Μ. Μέλερ (ΟΗΕ): Η σημερινή προσφυγική κρίση αναμενόταν

Ο γενικός διευ­θυ­ντής του ΟΗΕ στη Γενεύη, ο Δανός Μίχαελ Μέλερ, αισιο­δο­ξεί πως οι νέοι ανα­πτυ­ξια­κοί στόχοι θα βάλουν τέλος στην ακραία φτώχεια, αλλά δεν έχει ψευ­δαι­σθή­σεις για τις προ­σφυ­γι­κές κρίσεις, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι θα συνε­χι­στούν. Γι’ αυτό, στην πρό­σφατη επί­σκεψή του στην Αθήνα με την ευκαι­ρία των 70 ετών από την ίδρυση του ΟΗΕ, συνέ­στησε να θυμη­θούμε τι έγινε τη δεκα­ε­τία του 1980.

– Εχει η Υπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ για τους πρό­σφυ­γες την κατάλ­ληλη χρη­μα­το­δό­τηση;

– Οχι. Οι ανάγκες έχουν αυξηθεί εκθε­τικά τα τελευ­ταία χρόνια, ενώ υπάρχει κόπωση δωρητών. Πολλά από όσα ξοδεύ­ουμε για ανθρω­πι­στική βοήθεια θα έπρεπε στην πραγ­μα­τι­κό­τητα να εντάσ­σο­νται στην ανα­πτυ­ξιακή βοήθεια, αφού η μέση διάρ­κεια παρα­μο­νής προ­σφύ­γων σε καταυ­λι­σμούς κυμαί­νε­ται ανάμεσα στα 14 και 17 χρόνια. Επίσης, η σημε­ρινή προ­σφυ­γική κρίση ήταν ανα­με­νό­μενη εδώ και δύο χρόνια, ο ύπατος αρμο­στής προει­δο­ποιούσε τους ηγέτες πολύ καθαρά. Λίγη προ­ε­τοι­μα­σία –και ανα­φέ­ρο­μαι και στο πεδίο της κοινής γνώμης– θα έκανε μεγάλη διαφορά.

– Τι εννο­είτε;

– Η ξενο­φο­βική ρητο­ρική δεν λαμ­βά­νει υπόψη της ότι οι οικο­νο­μίες ολό­κλη­ρης της Ευρώπης, με εξαί­ρεση μία-δυο χώρες, χρειά­ζο­νται μετα­νά­στες για να λει­τουρ­γή­σουν. Υπάρχει άμεση σχέση ανάμεσα στον αριθμό μετα­να­στών και στη μεγέ­θυνση της οικο­νο­μίας. Θέλω επίσης να πω ότι με προ­βλη­μα­τί­ζει πολύ η παγκό­σμια αμνησία. Στις αρχές της δεκα­ε­τίας του ’80 είχαμε πολύ μεγα­λύ­τε­ρους αριθ­μούς προ­σφύ­γων που έφευγαν με βάρκες από τη νοτιο­α­να­το­λική Ασία. Συγκλή­θηκε διεθνής διά­σκεψη, απο­φα­σί­στηκε σχέδιο δράσης και η διεθνής αλλη­λεγ­γύη ήταν πολύ ευρύ­τερη από ό,τι σήμερα. Σε επτά χρόνια επα­νε­γκα­τα­στή­σαμε 2,5 εκατ. ανθρώ­πους. Γιατί δεν μπο­ρούμε να μάθουμε κάτι απ’ αυτό; Κακώς κοι­τά­ζουμε το τωρινό προ­σφυ­γικό ρεύμα ως μεμο­νω­μένο. Οταν αρχί­σουν να μετα­κι­νού­νται οι περι­βαλ­λο­ντι­κοί πρό­σφυ­γες, θα έχουμε παγκο­σμίως πολύ μεγάλο πρό­βλημα, εκτός αν καθί­σουμε και φτιά­ξουμε μόνιμες δομές αντι­με­τώ­πι­σης. Στην Κοπεγ­χάγη κατα­σκευά­ζουν φράγ­ματα για να μην πλημ­μυ­ρί­σει η πόλη, κάτι που σημαί­νει ότι η Δανία κιν­δυ­νεύει να «γεν­νή­σει» εκα­τομ­μύ­ρια περι­βαλ­λο­ντι­κούς πρό­σφυ­γες. Πρέπει να φερ­θούμε σωστά σε όσους είναι τώρα πρό­σφυ­γες, γιατί μπορεί να είμαστε οι επό­με­νοι. Ας μην επα­νε­φευ­ρί­σκουμε κάθε φορά τον τροχό.

– Βλέπετε το ενδε­χό­μενο το κλεί­σιμο συνόρων στην Ευρώπη να οδη­γή­σει σε εγκλω­βι­σμό προ­σφύ­γων στην Ελλάδα;

– Οι πλη­ρο­φο­ρίες δια­δί­δο­νται αστρα­πιαία, όλοι έχουν κινητά και ο χρόνος αντί­δρα­σης είναι ταχύ­τα­τος. Οταν γίνει σαφές ότι υπάρχει μπλο­κά­ρι­σμα, οι πρό­σφυ­γες θα βρουν άλλους τρόπους. Ηδη βρί­σκουν, περνούν μέσω Ρωσίας με ποδή­λατο στη Νορ­βη­γία.

– Θεω­ρείτε ότι η αντι­με­τώ­πιση του προ­σφυ­γι­κού, και δεν μιλώ μόνο για την Ελλάδα, μπορεί να συμ­βα­δί­σει με τη συνέ­χιση της λιτό­τη­τας;

– Οχι. Φυσικά όχι. Πρό­κει­ται για μια «τέλεια καται­γίδα». Αλλά οι απο­φά­σεις για τη λιτό­τητα ελή­φθη­σαν πριν από το προ­σφυ­γικό κύμα.

– Είναι ώρα ν’ αλλά­ξουν;

– Ετσι πιστεύω.

– Είστε υπεύ­θυ­νος για τον πυρη­νικό αφο­πλι­σμό. Πρέπει να παρα­δε­χθείτε ότι η έννοια αυτή δεν είναι και πολύ της μόδας.

– Δυστυ­χώς. Είναι σκαν­δα­λώ­δες. Η Σύνοδος για τον Αφο­πλι­σμό, το κορυ­φαίο αρμόδιο όργανο του ΟΗΕ, δεν έχει κάνει τίποτα τα τελευ­ταία 20 χρόνια. Δεν έχει καν ατζέντα.

– Και είστε επι­κε­φα­λής της.

– Ναι. Τους λέω δημο­σίως ότι είναι η ντροπή της ανθρω­πό­τη­τας και άλλα τέτοια. Επι­σή­μως δεν απα­ντούν, ενώ κατ’ ιδίαν έρχο­νται οι πρέ­σβεις και μου ψιθυ­ρί­ζουν «πολύ ωραίος λόγος, συμ­φω­νούμε». Πρέπει να συνε­χί­σουμε να πιέ­ζουμε. Ανα­πτύσ­σο­νται τεχνο­λο­γίες πραγ­μα­τικά τρο­μα­κτι­κές: αυτό­νομα ρομπότ-δολοφόνοι, συστή­ματα στο Διά­στημα, κυβερ­νο­πό­λε­μος. Και παράλ­ληλα όλοι αυτοί οι παλαβοί, οι πυρη­νι­κές δυνά­μεις, ανα­νε­ώ­νουν τα πυρη­νικά τους οπλο­στά­σια. Είμαστε πολύ τυχεροί που δεν έχει γίνει κάτι έως τώρα. Αλλά είναι θέμα χρόνου.

Καθη­με­ρινή