Ν. Σαντορινιός: “Η Κυκλική Οικονομία θα πρέπει να αποτελέσει βασικό στόχο ανάπτυξης των νησιωτικών περιοχών»

Με αφορ­μή το 1ο Φό­ρουμ Κυ­κλι­κής Οι­κο­νο­μί­ας, που διορ­γα­νώ­νει η Ελ­λη­νι­κή Κυ­βέρ­νη­ση σε συ­νερ­γα­σία με την Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή και την Οι­κο­νο­μι­κή και Κοι­νω­νι­κή Επι­τρο­πή της Ελ­λά­δας, σή­με­ρα και αύριο (8 -9 Απρι­λί­ου) στο Ζάπ­πειο, ο Ανα­πλη­ρω­τής Υπουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής Νε­κτά­ριος Σα­ντο­ρι­νιός ανέ­λυ­σε στην ομι­λία του τις προ­τε­ραιό­τη­τες του Υπουρ­γεί­ου Ναυ­τι­λί­ας σε σχέση με την εφαρ­μο­γή της Κυ­κλι­κής Οι­κο­νο­μί­ας στα νησιά.

Η Νη­σιω­τι­κό­τη­τα κοινή συ­νι­στα­μέ­νη στη χά­ρα­ξη πο­λι­τι­κών για την Κυ­κλι­κή Οι­κο­νο­μία στα νησιά

«Η Κυ­κλι­κή Οι­κο­νο­μία θα πρέ­πει να απο­τε­λέ­σει βα­σι­κό στόχο ανά­πτυ­ξης των νη­σιω­τι­κών πε­ριο­χών. Όπως γνω­ρί­ζε­τε, η  Ελ­λά­δα είναι η πλέον πο­λυ­νη­σια­κή χώρα, δια­θέ­το­ντας πάνω από 6000 νησιά και νη­σί­δες, από αυτά τα  117 είναι κα­τοι­κή­σι­μα, ενώ τα 79 έχουν πλη­θυ­σμό άνω των 100 κα­τοί­κων. Αυτή η ποι­κι­λο­μορ­φία του νη­σιω­τι­κού χώρου είναι τέ­τοια που δεν μπο­ρεί κα­νείς να μι­λή­σει για ένα μόνο ανα­πτυ­ξια­κό υπό­δειγ­μα για όλα τα νησιά. Γι’ αυτό συ­νη­θί­ζου­με να μι­λά­με για διπλή και τρι­πλή Νη­σιω­τι­κό­τη­τα στον Ελ­λα­δι­κό χώρο. Υπάρ­χουν νησιά με με­γά­λο πλη­θυ­σμό που υπερ­βαί­νουν τους 25.000 και αυτά τα νησιά θα μπο­ρού­σα­με  να πούμε πως είναι ανα­πτυ­ξια­κά αυ­τό­νο­μα, αλλά υπάρ­χουν και νησιά, τα οποία είναι σε εξάρ­τη­ση από άλλα με­γα­λύ­τε­ρα ή από την γει­το­νι­κή ηπει­ρω­τι­κή χώρα.

Ωστό­σο η έν­νοια της Νη­σιω­τι­κό­τη­τας απο­τε­λεί την κοινή συ­νι­στα­μέ­νη όλων των νη­σιών, απο­τυ­πώ­νο­ντας αντι­κει­με­νι­κά με­τρή­σι­μα και μό­νι­μα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά όπως η μικρή έκτα­ση, η απο­μό­νω­ση, ο χα­μη­λός βαθ­μός προ­σβα­σι­μό­τη­τας αλλά ταυ­τό­χρο­να το μο­να­δι­κό φυ­σι­κό και πο­λι­τι­στι­κό πε­ρι­βάλ­λον, καθώς και ο βαθ­μός αλ­λη­λε­πί­δρα­σης όλων αυτών των χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών. Ο όρος εκ­φρά­ζει την ιδιαι­τε­ρό­τη­τα των νη­σιω­τι­κών πε­ριο­χών σε σχέση με την εν­δο­χώ­ρα. Η χά­ρα­ξη, λοι­πόν, συ­νε­κτι­κών πο­λι­τι­κών που θα οδη­γή­σουν σε μια ισόρ­ρο­πη ανά­πτυ­ξη και θα κα­τα­στή­σουν τα νησιά βιώ­σι­μα, για όλες τις μέρες του χρό­νου, θα πρέ­πει να είναι τέ­τοια που να λαμ­βά­νει υπόψη της και τις ανω­τέ­ρω ιδιο­μορ­φί­ες. Σε αυτήν την κα­τεύ­θυν­ση, θα πρέ­πει να κι­νη­θούν και οι άξο­νες της κυ­κλι­κής οι­κο­νο­μί­ας για τα νησιά. Τα νησιά απο­τε­λούν, τα κα­λύ­τε­ρα κλει­στά συ­στή­μα­τα για την ανά­πτυ­ξη και εξει­δί­κευ­ση μο­ντέ­λων κυ­κλι­κής οι­κο­νο­μί­ας. Η υδα­τι­κή αυ­το­νο­μία, η δια­χεί­ρι­ση των φυ­σι­κών πόρων αλλά και των απο­βλή­των, στε­ρε­ών και υγρών, η πα­ρα­γω­γή ενέρ­γειας και η δια­σύν­δε­ση τους με τα υπό­λοι­πα νησιά αλλά και την ηπει­ρω­τι­κή χώρα, απο­τε­λούν μο­να­δι­κές προ­κλή­σεις για κάθε ένα από αυτά».

Υδα­τι­κή Αυ­το­νο­μία

«Σε επί­πε­δο υδα­τι­κής αυ­το­νο­μί­ας των νη­σιών και ιδιαί­τε­ρα των μι­κρών νη­σιών επί πολ­λές δε­κα­ε­τί­ες το «επι­τυ­χη­μέ­νο» μο­ντέ­λο ήταν η με­τα­φο­ρά νερού στα νησιά αυτά με υδρο­φό­ρα πλοία. Η πρα­κτι­κή αυτή στοί­χι­ζε ετή­σια στο κρά­τος πε­ρί­που 5 εκ. € , με κό­στος 12,5 €/κ.μέτρο. Για πρώτη φορά φέτος μετά από συ­ντο­νι­σμέ­νη προ­σπά­θεια εγκα­τά­στα­σης αφα­λα­τώ­σε­ων και αξιο­ποί­η­σης των φραγ­μά­των, ολο­κλη­ρώ­νε­ται ο στό­χος της υδα­τι­κής αυ­το­νο­μί­ας των νη­σιών και της εξοι­κο­νό­μη­σης οι­κο­νο­μι­κών και πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών πόρων. Το επό­με­νο στά­διο είναι η σύν­δε­ση των αφα­λα­τώ­σε­ων με ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας καθώς ώστε να μειώ­σου­με το  κό­στος λει­τουρ­γί­ας των μο­νά­δων καθώς και το  πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό απο­τύ­πω­μα. Στο πλαί­σιο της υδα­τι­κής αυ­το­νο­μί­ας των νη­σιών πρέ­πει να ανα­πτυ­χθούν τε­χνο­λο­γί­ες επα­νά­χρη­σης των υγρών απο­βλή­των με την αξιο­ποί­η­ση του πα­ρα­γό­με­νου υδα­τι­κού ρεύ­μα­τος για άρ­δευ­ση και την ενερ­γεια­κή αξιο­ποί­η­ση της ιλύος. Ταυ­τό­χρο­να πρέ­πει να προ­ω­θή­σου­με την αξιο­ποί­η­ση του δευ­τε­ρο­γε­νούς υδα­τι­κού ρεύ­μα­τος των ξε­νο­δο­χεια­κών μο­νά­δων για τις αρ­δευ­τι­κές ανά­γκες αυτών. Είναι ση­μα­ντι­κό, γιατί όπως στα πε­ρισ­σό­τε­ρα νησιά όπως γνω­ρί­ζου­με ο του­ρι­σμός είναι η βα­σι­κή οι­κο­νο­μία και επο­μέ­νως πρέ­πει και ο του­ρι­σμός να συμ­με­τέ­χει στις δρά­σεις κυ­κλι­κής οι­κο­νο­μί­ας».

Ανα­κύ­κλω­ση

«Στα­δια­κά όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρα νησιά εντάσ­σο­νται σε προ­γράμ­μα­τα ανα­κύ­κλω­σης για τη μεί­ω­ση των υπο­λειμ­μά­των που οδη­γού­νται σε ταφή. Ωστό­σο ο πε­ριο­ρι­σμέ­νος γε­ω­γρα­φι­κός χώρος των νη­σιών κα­θι­στά δυ­σχε­ρή την εξεύ­ρε­ση κα­τάλ­λη­λων χώρων για τη δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των και τη λει­τουρ­γία χώρων ανα­κύ­κλω­σης. Δε­δο­μέ­νου ότι στα πε­ρισ­σό­τε­ρα νησιά η σύ­στα­ση των απορ­ριμ­μά­των, ιδιαί­τε­ρα τους θε­ρι­νούς μήνες, πε­ρι­λαμ­βά­νει με­γά­λο κλά­σμα ειδών συ­σκευα­σί­ας από συ­γκε­κρι­μέ­νους πα­ρα­γω­γούς (ξε­νο­δο­χεία,εστια­τό­ρια κλπ) απαι­τεί­ται η συλ­λο­γή των ανα­κυ­κλώ­σι­μων ειδών στην πηγή. Πα­ράλ­λη­λα, πρέ­πει να δη­μιουρ­γή­σου­με δί­κτυα συλ­λο­γής και για να επι­τευ­χθεί αυτό πρέ­πει να γί­νουν τρο­πο­ποι­ή­σεις στο θε­σμι­κό πλαί­σιο με­τα­φο­ράς ανα­κυ­κλώ­σι­μων υλι­κών με­τα­ξύ των νη­σιών, το οποίο όμως μέχρι τώρα έως ένα βαθμό απα­γο­ρεύ­ε­ται, ένα πρό­βλη­μα που έχου­με αντι­με­τω­πί­σει επι­τυ­χώς σε κά­ποιες πε­ρι­πτώ­σεις σε συ­νερ­γα­σία με το Υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος. Εδώ αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι το κό­στος με­τα­φο­ράς των ανα­κυ­κλώ­σι­μων υλι­κών σε μο­νά­δες επε­ξερ­γα­σί­ας, που συ­νή­θως, βρί­σκο­νται στην ηπει­ρω­τι­κή χώρα, δη­μιουρ­γού­σε ση­μα­ντι­κά προ­βλή­μα­τα βιω­σι­μό­τη­τας στα εγ­χει­ρή­μα­τα αυτά. Με την εφαρ­μο­γή του μέ­τρου του με­τα­φο­ρι­κού ισο­δυ­νά­μου και την επι­δό­τη­ση του κό­στους με­τα­φο­ράς των προ­ϊ­ό­ντων από και προς τα νησιά άρα και των ανα­κυ­κλώ­σι­μων υλι­κών, έχει βελ­τιω­θεί ση­μα­ντι­κά η δυ­να­τό­τη­τα εφαρ­μο­γής προ­γραμ­μά­των ανα­κύ­κλω­σης και πι­στεύω πως θα έχου­με ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρες πρω­το­βου­λί­ες».

Εναλ­λα­κτι­κά καύ­σι­μα και υβρι­δι­κά πλοία

«Τα λι­μά­νια απο­τε­λούν, για τα πε­ρισ­σό­τε­ρα νησιά της χώρας, την καρ­διά της ανά­πτυ­ξης και της ζωής, εξυ­πη­ρε­τώ­ντας τις ανά­γκες δια­σύν­δε­σης τους, με­τα­ξύ τους και με την ηπει­ρω­τι­κή χώρα. Στο πλαί­σιο των αρχών της κυ­κλι­κής οι­κο­νο­μί­ας αλλά και της ανά­γκης μεί­ω­σης του πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος των ακτο­πλοϊ­κών με­τα­φο­ρών, έχου­με ήδη προ­χω­ρή­σει στην εκ­πό­νη­ση με­λέ­της για την ανα­νέ­ω­ση του ακτο­πλοϊ­κού στό­λου με πλοία που θα χρη­σι­μο­ποιούν εναλ­λα­κτι­κά καύ­σι­μα, όπως πλοία με χρήση LNG, υβρι­δι­κά και ηλε­κτρι­κά πλοία. Η ανα­νέ­ω­ση αυτή μπο­ρεί να γίνει με την μέ­θο­δο PPP, με την αξιο­ποί­η­ση πο­λυ­ε­τών συμ­βά­σε­ων εξυ­πη­ρέ­τη­σης άγο­νων γραμ­μών, την  αξιο­ποί­η­ση χρη­μα­το­δο­τι­κών ερ­γα­λεί­ων για την επι­δό­τη­ση του πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού μέ­ρους του πλοί­ου και τη δα­νειο­δό­τη­ση για την κα­τα­σκευή του πλοί­ου. Ήδη η με­λέ­τη, σε συ­νερ­γα­σία με το Ναυ­τι­κό Επι­με­λη­τή­ριο Ελ­λά­δος, έχει ολο­κλη­ρω­θεί. Έχου­με ήδη μι­λή­σει με φο­ρείς της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης και στό­χος μας είναι η πα­ρου­σί­α­ση με­λέ­της για τη δη­μιουρ­γία συ­νερ­γα­τι­κών σχη­μά­των χρη­μα­το­δό­τη­σης. Στο πλαί­σιο αυτό απαι­τεί­ται η ανά­πτυ­ξη κα­τάλ­λη­λων υπο­δο­μών εξυ­πη­ρέ­τη­σης τέ­τοιου εί­δους πλοί­ων από τα λι­μά­νια μας, όπως είναι υπο­δο­μές ηλε­κτρο­φόρ­τι­σης πλοί­ων».

Προ­τε­ραιό­τη­τες του Υπουρ­γεί­ου Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής για την κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία στα νησιά

«Οι προ­τε­ραιό­τη­τες του Υπουρ­γεί­ου Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής  που έχουν στόχο την κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία στα νησιά μπο­ρούν να συ­νο­ψι­στούν στα εξής:

1. Ανά­πτυ­ξη στρα­τη­γι­κού πλαι­σί­ου κυ­κλι­κής οι­κο­νο­μί­ας για κάθε ομάδα νη­σιών με κοινά ανα­πτυ­ξια­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά,
2. Εξει­δί­κευ­ση των μέ­τρων ανά νησί με ιδιαί­τε­ρη μέ­ρι­μνα για τις ξε­χω­ρι­στές ανα­πτυ­ξια­κές δυ­να­τό­τη­τές του,
3. Ανά­πτυ­ξη αυ­τό­νο­μων ενερ­γεια­κά και υδα­τι­κά νη­σιών με την συ­νερ­γα­σία του Υπ. Πε­ρι­βάλ­λο­ντος όπου προ­χω­ρά­με σε πι­λο­τι­κές εφαρ­μο­γές,
4. Ει­σα­γω­γή νέων τε­χνο­λο­γιών πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά φι­λι­κών στην ακτο­πλο­ΐα και προ­ε­τοι­μα­σία των λι­μα­νιών για την αξιο­ποί­η­ση αυτών των τε­χνο­λο­γιών,
5. Εφαρ­μο­γή της ρή­τρας Νη­σιω­τι­κό­τη­τας σε όλες τις πο­λι­τι­κές και τα χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία της Ε.Ε.
6. Διε­ρεύ­νη­ση των τρό­πων βέλ­τι­στης εν­σω­μά­τω­σης και υλο­ποί­η­σης της κυ­κλι­κής οι­κο­νο­μί­ας στα λι­μά­νια, σε όλες τις φά­σεις του σχε­δια­σμού, της λει­τουρ­γί­ας και ανά­πτυ­ξής τους αλλά και σε κάθε τομέα ή πεδίο της λι­με­νι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας,
7. Βελ­τί­ω­ση του θε­σμι­κού πλαι­σί­ου και του συ­στή­μα­τος πα­ρα­λα­βής και δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των στα λι­μά­νια, που πα­ρά­γο­νται κατά τα λι­με­νι­κά έργα και τη λι­με­νι­κή λει­τουρ­γία και την εν γένει δρα­στη­ριό­τη­τα στους λι­μέ­νες, με γνώ­μο­να τις ανά­γκες και δυ­να­τό­τη­τες της κυ­κλι­κής οι­κο­νο­μί­ας».