Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου συμμετέχει στην ψηφιοποίηση των Ελληνικών Συλλογών Φυσικής Ιστορίας

Στην ψηφιο­ποί­ηση, μεγάλου μέρους, των Ελλη­νι­κών Συλ­λο­γών Φυσικής Ιστο­ρίας που δια­θέ­τουν πανε­πι­στή­μια και άλλοι επι­στη­μο­νι­κοί φορείς της χώρας και στη δια­μόρ­φωση μίας βάσης δεδο­μέ­νων με διεθνή πρότυπα προχωρά η χώρα μας, με τη συνερ­γα­σία οκτώ δια­φο­ρε­τι­κών φορέων από όλη την Ελλάδα που δια­θέ­τουν Συλ­λο­γές Φυσικής Ιστο­ρίας και με συντο­νι­στή το Πανε­πι­στή­μιο Κρήτης.

Πρό­κει­ται για το Μουσείο Φυσικής Ιστο­ρίας Κρήτης του Πανε­πι­στη­μίου Κρήτης, το Αρι­στο­τέ­λειο Πανε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης, το Πανε­πι­στή­μιο Πατρών, το Εθνικό & Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών, το Μουσείο Γου­λαν­δρή Φυσικής Ιστο­ρίας, το Μεσο­γειακό Αγρο­νο­μικό Ινστι­τούτο Χανίων, το Μουσείο Φυσικής Ιστο­ρίας Απο­λι­θω­μέ­νου Δάσους Λέσβου και το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου.

Το έργο

Το έργο, συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού ~5,7 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ που χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας μέσω του Ελλάδα 2.0 του Εθνικού Σχεδίου Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας (NextGeneration EU), απο­τε­λεί ένα έργο με ιδιαί­τερη σημασία, καθώς οι ελλη­νι­κές Συλ­λο­γές Φυσικής Ιστο­ρίας, εκτός από μέρος της φυσικής και πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της χώρας μας, απο­τε­λούν ανε­κτί­μητη εθνική υποδομή για τη μελέτη και εκτί­μηση της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας και βάση δια­χρο­νι­κής παρα­κο­λού­θη­σης των επι­πτώ­σεων των περι­βαλ­λο­ντι­κών αλλαγών, ενώ παράλ­ληλα συνι­στούν και το βασικό εφόδιο για να αντα­πο­κρι­θεί η χώρα στις υπο­χρε­ώ­σεις της, που απορ­ρέ­ουν από διε­θνείς συμ­φω­νίες, όπως η Σύμβαση για τη Βιο­λο­γική Ποι­κι­λό­τητα (Convention for Biological Diversity, CBD), η Σύμβαση για τον Έλεγχο του Εμπο­ρίου Άγριας Ζωής (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna & Flora – CITES) και το Πρω­τό­κολλο της Ναγκό­για (The Nagoya Protocol on Access and Benefit-sharing).

Το έργο απο­τέ­λεσε και απο­τε­λεί βασική επι­δί­ωξη του Οργα­νι­σμού Φυσικού Περι­βάλ­λο­ντος και Κλι­μα­τι­κής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), που λει­τουρ­γεί με γνώμονα την προ­στα­σία του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος και τη βιώσιμη ανά­πτυξη στην Ελλάδα. Ο ΟΦΥΠΕΚΑ, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας την δια­φο­ρε­τική οργα­νω­τική δομή των ελλη­νι­κών συλ­λο­γών φυσικής ιστο­ρίας και την ανάγκη δια­σύν­δε­σης τους στα πρότυπα της ευρω­παϊ­κής ερευ­νη­τι­κής υπο­δο­μής Distributed System of Scientific Collections (DiSSCo), συνέ­βαλε καθο­ρι­στικά στην ενσω­μά­τωση του έργου στη Δράση «Η προ­στα­σία της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας ως κινη­τή­ριος μοχλός βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης» του Πυλώνα «Πράσινη Μετά­βαση» του Εθνικού Σχεδίου Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας, κατα­δει­κνύ­ο­ντας από την πρώτη στιγμή τη σημασία του έργου για το μέλλον του τόπου μας.

Με την ολο­κλή­ρωση του έργου, οι ψηφιο­ποι­η­μέ­νες συλ­λο­γές φυσικής ιστο­ρίας των παρα­πάνω φορέων θα κατα­στούν δια­θέ­σι­μες σε διά­φο­ρες κατη­γο­ρίες χρηστών και θα απο­τε­λέ­σουν τη βάση για την παροχή των γνώσεων που απαι­τού­νται για την αντι­με­τώ­πιση κρί­σι­μων θεμάτων που αντι­με­τω­πί­ζει το περι­βάλ­λον και η κοι­νω­νία μας.

Τέτοια θέματα απο­τε­λούν:

α) η τεκ­μη­ρί­ωση της βιο­λο­γι­κής και γεω­λο­γι­κής ποι­κι­λό­τη­τας σε μια άνευ προη­γου­μέ­νου εποχή περι­βαλ­λο­ντι­κής κρίσης,

β) η κατα­νό­ηση των επι­πτώ­σεων της κλι­μα­τι­κής αλλαγής και άλλων περι­βαλ­λο­ντι­κών απειλών,

γ) ο προσ­διο­ρι­σμός της επί­δρα­σης των εισβλη­τι­κών ειδών στα οικο­συ­στή­ματα,

δ) η παρα­κο­λού­θηση των αλλαγών στους περι­βαλ­λο­ντι­κούς πόρους, συμ­βάλ­λο­ντας στη προ­σαρ­μογή της χώρας στην νέα εποχή και τις νέες τεχνο­λο­γι­κές προ­κλή­σεις.

Η συμ­με­τοχή του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου

Το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου συμ­με­τέ­χει στο έργο με την ψηφιο­ποί­ηση της Μελισ­σο­θή­κης του Αιγαίου, μιας εντο­μο­λο­γι­κής συλ­λο­γής του Εργα­στη­ρίου Βιο­γε­ω­γρα­φίας & Οικο­λο­γίας, εγκα­τε­στη­μέ­νης στο κτήριο Γεω­γρα­φίας, στη Μυτι­λήνη.

Η Μελισ­σο­θήκη, που περι­λαμ­βά­νει περίπου 200.000 έντομα επι­κο­νια­στές (κυρίως άγριες μέλισ­σες, αλλά και σφήκες, μύγες, σκα­θά­ρια, και πετα­λού­δες) που έχουν συλ­λε­γεί συστη­μα­τικά, κυρίως στην περιοχή του νησιω­τι­κού Αιγαίου, τα τελευ­ταία 20 χρόνια, είναι πολύ­τιμη, για τρεις λόγους: πρώτον, διότι απο­τε­λεί κιβωτό της μονα­δι­κής και πλού­σιας βιο­ποι­κι­λό­τη­τας επι­κο­νια­στών της Ελλάδος, κυρίως μελισ­σο­ποι­κι­λό­τη­τας, που τεκ­μη­ριω­μένα είναι η μεγα­λύ­τερη σε επίπεδο Ευρώπης· δεύ­τε­ρον, διότι είναι μονα­δική και πλέον συστη­μα­τική στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο· και τρίτον, διότι απο­τε­λεί τη μόνη πηγή ανα­φο­ράς για τη μελ­λο­ντική παρα­κο­λού­θηση επι­κο­νια­στών της περιο­χής μας, που σχε­διά­ζε­ται να εφαρ­μο­στεί σε επίπεδο Ευρω­παϊ­κής Ένωσης από το 2026.

Με την ψηφιο­ποί­ησή της, η Μελισ­σο­θήκη του Αιγαίου εισά­γε­ται σε μια νέα εποχή, συνει­σφέ­ρο­ντας στην παγκό­σμια γνώση, ως εταίρος των μεγάλων ιστο­ρι­κών συλ­λο­γών της Ευρώπης, του κόσμου.