Ευρωπαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών

Νο­μο­θε­τι­κή πρω­το­βου­λία για την κα­τα­πο­λέ­μη­ση της βίας κατά των γυ­ναι­κών και της εν­δο­οι­κια­κής βίας ανέ­λα­βε η Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή, με την ευ­και­ρία του εορ­τα­σμού σή­με­ρα της Πα­γκό­σμιας Ημέ­ρας της Γυ­ναί­κας. Όπως επι­ση­μαί­νει η Ευ­ρω­παία Επί­τρο­πος Ισό­τη­τας Χέ­λε­να Ντάλι ” η νέα πρό­τα­ση νο­μο­θε­σί­ας «ποι­νι­κο­ποιεί τη βία κατά των γυ­ναι­κών πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της δια­δι­κτυα­κής» και «θε­σπί­ζει κοινά πρό­τυ­πα για όλα τα κράτη-μέλη για την προ­στα­σία, την πρό­σβα­ση στη δι­καιο­σύ­νη, τη στή­ρι­ξη των θυ­μά­των, την πρό­λη­ψη και τη συ­νερ­γα­σία”.

Η ανα­γκαιό­τη­τα αυτή προ­έ­κυ­ψε, σύμ­φω­να με την Επί­τρο­πο, από την αύ­ξη­ση της βίας κατά των γυ­ναι­κών στη διάρ­κεια της παν­δη­μί­ας στη δη­μό­σια και ιδιω­τι­κή σφαί­ρα αλλά και στο δια­δί­κτυο και εκ­φρά­ζει την πε­ποί­θη­ση ότι ενό­ψει των νέων δε­δο­μέ­νων θα συμ­φω­νή­σουν το Ευ­ρω­παϊ­κό Κοι­νο­βού­λιο και το Συμ­βού­λιο.

Σύμ­φω­να με τη Eurostat, 178.000 εγκλή­μα­τα σε­ξουα­λι­κής φύσης κα­τα­γρά­φη­καν από την αστυ­νο­μία στην ΕΕ το 2019 και πάνω από το ένα τρίτο ήταν βια­σμοί.

Με τον νέο νόμο προ­βλέ­πο­νται νέα ερ­γα­λεία στή­ρι­ξης, με­τα­ξύ των οποί­ων η λει­τουρ­γία ει­δι­κών γραμ­μών βο­ή­θειας, οι οποί­ες θα ενι­σχυ­θούν μέσω πα­νευ­ρω­παϊ­κού αριθ­μού – 116 016 – που θα πα­ρα­πέ­μπει τα θύ­μα­τα στις κα­τάλ­λη­λες υπη­ρε­σί­ες και αρχές, οπου­δή­πο­τε και αν βρί­σκο­νται στην ΕΕ.

«Θέ­λου­με να δια­σφα­λί­σου­με ότι κα­νέ­να θύμα δεν θα είναι ανα­γκα­σμέ­νο να αντι­με­τω­πί­ζει μόνο του την έμ­φυ­λη βία», υπο­γραμ­μί­ζει η Επί­τρο­πος.

Ολό­κλη­ρο το άρθρο της Επι­τρό­που για την Ισό­τη­τα Χέ­λε­να Ντάλι: «Κα­τα­πο­λέ­μη­ση της βίας κατά των γυ­ναι­κών και της εν­δο­οι­κια­κής βίας σε ολό­κλη­ρη την ΕΕ»

Η βία κατά των γυ­ναι­κών και η εν­δο­οι­κια­κή βία απο­τε­λούν δια­δε­δο­μέ­να κοι­νω­νι­κά προ­βλή­μα­τα που επη­ρε­ά­ζουν όλες τις κοι­νω­νι­κές ομά­δες και είναι ιδιαί­τε­ρα συχνά σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Η βία αυτή ση­μειώ­νε­ται στη δη­μό­σια και την ιδιω­τι­κή σφαί­ρα, καθώς και στις δια­δι­κτυα­κές πλατ­φόρ­μες. Σύμ­φω­να με τη Eurostat, 178.000 εγκλή­μα­τα σε­ξουα­λι­κής φύσης κα­τα­γρά­φη­καν από την αστυ­νο­μία στην ΕΕ το 2019 και πάνω από το ένα τρίτο ήταν βια­σμοί.

Όταν ξέ­σπα­σε η παν­δη­μία Covid-19, συ­νει­δη­το­ποι­ή­σα­με ότι υπήρ­χε μια σκιώ­δης παν­δη­μία που εξα­πλω­νό­ταν με τα­χείς ρυθ­μούς. Η αύ­ξη­ση της βίας κατά των γυ­ναι­κών ση­μεί­ω­σε ιλιγ­γιώ­δη αύ­ξη­ση κατά 70 % σε σχέση με τον προη­γού­με­νο και ήδη υψηλό αριθ­μό πε­ρι­στα­τι­κών που είχε κα­τα­γρα­φεί, για πα­ρά­δειγ­μα, στη βελ­γι­κή πε­ρι­φέ­ρεια της Φλάν­δρας κατά τη δεύ­τε­ρη εβδο­μά­δα της πρώ­της απα­γό­ρευ­σης δρα­στη­ριο­τή­των στο πλαί­σιο της παν­δη­μί­ας.

Ακόμα και ένα θύμα είναι πολύ. Ωστό­σο, η ανε­παρ­κής αντι­με­τώ­πι­ση της έμ­φυ­λης και της εν­δο­οι­κια­κής βίας και οι ανο­μοιο­μορ­φί­ες στα υφι­στά­με­να συ­στή­μα­τα έχουν ως απο­τέ­λε­σμα πολ­λές γυ­ναί­κες και κο­ρί­τσια να κα­κο­ποιού­νται και να μη λαμ­βά­νουν υπο­στή­ρι­ξη και προ­στα­σία από το δι­κα­στι­κό σύ­στη­μα – ακόμα ακόμα και να χά­νουν τη ζωή τους.

Ήταν ανα­γκαίο να ανα­πτυ­χθούν νέα ερ­γα­λεία κα­ταγ­γε­λί­ας για τα θύ­μα­τα που ήταν πα­γι­δευ­μέ­να με τους δρά­στες τους, λόγω της απα­γό­ρευ­σης δρα­στη­ριο­τή­των. Χρειά­στη­κε να επα­να­προσ­διο­ρι­στούν ζω­τι­κής ση­μα­σί­ας θε­σμι­κές δια­σφα­λί­σεις, γε­γο­νός που οδή­γη­σε σε προ­βλη­μα­τι­σμό σχε­τι­κά με το κατά πόσον οι νέες μέ­θο­δοι λει­τουρ­γί­ας θα έπρε­πε να απο­τε­λούν μό­νι­μο στοι­χείο των στρα­τη­γι­κών μας για την αντι­με­τώ­πι­ση της βίας κατά των γυ­ναι­κών και της εν­δο­οι­κια­κής βίας.

Πολλά κράτη μέλη δη­μιούρ­γη­σαν τη­λε­φω­νι­κές γραμ­μές βο­ή­θειας που λει­τουρ­γούν όλο το ει­κο­σι­τε­τρά­ω­ρο, ξε­κί­νη­σαν εκ­στρα­τεί­ες ευαι­σθη­το­ποί­η­σης στα φαρ­μα­κεία, αύ­ξη­σαν την ικα­νό­τη­τα των κα­τα­φυ­γί­ων και δή­λω­σαν τις υπη­ρε­σί­ες υπο­στή­ρι­ξης ως απα­ραί­τη­τες, δια­σφα­λί­ζο­ντας έτσι τη συ­νε­χή λει­τουρ­γία τους παρά τους πε­ριο­ρι­σμούς που σχε­τί­ζο­νται με την παν­δη­μία. Μο­λο­νό­τι οι αντι­δρά­σεις αυτές είχαν θε­τι­κό πρό­ση­μο, πρέ­πει να εντεί­νου­με πε­ραι­τέ­ρω τα προ­γράμ­μα­τα πρό­λη­ψης και να βελ­τιώ­σου­με τις υπη­ρε­σί­ες, κα­θο­ρί­ζο­ντας ελά­χι­στα κρι­τή­ρια ανα­φο­ράς σε όλο το έδα­φος της ΕΕ.

Πα­ράλ­λη­λα, η δια­δι­κτυα­κή βία κατά των γυ­ναι­κών εξα­πλώ­θη­κε εκ­θε­τι­κά. Σε πρό­σφα­τη έρευ­να της Plan International σε 14.000 κο­ρί­τσια σε ολό­κλη­ρο τον κόσμο δια­πι­στώ­θη­κε ότι έως και το 58 % υπέ­στη δια­δι­κτυα­κή πα­ρε­νό­χλη­ση και κα­κο­ποί­η­ση. Αυτό συμ­βαί­νει συχνά χωρίς καμία συ­νέ­πεια για τους δρά­στες.

Η Σύμ­βα­ση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης του Συμ­βου­λί­ου της Ευ­ρώ­πης είναι η πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κή διε­θνής νο­μι­κή πράξη που υπάρ­χει. Την τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία πυ­ρο­δό­τη­σε ση­μα­ντι­κές εθνι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις. Ωστό­σο, έξι κράτη μέλη της ΕΕ δεν έχουν ακόμη επι­κυ­ρώ­σει τη σύμ­βα­ση. Ενώ η Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή πα­ρα­μέ­νει προ­ση­λω­μέ­νη στην επι­κύ­ρω­ση της Σύμ­βα­σης, η έλ­λει­ψη συμ­φω­νί­ας από το Συμ­βού­λιο για την προ­ο­πτι­κή αυτή μας ώθησε να ανα­πτύ­ξου­με τη δική μας νο­μο­θε­τι­κή πρό­τα­ση για την αντι­με­τώ­πι­ση της βίας κατά των γυ­ναι­κών και της εν­δο­οι­κια­κής βίας.

Σή­με­ρα, κατά την Πα­γκό­σμια Ημέρα της Γυ­ναί­κας, η Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή εγκρί­νει νο­μο­θε­τι­κή πρό­τα­ση που θε­σπί­ζει κοινά ελά­χι­στα πρό­τυ­πα για όλα τα κράτη μέλη όσον αφορά την προ­στα­σία, την πρό­σβα­ση στη δι­καιο­σύ­νη, τη στή­ρι­ξη των θυ­μά­των, την πρό­λη­ψη και τη συ­νερ­γα­σία.

Προ­τεί­νου­με την ποι­νι­κο­ποί­η­ση της βίας κατά των γυ­ναι­κών, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της δια­δι­κτυα­κής βίας, όπως ο μη συ­ναι­νε­τι­κός δια­μοι­ρα­σμός προ­σω­πι­κών ει­κό­νων, βί­ντεο ή ηχη­τι­κών αρ­χεί­ων, ή οι σχε­τι­κές απει­λές· καθώς και του βια­σμού στον οποίο θα συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται κάθε μη συ­ναι­νε­τι­κή σω­μα­τι­κή διείσ­δυ­ση.

Μόλις εγκρι­θεί, ο νέος αυτός νόμος θα απαι­τή­σει ει­δι­κές γραμ­μές βο­ή­θειας για τα θύ­μα­τα βίας. Οι γραμ­μές αυτές θα ενι­σχυ­θούν μέσω πα­νευ­ρω­παϊ­κού αριθ­μού, του 116 016, που θα πα­ρα­πέ­μπει τα θύ­μα­τα στις κα­τάλ­λη­λες υπη­ρε­σί­ες και αρχές, οπου­δή­πο­τε και αν βρί­σκο­νται στην ΕΕ. Θέ­λου­με να δια­σφα­λί­σου­με ότι κα­νέ­να θύμα δεν θα είναι ανα­γκα­σμέ­νο να αντι­με­τω­πί­ζει μόνο του την έμ­φυ­λη βία.

Έχου­με την πε­ποί­θη­ση ότι με τη ση­με­ρι­νή πρό­τα­ση μπο­ρού­με να κά­νου­με τη δια­φο­ρά για τις γυ­ναί­κες σε ολό­κλη­ρη την ΕΕ. Φυ­σι­κά, αυτό απαι­τεί τη συμ­φω­νία του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου και του Συμ­βου­λί­ου. Ελ­πί­ζου­με ότι η πρό­σφα­τη αύ­ξη­ση της έμ­φυ­λης βίας θα ωθή­σει τα κράτη μέλη στην τα­χεία επί­τευ­ξη κοι­νού εδά­φους, με σκοπό την προ­στα­σία των γυ­ναι­κών και των κο­ρι­τσιών από βί­αιες σε­ξι­στι­κές συ­μπε­ρι­φο­ρές που πα­ρα­βιά­ζουν την αξιο­πρέ­πεια και τα δι­καιώ­μα­τά μας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ