Τουρισμός: Κάτω των προσδοκιών η κίνηση

Της Βίκυς Κουρ­λι­μπίνη

Έντονο προ­βλη­μα­τι­σμό για την πορεία των του­ρι­στι­κών εσόδων και την επί­τευξη έστω του στόχου των πέντε δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, που έχει τεθεί για τις εισπρά­ξεις μέχρι το τέλος του έτους, προ­κα­λεί τόσο η μειω­μένη του­ρι­στική κίνηση, που, όπως επι­ση­μαί­νουν στο Capital.gr επι­χει­ρη­μα­τίες της ξενο­δο­χεια­κής αγοράς, συνε­χί­ζε­ται και την πρώτη εβδο­μάδα του Αυγού­στου, όσο και ο αυξα­νό­με­νος αριθμός των κρου­σμά­των στο εσω­τε­ρικό της χώρας, που “πυρο­δό­τησε” νέα υγειο­νο­μικά μέτρα.

Μετά το άνοιγμα και των περι­φε­ρεια­κών αερο­δρο­μίων για απευ­θείας πτήσεις από το εξω­τε­ρικό –με εξαι­ρέ­σεις χώρες με αρνη­τικά επι­δη­μιο­λο­γικά δεδο­μένα–, υπήρχε η προσ­δο­κία στην του­ρι­στική αγορά πως η ταξι­διω­τική ροή θα ξεκι­νούσε να αυξά­νε­ται τον Ιούλιο, για να γίνει ακόμη μεγα­λύ­τερη τον Αύγου­στο και το Σεπτέμ­βριο… μήνες κατά τους οποίους παρα­δο­σιακά κατα­γρά­φο­νται οι περισ­σό­τε­ρες εισπρά­ξεις και αφίξεις από το εξω­τε­ρικό. Εντού­τοις οι κρα­τή­σεις δεν ήταν ανά­λο­γες των επι­διώ­ξεων και ο Ιούλιος μεσο­σταθ­μικά έκλεισε με πλη­ρό­τη­τες στα ξενο­δο­χεία κοντά στο 22%.

Για τις πρώτες ημέρες του Αυγού­στου, η εικόνα, σύμφωνα με το ρεπορ­τάζ, δεν έχει αλλάξει σημα­ντικά. Σύμφωνα με τους ξενο­δό­χους, σε ορι­σμένα νησιά οι μεγα­λύ­τε­ρες πλη­ρό­τη­τες αγγί­ζουν το 50%, σημα­ντικό μέρος των οποίων προ­έρ­χο­νται από τον εσω­τε­ρικό του­ρι­σμό, αλλά μόνο για ένα 20ήμερο, ενώ και ο Σεπτέμ­βριος δεν δείχνει να έχει δυνα­μική. Την ίδια ώρα, όπως σημειώ­νει η Πανελ­λή­νια Ομο­σπον­δία Ξενο­δό­χων, από τα 6.800 κατα­λύ­ματα τα οποία ζήτησαν και έλαβαν υγειο­νο­μικά πρω­τό­κολλα προ­κει­μέ­νου να επα­να­λει­τουρ­γή­σουν, περίπου 1.000 από αυτά τελικά δεν κατά­φε­ραν να ανοί­ξουν λόγω μικρής ή ανύ­παρ­κτης πλη­ρό­τη­τας.

Η κατά­σταση στα αστικά κέντρα, και κυρίως στην Αθήνα και στη Θεσ­σα­λο­νίκη, είναι πολύ χει­ρό­τερη, όπως μετα­φέ­ρουν παρά­γο­ντες του χώρου, με τις πλη­ρό­τη­τες να κινού­νται κατά βάση σε μονο­ψή­φια ποσοστά. Βασική αιτία, το κλεί­σιμο των συνόρων με τις ΗΠΑ, οι οποίες τρο­φο­δο­τού­σαν τα ξενο­δο­χεία με του­ρί­στες υψηλού εισο­δη­μα­τι­κού επι­πέ­δου.

Παράλ­ληλα, η διστα­κτι­κό­τητα των του­ρι­στών για το κλεί­σιμο πακέτων παρα­μέ­νει μεγάλη. Οι κρα­τή­σεις στα κατα­λύ­ματα γίνο­νται μόλις λίγες ημέρες πριν από την προ­γραμ­μα­τι­σμένη άφιξη, ενώ προ­τι­μώ­νται στη συντρι­πτική πλειο­ψη­φία κρα­τή­σεις χωρίς την υπο­χρέ­ωση προ­κα­τα­βο­λής. Όσον αφορά, δε, τα οργα­νω­μένα ταξίδια μέσω tour operators, υπάρ­χουν σημα­ντι­κές εκπτώ­σεις προ­κει­μέ­νου να κινη­θούν οι πωλή­σεις, εντού­τοις η ζήτηση είναι σε χαμηλά επίπεδα και τα περισ­σό­τερα ταξίδια μετα­φέ­ρο­νται για το 2021. Στόχος της αγοράς είναι οι πλη­ρό­τη­τες να αγγί­ξουν μέσα στον Αύγου­στο το 40%, ώστε να υπάρ­χουν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να επι­τευ­χθούν έσοδα πέντε δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, που είναι ο πήχης της φετινής χρονιάς.

Η εικόνα στα νησιά

Τον μήνα που πέρασε, σύμφωνα με την περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, στα αερο­δρό­μια της Ρόδου, της Κω, της Σαντο­ρί­νης, της Μυκόνου και της Καρ­πά­θου αφί­χθη­σαν συνο­λικά 243.530 επι­βά­τες προ­ερ­χό­με­νοι από ξένες χώρες. Στον αριθμό αυτό δεν συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται οι επι­σκέ­πτες που έρχο­νται με εσω­τε­ρι­κές πτήσεις μέσω του Διε­θνούς Αερο­δρο­μίου “Ελ. Βενι­ζέ­λος”, ούτε και οι ταξι­διώ­τες που μετα­βαί­νουν στους προ­ο­ρι­σμούς μέσω ακτο­πλο­ΐας.

Συγκε­κρι­μένα για το διά­στημα από 1/7 ως 31/07, τα συγκε­ντρω­τικά στοι­χεία της Fraport (για τα αερο­δρό­μια της Ρόδου, της Κω, της Σαντο­ρί­νης και της Μυκόνου) και της Υ.Π.Α (για το αερο­δρό­μιο της Καρ­πά­θου) είναι τα εξής:

-Στη Ρόδο αφί­χθη­σαν 112.912 επι­βά­τες μέσω 793 διεθνών πτήσεων.

-Στην Κω 63.034 επι­βά­τες μέσω 466 διεθνών πτήσεων.

-Στη Σαντο­ρίνη 32.258 επι­βά­τες μέσω 259 διεθνών πτήσεων.

-Στην Μύκονο 33.046 επι­βά­τες μέσω 270 διεθνών πτήσεων.

-Στην Κάρπαθο 2.280 επι­βά­τες μέσω 29 διεθνών πτήσεων.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία από το αερο­δρό­μιο Ηρα­κλείου οι αφίξεις εξω­τε­ρι­κού τον Ιούλιο έφθασαν τους 213 χιλιά­δες επι­βά­τες, ενώ τον αντί­στοιχο μήνα πέρυσι ταξί­δε­ψαν 645 χιλιά­δες.

Στην Κέρκυρα, από τις πρώτες μέρες του Αυγού­στου παρα­τη­ρεί­ται αύξηση των κρα­τή­σεων στα ξενο­δο­χεία, η οποία ανα­μέ­νε­ται να αγγίξει ποσοστό του 45% της πλη­ρό­τη­τας των κατα­λυ­μά­των, έναντι της περυ­σι­νής του­ρι­στι­κής περιό­δου, ενώ για τον μήνα Ιούλιο οι κρα­τή­σεις άγγιξαν το 30%-35%, έναντι του 2019.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως από την 1η Αυγού­στου έχει τεθεί σε ισχύ η αερο­πο­ρική οδηγία έως τις 15 του μηνός, η οποία προ­βλέ­πει ότι όλες οι πτήσεις μεταξύ Ελλάδας, Αλβα­νίας και Βόρειας Μακε­δο­νίας θα διε­ξά­γο­νται μόνο στο ΔΑΑ “Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος” απο­κλεί­ο­ντας τα δρο­μο­λό­για στα υπό­λοιπα αερο­δρό­μια. Ισχύει η ανα­στολή πτήσεων από και προς Τουρκία έως τις 15 Αυγού­στου, η παρά­ταση απα­γό­ρευ­σης εισόδου για μη Ευρω­παί­ους Πολίτες έως τις 14 Αυγού­στου και η είσοδος όσων ταξι­δεύ­ουν αερο­πο­ρι­κώς από Βουλ­γα­ρία, Ρου­μα­νία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μόνο με αρνη­τικό τεστ COVID-19 το οποίο θα έχει διε­νερ­γη­θεί μέχρι 72 ώρες πριν από την άφιξή τους.

Κρί­σι­μες οι επό­με­νες εβδο­μά­δες

Όπως εξηγούν παρά­γο­ντες που γνω­ρί­ζουν καλά τον του­ρι­στικό χώρο, οι επό­με­νες εβδο­μά­δες θα είναι καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας για την εξέλιξη της σεζόν. Το στοί­χημα που έχουν να κερ­δί­σουν κυβέρ­νηση και επι­χει­ρη­μα­τίες είναι μεγάλο: να δια­τη­ρη­θεί το αίσθημα της ασφά­λειας στις βασικές αγορές του εξω­τε­ρι­κού, παρά την άνοδο των κρου­σμά­των στην Ελλάδα, και να συνε­χι­στούν με τον ίδιο ρυθμό οι έλεγχοι στις πύλες εισόδου και η δια­δι­κα­σία της ιχνη­λά­τη­σης.

Η τόνωση της ζήτησης θα κινη­το­ποι­ή­σει, εξάλλου, όλους τους τομείς της ταξι­διω­τι­κής αλυ­σί­δας, δηλαδή την εστίαση, τις μετα­φο­ρές, τα σημεία πολι­τι­στι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος, τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις. Μια τόνωση που η οικο­νο­μία χρειά­ζε­ται προ­κει­μέ­νου να περιο­ρι­στούν όσο γίνεται περισ­σό­τερο οι απώ­λειες στα έσοδα από τη φετινή μικρή και άκρως αντα­γω­νι­στική σεζόν.

Ταυ­τό­χρονα, είναι κρίσιμο και το στοί­χημα της απα­σχό­λη­σης, καθώς οι πλη­ρό­τη­τες καθο­ρί­ζουν και τις φετινές θέσεις εργα­σίας στον κλάδο του του­ρι­σμού. Σύμφωνα με το υπουρ­γείο Εργα­σίας, οι επιχειρήσεις-εργοδότες ξενο­δο­χεια­κών και του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των υπο­χρε­ού­νται να προβούν σε ορι­στική ανά­κληση της ανα­στο­λής των συμ­βά­σεων εργα­σίας μέρους ή του συνόλου των εργα­ζο­μέ­νων, με βάση το ποσοστό πλη­ρό­τη­τας της επι­χεί­ρη­σης, στα­διακά ως εξής: με τη συμπλή­ρωση 20% της πλη­ρό­τη­τας, ορι­στική ανά­κληση της ανα­στο­λής του­λά­χι­στον του 1/3 των συμ­βά­σεων εργα­σίας των ανωτέρω εργα­ζο­μέ­νων. Με τη συμπλή­ρωση 50% της πλη­ρό­τη­τας, ορι­στική ανά­κληση ανα­στο­λής του­λά­χι­στον του 2/3 των συμ­βά­σεων εργα­σίας των ανωτέρω εργα­ζο­μέ­νων και με τη συμπλή­ρωση 80% της πλη­ρό­τη­τας, ορι­στική ανά­κληση ανα­στο­λής όλων των συμ­βά­σεων εργα­σίας των ανωτέρω εργα­ζο­μέ­νων.

Όπως έχουν δείξει τα στοι­χεία του Ινστι­τού­του του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (στοι­χεία 2018), η απα­σχό­ληση σε κατα­λύ­ματα και εστίαση κατέ­γραψε στο διά­στημα Ιουλίου-Σεπτεμβρίου τον μεγα­λύ­τερο αριθμό απα­σχο­λού­με­νων (411,1 χιλ.) από το 2009. Ο του­ρι­σμός (κατα­λύ­ματα και εστίαση) έφθασε να αντι­προ­σω­πεύει το 10,6% της συνο­λι­κής απα­σχό­λη­σης στο διά­στημα Ιουλίου-Σεπτεμβρίου το 2018 (από 7,7% το 2009).

Τα έσοδα και η μάχη για το 2021

Φέτος δεν ανα­μέ­νο­νται περισ­σό­τερα από πέντε δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ στο ταμείο, και αυτά στην καλύ­τερη των περι­πτώ­σεων. Σε περί­πτωση μάλιστα που η ταξι­διω­τική ροή τις επό­με­νες εβδο­μά­δες δεν είναι η προσ­δο­κώ­μενη, ο πήχης μπορεί να τεθεί ακόμη πιο χαμηλά και όλα τα ενδε­χό­μενα βρί­σκο­νται στο τραπέζι.

Οι απώ­λειες είναι μεγάλες καθώς, πριν από το ξέσπα­σμα του κορο­νοϊού, τα έσοδα ανα­με­νό­ταν να ξεπε­ρά­σουν τα 20 δισ. ευρώ, περισ­σό­τερα κατά 1,5 δισ. του­λά­χι­στον σε σύγκριση με τις περ­σι­νές εισπρά­ξεις.

Η απόφαση για το άνοιγμα και της κρουα­ζιέ­ρας από τον Αύγου­στο θεω­ρεί­ται από παρά­γο­ντες του χώρου πως θα συνει­σφέ­ρει στην προ­σπά­θεια για την ενί­σχυση της του­ρι­στι­κής κίνησης. Σύμφωνα με το υπουρ­γείο Του­ρι­σμού, από 01/08/2020 επι­τρέ­πε­ται στα κρουα­ζιε­ρό­πλοια να επι­σκέ­πτο­νται έξι λιμάνια όταν εισέρ­χο­νται στην Ελλάδα. Συγκε­κρι­μένα πρό­κει­ται για τους λιμένες Πειραιά, Ρόδου, Ηρα­κλείου, Βόλου, Κέρ­κυ­ρας και Κατά­κο­λου. Μετά τον πρώτο ελλι­με­νι­σμό τους τα κρουα­ζιε­ρό­πλοια θα έχουν τη δυνα­τό­τητα να προ­σεγ­γί­σουν οποιο­δή­ποτε άλλο ελλη­νικό λιμάνι συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στο δρο­μο­λό­γιό τους.

Οι εκτι­μή­σεις για τα έσοδα ισχύουν, βέβαια, υπό την προ­ϋ­πό­θεση πως δεν θα υπάρξει νέα μεγάλη έξαρση του κορο­νοϊού, καθώς το δεύτερο κύμα της παν­δη­μίας έχει χτυ­πή­σει ξανά το καμπα­νάκι του συνα­γερ­μού.

Θεω­ρεί­ται πως, εφόσον όλα εξε­λι­χθούν ομαλά από υγειο­νο­μι­κής άποψης, αυτό ενδε­χο­μέ­νως να ενι­σχύ­σει τις πωλή­σεις του­ρι­στι­κών πακέτων προς την Ελλάδα, και για τους επό­με­νους μήνες, και για το 2021, εντού­τοις το σημα­ντι­κό­τερο είναι πως θα έχουν τεθεί οι βάσεις για την επόμενη χρονιά, που πιστεύ­ε­ται πως θα είναι πολύ καλύ­τερη εφόσον κυκλο­φο­ρή­σει εμβόλιο για τον κορο­νοϊό.

Ήδη το βλέμμα των μεγάλων tour operators του εξω­τε­ρι­κού και των ξενο­δό­χων στρέ­φε­ται στη σεζόν που έρχεται, που θα είναι καθο­ρι­στική στην προ­σπά­θεια ανά­καμ­ψης της του­ρι­στι­κής οικο­νο­μίας.

Όπως εκτιμά ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Του­ρι­σμού, η παν­δη­μία της λοί­μω­ξης COVID-19 στοί­χισε 320 δισε­κα­τομ­μύ­ρια δολάρια σε απο­λε­σθέ­ντα έσοδα για τον του­ρι­στικό τομέα παγκο­σμίως, από τον Ιανουά­ριο μέχρι τον Μάιο. Επίσης, το ίδιο διά­στημα, ο αριθμός των διεθνών του­ρι­στών μειώ­θηκε κατά 56% (σε σύγκριση με την αντί­στοιχη περίοδο του 2019), ποσοστό που αντι­στοι­χεί σε 300 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες.

πηγή: capital.gr