Ευρωπαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών

Νομο­θε­τική πρω­το­βου­λία για την κατα­πο­λέ­μηση της βίας κατά των γυναι­κών και της ενδο­οι­κια­κής βίας ανέλαβε η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, με την ευκαι­ρία του εορ­τα­σμού σήμερα της Παγκό­σμιας Ημέρας της Γυναί­κας. Όπως επι­ση­μαί­νει η Ευρω­παία Επί­τρο­πος Ισό­τη­τας Χέλενα Ντάλι ” η νέα πρόταση νομο­θε­σίας «ποι­νι­κο­ποιεί τη βία κατά των γυναι­κών περι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της δια­δι­κτυα­κής» και «θεσπί­ζει κοινά πρότυπα για όλα τα κράτη-μέλη για την προ­στα­σία, την πρό­σβαση στη δικαιο­σύνη, τη στήριξη των θυμάτων, την πρόληψη και τη συνερ­γα­σία”.

Η ανα­γκαιό­τητα αυτή προ­έ­κυψε, σύμφωνα με την Επί­τροπο, από την αύξηση της βίας κατά των γυναι­κών στη διάρ­κεια της παν­δη­μίας στη δημόσια και ιδιω­τική σφαίρα αλλά και στο δια­δί­κτυο και εκφρά­ζει την πεποί­θηση ότι ενόψει των νέων δεδο­μέ­νων θα συμ­φω­νή­σουν το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο και το Συμ­βού­λιο.

Σύμφωνα με τη Eurostat, 178.000 εγκλή­ματα σεξουα­λι­κής φύσης κατα­γρά­φη­καν από την αστυ­νο­μία στην ΕΕ το 2019 και πάνω από το ένα τρίτο ήταν βιασμοί.

Με τον νέο νόμο προ­βλέ­πο­νται νέα εργα­λεία στή­ρι­ξης, μεταξύ των οποίων η λει­τουρ­γία ειδικών γραμμών βοή­θειας, οι οποίες θα ενι­σχυ­θούν μέσω πανευ­ρω­παϊ­κού αριθμού – 116 016 – που θα παρα­πέ­μπει τα θύματα στις κατάλ­λη­λες υπη­ρε­σίες και αρχές, οπου­δή­ποτε και αν βρί­σκο­νται στην ΕΕ.

«Θέλουμε να δια­σφα­λί­σουμε ότι κανένα θύμα δεν θα είναι ανα­γκα­σμένο να αντι­με­τω­πί­ζει μόνο του την έμφυλη βία», υπο­γραμ­μί­ζει η Επί­τρο­πος.

Ολό­κληρο το άρθρο της Επι­τρό­που για την Ισότητα Χέλενα Ντάλι: «Κατα­πο­λέ­μηση της βίας κατά των γυναι­κών και της ενδο­οι­κια­κής βίας σε ολό­κληρη την ΕΕ»

Η βία κατά των γυναι­κών και η ενδο­οι­κιακή βία απο­τε­λούν δια­δε­δο­μένα κοι­νω­νικά προ­βλή­ματα που επη­ρε­ά­ζουν όλες τις κοι­νω­νι­κές ομάδες και είναι ιδιαί­τερα συχνά σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Η βία αυτή σημειώ­νε­ται στη δημόσια και την ιδιω­τική σφαίρα, καθώς και στις δια­δι­κτυα­κές πλατ­φόρ­μες. Σύμφωνα με τη Eurostat, 178.000 εγκλή­ματα σεξουα­λι­κής φύσης κατα­γρά­φη­καν από την αστυ­νο­μία στην ΕΕ το 2019 και πάνω από το ένα τρίτο ήταν βιασμοί.

Όταν ξέσπασε η παν­δη­μία Covid-19, συνει­δη­το­ποι­ή­σαμε ότι υπήρχε μια σκιώδης παν­δη­μία που εξα­πλω­νό­ταν με ταχείς ρυθμούς. Η αύξηση της βίας κατά των γυναι­κών σημεί­ωσε ιλιγ­γιώδη αύξηση κατά 70 % σε σχέση με τον προη­γού­μενο και ήδη υψηλό αριθμό περι­στα­τι­κών που είχε κατα­γρα­φεί, για παρά­δειγμα, στη βελγική περι­φέ­ρεια της Φλάν­δρας κατά τη δεύτερη εβδο­μάδα της πρώτης απα­γό­ρευ­σης δρα­στη­ριο­τή­των στο πλαίσιο της παν­δη­μίας.

Ακόμα και ένα θύμα είναι πολύ. Ωστόσο, η ανε­παρ­κής αντι­με­τώ­πιση της έμφυλης και της ενδο­οι­κια­κής βίας και οι ανο­μοιο­μορ­φίες στα υφι­στά­μενα συστή­ματα έχουν ως απο­τέ­λε­σμα πολλές γυναί­κες και κορί­τσια να κακο­ποιού­νται και να μη λαμ­βά­νουν υπο­στή­ριξη και προ­στα­σία από το δικα­στικό σύστημα – ακόμα ακόμα και να χάνουν τη ζωή τους.

Ήταν ανα­γκαίο να ανα­πτυ­χθούν νέα εργα­λεία καταγ­γε­λίας για τα θύματα που ήταν παγι­δευ­μένα με τους δράστες τους, λόγω της απα­γό­ρευ­σης δρα­στη­ριο­τή­των. Χρειά­στηκε να επα­να­προσ­διο­ρι­στούν ζωτικής σημα­σίας θεσμι­κές δια­σφα­λί­σεις, γεγονός που οδήγησε σε προ­βλη­μα­τι­σμό σχετικά με το κατά πόσον οι νέες μέθοδοι λει­τουρ­γίας θα έπρεπε να απο­τε­λούν μόνιμο στοι­χείο των στρα­τη­γι­κών μας για την αντι­με­τώ­πιση της βίας κατά των γυναι­κών και της ενδο­οι­κια­κής βίας.

Πολλά κράτη μέλη δημιούρ­γη­σαν τηλε­φω­νι­κές γραμμές βοή­θειας που λει­τουρ­γούν όλο το εικο­σι­τε­τρά­ωρο, ξεκί­νη­σαν εκστρα­τείες ευαι­σθη­το­ποί­η­σης στα φαρ­μα­κεία, αύξησαν την ικα­νό­τητα των κατα­φυ­γίων και δήλωσαν τις υπη­ρε­σίες υπο­στή­ρι­ξης ως απα­ραί­τη­τες, δια­σφα­λί­ζο­ντας έτσι τη συνεχή λει­τουρ­γία τους παρά τους περιο­ρι­σμούς που σχε­τί­ζο­νται με την παν­δη­μία. Μολο­νότι οι αντι­δρά­σεις αυτές είχαν θετικό πρόσημο, πρέπει να εντεί­νουμε περαι­τέρω τα προ­γράμ­ματα πρό­λη­ψης και να βελ­τιώ­σουμε τις υπη­ρε­σίες, καθο­ρί­ζο­ντας ελά­χι­στα κρι­τή­ρια ανα­φο­ράς σε όλο το έδαφος της ΕΕ.

Παράλ­ληλα, η δια­δι­κτυακή βία κατά των γυναι­κών εξα­πλώ­θηκε εκθε­τικά. Σε πρό­σφατη έρευνα της Plan International σε 14.000 κορί­τσια σε ολό­κληρο τον κόσμο δια­πι­στώ­θηκε ότι έως και το 58 % υπέστη δια­δι­κτυακή παρε­νό­χληση και κακο­ποί­ηση. Αυτό συμ­βαί­νει συχνά χωρίς καμία συνέ­πεια για τους δράστες.

Η Σύμβαση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης είναι η πιο απο­τε­λε­σμα­τική διεθνής νομική πράξη που υπάρχει. Την τελευ­ταία δεκα­ε­τία πυρο­δό­τησε σημα­ντι­κές εθνικές μεταρ­ρυθ­μί­σεις. Ωστόσο, έξι κράτη μέλη της ΕΕ δεν έχουν ακόμη επι­κυ­ρώ­σει τη σύμβαση. Ενώ η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή παρα­μέ­νει προ­ση­λω­μένη στην επι­κύ­ρωση της Σύμ­βα­σης, η έλλειψη συμ­φω­νίας από το Συμ­βού­λιο για την προ­ο­πτική αυτή μας ώθησε να ανα­πτύ­ξουμε τη δική μας νομο­θε­τική πρόταση για την αντι­με­τώ­πιση της βίας κατά των γυναι­κών και της ενδο­οι­κια­κής βίας.

Σήμερα, κατά την Παγκό­σμια Ημέρα της Γυναί­κας, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή εγκρί­νει νομο­θε­τική πρόταση που θεσπί­ζει κοινά ελά­χι­στα πρότυπα για όλα τα κράτη μέλη όσον αφορά την προ­στα­σία, την πρό­σβαση στη δικαιο­σύνη, τη στήριξη των θυμάτων, την πρόληψη και τη συνερ­γα­σία.

Προ­τεί­νουμε την ποι­νι­κο­ποί­ηση της βίας κατά των γυναι­κών, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της δια­δι­κτυα­κής βίας, όπως ο μη συναι­νε­τι­κός δια­μοι­ρα­σμός προ­σω­πι­κών εικόνων, βίντεο ή ηχη­τι­κών αρχείων, ή οι σχε­τι­κές απειλές· καθώς και του βιασμού στον οποίο θα συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται κάθε μη συναι­νε­τική σωμα­τική διείσ­δυση.

Μόλις εγκρι­θεί, ο νέος αυτός νόμος θα απαι­τή­σει ειδικές γραμμές βοή­θειας για τα θύματα βίας. Οι γραμμές αυτές θα ενι­σχυ­θούν μέσω πανευ­ρω­παϊ­κού αριθμού, του 116 016, που θα παρα­πέ­μπει τα θύματα στις κατάλ­λη­λες υπη­ρε­σίες και αρχές, οπου­δή­ποτε και αν βρί­σκο­νται στην ΕΕ. Θέλουμε να δια­σφα­λί­σουμε ότι κανένα θύμα δεν θα είναι ανα­γκα­σμένο να αντι­με­τω­πί­ζει μόνο του την έμφυλη βία.

Έχουμε την πεποί­θηση ότι με τη σημε­ρινή πρόταση μπο­ρούμε να κάνουμε τη διαφορά για τις γυναί­κες σε ολό­κληρη την ΕΕ. Φυσικά, αυτό απαιτεί τη συμ­φω­νία του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου και του Συμ­βου­λίου. Ελπί­ζουμε ότι η πρό­σφατη αύξηση της έμφυλης βίας θα ωθήσει τα κράτη μέλη στην ταχεία επί­τευξη κοινού εδάφους, με σκοπό την προ­στα­σία των γυναι­κών και των κορι­τσιών από βίαιες σεξι­στι­κές συμπε­ρι­φο­ρές που παρα­βιά­ζουν την αξιο­πρέ­πεια και τα δικαιώ­ματά μας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ