Πώς στην Χάλκη κατάφεραν να… μηδενίσουν τους λογαριασμούς τους στο ρεύμα

Μια από τις αιτίες που επι­κα­λεί­ται συχνά ο αμφι­σβη­τίας της πρά­σι­νης μετά­βα­σης είναι ότι ενώ ακούει συνεχώς για αυτήν, δεν έχει δει ακόμη τα οφέλη στην τσέπη του. Το γεγονός αυτό τον κάνει σκε­πτι­κι­στή απέ­να­ντι στις πολι­τι­κές για το κλίμα σε σημείο που να απο­δί­δει την τρέ­χουσα ενερ­γειακή ακρί­βεια στις πολι­τι­κές της Ευρώπης, στα «συμ­φέ­ρο­ντα» και όσους επι­βου­λεύ­ο­νται το περι­βάλ­λον.

Το παρά­δειγμα της Χάλκης έρχεται να καταρ­ρί­ψει αυτό τον μύθο, απο­δει­κνύ­ο­ντας ότι η πράσινη μετά­βαση και είναι άμεσα εφικτή και έχει σημα­ντικά οφέλη για την τσέπη μας. Χαρα­κτη­ρι­στική η περί­πτωση λογα­ρια­σμού νοι­κο­κυ­ριού, ενός εκ των 592 κατα­να­λω­τών που θα συμ­με­τά­σχουν στην πρω­τό­τυπη τοπική «ενερ­γειακή κοι­νό­τητα», μετά την εγκα­τά­σταση φωτο­βολ­ταϊ­κού συστή­μα­τος 1 MW, που θα καλύ­πτει τις ανάγκες όλου του νησιού. Από τα 239,73 ευρώ που ήταν η χρέωση ενέρ­γειας, μετά τις παρεμ­βά­σεις, πέφτει στα… 5,83 ευρώ. Ο λογα­ρια­σμός του τοπικού δημο­τι­κού σχο­λείου, από τα 272,17 ευρώ, μειώ­νε­ται στα 2,36 ευρώ, ενώ μιας μικρής επι­χεί­ρη­σης του νησιού, από τα 239,73 ευρώ, πέφτει στα 2,38 ευρώ.

Τι συνέβη στην Χάλκη, του πρώτου νησιού που εντά­χθηκε τη Παρα­σκευή στα Gr-eco island, παρου­σία του Πρω­θυ­πουρ­γού; Τίποτα το «μαγικό». Ονο­μά­ζε­ται «εικο­νι­κός ενερ­γεια­κός συμ­ψη­φι­σμός» (εικο­νικό net metering), είναι μια ψηφι­σμένη εδώ και καιρό ρύθμιση και για να γίνει πράξη χρειά­στηκε απλώς πολι­τική βούληση, δουλειά και συντο­νι­σμός με μερικές μεγάλες εγχώ­ριες και ξένες εται­ρείες.

Η λογική του, απλή. Αντί ο κάθε κατα­να­λω­τής να δαπανά κεφά­λαια για να απο­κτή­σει το δικό του φωτο­βολ­ταικό, οι συμ­με­τέ­χο­ντες στην πρώτη ενερ­γειακή κοι­νό­τητα στα Δωδε­κά­νησα – ενός τοπικού αστικού συνε­ται­ρι­σμού απο­κλει­στι­κού σκοπού- είναι όλοι μέτοχοι σε ένα φωτο­βολ­τιακό σύστημα, του οποίου η παρα­γό­μενη ενέρ­γεια, ισχύος 1 Μεγαβάτ, επι­με­ρί­ζε­ται στους κατοί­κους της Χάλκης, ανα­λό­γως των αναγκών τους.

Με βάση την ισχυουσα νομο­θε­σία, μέσω του λεγό­με­νου εικο­νι­κού ενερ­γεια­κού συμ­ψη­φι­σμού, η ενέρ­γεια που παράγει το φωτο­βολ­ταικό συμ­ψη­φί­ζε­ται με την ενέρ­γεια που κατα­να­λω­νουν τα νοικοκυριά- μέλη της κοι­νό­τη­τας. Ετσι, εκτός από κατα­να­λω­τές, οι Χαλ­κί­τες είναι πλέον και παρα­γω­γοί ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, την οποία συμ­ψη­φί­ζουν με το ρεύμα που δαπα­νούν. Με τον τρόπο αυτό μηδε­νί­ζουν το σκέλος των τιμο­λο­γίων που αφορά στις αντα­γω­νι­στι­κές χρε­ώ­σεις, δηλαδή στο κομμάτι της ενέρ­γειας. «Στο εξής αυτό θα το χρη­μα­το­δο­τεί… ο ήλιος», όπως ανέφερε κατά τη παρου­σί­αση του project Χάλκη η γενική γραμ­μα­τέας Ενέρ­γειας Αλε­ξάν­δρα Σδούκου. Οι κατα­να­λω­τές θα πλη­ρώ­νουν μόνο τα λεγό­μενα ρυθ­μι­ζό­μενα κόστη (τέλη χρήσης συστή­μα­τος και δια­νο­μής), τα οποία είναι κοινά για όλους.

Ακρως σημα­ντική εξέλιξη, ειδικά τώρα, όπου οι τιμές χον­δρι­κής έχουν εκτο­ξευ­τεί λόγω της κρίσης. Διότι αυτό που επη­ρε­ά­ζε­ται απο­κλει­στικά από το ράλυ των διεθνών τιμών είναι το αντα­γω­νι­στικό σκέλος της ενέρ­γειας. Αυτό βλέπει η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των κατοί­κων της Ελλάδας να αυξά­νε­ται. Στον αντί­ποδα, οι κάτοι­κοι της Χάλκης, μέσω της ενερ­γεια­κής τους κοι­νό­τη­τας «Κάλχιον», όπως ονο­μά­ζε­ται, δεν πρό­κει­ται να αισθαν­θούν την ενερ­γειακή κρίση στους λογα­ρια­σμούς του ρεύ­μα­τος!

Στην ουσία, η Χάλκη είναι η απά­ντηση προς κάθε δύσπι­στο για ποιο λόγο γίνεται τόσος θόρυβος για το στορυ της πρά­σι­νης μετά­βα­σης. Συνήθως, οι πρά­σι­νοι στόχοι, οι εξαγ­γε­λίες, τα μεγάλα έργα, όλα αυτά εντάσ­σο­νται σε ένα σύνθετο πλαίσιο, το απο­τέ­λε­σμα του οποίου δεν είναι άμεσο. Η δυσκο­λία να πείσουν για την ανα­γκαιό­τητά τους είναι ότι το δια ταύτα δεν είναι χει­ρο­πια­στό, αφού παρα­πέ­μπουν σε αλλαγές επί τα βελτίω, κάποια στιγμή στο απότερο μέλλον. Σε μικρές ωστόσο κοι­νω­νίες, όπου όλοι πλέον γίνο­νται αυτο­πα­ρα­γω­γοί – «στην Χάλκη πήραμε μια γεύση από το μέλλον», όπως χαρα­κτη­ρι­στικά ανέφερε ο υπουρ­γός Ενέρ­γειας Κώστας Σκρέκας – τα οφέλη απο­τυ­πώ­νο­νται στην τσέπη.

Κάτι αντί­στοιχο με ό,τι συμ­βαί­νει στην Χάλκη έχει τη δυνα­τό­τητα να πετύχει ένας κατα­να­λώ­της οπου­δή­ποτε στην Ελλάδα, είτε μέσω μιας ενερ­γεια­κής κοι­νό­τη­τας, είτε αξιο­ποιώ­ντας ένα σύστημα αυτο­πα­ρα­γω­γής στο σπίτι του. Ο συμ­ψη­φι­σμός της αυτο­πα­ρα­γό­με­νης ενέρ­γειας με την κατα­να­λι­σκό­μενη (Net Metering) προ­βλέ­πε­ται ως δια­δι­κα­σία στην Ελλάδα ήδη από το 2015. Θα περί­μενε κανείς να έχουν υιο­θε­τή­σει την σχετική δυνα­τό­τητα πολλές χιλιά­δες κατα­να­λω­τές. Παρ’ όλα αυτά, οι αυτο­πα­ρα­γω­γοί ρεύ­μα­τος από φωτο­βολ­ταικά δεν ξεπερ­νούν τους 2.000, παρά την τερά­στια ηλιο­φά­νεια της χώρας και παρά το ευνοικό θεσμικό πλαίσιο. Ατία, το γεγονός ότι η θέσπιση του μέτρου συνέ­πεσε με τα capital controls (2015), με μια περίοδο γεμάτη ανη­συ­χίες για την ευρω­στία της ΔΕΗ, ενώ στην συνέ­χεια ήρθε η παν­δη­μική κρίση, με απο­τέ­λε­σμα ένα τόσο θετικό μέτρο να μην έχει ακόμη βρει την αντα­πό­κριση που του αξίζει.

Πηγή liberal.gr

Γιώργος Φιντι­κά­κης