Ουραγός η Ελλάδα στην αποταμίευση-Οι φόροι άδειασαν τον «κουμπαρά» των νοικοκυριών και επιχειρήσεων

Το χαμη­λό­τερο επίπεδο απο­τα­μί­ευ­σης μεταξύ των 28 ευρω­παϊ­κών χωρών κατα­γρά­φε­ται στην Ελλάδα, καθώς τα νοι­κο­κυ­ριά και οι επι­χει­ρή­σεις λυγί­ζουν υπό το βάρος της μείωσης των μισθών, των υπέ­ρο­γκων φόρων, αλλά και των επι­βα­ρύν­σεων που συνε­πά­γε­ται η λει­τουρ­γία ενός ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κού κράτους σε κρί­σι­μους τομείς όπως η υγεία και η παιδεία.

Ειδικά μάλιστα τα νοι­κο­κυ­ριά εμφα­νί­ζουν το δεύτερο τρίμηνο του 2017 αρνη­τική απο­τα­μί­ευση ύψους 11,6 δισ. ευρώ, δηλαδή κατα­να­λώ­νουν περισ­σό­τερα απ’ ό,τι παρά­γουν. Αρνη­τική απο­τα­μί­ευση σημαί­νει ότι η δαπάνη των νοι­κο­κυ­ριών για ιδιω­τική κατα­νά­λωση είναι μεγα­λύ­τερη από το δια­θέ­σιμο εισό­δημά τους και για πρώτη φορά η απο­τα­μί­ευση στη χώρα μας περνάει σε αρνη­τικό έδαφος το 2012, δηλαδή δύο χρόνια μετά την υπο­γραφή του πρώτου μνη­μο­νίου. Εκτοτε ακο­λου­θεί σταθερά αρνη­τικό ρυθμό με ένα μικρό διά­λειμμα ανά­καμ­ψης, κυρίως το 2014, για να υπο­χω­ρή­σει ξανά, φθά­νο­ντας το -9,7% το δεύτερο τρίμηνο του 2017.

Αυτό προ­κύ­πτει από την ανάλυση των στοι­χείων της ΕΛΣΤΑΤ, που πραγ­μα­το­ποί­ησε το τμήμα οικο­νο­μι­κών μελετών της Eurobank, με βάση τα οποία το ποσοστό απο­τα­μί­ευ­σης για το σύνολο της οικο­νο­μίας στη χώρα μας δια­μορ­φώ­νε­ται στο 9% του ΑΕΠ έναντι 22,6% στην Ευρώπη των «28» και 23,9% στην Ευρω­ζώνη. Από το σύνολο 16 δισ. ευρώ που αντι­προ­σω­πεύει το επίπεδο απο­τα­μί­ευ­σης των 9 ποσο­στιαίων μονάδων ως ποσοστό του ΑΕΠ, το μεγα­λύ­τερο μέρος, δηλαδή περί τα 15,5 δισ. ευρώ, προήλθε από τις μη χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κές επι­χει­ρή­σεις. Στα 7,3 δισ. ευρώ δια­μορ­φώ­νε­ται η απο­τα­μί­ευση από τις χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κές επι­χει­ρή­σεις και στα 4,8 δισ. ευρώ οι επεν­δύ­σεις της γενικής κυβέρ­νη­σης.

Η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται στην τελευ­ταία θέση με σημα­ντική διαφορά όχι μόνο από τις χώρες με υψηλά ποσοστά απο­τα­μί­ευ­σης, όπως η Σουηδία που έχει ποσοστό απο­τα­μί­ευ­σης της τάξης του 30,3%, ή η Μάλτα με 30,2%, η Ολλαν­δία με 29,4%, η Δανία με 28,8% και η Γερ­μα­νία με 27,4%. Το επίπεδο απο­τα­μί­ευ­σης στην Ελλάδα απέχει με διαφορά ακόμη και από χώρες της περι­φέ­ρειας που έχουν αντί­στοιχα μπει σε προ­γράμ­ματα στα­θε­ρο­ποί­η­σης όπως η Ιρλαν­δία, η οποία κατα­γρά­φει το υψη­λό­τερο ποσοστό απο­τα­μί­ευ­σης, που φθάνει το 35,5%, ενώ εξίσου μεγάλη είναι η διαφορά και με την Ισπανία, το επίπεδο απο­τα­μί­ευ­σης της οποίας δια­μορ­φώ­νε­ται στο 22,5% του ΑΕΠ, αλλά και την Πορ­το­γα­λία όπου το επίπεδο απο­τα­μί­ευ­σης δια­μορ­φώ­νε­ται στο 16%.

Παρά το γεγονός ότι το ποσοστό απο­τα­μί­ευ­σης για το σύνολο της οικο­νο­μίας στη χώρα μας επη­ρε­ά­ζε­ται δρα­μα­τικά από το αρνη­τικό επίπεδο απο­τα­μί­ευ­σης των νοι­κο­κυ­ριών, το πιο ανη­συ­χη­τικό είναι το εξαι­ρε­τικά χαμηλό επίπεδο επεν­δύ­σεων του ιδιω­τι­κού τομέα. Το ύψος των επεν­δύ­σεων απο­τυ­πώ­νε­ται στον δείκτη ακα­θά­ρι­στου σχη­μα­τι­σμού παγίου κεφα­λαίου, που σύμφωνα με τα στοι­χεία του τμή­μα­τος οικο­νο­μι­κής ανά­λυ­σης της Eurobank έχει υπο­χω­ρή­σει από το 26% το 2008 στο 11,5% το δεύτερο τρίμηνο του 2017. Ειδικά το επίπεδο των επεν­δύ­σεων από τις μη χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κές επι­χει­ρή­σεις στη χώρα μας, δηλαδή αυτό που ονο­μά­ζουμε παρα­γω­γικό κομμάτι της οικο­νο­μίας, έχει συρ­ρι­κνω­θεί στο 5,5% έναντι 25,8% στην Ιρλαν­δία, 14,9% στην Ισπανία, 11,1% στην Πορ­το­γα­λία και 12,3% στην Ευρω­ζώνη. Ουσια­στικά πρό­κει­ται για την απο­ε­πέν­δυση της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, που είναι και το κρίσιμο στοί­χημα για την έξοδο από την κρίση.

Οπως παρα­τη­ρεί η Eurobank λαμ­βά­νο­ντας υπόψη ότι η ελλη­νική οικο­νο­μία παρου­σιά­ζει οριακά αρνη­τικό έλλειμμα στο ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών (η πρό­βλεψη του ΔΝΤ είναι στο -0,2% για το 2017), το χαμηλό ποσοστό απο­τα­μί­ευ­σης που τη χαρα­κτη­ρί­ζει αντι­κα­το­πτρί­ζε­ται στο αντί­στοιχα χαμηλό εγχώριο ποσοστό επέν­δυ­σης. Απο­δει­κνύ­ε­ται έτσι ότι στη μακρο­χρό­νια περίοδο η μετά­βαση της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας από ένα μονο­πάτι στα­σι­μό­τη­τας σε ένα βιώσιμο μονο­πάτι μεγέ­θυν­σης με ισο­σκε­λι­σμένο ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών και με αύξηση του μερι­δίου των επεν­δύ­σεων προ­ϋ­πο­θέ­τει την ενί­σχυση της ροής των εθνικών απο­τα­μιευ­τι­κών πόρων.