Έκθεση – καταπέλτης της Oxfam για το κολαστήριο της Μόριας: «Ζην επικινδύνως» σε άθλιες συνθήκες

Η ΕΕ έχει επι­κρι­θεί έντο­να για τις συν­θή­κες στο με­γα­λύ­τε­ρο προ­σφυ­γι­κό κα­ταυ­λι­σμό στην Ελ­λά­δα, τη Μόρια, όπου η Oxfam ανέ­φε­ρε ότι οι γυ­ναί­κες φο­ρούν πάνες τη νύχτα για το φόβο ότι θα αφή­σουν τις σκη­νές τους να πάνε στην τουα­λέ­τα.

Η ΜΚΟ που εδρεύ­ει στη Βρε­τα­νία πε­ριέ­γρα­ψε την ολο­έ­να και πιο επι­κίν­δυ­νη κα­τά­στα­ση στον κα­ταυ­λι­σμό που χρη­μα­το­δο­τεί η ΕΕ στη  Λέσβο, όπου ένας 24χρο­νος άντρας από το Κα­με­ρούν βρέ­θη­κε νε­κρός στις πρώ­τες πρω­ι­νές ώρες της Τρί­της, όταν το θερ­μό­με­τρο στη χώρα μας βρι­σκό­ταν υπό το μηδέν.

Όπως επι­ση­μαί­νει ο Guardian, που δη­μο­σιεύ­ει απο­σπά­σμα­τα της εν λόγω έκ­θε­σης, η συμ­φω­νία ορό­ση­μο που συ­νή­φθη με­τα­ξύ της ΕΕ και της Τουρ­κί­ας τον Μάρ­τιο του 2016 είχε ως απο­τέ­λε­σμα να απα­γο­ρευ­θεί στους πρό­σφυ­γες που ζη­τούν άσυλο στα ελ­λη­νι­κά νησιά να φυ­γουν από τα hot spot για να τα­ξι­δέ­ψουν στην ηπει­ρω­τι­κή χώρα. O Ζαν Κλοντ Γιούν­κερ, πρό­ε­δρος της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, χαι­ρέ­τι­σε τη συμ­φω­νία ως ση­μα­ντι­κή επι­τυ­χία κατά της δια­κί­νη­σης με­τα­να­στών, που θα συ­νέ­βα­λε καί­ρια στη μεί­ω­ση των με­τα­να­στευ­τι­κών ροών. Ωστό­σο, το απο­τέ­λε­σμα της ίδιας συμ­φω­νί­ας ήταν σχε­δόν 15.000 άντρες, γυ­ναί­κες και παι­διά να εγκλω­βι­στούν στη Λέσβο, τη Χίο, την Κω, το Σάμο και τη Λέρο, τα νησιά που βρί­σκο­νται πλη­σιέ­στε­ρα στην Τουρ­κία.

Η έκ­θε­ση της Oxfam με τίτλο «Vulnerable and Abandoned» (Ευά­λω­τοι και Εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νοι) ανα­δει­κνύ­ει την απο­τυ­χία των Αρχών στον κα­ταυ­λι­σμό της Μό­ριας, όπου ζουν πε­ρί­που 5.000 άν­θρω­ποι, να εντο­πί­σουν τους ευά­λω­τους πρό­σφυ­γες που χρειά­ζο­νται επει­γό­ντως βο­ή­θεια.

Μετά την πα­ραί­τη­ση τον πε­ρα­σμέ­νο Νο­έμ­βριο του ια­τρού που διό­ρι­σε η κυ­βέρ­νη­ση για την αξιο­λό­γη­ση της ευ­πά­θειας των αι­τού­ντων άσυλο στη Μόρια, η Oxfam ισχυ­ρί­ζε­ται ότι εδώ και έναν μήνα δεν έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί κα­νε­νός εί­δους αξιο­λό­γη­ση. Ως συ­νέ­πεια, η ΜΚΟ κα­ταγ­γέλ­λει ότι «ευ­πα­θείς άν­θρω­ποι, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων επι­ζώ­ντων βα­σα­νι­στη­ρί­ων και σε­ξουα­λι­κής βίας, στε­γά­ζο­νται σε μη ασφα­λείς πε­ριο­χές… Έγκυ­ες γυ­ναί­κες και μη­τέ­ρες με νε­ο­γέν­νη­τα κοι­μού­νται σε σκη­νές και τα ασυ­νό­δευ­τα παι­διά, κα­τα­χω­ρη­μέ­να λαν­θα­σμέ­να ως ενή­λι­κες, τε­λούν υπό κρά­τη­ση».

Όπως απο­κα­λύ­πτε­ται στην έκ­θε­ση, υπάρ­χουν ανα­φο­ρές για λε­χώ­νες που έχουν στα­λεί από το μαιευ­τή­ριο πίσω στις σκη­νές τους μόλις τέσ­σε­ρις ημέ­ρες μετά τη γέννα με και­σα­ρι­κή τομή. Εκεί, ανα­γκά­ζο­νται να τα βγά­λουν πέρα με τα νε­ο­γέν­νη­τα μωρά τους σε έναν χώρο όπου οι «μάχες» είναι κα­θη­με­ρι­νό φαι­νό­με­νο και τα δύο τρίτα των κα­τοί­κων λένε ότι δεν αι­σθά­νο­νται ποτέ ασφα­λείς.

Ορι­σμέ­νες από τις γυ­ναί­κες λένε ότι φο­ρά­νε πάνες τα βρά­δια προ­κει­μέ­νου να μη χρεια­στεί να πάνε στην τουα­λέ­τα μετά το σκο­τά­δι, ανα­φέ­ρει η έκ­θε­ση.

Μια γυ­ναί­κα, 36 ετών, από το Κα­με­ρούν, απο­κά­λυ­ψε στην Oxfam ότι πολ­λοί άν­θρω­ποι δέ­χο­νται κα­θη­με­ρι­νά απρό­κλη­τες επι­θέ­σεις μέσα στον κα­ταυ­λι­σμό. «Η Μόρια είναι επι­κίν­δυ­νο μέρος για τις γυ­ναί­κες. Συ­μπλο­κές ξε­σπούν ανά πάσα στιγ­μή. Ακόμα κι αν πη­γαί­νες απλά στην τουα­λέ­τα ή επι­στρέ­φεις στη σκηνή σου, μπο­ρεί ξαφ­νι­κά να φας μια πέτρα στο κε­φά­λι. Ζω στην πε­ρι­φραγ­μέ­νη ζώνη για τις γυ­ναί­κες που είναι μόνες, αλλά μετά τις 11:00 η πόρτα είναι ανοι­χτή και ο κα­θέ­νας μπο­ρεί να μπει επει­δή δεν υπάρ­χει φρου­ρός ασφα­λεί­ας το βράδυ. Η ασφά­λεια είναι ένα με­γά­λο πρό­βλη­μα για εμάς», ανα­φέ­ρει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

«Τον χει­μώ­να δεν υπάρ­χει ζεστό νερό. Κά­νου­με ντους πάνω από την τουα­λέ­τα» κα­ταγ­γέλ­λει μια 24χρονη γυ­ναί­κα από το Αφ­γα­νι­στάν.

Η Renata Rendón, επι­κε­φα­λής της απο­στο­λής της Oxfam στην Ελ­λά­δα, χα­ρα­κτη­ρί­ζει «ανεύ­θυ­νο και απε­ρί­σκε­πτο» να μην ανα­γνω­ρί­ζο­νται έγκαι­ρα τα πιο ευά­λω­τα άτομα ώστε να κα­λύ­πτο­νται οι ανά­γκες τους.

«Οι συ­νά­δελ­φοί μας έχουν συ­να­ντή­σει μη­τέ­ρες με νε­ο­γέν­νη­τα μωρά να κοι­μού­νται σε σκη­νές, και εφή­βους που έχουν κα­τα­χω­ρη­θεί λαν­θα­σμέ­να ως ενή­λι­κες να είναι κλει­δω­μέ­νοι. Ο εντο­πι­σμός και η κά­λυ­ψη των ανα­γκών αυτών των αν­θρώ­πων είναι αναμ­φί­βο­λα το πιο ση­μα­ντι­κό κα­θή­κον της ελ­λη­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης και των ευ­ρω­παί­ων εταί­ρων της. Οι ευ­ρω­παί­οι ηγέ­τες πρέ­πει να απο­δε­χθούν το γε­γο­νός ότι η τρέ­χου­σα πο­λι­τι­κή τους διαιω­νί­ζει ένα απάν­θρω­πο σύ­στη­μα υπο­δο­χής και θέτει σε κίν­δυ­νο τους πρό­σφυ­γες. Αντί να συ­νε­χί­σουν να εστιά­ζουν όλες τις προ­σπά­θειές τους στην επι­στρο­φή των προ­σφύ­γων στην Τουρ­κία, στο πλαί­σιο της συμ­φω­νί­ας που επε­τεύ­χθη το 2016, τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέ­πει να υπο­στη­ρί­ξουν την Ελ­λά­δα ώστε να βελ­τιώ­σει τις συν­θή­κες στα νησιά και να με­τα­φέ­ρει αν­θρώ­πους από τα υπερ­πλή­ρη νησιά προς την ηπει­ρω­τι­κή χώρα».

Οι αι­τού­ντες άσυλο πρέ­πει κα­νο­νι­κά να υπο­βάλ­λο­νται σε αξιο­λό­γη­ση ευ­πά­θειας αμέ­σως μετά την άφιξή τους στα νησιά. Ωστό­σο οι ια­τρι­κοί και ψυ­χο­λο­γι­κοί έλεγ­χοι στη Μόρια πε­ρι­γρά­φο­νται στην κα­λύ­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση ως υπο­τυ­πώ­δεις και πρό­χει­ροι, λόγω της «σο­βα­ρής έλ­λει­ψης» προ­σω­πι­κού.

Η Oxfam ανα­φέ­ρει ότι για «πολ­λούς μήνες», υπήρ­χε μόνο ένας για­τρός που είχε διο­ρι­στεί από το ελ­λη­νι­κό δη­μό­σιο στο στρα­τό­πε­δο για να αξιο­λο­γεί την υγειο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση έως και 2.000 νε­ο­α­φι­χθέ­ντων προ­σφύ­γων τον μήνα, προ­τού τε­λι­κά πα­ραι­τη­θεί και αυτός.

Όπως εξη­γεί η ΜΚΟ, ακόμα και οι πρό­σφυ­γες που χα­ρα­κτη­ρί­ζο­νται ως ευά­λω­τοι και τους επι­τρέ­πε­ται θε­ω­ρη­τι­κά να εγκα­τα­λεί­ψουν τα νησιά, «πα­γι­δεύ­ο­νται» λόγω έλ­λει­ψης στέ­γης στην εν­δο­χώ­ρα.

Σύμ­φω­να με την Ύπατη Αρ­μο­στεία των Ηνω­μέ­νων Εθνών για τους Πρό­σφυ­γες (UNHCR), πάνω από 4.000 άτομα που δι­καιού­νται να με­τα­βούν στη ηπει­ρω­τι­κή χώρα πα­ρέ­με­ναν εγκλω­βι­σμέ­νοι στη Λέσβο και τη Σάμο τον Νο­έμ­βριο.

Η αργή δια­δι­κα­σία των αι­τή­σε­ων ασύ­λου πι­στεύ­ε­ται επί­σης ότι κα­τα­δι­κά­ζει οι­κο­γέ­νειες να πα­ρα­μέ­νουν επί χρό­νια στους κα­ταυ­λι­σμούς, όπου άν­θρω­ποι ζουν σε σκη­νές χωρίς ζεστό νερό και ηλε­κτρι­κό ρεύμα κατά τη διάρ­κεια του χει­μώ­να.

«Λόγω έλ­λει­ψης προ­σω­πι­κού, πολ­λοί άν­θρω­ποι που φτά­νουν τώρα στη Λέσβο θα έχουν την πρώτη τους συ­νέ­ντευ­ξη για χο­ρή­γη­ση ασύ­λου το 2020», ανα­φέ­ρει η Oxfam.

Για κά­ποιους από τους κα­τοί­κους της Μό­ριας, ο μόνος τρό­πος για να ζε­στα­θούν το χει­μώ­να είναι να ανά­βουν φω­τιές έξω από τις σκη­νές. Η καύση πλα­στι­κών σα­κου­λών και φια­λών λέ­γε­ται ότι δη­μιουρ­γεί μια «επι­κίν­δυ­νη και το­ξι­κή μυ­ρω­διά» στην ατμό­σφαι­ρα.

Τρεις αι­τού­ντες άσυλο έχα­σαν τη ζωή τους από δη­λη­τη­ρί­α­ση από μο­νο­ξεί­διο του άν­θρα­κα τον Ια­νουά­ριο του 2017, προ­σπα­θώ­ντας να ζε­στα­θούν με αυ­το­σχέ­διες σό­μπες.

Από τον Σε­πτέμ­βριο, πε­ρί­που 11.000 αι­τού­ντες άσυλο με­τα­φέρ­θη­καν με πλοία και λε­ω­φο­ρεία σε ξε­νο­δο­χεία και δια­με­ρί­σμα­τα στην ηπει­ρω­τι­κή χώρα, στο πλαί­σιο ενός χρη­μα­το­δο­τού­με­νου από την ΕΕ πρό­τζεκτ που επι­βλέ­πει η Ύπατη Αρ­μο­στεία των Ηνω­μέ­νων Εθνών για τους Πρό­σφυ­γες.

Η Στέλ­λα Νάνου, εκ­πρό­σω­πος της υπη­ρε­σί­ας στην Αθήνα, δή­λω­σε: «Ενώ οι προ­σπά­θειες έχουν εντα­τι­κο­ποι­η­θεί για τη με­τα­φο­ρά αν­θρώ­πων και ο πλη­θυ­σμός της Μό­ριας έχει πέσει κάτω από 5.000 για πρώτη φορά από τον Απρί­λιο του πε­ρα­σμέ­νου έτους, εξα­κο­λου­θεί να είναι δι­πλά­σιος από τη χω­ρη­τι­κό­τη­τα. Υπάρ­χουν άν­θρω­ποι, ευά­λω­τοι άν­θρω­ποι, οι­κο­γέ­νειες και παι­διά, που ζουν σε εντε­λώς ακα­τάλ­λη­λες συν­θή­κες υπό συν­θή­κες σφο­δρού ψύ­χους. Μι­λά­με για αν­θρώ­πους. Τα πράγ­μα­τα είναι πολύ άσχη­μα».

Ένας εκ­πρό­σω­πος της Κο­μι­σιόν δή­λω­σε ότι έχουν δια­τε­θεί 289 εκατ. ευρώ στην ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση ως στή­ρι­ξη στη δια­χεί­ρι­ση με­τα­νά­στευ­ση και ότι η Επι­τρο­πή πα­ρα­κο­λου­θεί την κα­τά­στα­ση στα ελ­λη­νι­κά νησιά, εν μέσω της σφο­δρής επι­δεί­νω­σης του και­ρού.

«Έχου­με επα­νει­λημ­μέ­να προει­δο­ποι­ή­σει τις ελ­λη­νι­κές Αρχές για την πολύ δύ­σκο­λη κα­τά­στα­ση στα νησιά και έχου­με επι­ση­μά­νει ότι είναι επεί­γον να αντι­με­τω­πι­στεί αυτή η κα­τά­στα­ση, δια­σφα­λί­ζο­ντας πά­ντο­τε τη δια­θε­σι­μό­τη­τα των κον­δυ­λί­ων της ΕΕ για την αντι­με­τώ­πι­ση αυτών των προ­κλή­σε­ων. Φυ­σι­κά, η συ­νο­λι­κή ευ­θύ­νη για τη δια­χεί­ρι­ση των με­τα­να­στευ­τι­κών ροών στην Ελ­λά­δα, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των hotspots, ανή­κει στην ελ­λη­νι­κή διοί­κη­ση. Η Επι­τρο­πή πα­ρέ­χει υπο­στή­ρι­ξη αλλά δεν μπο­ρεί να υπο­κα­τα­στή­σει τις ελ­λη­νι­κές αρχές. Ιδιαί­τε­ρα επεί­γου­σα είναι η ανά­γκη δη­μιουρ­γί­ας κα­τάλ­λη­λων χώρων υπο­δο­χής για τον χει­μώ­να και απο­συμ­φό­ρη­σης των νη­σιών με την επι­τά­χυν­ση των δια­δι­κα­σιών ασύ­λου, πα­ράλ­λη­λα με τις συ­νε­χι­ζό­με­νες προ­σπά­θειες με­τα­φο­ράς των με­τα­να­στών στην ηπει­ρω­τι­κή χώρα, εφό­σον έχει αρθεί η απα­γό­ρευ­ση με­τα­κί­νη­σής τους», δη­λώ­νει ο εκ­πρό­σω­πος της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής.

πηγή newpost.gr