πλαί­σιο που πε­ρι­λαμ­βά­νει:

– Εναρ­μό­νι­ση με τους νέους κα­νο­νι­σμούς καυ­σί­μων.

– Συ­μπί­ε­ση κό­στους λει­τουρ­γί­ας με χρήση νέων τε­χνο­λο­γιών.

– Ψη­φιο­ποί­η­ση λει­τουρ­γιών και εφαρ­μο­γή κρι­τη­ρί­ων ESG.

Η XRTC εκτι­μά ότι ο νέος κύ­κλος ναυ­πη­γή­σε­ων μπο­ρεί να υλο­ποι­η­θεί τόσο στην Ελ­λά­δα όσο και στο εξω­τε­ρι­κό, αξιο­ποιώ­ντας τη διε­θνή ναυ­πη­γι­κή βιο­μη­χα­νία και τα δί­κτυα εφο­δια­σμού.

Η αγορά των “πολ­λών τα­χυ­τή­των”

Η ελ­λη­νι­κή ακτο­πλο­ΐα χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται από πολ­λα­πλές κα­τη­γο­ρί­ες επι­χει­ρή­σε­ων, δια­φο­ρε­τι­κά μο­ντέ­λα δια­χεί­ρι­σης και άνι­σες χρη­μα­το­δο­τι­κές δυ­να­τό­τη­τες. Αυτό δη­μιουρ­γεί:

– Ασά­φειες στην τι­μο­λό­γη­ση των ει­σι­τη­ρί­ων.

– Δυ­σκο­λί­ες στην ομοιό­μορ­φη εφαρ­μο­γή κα­νο­νι­σμών.

– Εμπό­δια στη δια­μόρ­φω­ση κοι­νού εθνι­κού δι­κτύ­ου με­τα­φο­ρών.

Οι κύ­ριες επι­χει­ρη­μα­τι­κές προ­κλή­σεις πε­ρι­λαμ­βά­νουν το υψηλό κό­στος καυ­σί­μων, την έλ­λει­ψη εξει­δι­κευ­μέ­νων στε­λε­χών και τη δυ­σκο­λία πρό­σβα­σης σε χρη­μα­το­δό­τη­ση. Σε πο­λι­τι­κό επί­πε­δο, απαι­τού­νται κί­νη­τρα για σύγ­χρο­νες επεν­δύ­σεις, προ­σαρ­μο­σμέ­να στην οι­κο­νο­μι­κή γε­ω­γρα­φία και τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες κάθε νη­σιω­τι­κής πε­ριο­χής.

Προ­ϋ­πο­θέ­σεις επι­τυ­χί­ας

Η με­λέ­τη κα­τα­λή­γει ότι η επι­τυ­χής με­τά­βα­ση απαι­τεί:

– Εθνι­κή στρα­τη­γι­κή με τη συμ­με­το­χή όλων των εμπλε­κο­μέ­νων.

– Συ­νερ­γα­σία με ελ­λη­νι­κά και διε­θνή ναυ­πη­γεία για νέο στόλο.

– Δια­τή­ρη­ση στα­θε­ρού ερ­γα­σια­κού κλί­μα­τος.

– Εκ­παί­δευ­ση ναυ­τι­κών και στε­λε­χών στις νέες τε­χνο­λο­γί­ες.

Η συ­γκυ­ρία, με θε­τι­κούς οι­κο­νο­μι­κούς δεί­κτες και αυ­ξη­μέ­νη του­ρι­στι­κή ζή­τη­ση, δη­μιουρ­γεί ένα πα­ρά­θυ­ρο ευ­και­ρί­ας που, αν δεν αξιο­ποι­η­θεί, κιν­δυ­νεύ­ει να κλεί­σει αφή­νο­ντας την ελ­λη­νι­κή ακτο­πλο­ΐα με έναν στόλο που γερνά επι­κίν­δυ­να.

Πηγή: capital.gr