Όλα δείχνουν κάλπες τον Οκτώβριο με όχημα το σχέδιο για την Ελλάδα του 2030

• Ο μίνι ανασχηματισμός, η εκλογή νέου γραμματέα στη Νέα Δημοκρατία και το νέο τοπίο των δημοσκοπήσεων συγκλίνουν στο ίδιο συμπέρασμα, ενώ ο πρωθυπουργός ετοιμάζεται να παρουσιάσει το σχέδιο για την Ελλάδα του 2030 ως κεντρικό άξονα της κυβερνητικής αφήγησης προς τις κάλπες

Με τον μίνι ανασχηματισμό να έχει πλέον ανακοινωθεί, τόσο περισσότεροι είναι εκείνοι που εκτιμούν ότι ο πρωθυπουργός δεν θα περιμένει την άνοιξη του 2027. Επισήμως το Μέγαρο Μαξίμου επαναλαμβάνει ότι η εκλογική αναμέτρηση θα γίνει στο τέλος της τετραετίας, ωστόσο το σύνολο των κινήσεων των τελευταίων εικοσιτετραώρων παραπέμπει σε επιτελείο που έχει ήδη μπει σε λογική εκλογικού σχεδιασμού, με ορίζοντα τον Οκτώβριο και αφετηρία τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Το πρώτο και πλέον εύγλωττο σημάδι είναι το ίδιο το χρονοδιάγραμμα. Ο κ. Μητσοτάκης φέρεται να έχει ζητήσει από τους υπουργούς να ολοκληρώσουν έως τα τέλη Αυγούστου τα έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, ώστε να είναι έτοιμα προς παρουσίαση στη ΔΕΘ. Παράλληλα δρομολογείται πρόγραμμα περιοδειών του ιδίου και των υπουργών σε όλη την Επικράτεια, με έμφαση στη Βόρεια Ελλάδα και την Αττική, στο οποίο θα μετάσχουν τοπικοί βουλευτές και κομματικά στελέχη. Πρόκειται για κίνηση που, σύμφωνα με πληροφορίες, μοιάζει περισσότερο με προθέρμανση προεκλογικής εκστρατείας παρά με τυπική θερινή δραστηριότητα.
Το σχέδιο για την Ελλάδα του 2030 ως κεντρική αφήγηση
Παράλληλα με τις εσωτερικές κινήσεις, ο πρωθυπουργός βάζει μπροστά το σχέδιο για την Ελλάδα του 2030, το οποίο επιχειρεί να αναδείξει σε κεντρικό αφήγημα της επόμενης περιόδου. Όπως υποστηρίζει ο ίδιος, πρόκειται για παρεμβάσεις που δεν εξυπηρετούν βραχυπρόθεσμους πολιτικούς στόχους αλλά εντάσσονται σε μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, με ορίζοντα την επόμενη δεκαετία και την επέτειο των 200 ετών από την επίσημη συγκρότηση του ελληνικού κράτους.
Στο επίκεντρο τοποθετεί την πρόταση για συνταγματική αναθεώρηση, καλώντας τα άλλα κόμματα σε διάλογο. Στις προτεινόμενες αλλαγές περιλαμβάνονται η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, η τροποποίηση του άρθρου περί ευθύνης υπουργών, η περαιτέρω ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, η σύνδεση της μονιμότητας στο Δημόσιο με την αξιολόγηση, η συνταγματική προστασία της χώρας από κάθε απειλή πτώχευσης, η αναγνώριση της προσιτής στέγης ως υποχρέωσης της Πολιτείας, ισχυρότερες προβλέψεις για την κλιματική κρίση και ένα πλαίσιο αρχών για την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η αρμόδια επιτροπή έχει ήδη λάβει εντολή να ολοκληρώσει το έργο της έως το τέλος Αυγούστου, χρονικό σημείο που συμπίπτει με την προετοιμασία της ΔΕΘ.
Στο ίδιο αφήγημα εντάσσεται και η οικονομική διάσταση. Ο κ. Μητσοτάκης προβάλλει την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να θέσει την Ελλάδα εκτός της λίστας των κρατών με μακροοικονομικές ανισορροπίες, 16 χρόνια μετά την έναρξη της κρίσης χρέους, υποστηρίζοντας ότι για πρώτη φορά η χώρα δεν συζητείται στην Ευρώπη ως μέρος του προβλήματος αλλά ως παράδειγμα προόδου και σταθερότητας. Επικαλείται ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ταχεία μείωση του δημόσιου χρέους και τη δημιουργία περίπου 600.000 νέων θέσεων εργασίας, χωρίς ωστόσο να ισχυρίζεται ότι έχουν λυθεί όλα τα προβλήματα, παραδεχόμενος ότι ούτε η ακρίβεια εξαφανίστηκε ούτε τα εισοδήματα βρίσκονται στο επιθυμητό επίπεδο. Στο πλέγμα των πρωτοβουλιών εντάσσει επιπλέον την αύξηση του ορίου προστασίας στους ακατάσχετους λογαριασμούς από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ και την επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας σε νέους κλάδους, με κάλυψη επιπλέον 476.000 εργαζομένων και συνολικό αριθμό περίπου 2,5 εκατομμυρίων.

Ο ανασχηματισμός που λειτουργεί ως δείκτης
Δεύτερο σημάδι για το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών κρύβεται στη φυσιογνωμία του ανασχηματισμού, ο οποίος ανακοινώθηκε τελικά το μεσημέρι της Δευτέρας 8 Ιουνίου 2026, νωρίτερα από όσο είχε προεξοφληθεί. Παρότι αρχικά είχε αφεθεί να εννοηθεί ότι οι αλλαγές θα γνωστοποιούνταν έως την Πέμπτη, οι εξελίξεις επιταχύνθηκαν και το νέο σχήμα παρουσιάστηκε δύο εικοσιτετράωρα νωρίτερα. Καθοριστικό είναι το εύρος των παρεμβάσεων, αφού, όπως σημειώνουν έμπειρα κυβερνητικά στελέχη, όσο πιο ευρύς ο ανασχηματισμός τόσο απομακρύνονται οι κάλπες. Ο περιορισμένος χαρακτήρας των αλλαγών διαβάζεται από πολλούς ως ένδειξη ότι ο πρωθυπουργός κρατά ανοιχτό το ενδεχόμενο κάλπης το φθινόπωρο. Αφετηρία του ντόμινο στάθηκε η επιλογή του κ. Κυρανάκη για τη θέση του γραμματέα της Πολιτικής Επιτροπής της ΝΔ, μια κίνηση που ερμηνεύεται ως προετοιμασία της παράταξης σε διάταξη εκλογικής ετοιμότητας, καθώς εκείνος θα οδηγήσει τον κομματικό μηχανισμό στη μάχη. Η αποχώρησή του από το υπουργείο Μεταφορών άφησε κενή τη θέση και πυροδότησε την αλυσιδωτή μετακίνηση στελεχών που κορυφώθηκε τη Δευτέρα.
Η πιο εντυπωσιακή πτυχή του ανασχηματισμού δεν αφορά τόσο τα ονόματα που μπήκαν στο σχήμα όσο εκείνο που τελικά έμεινε εκτός. Όταν η θέση των Μεταφορών έμεινε κενή, η πρώτη σκέψη ήταν να την αναλάβει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, σενάριο που είχε συγκεντρώσει σημαντικές πιθανότητες. Τις τελευταίες ώρες, ωστόσο, ο πρωθυπουργός φέρεται να άλλαξε γνώμη και προτίμησε να μην αναλάβει το ρίσκο της αντικατάστασης του εκπροσώπου σε αυτή τη συγκυρία. Ο κ. Μαρινάκης, που θεωρείται επιτυχημένος στον ρόλο και ικανός να φέρει εις πέρας την αποστολή του έως τις εκλογές, παραμένει στη θέση του, στοιχείο που από μόνο του παραπέμπει σε σύντομο εκλογικό ορίζοντα.

Έτσι προέκυψε η μετακίνηση του Γιώργου Κώτσηρα από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στο υπουργείο Μεταφορών, όπου αναλαμβάνει αναπληρωτής υπουργός. Ο κ. Κώτσηρας, 42 ετών, προέρχεται από τη νέα γενιά στελεχών της παράταξης, έχει δοκιμαστεί ως υφυπουργός σε 3 υπουργεία, στο Εξωτερικών, στο Δικαιοσύνης και στο Οικονομικών, και εκλέγεται βουλευτής στη Δυτική Αττική από το 2019. Διδάκτωρ της Νομικής με ειδίκευση στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο, χαρακτηρίζεται εργατικός και χαμηλών τόνων. Στο Μαξίμου θεωρούν ότι η ανάταξη του σιδηροδρόμου αποτελεί ίσως το δυσκολότερο εγχείρημα της δεύτερης τετραετίας, με το χρονοδιάγραμμα για την πλήρη λειτουργία της σηματοδότησης και της τηλεδιοίκησης έως το τέλος Αυγούστου να παραμένει σε ισχύ.
Στη θέση που άφησε ο κ. Κώτσηρας στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας μετακινείται ο βουλευτής της ΝΔ Δημήτρης Μαρκόπουλος, ο οποίος αναλαμβάνει υφυπουργός με αρμοδιότητα τη φορολογική πολιτική. Ο κ. Μαρκόπουλος, 51 ετών, γνωρίζει το αντικείμενο έχοντας ασχοληθεί για χρόνια με το οικονομικό ρεπορτάζ, ενώ ως έμπειρος κοινοβουλευτικός αναλαμβάνει διπλή αποστολή, να εξηγεί σε απλή γλώσσα τα πολύπλοκα οικονομικά ζητήματα και να εκπροσωπεί στη Βουλή τον υπουργό Κυριάκο Πιερρακάκη όταν εκείνος έχει αυξημένες υποχρεώσεις.
Στην κυβέρνηση εισέρχεται ο Τάσος Χατζηβασιλείου, ο οποίος αναλαμβάνει υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, με βασικό αντικείμενο την προετοιμασία της ελληνικής προεδρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο κ. Χατζηβασιλείου, 44 ετών, βουλευτής Σερρών, προέρχεται επίσης από τη νέα γενιά στελεχών και τα τελευταία χρόνια, ως γραμματέας Διεθνών Σχέσεων, διατηρεί ισχυρούς διαύλους επικοινωνίας με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ενώ ως επίκουρος καθηγητής Διεθνών Σχέσεων κρίνεται κατάλληλος για το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο. Για το κενό στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά τον θάνατο του Νίκου Ταγαρά, τοποθετείται ως υφυπουργός η Μαριλένα Σούκουλη, η οποία εργάζεται ως μηχανικός στον ιδιωτικό τομέα από το 1996 και εκλέγεται βουλευτής Κορινθίας από το 2019, με αρμοδιότητες που εκτείνονται στη χωροταξία, το αστικό περιβάλλον, την περιβαλλοντική αδειοδότηση, την ηλεκτρονική διακυβέρνηση και τις γεωχωρικές πληροφορίες.
Αμετακίνητοι παραμένουν οι υπουργοί που χειρίζονται την οικονομία, την ενέργεια και την εξωτερική και αμυντική πολιτική, με τον υπουργό Οικονομίας Κυριάκο Πιερρακάκη να θεωρείται δεδομένος, και ως πρόεδρος του Eurogroup και λόγω του πολέμου στο Ιράν, και τον υπουργό Άμυνας Νίκο Δένδια να παραμένει στη θέση του εν αναμονή νέων προκλήσεων. Η ορκωμοσία του νέου αναπληρωτή υπουργού και των νέων υφυπουργών, ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα, ορίστηκε για την Παρασκευή 12 Ιουνίου, καθώς θα πρέπει προηγουμένως να ολοκληρωθεί η εκλογή του κ. Κυρανάκη στη θέση του γραμματέα της Πολιτικής Επιτροπής της ΝΔ.
Τα επιχειρήματα υπέρ της επίσπευσης
Στο γαλάζιο επιτελείο καταγράφεται σειρά επιχειρημάτων υπέρ της προσφυγής στις κάλπες όχι αργότερα από τον Οκτώβριο. Το πρώτο αφορά τις επιδόσεις του νέου σχηματισμού του Αλέξη Τσίπρα, ώστε να μην του δοθεί χρόνος να γίνει υποδοχέας της κυβερνητικής φθοράς και να εδραιωθεί ως υπολογίσιμος αντίπαλος. Το δεύτερο σχετίζεται με την κρίση του ΠΑΣΟΚ, που θεωρείται ευκαιρία προσέλκυσης απογοητευμένων κεντρώων ψηφοφόρων. Το τρίτο αφορά τη δυνατότητα εξαγγελίας λελογισμένων παροχών, με αξιοποίηση του δημοσιονομικού χώρου που επιτρέπει η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής, πριν από έναν χειμώνα που λόγω του πολέμου στο Ιράν αναμένεται βαρύς εξαιτίας του πληθωρισμού. Σε αυτά προστίθενται η αναβολή του τουρκικού νομοσχεδίου για τη Γαλάζια Πατρίδα, η οποία αποδυναμώνει τμήμα της κριτικής στην εξωτερική πολιτική, η βεβαιότητα ότι μετά τις διακοπές θα επανέλθουν η τοξικότητα και η σκανδαλολογία, καθώς και η εκτίμηση ότι η πρόωρη κάλπη ενδεχομένως να μην δώσει στον Αντώνη Σαμαρά τον χρόνο να οργανώσει το κόμμα που φέρεται αποφασισμένος να ιδρύσει.
Το νέο τοπίο και η απόφαση που μένει
Όλα αυτά εκτυλίσσονται σε μια περίοδο που η Νέα Δημοκρατία διατηρεί καθαρό δημοσκοπικό προβάδισμα, χωρίς ωστόσο να πλησιάζει την αυτοδυναμία. Στη μέτρηση της Marc εμφανίζεται στο 26,7% στην πρόθεση ψήφου και στο 30,8% στην εκτίμηση, με τους υπόλοιπους οίκους να την τοποθετούν μεταξύ 22,7% και 28,6%. Ο Αλέξης Τσίπρας καταγράφεται σταθερά δεύτερος, απορροφώντας κυρίως το παλαιό εκλογικό σώμα του ΣΥΡΙΖΑ του 2023, χωρίς ωστόσο να συγκροτεί ακόμη δυναμική κυβερνητικής εναλλακτικής. Η πραγματική έκπληξη είναι το νέο σχήμα της Μαρίας Καρυστιανού, που κινείται ανάλογα με τον οίκο μεταξύ 8,3% και 11,4%, ενώ το ΠΑΣΟΚ, πιεσμένο από τον πρώην πρωθυπουργό στον προοδευτικό χώρο και από την αντισυστημική δυναμική της κ. Καρυστιανού, εμφανίζεται άλλοτε τρίτο και άλλοτε τέταρτο, χάνοντας το μονοπώλιο της εναλλακτικής λύσης απέναντι στην κυβέρνηση. Η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται στον έβδομο χρόνο διακυβέρνησης και καλείται να δώσει μια κρίσιμη μάχη για να διεκδικήσει τρίτη θητεία, ει δυνατόν από τον πρώτο γύρο. Η σύμπτωση των χρονοδιαγραμμάτων, η στόχευση του ανασχηματισμού, η αναδιάταξη του αντιπολιτευτικού χώρου και η προετοιμασία της παρουσίασης του σχεδίου για την Ελλάδα του 2030 συνθέτουν μια εικόνα που, για όλο και περισσότερους στο κυβερνητικό στρατόπεδο, οδηγεί στο ίδιο συμπέρασμα. Η απόφαση πάντως δεν θεωρείται ειλημμένη. Οι δημοσκόποι σημειώνουν ότι τα νούμερα μένει να επαληθευτούν το φθινόπωρο, ενώ κάθε βιαστική κίνηση ενέχει τον κίνδυνο να εκληφθεί ως δείγμα πανικού. Η τελική επιλογή παραμένει αποκλειστικά στα χέρια του πρωθυπουργού, ο οποίος έχει δείξει επανειλημμένα ότι κρατά τις αποφάσεις του για την τελευταία στιγμή, σταθμίζοντας το σύνολο των δεδομένων και όχι μόνο τις εκλογικές παραμέτρους.